Қазақ тілін оқыту

Қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы сөз болғанда бұл проблеманың ішінен басқа ұлт өкілдеріне қазақ тілін оқыту мәселесін жеке бөліп қарастырмаса болмайды. Өйткені, қазіргі таңдағы көп жұмыс істеліп, жан жақты қарастырылып отырған проблема – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту проблемасы. Сонымен қатар, бұл мәселе тілдік коммуникацияның тікелей зерттеу объектісі бола келіп, қазіргі кезеңде өзекті мәселе болып отырған қазақша сөйлеуге үйретудің тиімді жолдарын табуға көмектеседі.
Орыс аудиториясында қазақ тілі сабағын жүргізу мәселесімен айналысып жүрген ұстаздар, тілшілер, ғалымдар көптеп саналады. Олардың әрқайсысы әр түрлі мәселелерді қарастыра келіп, қазақ тілін оқыту саласының дамып, жетілуіне үлес қосуда. Бұл еңбектердің авторлары Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов, Ғ.Бегалиев, С.Жиенбаев, Т.Аяпова, Ш.Бектуров, К.Сариева, А.Жүнісбеков, Ф.Р.Ахметжанова, М.Жанпейісова, Ф.Оразбаева, Қ.Бітібаева т.б.
Бүгін біздің алдымызда тұрған мақсат - өзге тілді аудиторияны қазақ тіліне үйрету ғана емес, сонымен қатар алдымызда отырған шәкірттердің Отанының қасиетін сезініп, оның алдындағы ұлт жауапкершілігін ұғынып, ол үшін басын бәйгеге тігер тәуекелге баруы болып саналады. Сол сияқты, барлық отандастардың отанымен рухани және материалдық тығыз байланыста болуы, өзі өсіп - өнген аймаққа деген сүйіспеншілігі патриотизмнің қайнар көзі.
Бізідің облысымыздың 2005 – 2010 жылдырға арналған Білім беру жүйесінің даму бағдарлама жобасында бұл мәселе жөнінде былай делінген:
- Жоғары Қазақстандық ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық және адамдардың құқығы мен бостандығын сыйлауға тәрбиелеу;
- Облыс жұртшылығының тіл мәдениетін дамытып, үштілділік принципін іске асыру, мемлекеттік, орыс және шет тілдерін меңгеру.
        
        Қазақ тілін оқыту
Қазақ тілін оқыту әдістемесі туралы сөз болғанда бұл ... ... ұлт ... қазақ тілін оқыту ... жеке ... ... ... қазіргі таңдағы көп жұмыс ... ... ... ... ... – орыс аудиториясында қазақ тілін оқыту
проблемасы. Сонымен қатар, бұл мәселе тілдік коммуникацияның ... ... бола ... ... ... өзекті мәселе болып отырған
қазақша ... ... ... жолдарын табуға көмектеседі.
Орыс аудиториясында қазақ тілі сабағын жүргізу мәселесімен айналысып
жүрген ұстаздар, тілшілер, ... ... ... ... ... ... мәселелерді қарастыра келіп, қазақ тілін оқыту ... ... үлес ... Бұл ... ... Ш.Х.Сарыбаев, И.В.Маманов,
Ғ.Бегалиев, С.Жиенбаев, Т.Аяпова, Ш.Бектуров, К.Сариева, А.Жүнісбеков,
Ф.Р.Ахметжанова, М.Жанпейісова, ... ... ... ... ... ... ... - өзге тілді аудиторияны қазақ
тіліне үйрету ғана емес, ... ... ... отырған шәкірттердің
Отанының қасиетін сезініп, оның алдындағы ұлт жауапкершілігін ұғынып, ол
үшін басын бәйгеге ... ... ... ... ... Сол сияқты, барлық
отандастардың отанымен рухани және ... ... ... ... өзі
өсіп - өнген аймаққа деген сүйіспеншілігі патриотизмнің қайнар көзі.
Бізідің облысымыздың 2005 – 2010 ... ... ... беру
жүйесінің даму бағдарлама жобасында бұл мәселе жөнінде былай делінген:
- Жоғары Қазақстандық ұлтжандылық, жоғары мәдениет, ымырашылдық
және ... ... мен ... ... ... ... ... тіл мәдениетін дамытып, үштілділік
принципін іске асыру, мемлекеттік, орыс және шет ... ... ... күн ... ... ... ... бірі
осылар.
Бұл мәселелерді іс жүзіне асыру үшін не істеу керек?
Алдында аталып өткен авторлардың еңбегінің зор екендігін айта ... ... Ә. ... ... заңы ... және ... және бұл әдісті қазақ тілін үйретуге бейімдеген Ф. ... әдіс ... ... алып ... ... қазақ тілі сабақтарында қатысымдық әдісін қолданып,
аймақтық ... ... ... ... ... ... Мәселені дұрыс ашу үшін ең бірінші қатысымдық ... ... ... ... ... басқа ұлт өкілдеріне қазақ
тілін оқыту барысында қолданылатын қатысымдық әдісті ... ... ... ... Тіке ... Адамның жеке қабілетін ескеру
3. Сөйлесуге үйретуде жүргізілетін жұмыстардың түрлерін айқындау
4. Сатылап даму
5. Динамикалық өзгеру
6. Өзектілік
Қатысымдық әдістің пайдаланудың тиімді жолы – оның тіке ... ...... ... ... ... ... үйретуді
жүзеге асыруында. Тілді оқытуда үйренуші мен үйретушінің арасында бір-
бірімен көзбе-көз ... ... ... ... тікелей қатынас
болмаса, сөйлесім әрекеті де іске аспайды. Тілді үйретуге байланысты қандай
бағыт-бағдарды таңдап алу ... оған ... ... ... ... оны іске ... бұл ... түрлерінің алатын орны мен
қызметі қандай дегенді ... ... алға ... ... жету ... (ІІІ ... – от басынан басталады десек, туған облысымыздың, ... ... ... ... ... ... адамдардың өмір жолдарын
білгізудің мәні зор. 3, 4, 7 ... ... ... ... ... ... көшем», «Менің отбасым», «Дүкенде»,
«Стадионда», «Дәрігерде», «Жыл мезгілдері» тағы сол сияқты ... ... ... болады. Аймақтық компоненттерді сабақта қолдануда
қандай шаралар арқылы жүзеге асыруға болатынын сызба бойынша ... ... ... ... ... ашуға болады?
- Диалог
- Викторина
- Карточкакмен жұмыс
- Сурет бойынша жұмыс
- Инсценировка
- ... ... ... ... жұмыстары «шығарма, тақпақтар,
альбомдар)
- Пән бойынша шығармашылық жұмыстар
- Интеграцияланған сабақтар
Отан деген сөзді оқушылар төмендегі сөздермен байланыстырып түсінеді;
-
Енді осы ... ... ... ... қатынас үш түрлі жолмен немесе қалыппен іске асады:
1. Жұптық
2. Топтық
3. ... ... ... есім және ... ... атты грамматикалық және
«менің қалам» атты лексикалық тақырыпты оқығанда карточкамен жұмыс екеу ара
сөйлесу тағы сол ... ... ... ... ... Карточкаларды әр
жұпқа үлестірдім.
Үлгі: І Сөйлемнен жалпы есімді бір топқа, жалқы есімді екінші топқа
бөліп жаз: ... ... ... кең, ... Мен ... көшесінде
тұрамын» т.с.с. Бірінші оқушы оқиды, екіншісі тапсырманы орындайды. Осыдан
кейін карточкалар екінші жұппен алмасып, бірінші ... ... ал ... ... ІІ Екеу ара сөйлесуде тапсырманың желісі ... ... друг у ... куда ты ... отдыхать в ближайшие выходные?
Употребите в вопросах и ... ... есім и ... ... ... мынадай
үлгіде болды: Бірінші жұп:
- Сен жексенбі күні Сібе өзеніне дем алуға барасың ба?
- Жоқ, мен жексенбі күні «Юбилейный» ... кино ... Өзің ... Мен ... күні ... ... ... тебуге барамын.
Тілді топтық форма арқылы оқыту арнайы құрылған шағын топтарды
қатысымдық ... ... ... ... ... ... ... бір адам кем дегенде екі не одан да көп ... ...... ... Яғни ... ойын, пікірін, атқаратын жұмыстың
мақсатын бірнеше адамдарға қатар ... Бұл ... ... ... түрінде де, монолог түрінде де іске асуы мүмкін.
4- сыныпта «Қазақстан қалалары» ... ... ... ... ... ... ... топқа: «Теледидар бойынша ауа-райын болжау»,
екінші ... ... ... ... ... ... топқа «Кеше
экскурсияға бардық. Ауа-рай туралы әңгімелеу», төртінші топқа «Телефонмен
сөйлесу».
Бір қызығы осы ... ... ... ... топ оқушыларының
жауабына бүкіл сынып ... соңы ... ... ... ... ... ... үшін (тыңдап отырған) ситуациялық ... ... ... эфир. Сендер әр қалада тұрасыңдар. Өздерің тұрған
қаладағы ... ... ... – деп ... ... ... «Кешіріңіз, Таразда ауа-рай қандай болады, рахмет», «Өскеменде
ауа-рай қандай болады?» - деп әр ... ... ... ... ... ... ... қалып жұптық және топтық қалыптарда өзара біріктіреді
деген ... ... ... осы ... өте ... ... ... «Туған жерім» модулі бойынша нәтиже сабағы тартымды
өтті. Әр топ оқушылары Өскемен туралы өте ... ... ол ... ... ... топ: ... ... топ: Өскемендегі дүкендер
ІІІ топ: Өскемендегі мұражайлар
IV топ: Өскемендегі ескерткіштер
Әр топ ситуациялық жағдаят тудырып, ... ... ... да
көрсетіп жіберді. Мысалы: Менің досым Миша Новосибирден келді. Біз Мишаға
Өскемендегі мұражайлар туралы айтамыз – деп бастаған бір ... ... ... сұқбаты жалғастырды.
- Мынау этнографиялық мұражай. Ол Горький ... ... Онда ... ... ... әр ... киімдері, ыдыстары,тұрмыс салтқа
байланысты құрал – ... ... Ол ... ... ... О, ... қалада көптеген ұлт өкілдері тұрады. Олар:
қазақтар, орыстар, немістер, кәрістер. Олар тату ... ... ... ... ... барамын. Қашан барамыз?
- Ертең.
- Жақсы, сау бол.
- Сау бол, Миша.
Осындай сөйлесулерде оқушылардың өз Отанына, қаласына, көшесіне деген
сүйіспеншіліктері, ... ... ... – ақ ... қуантады.
Әрине, бұндай нәтижеге алдыңғы сабақтарды тиімді, тартымды өтудің арқасында
ған жетуге болады.
Бұл жұмыстың жалғасын наурыз ... ... ... ... ... болады. «Бір шаңырақ аясында» атты пәндік шығармашылық
жұмыста оқушылар ... ... атты ... ... ... ... ... викториналық сұрақтар қойылып, достық,
ынтымақтастық туралы мақалдар айтылды. Әр ұлт ... әні, биі, ... Ал, ... «Қыз қуу», «Теңге алу» ойынын әр ... ... ... ... ... мойындады.
Бізідің мектепте мұғалімдер интеграцияланған сабақтарды жиі өткізіп
тұрамыз. 3,4 сыныптарда орыс тілі, ... ... ... ... сабақтардан оқушылар білім алып қана қоймай рухани байып,
намысшылдық, ... ... ... де ... ... ... ... айта келе, бұл сабақта домбыраға тоқталып, домбыраның
түрлерін видеокассетадан көрсетіп, үнін ... ... ... ... ... дәріс алып жүрген балалардың орындауларында
күйлерді тыңдаған орыс ... ... ... елтану, өлкетану,
тілімізді құрметтеуді үйренуге құлшыныс мақсаттары көзделсе, қазақ баласы
үшін өз ... ... ... ... тәрбие алуға қызмет етті ... ... ... ... жер» әні ... сенің туған жерің қай жер?
деген сұраққа жауап берді. Жоғарыда оқушылардың сұқбатынан біздің ... ... ... ... екенін ұғуға болады. Мұражай
қызметерлері келіп, Наурыз мейрамы, Республика күні мерекелерінде ... ... ... салт-дәстүрлер туралы айтып, шағын көріністер
көрсетеді. Оқушылар да мұражайға экскурсияға ... ... ... қызметкерлерінен естіп, сұрақтар қойып, экспонаттар көргкеннен
кейін, сабақта сол жайында сұқбаттар құрайды. Шағын шығармалар ... ... ... ... ... қатысымдық әдісін қолданып, аймақтық
компоненттік пайдалануда жаттығу, ... ... ... түрлендіріп
беріледі. (көрсету)
Жазғы, күзгі, көктемгі каникулға әр тақырыпқа байланысты тапсырмалар
беру практикамызға енген. Бұл тапсырмалар ... ...... ... ... етеді және тапсырманы шығармашылықпен, асықпай сапалы
орындауға көп ... бар. ... ... ... бір ... ... керісінше бірнеше сабақта, тіптен сабақтар жүйесіне,
практикалық түрге де созылуы мүмкін. Мысалы жазғы ... ... ... бір ... ... ... «Менің қалам көктемде», «Жаздағы
Өскеменнің көшелері» атты тақырыптарда осы ... ... ... қай ... демалғандарын айта келе Шығыс Қазақстанның табиғаты,
демалатын орындарын сипатта жазып, фотосуретке түсіріп қаттап алып келеді.
Бұл да ... ... ... ... ... ... үлесін қосады. Сонымен бірге өз туған жеріне деген мақтаныш,
махаббат сезімдерін одан әрі дамытады. Тілді үйретудың басты түйіні, ... ... ... ... ... өз ойын жеткізе білу. Ол әрбір сабақта осы
қарастырылып отырған ... ... ... ... ... кез ... ... рікірлесуге дейін жетеді. Сондықтан оқытудағы әр
турлі жұмыстар орталық өзектен пайда болып ... ... ... ... ... ... ... түрлері тілдік материалмен салаларды тізбектеп оқыта
берумен емес, олардың ішінен сөйлеуге қажетті ең керектілерін ... ... ... ... ... оларды дұрыс қолданумен, ... ... ... ... де ... ... нәтижеге тек қатысымдық әдіспен қатар, ... ... ... ... ... солардың жақсы
нәтижесін оқушыларымның жетістіктерінен көріп келемін. ... ... ... жақсы меңгерген, яғни айтылым дағдылары
жоғары. Екіншіден, ауызекі сөйлеу дағдылары ... ... ... ... ... ... ... берілген тақырыпқа, соның ішінде
бүгінгі өзекті деген аймақтық компоненттер тақырыбына сұрақ қоя білу, жауап
беру дағдылары даму үстінде.
Оны 7 ... ... ... ... ... жоба жұмыстарын қорғауға
дайындалу барысынан көруге болады. Тақырыптарын жан – ... ... ... қызу ... (топтар ішінде).
Үшіншіден оқушылардың пәнге деген қызығушылығы арта түсуде. Берілген
тапсырмаларды қосымша шығармашылықпен орындап келген шәкірттерімді ... ... ... ... ... сабағым қызықты, тартымды өтуіне
мұғалім ... ... ... ... шәкірттерім Пчелинцева Света, Тарасова Анна жүлделі
үшінші, төртінші орынға ие болса, ... ... ... облыстық
олимпиядада бірінші орыннан көрінуі аталған жұмыстардың кішкене болса да
нәтижесі бар деп ... ... ... ... ... одан әрі
жалғастыру басты міндетім. Қорыта келе, іздену, тиімді әдістерді тауып,
пайдалана білу, сабақ ... ... ... әдістерге сүйеніп отыру керек
екендігін қазіргі таңда әр оқытушы түсінеді.
Ұлы ... ... ... былай деген екен «жақсы мұғалім деген атқа
түрлі әдістерді меңгеріп, ... ... ... білу ... ғана ... Сонымен қатар, бірнеше әдісті меңгеріп қана қоймай, табанда ... ... ... ... білу керек» (А,1928, 32 бет).
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1.А.Байтұрсынов А.Қай әдіс жақсы? Жаңа мектеп. 1928, №4
2.Балақаев.М. Тіл мәдениеті және қазақ тілін оқыту. ... ... ... Т.Р. ... тіл ... ... ... 1975.
4.Қордабаев Т.Р. Қазақ тіл білімінің мәселелері. Қарағанды университеті,
1992. 5.Оразбаева Ф.Ш. Тілдік қатынас: теориясы және ... ... ... Е.И. ... ... обучения иноязычному говорению.
2 изд. М. Просвещение,1991.
7.Шығыс Қазақстан облысының 2005 – 2010 жылдарға арналған білім беру
жүйесінің даму бағдарлама жобасы.
-----------------------
Аймақтық компоненттерді сабақта ... ... ... ... ... ұйымдастыру
Ситуациялық жағдаят тудыру
Белгілі адамдармен кездесу
Өлкетану этнографиялық мұражайлармен байланыс жасау
ОТАН
Менің көшем
Мектебім
Қазақстан рәміздері
Менің досым
Отбасым
Астана, Алматы
Өскемен

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тілін оқытудың қазіргі замандық әдістемесі63 бет
АҒЫЛШЫН ТІЛІНІҢ МОРФОЛОГИЯСЫН СИНТАКСИСТІК НЕГІЗДЕ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ НЕГІЗДЕРІ56 бет
Ағылшын тілінде сұраулы сөйлемдерді оқытудың лингвистикалық негіздері57 бет
Ағылшын тілінде қарым-қатынас жасауға оқыту негіздері33 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Бастауыш сыныптарында қазақ тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану жолдары46 бет
Ерте жастан ағылшын тілін оқытудың маңызы және оның ерекшеліктері38 бет
Мектепте қазақ тілін бастауыш сыныптарда оқытудың өзіндік ерекшелігін қарастыру27 бет
Орта мектепте Паскаль программалау тілін оқытуды жетілдіру жолдары55 бет
Оқыту үдерісінде кіші мектеп жаcындағы оқушылардың тілін дамыту тәсілдері62 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь