Қазақстан қоғамындағы қазіргі бұқаралық ақпарат құралдарыны өзекті мәселелері [ 54 бет ]

Мазмұны:


Кіріспе..............................................................................................................3-6
І-тарау. Бұқаралық ақпарат құралдарын оқыту әдістемесінің аспектісі

1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы классикалық теориялар..........7-17
1.2. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы ресейлік теориялар................18-27

ІІ-тарау. Қазақстан қоғамындағы қазіргі
Бұқаралық ақпарат құралдарыны өзекті мәселелері
2.1. Қазақстан қоғамының дамуына бұқаралық ақпарат
құралдарының ықпалы...........................................................................28-37
2.2. ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының
өзекті мәселелері.....................................................................................38-51
2.3. Экспресс-зерттеу. «ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының
өзекті мәселелеріне» арналған 2008 жылғы
зерттеудің нәтижесі................................................................................52-55
Қорытынды........................................................................................................56
Пайдаланылған әдебиеттер........................................................................57-59
Сілтемелер......................................................................................................60-62
        
        Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
.........................................3-6
І-тарау. Бұқаралық ақпарат құралдарын оқыту әдістемесінің аспектісі
1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы ... ... ... ... ... туралы ресейлік
теориялар................18-27
ІІ-тарау. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қоғамының дамуына бұқаралық ақпарат
құралдарының
ықпалы......................................................................
.....28-37
2.2. ОҚО Бұқаралық ақпарат құралдары дамуының
өзекті
мәселелері..................................................................
...................38-51
2.3. Экспресс-зерттеу. «ОҚО ... ... ... ... ... арналған 2008 жылғы
зерттеудің
нәтижесі....................................................................
............52-55
Қорытынды...................................................................
.....................................56
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
......57-59
Сілтемелер..................................................................
....................................60-62
Кіріспе
Жұмыстың тақырыбының мақсаты. Қазіргі уақытта қоғамды ... ... ... өте ... ... ... де, яғни ерте
заманда да тайпааралық хат алысып тұрған.
Бұқаралық ақпарат құралдарының мемлекеттік мәні зор ... ... ... құндылықтарды негіздеуге, саяси өзгерістерді жүзеге
асыруға, қоғамдық-саяси ... ... зор ... ... ... ... қоғам жағдайында насихаттау кең мағынада -
әлеуметтік қызметтің ... ... ... функциясы: белгілі бір
көзқарастарды қалыптастыру, адамдар іс-әрекетіне әсер ету ... ... ... және өзге де ... ... ... ету.
Рухани құндылықты насихаттау ол пайда болған аудитория ерекшелігін, нақты
оқиғаны ескеруді білдіреді. Насихаттау процесінде ғылым, өнер ... және ... ... Осы бұқаралық ақпарат құралдарының пайда-
зиянын ашып көрсете алу.
Мемлекеттік құрылымдағы газет, журналдар, ... ... ... ... ... компьютерлік, интернеттік технологияларды
пайдаланудың маңызын, мерзімді баспасөз ... ... ... ... ... жайттарды қозғауда негізгі құрал болып
табылатындығын таныстыру. Бұқаралық ақпарат ... ... ... орны, сонымен қатар, даму ерекшеліктерін де жұршылыққа көрсете білу.
Ал, енді ... ... ... ... ... ... ... Бұл сұраққа
жауапты келесі жолдардан көре аласыздар.
Жұмыстың зерттелу пәні. ... ... ... ХІХ ... ... ... радио мен телеграфтың пайда болуымен тікелей
байланысты еді. Осы ... ... ... рет ақпарат алмасудың
жеделдетілген түрі пайдалануға енді.
ХХ ғасырдың 20-шы ... ... мен ... ... ... қойғанда, радио мен теледидар мүмкіншілігі бар ... ... ... келеді. Еліміздегі алғашқы радиостанциялардың хабар
бере бастау ... ... ... ... ... ХХ ғасырдың 80-90 жылдарындағы ... ел ... ... ... ... ... ... ақпараттар ағымы заманында бұқаралық ақпарат құралдары ... ... рөл ... ... ішінде бұқаралық ақпарат құралдарының
жаңа, әрі ерекше түрі - ... ... ... ... ... ... ... - бұқаралық ақпарат құралдарының ішіндегі ... ... ... ... ... жағынан
ерекшеленеді. Енді интернет ақпарат алмасу желі болып қана қоймай, сонымен
қатар ол жаһандық мәдениет ... ... ... ... ... ... өз ... бөлісулеріне, мемлекеттердің мәдени және
экономикалық дамуына көп септігін тигізудегі орнын. Жаһандық ... ... ... ... мен ... ... дамуы
да осы интернет желісі арқылы жүзеге асырылып отырғаны жөнінде.
Бұқаралық ақпарат құралдарының және қоғамның ... ... ... ... ... және ... ... қағидалық қызметтері қарастырылады. ... ... ... ... ... ... ... жасасақ, түрлі елдерде
олардың қызметтері әртүрлі болып келеді, екінші жағынан алғанда кез келген
қоғамдық ұйым ... ... ... ... ал ... ... ... ақпарат құралдарындағы бақылаудың және ... ... ... ... ... өндірісінде ақпарат алмасудың озық үлгілер қатарына
компьютердің, ... ... ... ... ... болса, бұл
жаңадан ХХ ғасырдың 90-жылдарында қазақ қоғамынының басылым редакцияларында
қолданыла ... ... ... ... ... ... беттеу, өңдеу, дискетпен өндіріске жіберу, факспен хабар алмасу
тәжірибесі ... рет ... ... ... ... ... ... Біздің еліміздегі жаңа әлемдегі әлеуметтік қайта құрумен
қатар жүріп келе ... ... ... ... ... қоғамға»
бағытталуда. «Ақпараттық қоғамға» саясаттанушы ... ... ... ... «Бұл ... ... ... ұйымдық қосылу, заң
шығару либерализация кезеңін, жаңа электрондық демократияның жаңа ... ... ... дамудағы ақпараттың рөлі, ақпараттық қоғамның
қалыптасуын-ақпараттық қоғам деп айта аламыз»[1]. Осы өзгеріс тарихи қысқа
мерзімде, бір ... ... ... және ақпараттық қоғамға өту ... ... ... ... ... Бүгінгі күнде бұқаралық ақпарат құралдарының
техникалық, шығармашылық, коммуникативті және өзге де даму ... ... орын ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының бұқаралық
ақпарат құралдарының даму жолы қандай немесе кері әсерлері бар ... осы ... ... табу ретінде біз бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... пікірді
анықтап, оны сол қалпында беруге тырыстық. Жоғарыда ... ... ... ... ... барысында қандай іс-шаралар жүргізіліп жатыр,
қандай жолдары ... ... ... ... ... хабардар болу.
Сонымен қатар, еліміздегі бұқаралық ақпарат құралдарының мәнді, сапалы
жақтарын көрсете білу және ондағы кері ... ... ... ... сол ... түйінінің шешілу жолдарын қарастыру.
Жұмыстың теориялық және методологиялық ... ... ... технология, логика, информатика, журналистика, заң
негіздері , саясаттану, экономика ғылымдарын бір-бірімен ұштастыру.
Зерттеу әдістері. Экспресстік талдау әдістері.
Жұмыстың құрылымы. Жұмыс екі ... ... бес ... ... және ... әдебиеттерден құралған.
Бірінші тараудың бірінші тараушасында бұқаралық ақпарат құралдары
туралы классикалық теориялар, яғни ... ... ... ... жайлы, екінші тараушасында ресейлік ғалымдардың бұқаралық
ақпарат құралдарына түрлі көзқарастарын ... ... ... екінші тараудың бірінші тараушасында Қазақстандағы ... ... ... ... ой-пікірлері, сонымен қатар қазақ
қоғамындағы бұқаралық ақпарат құралдарының орны мен ... ... ... ... ... ОҚО ... ақпарат құралдары дамуының өзекті
мәселелерін толық көрсете алу.
Жұмыстың екінші тарауының үшінші тараушасында ... ... ... ... мен оның ... мен ... құрылды.
І-тарау. Бұқаралық ақпарат құралдары әдістемесінің аспектілері
1.1. Бұқаралық ақпарат құралдары туралы классикалық теориялар
Бұқаралық ... ... ... ... ... ... радио, теледидар), бұлардың әрқайсысында әртүрлі
пікірлер, көзқарастар қалыптасқан. Бұлардың ішінде ... ... ... сондықтан, зерттеушілердің көпшілігі теледидардың
қоғамдағы орны мен ... ... ... ... Теледидардың
кең ауқымды артықшылығы бар: ол өте жылдам тарайды, дыбыс арқылы болсын,
бейне көрініс ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық
ақпарат құралдарында аталғандай, газеттен немесе радиодан қабылданған
ақпараттарды оқырман мен ... ... ... ... ... немесе қоғам арасындағы ықпалының аса маңызды екенін ұғынамыз,
өйткені миллиондаған адамдарға жылдам жетіп жалпыға ... ... ... теледидар арқылы қабылданған ақпараттар көрермендердің көңілінен
шығады.
Бұқаралық ақпарат құралдары мынадай бөлімдерге бөлінеді:
- визуальды (кезеңді баспа);
- аудиальды (радио);
- ... ... ... ... ... құралдарының ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... қызметтерді
атқарады, бұқаралық ақпарат құралдары қауымдастықтардың арқасында қоғам
ішіндегі бірден-бір құрылымға-коммуникациялық ... ... ... қызметтер мынадай:
- ақпараттандыру қызметі (белгілі бір істің мән жайы, әртүрлі фактілер
мен ... ... ... ... ... ... қызметі (болып жатқан немесе таңдалған фактілерге
талдау жасау және оны бағалау);
- танымдық немесе ағартушылық қызметі (әртүрлі ... ... ... ... яғни ... ... құралдары арқылы
оқырмандардың, көрермендер мен ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарын биліктің төртінші
тармағы деп кездейсоқ ... ... ... ... ... ... қоғамның түбегейлі өзгеруіне әлеуметтік-
саяси акцияларды жаппай өткізу, мысалы мемлекет ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру тек ... ... кез ... ... ... ... қабылданады,
осындай ақпаратты бергенде адресаттың көңілін жақсартып, оның этикалық
сұранысына ... ... ... құралдарының қайсысы болса да негізгі қызметі
тұтынушыларға ақпараттарды жеткізу (газет, ... ... ... ... ... өзара әрекеті. Бұқаралық ақпарат
құралдары ... ... ... және ... ... ... ... газеттер, апталық журналдар, радиотолқындар,
теледидар каналдарын тудырады. Бұлар өзара жіктелу барысында ... шешу ... ... яғни ... ... және қызметтерге байланысты өз үйлесімін тауып,
жіктеуші ... ... ... ... ... ... отырады.
Осылайша бұқаралық ақпарат құралдарын бағыт-бағдарына, қоғамдық
пікірге ... ... ... ... құралдары барлық
тақырыптарға әмбебап болатын баспалар мен теле және радио арналары болып
келеді (техникалық мамандарды қоса ... іс ... ... ... ... өз ... ... баспалар мен теле-радио бағдарламалар
болады. Дайындалған жұмыс аясында ғана ақпарат ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарында кейде келеңсіз
жағдайлар да болады. Сондықтан, бұқаралық ақпарат құралдарына қоғамдық
пікірді, ... ... ... ... дәл және ... ... ... (саясат, медицина, мәдениет, экономика).
Дегенмен, қоғамдық өмірдің әртүрлі салаларына толық мәліметтер
беруге арналған арнаулы ... ... ... ... табылады.
Сонымен, баспалар мен бағдарламалардың дифференциясын (жіктелуін),
құрылымдарының әртүрлілігін бұқаралық ақпарат құралдарындағы жиынтығы
болып табылатыны жөнінде классикалық ... ... анық ... ... ... ... арақатынасы олардың қоғамдағы
алатын орны, бағыт-бағдары ол жерлерде жұмыс істейтін әріптестері мен
қызметкерлеріне байланысты ... Осы ... ... ... ... ... тән сипатта, саяси партиялар мен саяси
қауымдастықтар және басқа да мекемелер ... ... ... жүріп
отырады. Осындай бақталастықта баспалар мен бағдарламалардың қоғамдағы
орны маңызды орын алады.
Саяси жүйесі дамыған қоғамда ... ... ұйым ... ... ... мақсаттарын, стратегиялық және ... ... ... ... ... ... баспа және
бағдарлама ұйымның не мекеменің атақ-абыройын, қоғамдағы ... ... ... ... ... өзара әрекеттері көлемді бақталастық
аясында, жаппай аудиторияның ықпалына қарай өтеді. Дегенмен, осындай
бақталастық әртүрлі нысанда сипатталады.
Баспалар мен ... ... ... ... ... шоғырланады, бүкіл қоғамдық немесе белгілі бір ... ... ... ... діни т.б.), яғни ... ... арасында кім
жеңеді, кімнің мүддесі айқындалатыны болжанады.
Журналистік қызметтің қарапайым координациясы газеттерге, журналға
және радио, теле ... ... ... ... болып табылады.
Белгіленген мерзім ішінде редакция арнайы мекеменің ақпараттың саяси
мәселелерін іріктеп шығарады. Сондықтан, ақпараттың ... кең ... ... ... мен ... ... тақырыптық
бағытта мағлұматтарды жариялау және басқа бұқаралық ақпарат құралдарының
авторға деген қатынасы, қандай жанрда болуы т.б.
Бұқаралық ақпарат құралдарының әртүрлі ... ... ... ... – «бір ... баспа немесе
бағдарламалардың арасында ... ... ... ... ... облыстық, аудандық. Ал, вертикальді жағынан:
баспаның ... ...... мен ... ... елді ... және аймақтық көлемдегі баспадан, аудан ... ... ... ... ... үлестік координациясы бірдей
болса да, қиындықтар туындайды, журналистер бір бағытта бағдар ұстаса, аз
шығындалып, көп ... ... ғана ... ... себебі бұқаралық
ақпарат құралдарының «эмерджентті» қасиеттерін күшейтсе, ... ... ... ... ... ... Мысалы, журналистика
органдарының ресми сипатта болып, бұқаралық ақпарат құралдарындағы
мемлекеттік-ақпараттық саясатты ... ... ... ... ... ... ... органның кеңесіне қарай ақпаратпен
қамтамасыз етеді.
Қазіргі кездегі урбандалған (үлкен ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Телевизор (көгілдір экран)
қазіргі заманғы адам ... ... ... ... ал теледидар аса
күшті қоғамдық институтқа ... ... ... ... ... ... ... аясында айналды. Экономистер
және әлеуметтанушылар үшін теледидар қоғамдық институт ретінде қоғамның
интеграциялану және ... ... ... ... жауапкершілікке байланысты мәселелерді ... ... ... ... ... ретінде қарастыруға
тырысады, яғни қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... коммуникацияның негізін салушылар - У.Шрами,
Г.Лассуель, П.Лазерфельд, Р.Мертон, Б.Берелсон, ... ... және ... ... бағыттарын айқындаған. Осы
зерттеушілердің пікіріне орай, бұқаралық ақпарат ... ... ... көрсеткен: «Бұқаралық ақпарат құралдарының құрылымдық
қызметтерін қоғамдық жүйелермен өзара байланысын, адамгершілік ... ... пен ... үйрену, соңғы нәтижесінде бұқаралық
ақпарат құралдарын қолдануда жауапкершілікті ұғыну, әлеуметтік келісімге
келу, игілік ету»[3].
Қазіргі заманғы американдық коммуникацияның ... ... және ... бар. ... ... құралдарының және
қоғамның өзара қарым-қатынасы, екеуінің өзара әрекеті, ... ... ... ... ... қызметтері қарастырылады.
Мекеменің, ұйымның және бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... қызметтері әртүрлі болып келеді,
екінші жағынан алғанда кез келген қоғамдық ұйым ... ... ... ал ... ... бұл ... ақпарат
құралдарындағы бақылаудың және қоғамдағы қоғамдық пікірдің қайнаркөзі
болып табылады.
«Теледидар және ... да ... ... ... ... ... ... соның саяси, әлеуметтік, экономикалық мүдделеріне қызмет
етеді. Мұндай қызмет ету болған жерде Үкіметтің ашық ... ... ... және ... да ... ... ... заңды деп
саналады, экономикалық (коммерциялық) механизмдері ... ... ... ... ... әйтеуір бір әлеуметтік топтың бақылауында
болғанымен, теледидар әлеуметтік бақылауды өзі атқарады. Яғни ... әсер ... ... ... енгізеді, жалпыға бірдей идеяларды
қалыптастырып, мінез-құлық үлгісі ретінде болады»-дейді, У.Шрами[4].
Бүгінде отандық теледидардың ... ... және ... ... ... ... ... қарағанда американдық
теледидарға ұқсап барады, немесе еуропалық теледидарға ... ... ... ... және зерттеу
тәжірибиелерінің ықпалы бұқаралық ақпарат құралдарына өте зор, ... ... ... ... ... ... ... қоғамға деген тиімді ықпалы жайлы
зерттеушілерді 50-60 жылдары ... ... ... ... бірі У.Шрами өзінің трактатында коммуникацияның
тиімді әсерін екі түрге ажыратып қарастырған: ... ... ... ... ... ... ... қайнар көзі ретінде
әлеуметтік өзгеріс жасау ... ... ... ... ... шешімімен әсер ету»-дейді[5].
Бұған мысал ретінде Дж.Оруэллдің 1984 жылғы антиутопиялық романының
орнығуы кіреді. Бұл пікірге қарама-қайшы ... ... ... ... ... олар ... ақпарат құралдарының
қоғам өміріндегі ықпал ету процесіне қарсы ... ... ... ... ... ... ... аса көп ауқымдағы ақпараттарды
«әлеуметтік есіріткі-деп есептейді, ... ... ... ... ... ... коммуникация, атақты ойлар және әлеуметтік әрекет»
деген мақалада әлеуметанушылардың белгілеуінше, ... ... ... ... ... ... айналымдағы әлеуметтік-
экономикалық жүйемен ... олар ... ... ... үшін ... көрермен алдына шығарады. Жағдайын сақтап қалуға бұл қаражат
кейде қабілетсіздеу болады, ... ... ... ... ... ... ... мынадай еңбектердің авторы: «Массовые средства
информации и американская ... (1973 жылы ... ... ... и ... господство» (1976 жылы шыққан). Американдық
бұқаралық ақпарат құралдары манипулиятивті құрал ретінде әсер ... ... ... бағытталған. Г.Шиллер Американың бұқаралық ақпарат
құралдрының мазмұнын және нысанын анықтаған, сол бойынша ... ... ... ... ... ... асырып көрсетуге бейімдегенін
айтады.
Аннэнбер мектебінің ғалымдары «жағдаят» атты тұжырым ... ... ... ... ... ... ашу, ... жүйедегі
қалыптасқан қатынастарды сақтай отырып зерттеу. Аннэнбер коммуникациялық
мектебі Пенсильвания университеті тарапынан 1959 жылы ... ... - ... ... профессоры Джарддока Гербнердің
басшылығымен бұқаралық ақпарат құралдарын ... ... ... база ... ... ... беру әдістерін енгізіп, «Мәжбүрлеу
тәсілі және мәдени индикатор» атты бағдарламаларға тамаша ... ... ... ... ... 1976 ... мен Гросс жазды- «бұл бекітілген ережелердің қаруы, жалпыға
бірдей қабылданған қоғамдық ... мен ... ... және ... немесе жояды. Теледидардың басты әлеуметтік
қызметі – бұл әлеуметтік модельдерді тұрақтандыру және ... ... ... ... ... теледидардан
берілетін ақпараттардың ақиқатқа ... ... ... ... ... ... ... модулінің
нарықтық экономика жағдайында П.Лазарфэльд және Р.Мертон зерттеп талдау
жасады. Американдық әлеуметтанушылар мен ... ... ... ... ... ... қызметтерінің
өзара қатынастарын және олардың шығу жолдары туралы көптеп жазылған.
Синди Хэд әлемдегі трансляция жүйесіне салыстырмалы ... ... ... мәселелеріне типтік зерттеулер жасап,
өзінің «Әлемнің трансляциялық жүйесі, салыстырмалы талдау» атты кітабында
қарастырды (1986 ... ... Хэд ... ... құралдарының
қоғамдағы меншіктік жүйесін үшке бөлді:
1. Бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... ... жүргізді;
2. Мемлекеттік меншіктегі бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағдайға
зерттеу жүргізді;
3. Аралас меншіктегі бұқаралық ... ... ... ... ... қатар, Синди Хэд бұқаралық ақпарат құралдарын былайша жіктеді:
«Мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдарын – авторитарлық, еуропалық,
қамқорлық деп ... ... ... ... көрермендерге
әмбебаптылығымен (универсалдығымен), тұтынушылардың талғамдарына
қаншалықты тартымдылығына ... ... ... ... ... ... білсе, бәсеке де жеңіске жетіп отырады. Кейде
авторитарлық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржыландырудың нәтижесінде кадрлар бөлімін
толықтырып, құрылғыларын жаңартып отырады. ... ... ... яғни ... жүйе ... ... нарықтық экономикада
болуы қажет және тұтынушылар талаптарын қанағаттандыруы қажет»[10].
Аннэнбер мектебінің ғалымдары Джарддока Гербнердің ... ... ... құралдары жайлы жүргізген зерттеулерін былайша
қорытындылайды:
«Теледидар - ... ... ... ... ... ... өмір ... әрбір индивидтің өзі ... ... ... ... ... кездері теледидар және басқа да бұқаралық ақпарат құралдары
болмаған кезде осындай ... ... ... ... ... ... ... болатын, яғни әртүрлі ырымдарды (ритуал) орындау арқылы
әлеуметтік бақылау жасаған.
Дж.Гербнер мен Л.Гросстың телеарналарды зерттеуінше, телеарналар
тағы да ... ... ... ... ... жасайды. Телеарналарда
көрсетілетін индивидтерді іріктегенде көбінесе абыройы ... ... ал ... жұмысшылар бірен-саран көрсетілген, «сорлы
кедейлерді» алғашқы кезде телеарналарда ... ... ... ... ... ... орта ... тобы ғана болатын,
теледидар әлеуметтік таптар арасында немесе оппозиция мен биліктің көбіне
тұрақтылықты қалыптастыруға ... ... ... ... ... үшін ... ... болған. Америка құрама штаттары
қоғамында еркектердің басым ... ... ... бай, етіп ... ... ал әйелдерді үй бикесі ретінде ғана көрсететін ... ... ... ... ... ... ... бойынша ат шулы қылмыскерлер көбіне ақ
нәсілді, жасы 30-40 жас аралығындағы Американдықтар болған. ... және ... ... процесін, тұтқындауды көрсетіп отырған. Дегенмен,
теледидар әлемінде қылмыскерлер «барлығы дерлік ұсталып, жазасын алады»,
ал шын шындығында болса дәл олай ... ... шын ... ... әділ сот ... ... оңай орындала беретін шаруа емес[12].
Атақты әлеуметтанушы Эмиль ... ... ... ... ... туралы жазған болатын: «Теледидар пайда
болғалы бері ... ... ... қызметін меңгерді. Бұрынғы
заманда қоғам ішінде жазалау процесі әдет-ғұрып бойынша, ырымдарға сүйене
отырып атқарылған, оның жеке басының ... және ... ... ... ... халықтың қылмыскерді жазалауы моральдық ережелер
шеңберінде атқарылатын, ал ... ... ... ... ... үшін ... ... Бұрынғы кездері қоғам әдет-ғұрып арқылы, дін
арқылы реттеліп ... ... ал ... таңда қалай реттелуде? Бұл өте
күрделі сұраққа мен алдымен қоғамның өзгеруін айқын көрсете отырып ... яғни ... ... ... ... билік пен
бұқаралық ақпрат құралдары тағы да басқа да әлеуметтік институттар арқылы
қоғам реттелінеді»-деп, өз ойын ... ... бір ... ... ... ... ... жазалау процесі
әділ болады деп есептелгенімен, шын өмірде әділ сот ... ... жай ... ... ... ... деп
қорытындылайды өз ойын Эмиль Дюркгейм[14].
К.Гульд және С.Догмар өздерінің «Теледидар ... ... атты ... «Кедейлікті теледидар туындатады, өйткені
теледидар тағдырға байланысты болса, ... ... ... ... ... ... және ... ықпалына қарай болады»-
деп, өздерінің көзқарастарын айтады[15].
«Ойын-сауық көрсетілімдері арқылы теледидар қоғамдық ... ... ... ... және орта ... ... (портретін) көрсетеді,
яғни жұмысшы таптың кейіпкерлері дерлік жоқтың қасы. Ал, әйелдер ерлердің
эмоционалды ... ... ... ... ... ... егжей-тегжейлі таныстыру арқылы ... болу ... ... пен ... ... ... құралдарын
осылайша топшылайды[16].
К.Гульд пен С.Догмардың ойынша, бұқаралық ақпарат ... ... ... ... көрсете, жариялап отыру қажеттігін дұрыс
деп бағалайды.
Теледидар арқылы беріліп жатқан хабарлардың көбі жекеменшік иелерінің
мүдделеріне қарай ... ... ... және ... да капиталистік
қоғамда тап үстемдік етеді, теледидар ... ... ... ... ... ... индустриалды қоғам кезінде пайда
болған теледидар қоғамға тиімді жағынан ... ... ... бір ... ... ... Өйткені, әр елдің идологиясы, өз мүдделері бар.
Теледидар қоғамда бақылау ... ... ... немесе
демеушілердің жоқтығынан ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттарды қабылдап, аса кең
аудиторияға жеткізу.
Бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... қоғамға бақылау жүргізудің тұрақтылық формуласы
ретінде ... ... ... нарықтық экономикада одан әрі қарай
дамыту және әлеуметтік бақылау механизмдеріне елеулі ықпал ... ... ... ... ... барынша ақпарат таратуға,
ақпарат алмасуға, олардың көзқарастарын өзінің қызметі ... ... ... ... Бұқаралық ақпарат құралдары туралы ресейлік теориялар
Бүгінде отандық ... ... ... ... ... және
қызметтері, қоғамдық институт ретінде, ресейлік теледидарға ... ... ... ... ... ... ... Ресейлік ғалымдардың теориялық тұжырымдары және ... ... ... ақпарат құралдарына өте зор, нақтырақ
айтсақ бұқаралық ақпарат құралдары қоғамдық сананы қалыптастырады.
Жаңа аудиториялық таптың келіп ... ... ... ... ... ... тиісті баспаны қалыптастырады (мысалы, кәсіпкерлер),
яғни осы салаға байланысты толыққанды іскерлік ақпараттарды алмасатын
баспалар қалыптасты. Ресейде ХХ ... ... ... жергілікті
ақпарат алмасатын Сібірліктерге арналған «Сибирь» газеті басылып шықты,
қоғамдық құрылымдардың саяси көзқарастарын жариялайтын ... ... ... ... мен ... ... рынокта белсенділігі оларды
негіздемесіне қарай бөлуге болады және олар бір-біріне өзара ... ... ... ... ... масштабына қарай, алатын орнына
қарай). Осылайша бұқаралық ақпарат құралдарының бағыт-бағдарына, қоғамдық
пікірге қарай қалыптасты. Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... мен теле және ... ... болып келеді
(техникалық мамандарды қоса алғанда), іс жүзінде қоғам өмірінің барлық
саласын өз ішіне алатын ... мен ... ... болады,
бұқаралық ақпарат құралдарында кейде келеңсіз жағдайлар да ... ... ... құралдарына қоғамдық пікірді, өмірге қажетті
ақпараттарды, анағұрлым дәл және ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өмірдің әртүрлі салаларына толық мәліметтер
беруге арналған арнаулы мамандандырылған, бұл-бұқаралық ақпарат құралдары
болып ... ... ... кең ауқымды халықаралық
факторларды талқылайтын «Зарубежом» және ... ... ... ... шетелдік баспалардағы материалдарға негізделсе, ал
отандық саяси көзқарастарды талқылайтын ... ... ... қауымды өзіне тығыз байланыстыратын мәдени, әдеби
мақалаларды жариялайтын «Культура» газеті Ресей қоғамының ... ... ... ... ... Осыған орай,
аудиториясы мүлдем ұқсамайтын спорттық оқиғалар мен ойындарға арналған
«Футбол» және ... ... ... да бар, ... өмірдің өзекті
мәселелерін, жаңалықтарын, этикалық-құқықтық мән-жайларын өз мүдесіне
алған.
Сонымен, ... мен ... ... ... ... ... ... құралдарындағы жиынтығы
болып табылады. Бұқаралық ақпарат құралдарының арақатынасы ... ... ... ... ол ... ... ... мен қызметкерлеріне байланысты ... Осы ... ... және бағдарламаның мүдесіне тән сипатта, саяси
партиялар мен саяси қауымдастықтар және басқа да ... ... ... ... ... Осындай бақталастықта баспалар мен
бағдарламалардың қоғамдағы орны маңызды орын алады.
Саяси ... ... ... әрбір мекеме, ұйым ресми, саяси,
экономикалық, әлеуметтік мақсаттарын, стратегиялық және ... ... ... ... ... ... ... және
бағдарлама ұйымның не ... ... ... ұстанатын
принципін анықтап көрсетеді.
Бұқаралық ақпарат құралдарының өзара іс-әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен,
осындай бақталастық әртүрлі нысанда сипатталады.
Баспалар мен бағдарламалар арасында өлшеуге келмейтін (антогонистік)
күштер шоғырланады, бүкіл ... ... ... бір бөлікте күрес
жүреді (таптық, ұлттық, діни т.б.), яғни ... ... ... ... ... мүддесі айқындалатыны болжанады.
Журналистік қызметтің қарапайым координациясы ... ... ... теле ... ... үлесін топтау болып табылады.
Белгіленген мерзім ішінде редакция арнайы мекеменің ақпараттың ... ... ... ... ... ... кең ... мәселелері: баспа мен бағдарлама авторларының тақырыптық
бағытта мағлұматтарды жариялау және басқа бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... т.б.
Қазіргі кез келген мемлекетте саяси процесстердің дамуына бұқаралық
ақпарат құралдары әсер ... ... ... ... ақпарат
ауысудың дамуы, мәдениеттің, әлеуметтік-мәдени процесстердің дамып жетілуі,
бұқаралық ақпарат құралдарының басты бөлшегі - Интернеттің ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының басты
элементі болып табылады. Әлемнің кез келген нүктесінде телекоммуникациялық
желі (сеть) интернетті тәулік бойы пайдаланумен қатар, қоғамда болып ... ... ... ... кез ... ... жайлы мәлімет алып хабардар
болуға өз мүмкіндігін береді.
Интернет - ... ... ... ... ... ... тәрбиелік, интеграциялық сапасы жағынан
ерекшеленеді. Енді ... ... ... желі ... қана ... ... ол ... мәдениет орталығына, қоғамдық пікір алмасу символына,
саясаттағы тұлғалардың өз ойларын бөлісулеріне, мемлекеттердің мәдени ... ... көп ... тигізуде. Жаһандық шығармашылық қарым-
қатынастың дамуы, халықаралық көзқарастар мен идеялардың еркін дамуы да осы
интернет ... ... ... ... отыр. Жаңа бұқаралық ақпарат
құралының пайда болуы философтарды, ... ... ... және ... ... ... ол жайлы түрлі
сындар мен қөзқарастарын айта бастады. Ақпарат ... ... ... ... ... ... В.И.Лениннің, Сократтың, К.Маркстың, Б.Спинозаның, В.Шелингтің,
Ф.Энгельтің еңбектерінде кездеседі.
Ал, бұқаралық ақпарат құралдарын еркін ... және ... ... сөз ... ... көптеген ғалым-ойшылдар өз ой-
пікірлерін білдірген. Олар: ... ... ... ... ... ... және т.б. Бұқаралық
ақпарат ... сөз ... ... ... ... ... зерттеуді жүргізгендер-С.С.Алексеев, М.И.Байтин, А.А.Белкин,
Л.Л.Беломесных, А.Г.Братко, Л.Д.Воевадин, ... ... ... ... А.В.Малько, А.А.Подмарев, И.М.Приходько,
И.Н.Рыбушкин, Н.Н.Семенюта. Ал, бұл зертеуді халықаралық деңгейде зерттеген
зертеушілер-А.М. Барношев, С.А.Горшков, Г.В.Игнатенко, ... ... ... ... сөз ... мен оны пайдалану құқығы
жайлы ғылыми зерттеу жүргізген ғалымдар-В.А.Авраменко, ... ... ... ... ... А.М.Хасанова, Ху Фенг-Йунга,
С.А.Юровский және т.б. ... ... ... орны мен ... ... басқа мамандарға қарағанда, журналистерді ерекше қызықтырады.
Өйткені, журналистер осы саланың адамдары болғандықтан, өз үлестерін қосуға
дайын-ақ ... ... ... ... заңнамалық дамуын,
азаматтық қоғамдағы ақпараттық институтың орын алуын, бұқаралық ақпарат
құралдарының ... ... ... ... Я.С.Волкобойников,
Я.Н.Засурский, Е.П.Прохоров, А.Рихтер және т.б.
Интернет желісінің ... ... ... ... ... ... ... И.С.Мелюхин,
В.Б.Наумов, И.Н.Рассолов, А.Г.Серго, В.П.Талимончик, Л.К.Терещенко,
А.Трофименко. ... ... ... ... ... ... құқығы, авторлық құқық, мүліктік ... ... ... жұмыстар И.Ю.Алексееваның, ... ... ... ... ... С.В.Малахованың, В.А.Михееваның, С.В.Петровскийдің,
Г.Сведлыка, А.В.Ткачеваның ... ... ... ... ... рөлі артып, бұқаралық ақпарат құралдарының функциясының
қызметінің артуына әсер етеді, бұл ... ... ... ... ... ... В.М.Герасимова,
В.И.Дрожжинова, О.Н.Дудко, Д.Г.Иванова, ... ... ... функцисын зерттеген әлеуметтанушылар-
Т.Ж.Балжирова, А.С.Биккулова, А.А.Родионова, ... және ... ... ... ... ... мәселелі-тақырыпта шешу бағытында
қарастырады, яғни ... ... ... және ... өз ... ... ... (дифференциялаушы) факторлардың
ықпалына қарай өзінің ақпараттарын өзгертіп отырады.
Баспалар мен бағдарламалардың ақпараттық ... ... ... ... ... болады және олар бір-біріне өзара ұқсас болып
келеді (тақырыбына қарай, аудиториясының масштабына ... ... ... Осылайша бұқаралық ақпарат құралдарыны бағыт-бағдарына, қоғамдық
пікірге қарай қалыптасады. Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... мен теле және ... арналары болып келеді
(техникалық мамандарды қоса алғанда), іс ... ... ... ... өз ... ... ... мен теле-радио бағдарламалар болады.
Дайындалған жұмыс аясында ғана ақпарат алушылардың сұранысына жауап ... ... ... ... ... кейде келеңсіз жағдайлар да
болады. Сондықтан, бұқаралық ... ... ... ... өмірге
қажетті ақпараттарды, анағұрлым дәл және терең жеткізу ... ... ... ... ... ... мен ... дифференциясын (жіктелуін),
құрылымдарының әртүрлілігін бұқаралық ақпарат құралдарындағы жиынтығы болып
табылады. Бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... бағыт-бағдары ол жерлерде жұмыс ... ... ... ... ... Осы ... қызметкерлер баспаның және
бағдарламаның мүдесіне тән сипатта, ... ... мен ... және басқа да мекемелер арасында күрес, ... ... ... бақталастықта баспалар мен бағдарламалардың қоғамдағы орны
маңызды орын алады.
Саяси жүйесі дамыған қоғамда әрбір ... ұйым ... ... әлеуметтік мақсаттарын, стратегиялық және ... ... ... ... Тұжырымға сәйкес баспа ... ... не ... ... ... ... анықтап көрсетеді.
Бұқаралық ақпарат құралдарының өзара әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... Дегенмен, осындай
бақталастық әртүрлі нысанда сипатталады.
Баспалар мен бағдарламалар арасында өлшеуге келмейтін (антогонистік)
күштер шоғырланады, бүкіл қоғамдық ... ... бір ... ... ... ... діни т.б.), яғни ... топтардың арасында кім жеңеді,
кімнің мүддесі айқындалатыны болжанады.
Журналистік қызметің қарапайым координациясы газетерге, ... ... теле ... ... ... ... болып табылады.
Белгіленген мерзім ішінде редакция арнайы мекеменің ... ... ... ... ... ақпараттың саясат кең ... ... ... мен ... ... ... мағлұматтарды жариялау және басқа бұқаралық ақпарат ... ... ... ... жанрда болуы т.б.
Бұқаралық ақпарат құралдарының әртүрлі қызметтерінің координациясы
горизонтальді ынтымақтастықта болады – «бір ... ... ... ... ... ... ... айқындалады: бүкілелдік,
аймақтық, облыстық, аудандық. Ал, вертикальді жағынан: баспаның деңгеіне
қарай – баспа мен ... ... елді ... ... және ... баспадан, аудан газеттерінің желісіне дейін.
Бірақ, бұқаралық ақпарат құралдарының үлестік координациясы бірдей
болса да, ... ... ... бір ... ... ... аз
шығындалып, көп нәтижеге жеткенде ғана ұтымды болады, себебі ... ... ... ... ... ... сұранысына сапалы түрде жауап береді. Мысалы, журналиситка
органдарының ресми сипатта ... ... ... ... ... ... асырып, билік құрылымындағы
ұйымдармен жұмыс жүргізсе, биліктегі ... ... ... ... ... кездегі урбандалған (үлкен қалаға шоғырланған) мәдени ортада
теледидарсыз өмірді елестету мүмкін емес. ... ... ... ... адам ... ... ... болса, ал теледидар аса
күшті қоғамдық институтқа айналды, ... ... ... ... ... ... аясында айналды. Экономистер
және әлеуметтанушылар үшін теледидар қоғамдық институт ретінде ... және ... ... ... заңгерлер
құқықтық жауапкершілікке ... ... ... ... ... ... институт ретінде қарастыруға
тырысады, яғни қоғамдық ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының және қоғамның ... ... ... ... саяси-мәдени және ұлттық-мемлекетік жүйедегі
негізгі қағидалық қызметері қарастырылады. ... ... ... ... ... ... талдау жасасақ, түрлі елдерде
олардың қызметтері ... ... ... ... ... ... кез келген
қоғамдық ұйым бұқаралық ақпарат құралдарын ... ал ... ... ... ақпарат құралдарындағы бақылаудың және қоғамдағы қоғамдық
пікірдің қайнаркөзі болып табылады.
Теледидар және ... да ... ... ... қоғамда кім билік
жүргізсе, сол саяси, әлеуметтік, экономикалық ... ... ... ... ету ... ... Үкіметің ашық түрде араласуы (цензураның
көмегімен және басқа да бақылау құралдары арқылы) ... деп ... ... механизмдері болған кезде орын алады. Бірақ,
теледидар әйтеуір бір әлеуметтік топтың ... ... ... бақылауды өзі атқарады. Яғни қоғамдық санаға әсер етіп, қоғамдық
пікірлерді енгізеді, жалпыға бірдей идеяларды қалыптастырып, ... ... ... ... ... негізгі болмысы және ... ... ... ... ... ... ... ұқсап барады, немесе еуропалық теледидарға ... ... ... ... және ... тәжірибиелерінің ықпалы
бұқаралық ақпарат құралдарына өте зор, нақтырақ айтсақ теледидар қоғамдық
сананы қалыптастырады.
Бұл күні Ресей қоғамы дамуындағы ... ... және ... ... ... субъективті фактор іспетті тұлғаның әлеуметтік
белсенділігіне тікелей тәуелді. Қоғамдағы ... ... ... ... ... ... рөлге ие. Мемлекеттің
қоғамдық өмірінде баспа, радио және ... ... ... ... ... ... ... кең таралуын, әрі қол жетімділігін
көрсетеді. Басылған не дыбысша таралған сөз, көгілдір экрандағы ... ... ... ... аудандарға таралып, кез келген әлеуметтік ортаға
сіңісіп кетуге ... ... ... ... ... үшін оның қалыптасуы мен дамуының механизмін, аудиторияға әсер ету
тиімділігін үйрету қажеттілігі туады. Бұқаралық ... ... ... ... ... миллиондаған ортаны радио, теледидар
және газетпен «қамту» ауқымымен өлшенетін аудиторияның бұқаралық ... ... ... ... ... ... қарастырулар олардың
тұлғаның әлеуметтік белсенділігіне шынайы ... ... біз ... ... бұқаралық байланыстың өресі, оның ... ... ... мен жаратуына байланысты. Ақпараттық
таралу ... мен қол ... кез ... ... ... амалының бастауы – қажетті шарттылық болып табылады. Осыдан
ақпараттарды қоғамдық-саяси, ... ... ... сияқты топтарға
бөлеміз. Бұл Ресей ... ... ... мен ... өзгереді.
Бүгінде, Ресейде статистикалық мәліметтерге сүйенсек:
1500 радиостанция, 1000 баспахана, 30 мың телекомпания тіркелген,
сонымен қатар 1500 ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының көшбасшысы ретінде алға шыға ... ... ... ... ... ... ұйымдар да кіреді[18].
Баспа үйлердің таралымына бәсеке мынау ақпараттың концентрациясына
ертіп әкеледі , ... мен ... ... ... ... ... ... таныстырушы біріктірулері, қоғамдық құрылымда
бұқаралық ақпарат құралдарының орны ... ... ... ... ...... «Мәскеу провинциясының жаңалықтары»
”, деректік «Газпром – медиа» жатады. Ал, Ресей журналдарының танымалдылығы
соншалық, ... times», және орыс ... ... ... «Cool» ... ... , «Cool girl» журналын, «Burda» сәндік журналын, «Elle»
журналын ТМД елдерінің жастары ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарының дамуына
уайымшыл көзбен қарайды, өйткені, мұнда да экономикалық дағдарыстар ... ... ... шек ... ... ... халқының тіршілік
деңгейінің аласалығы жарияланып отыр.
Бұқаралық ақпараттың ... ... ... бүкіл адамдар өз
қызметтерін таныстырп, бизнеспен немесе басқа да ... ... ... ... өз тұтынушыларын бұқаралық ақпарат құралдарына жарнама
беру арқылы шақыра алады. Ал, ... ... ... ... ... оқымайды, жаңалықтарды қарамайды. Бірақ Ресейде бұқаралық
ақпарат құралдарын дамыту ... ... ... ... ... ... қабілеттерін жоғарылатуды басты қағида деп
саналып ... ... ... тұтынатын бұқаралық ақпарат құралдары мен оны
иеленуші ұйымдар туралы ... ... ... ... ... ОРТАЛЫҒЫ
2. «ТНТ» телеарнасы, «Эхо Москвы» радиостанциясы, «Сегодня» газеті;
3. «Вечерняя Москва», «Вечерный клуб» телебағдарламалары;
4. «Европа +» ... ... ... ... ... «Экспресс» журналы;
5. РФ мемлекттік бұқаралық ақпарат құралдары – ... ... ... ... ... ... ... «Маяк»,
«Российская газета», «Российские вести» экспорттық газеттері, «Российская
федерация», «Россия» ... ... ... ... ААҚ ... ... иен журналдар - НТВ (жекеменшік),
«Открытое радио», ... ... ... ... ... «ЛукОйл» телекомпаниясына қарасты телеарналар – ... «31-й ... ... ... ... ... баспасынан шығатын журналдар тізімі –«Москоу
Таймс», «Санкт-Петербург Таймс», «Капитал», «Плейбой», «Космополитен», «Гуд
хаускипинг», «Русское радио»;
9. «Бурда» баспаханасынан ... ... ... ... ... «Лиза», «Вот так», «Отдохни», «Автомир».
10. «Виктор Шварц и К» ААҚ тиісті газеттер- «Тайная власть», ... ... ... «Врачебные тайны», «Женские дела», ... ... ... қазіргі бұқаралық ақпарат құралдарының
орны мен рөлі
2.1. Қазақстан қоғамының дамуына бұқаралық ақпарат құралдарының ықпал ету
процесі
Бүгінгі ... ... ... ... ... қоғам»,
«ақпараттық технология», «өркениеттің үшінші толқыны» деп ... ... ... еніп, қоғамдық дамудың эволюциясын
айқындайтын түсініктерге айналды. Мұның мазмұны ... ... оның ... ... ... сарапталып келеді?
Бұл мәселелер туралы бұқаралық ақпарат құралдарының қоғамдық ортадағы,
жалпы өркениеттегі адам орнын зерттеп ... ... ... ой ... ... келе жатқаны белгілі. Осы ... ... ... Э.Тоффлердің, Г.Шиллердің, ... ... ... ... назар
аударарлық. Бұлардың еңбектері XX ғасырдың 2-ші жартысы мен ХХІ ғасырда
төрткүл ... ... бар ... ... ... отырған ақпараттық
қоғамның мәні мен мазмұнын ашып талдауға арналған, оның ғылыми негіздемесін
саралауға бағытталған[21].
Жаһандану мен ... ... және оның ... ... ... да ... ой ... мәселеге атсалысып жүр.
Саясаттанушы, әлеуметтанушы ... - ... ... ... ... теориялық таңдамалы мақалалары мен
осы мәселені бұқаралық ақпарат құралдары арақатынасымен байланыстыра
зерттеп ... ... ... - Н.Омашевтің, Б.Жақыптың,
Ғ.Ибраеваның ой тұжырымдары да ... ... ... ... ... осынау өзекжарды мәселені тереңірек қарау ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан келгенде, ең ... ... ... ... жүйлеген жөн. Бұл ретте ғылыми
талдамалар жасап ... ... ... ... ... ... Ол ақпараттық төңкерістердің таңбалаудың, жазу-сызудың пайда
болуымен ... ... ... назар аударады. Соның негізінде
ұрпақтан-ұрпаққа табыстаудың, білімді, көргенді-білгенді мұраға қалдырудың
мүмкіндігі жасалған. ... өзі ... ... шоғырының сандық та,
сапалық та белгісін айқындайтын еді.
Ғаламдық ақпараттық төңкерістер ... ... ХYІ ... ... ... ... Бұл кездегі кітап басу ісінің қолға алынуы мәдениет
пен руханият саласында, ... ... ... ... алып ... ... ... кезеңі ХІХ ғасырдың аяғындағы электр
қуатын, радио мен телеграфтың ... ... ... ... еді.Осы
кезеңде тарихта тұңғыш рет ақпарат алмасудың жеделдетілген түрі пайдалануға
енді.
Ал ... ... ... ... ХХ ... ... компьютердің, басқа да микропроцессорлық технологияның
тұрмысқа батыл енуімен сипатталады.
ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ... ... ... ... ... дамуы, оның бесінші кезеңінің мазмұнына айналып отыр.
Оның сипаты бүгінде өзіміз ат қойып ... ... ... ... маңдай тірейді[22].
Осы жүйелеудің рухани үрдісі ... ... ... бір
бөлігі болып табылатын Қазақ елі қоғамындағы көрінісі қалай болып ... ... осы ... ... ... ... ... туралы, оның
ежелгі жазу-сызу мәдениетінде алатын орны ... ... ... ... ... ғалымдар зерттеулер жүргізгені белгілі.
Ал, ақпараттық төңкерістің екінші кезеңі алғашқы ... ... ... ... Бұл ХІХ ғасырдың алғашқы жиырма жылдығында
кітап өндірісінің қолға алына бастауы жатады.
Үшінші кезең қазақ ... ... ... шыға ... ... ХІХ ғасырдың соңына қарай «Түркістан уәләятының газеті»
(1870-1882), ... ... ... (1888-1902), «Торғай газеті» (1895-
1910) секілді ... ... ... ... Бұл ... ... эволюциясын жылдамдатты. Ал «Айқап» журналы мен ... ... ... ілгерілуіне ықпал етті.
Қазақ ақпараттық төңкерістің төртінші кезеңі ХХ ғасырдың 20-шы
жылдарында газеттер мен ... ... ... былай қойғанда, радио
мен теледидар ... бар ... ... ... ... ... радиостанциялардың хабар бере бастау шежіресі 1923 жылы
басталса, 1959 жылдың 8 ... ... ... ... ... ... ғасырдың 80-90 жылдарындағы бүкіл ел ... ... ... ... ақпараттық төңкерістің бесінші кезеңінің
сипатын ... ... ... ... ... ... болып табылатын Windows-95 оперияциялық жүйесі жер
жүзінде жаппай қолданыла бастаса, Қазақстан да бұл үрдістен тыс қалған ... ... ... ... алу ... ақпараттық
кеңістіктің артықшылықтары хабар алмасу үрдісін тың сапалық деңгейге
шығарды. Сөйтіп ол ... ... ... ... ... Енді үйде ... ... жерлерден хабар алатын жағдайға жеттік.
Газет-журнал өндірісінде ақпарат алмасудың озық ... ... ... ... енуіне тікелей байланысты болса, бұл
жаңадан ХХ ғасырдың 90-жылдарында қазақ қоғамынының басылым редакцияларында
қолданыла бастады. ... ... ... ... ... ... ... өңдеу, дискетпен өндіріске жіберу, факспен хабар
алмасу тәжірибесі алғаш рет қолданды, ... ... ... ... ... 90 ... екінші жартысынан бері қарай компьютерді қолданудың
артықшылығы басқа да республикалық, облыстық газеттердің осы тәсілмен ... ... ... ... ... ... басқа да
қазіргі заман талабына сай ... ... ... бірде-бір
редакция, газет-журнал жоқ деп сенімді айта аламыз.
Осы ... ... ... ... ... кеңістікті пайдалану
коэффиценті қандай деген сұрақ туады.
Біздің әлемдік ... ... ... бір ... ... ... лездемелер, журналистік шеберлікті ... ... ... ... Осы ... ... ... Алматыда жүргізіліп жүрген ... ... ... ... басын ашып айту керек, Еуразиялық Медиа Форум ... ... ... сақтау мақсатындағы көптеген
мәселелермен бетпе-бет ... ... ... ... ... ... дамытуға, оған серпін беруге, оның проблемаларын талдауға
арналған ұйым. Бұл ... ... ... ... қоғам
жағдайындағы мерзімді басылымдардың, электронды ... ... ... ... рөлі ... жиі ... Сондықтанда ол әлдебір саяси,
экономикалық, идеологиялық қыспақтан ада, олардың ықпал етуінен тәуелсіз
ұйым ... ... Ал енді ... ... ... ... жоспарланған:
- Еуразия елдерінің ақпараттық кеңістігін кеңейту;
- кәсіби және ... ... ... осы ... ... дамуындағы негізгі үрдістерге талдау;
- медиа жобалар мен бастамаларға қолдау ... және ... ... ... мен ... ... Еуразия елдеріндегі жетекші БАҚ-тарда
оқыту және тәжірибиеден өткізу мүмкіндігін туғызу;
- БАҚ саласында реформаларды жүзеге асыру;
- ... пен БАҚ ... ... ... ... БАҚ саласындағы ең жаңа технологияларды дамытуға жәрдемдесу. Өзі
құрылған 2002 жылдан бері бұл форум Алматыда үш ... ... ... ... ... Бас ... 1948 жылы 10 ... «Адам құқығының Жалпы декларациясының» 19-бабына сәйкес, «Әрбір
адам ой-пікір ... және оны ... ... ... ... ... өз пікірінде тұру екендігін және мемлекеттік шекараға тәуелсіз кез
келген құрал арқылы ақпаратты немесе ... ... алу және ... ... қатар, ой-пікірін білдіру еркіндігі құқығын әрі дамыту 1950
жылы 4 ... қол ... адам ... мен негізгі бостандықтары туралы
Еуропалық конвенцияға берілді. Конвенцияның 10-бабына сай, «осы еркіндікті,
демократиялық қоғамда ... ... ... аумақтық
тұтастығына немесе қоғамдық тыныштыққа қажеті, тәртіпсіздіктің алдын алу,
тұлғалардың ... ... ... ... ... ... жария
етпеу немесе сот әділдігінің беделін қамтамасыз ету ... ... ... мен ... яғни алғы ... және ... ... үлестіріледі» делінген[26].
Бұл жерде бұқаралық ақпарат құралдарының қызметінің заңдылығы туралы,
ішкі заңдардың азаматтық ... және ... ... ... ... қалыптар мен талаптарға сай келу мәселесі орын
алуда. Яғни, Қазақстан Республикасының бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... топтарына арналған
баспа, дыбыс-бейне өзге де хабарлары мен ... ... ... ... ... ... құралдары қызметі тек
әлеуметтік маңызды мәселелермен қоғамды ... ғана ... ... сана үшін әлеуметтік нұсқауды қалыптастырумен қатар бір мезетте
оның құралы ретінде ... ... ... қызметін орындайды.
Дегенмен, бастапқыда бұқаралық ... ... тек ... ... саяси көзқарастарды насихатау үшін ғана орын алған
болатын.
Бүгінгі қоғам жағдайында насихаттау кең ... ... ... ... ... бір ... ... іс-әрекетіне әсер ету мақсатында білім, көркем құндылықтарды және
өзге де ... ... ... ... ... ол пайда болған
аудитория ерекшелігін, нақты оқиғаны ескеруді ... ... ... өнер ... ... және дамиды, молаяды.
Ал, тар мағынада -белгілі бір ... ... және ... мен ... ... ... қызметі. Бүгінде насихаттау рухани
қызметтің ерекше саласына айналып отыр және бұқараға идеялы-психологиялық
әсер ету тәсілдері, ... ... ... Оның негізгі белгілері:
мақсаттылық, әсер етудің үздіксіздігі, бұқаралығы болып табылады.
Қоғам - жаңа технологияның арақатынасы әрдайым әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... өзгерту үшін бір мезетте эмпиристік және теориялық деңгейдегі
зерделеу арқылы, оның ... ... мен ... ... ... ... ... талдау, оның мақсаты мен міндетін
анықтау, халықаралық деңгейде барлық мемлекеттер үшін ... ... және оны ... ... қажет. Міне, оны жердегі қоғам жердегі
«ақпараттық қоғам»-бұл қандайда болашақтың жарқын бейнесі ... ... ... ... ... ... ақпараттық қоғамның
қалыптасу механизмін түсіну үшін ... ... ... ... қажет. Бірақ азаматтық қоғамның қалыптасуының жағымды жағымен қатар
қауіптілігі де бар. ... ... ... ... ... ... өзекті мәселе туындайды.
Ақпарат индустрияның өсуі, ... ... ... ... жаңа рөлі ... құықтық рәсімдеуді қажет
етеді. Прогресті ақпарат қоғам ... ... үшін ... ... ... ... ... таңда технологиялық төңкеріс
кезеңі-ақпараттық қоғамның қалыптасуы жүріп ... ... ... ... ... қоғамдағы әлеуметтік құрылысты демократиялық
институттың дамуындағы өзгерістерге әсер етеді, нәтижесінде ... ... ... әкелді. Бұл теория ХХ-ғасырдың 60-70 жылдары
ғылыми ... ... да ие ... ... ... ... тарағанымен, оның концепциясы,
бағдарламасы мүлдем жасалынбаған. Әдебиетке көз жүгіртсек, жаңа ... ... ... бұқаралық пайдалану кезеңі бұқаралық
ақпарат құралдарын иеленетін ... ... ... ... барлық
қоғамда және әрбір адамды бақылауға мүмкіндік береді»-дейді, өз еңбегінде
А.Г.Рухтер[28].
Сондықтан ... ... ... ... ... алдын алу
мақсатында нақты мемлекеттік сасат, яғни ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттейтін
нормативтік құжаттар қабылданғанымен бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ақпарат жеткізімі және
байланыс қызметін реттеумен, компьютерлік жүйе ... ... және ... ... ... отырған мәселелерді шешу үшін әлсіздік танытып
ортыр ... ... бұл ... ... жаңа ... ақпарат құралдары жаппай
таратудан бұрын қабылдағанына қарамастан, олар ... ... ... осы ... жаңа ... айналымға қолдануы туралы
өзекті мәселе тұр және заңдық түзетулердің қажеттілігін бейнелейді.
Осы мақсатта мемлекет ... ... ... ... ... ... Мұндай топ біздің елімізде де құрылған, ... ... ... ақпарат құралдары ... ... ... ... жөнінде жұмыс тобының құрамы ... ... ... ... 2004 ... 10 ... №225 бұйрығы
дәлел болады[29].
Біздің еліміздегі жаңа әлемдегі әлеуметтік қайта құрумен қатар жүріп
келе жатқан ... ... ... «ақпараттық қоғамға »
бағытталуда.
«Бұл жерде ... ... ... ... заң шығару
либерализация кезеңін, жаңа электрондық демократияның жаңа ... ... ... ... ... ... ақпараттық қоғамның
қалыптасуы туралы сөз болып отыр»-дейді, ғалым Е.Л.Вартанова[30].
Осы өзгеріс тарихи ... ... бір ... ... ... және
ақпараттық қоғамға өту үшін алғы шарттар толығымен қалыптастыруда.
Бұқаралық ақпарат құралдарын пайдаланудың қоғамдық рөлі ... ... ... радио және теледидар басшысы А.Дзанакк: «Баспа, кино,
радио және теледидарды қоғамдық ... ... деп ... ... пен ... ... білу керек»-дейді. Коммуникация
дегеніміз-тек мәліметті, идеяны ... ғана ... ... ... ... ... алу процесі. Ал насихаттау саласындағы француз маманы
А.Домен былай дейді: «қоғамның ой-пікірінше және ... әсер ... ... ... ... мен ... насихаттауды білдіреді.
Насихаттау мен қоғамның ... ... ... мәні ... ... жоқтығын ұсынады»[31].
Халықаралық құқықта ақпаратты халыққа беру аспектісін ... ... ... ... 1923 жылы Орнографиялық
басылымды таратумен күрес туралы Конвенция, 1936 жылы әлем ... ... ... ... халықаралық конвенция, 1948 жылы білім,
ғылыми және ... ... ... және ... ... ... жеңілдету туралы келісім, 1950 жылы ғылыми және мәдени
сипаттағы материлдарды ... ... ... 1958 жылы басылымдардың
халықаралық алмасуы конвенция, 1958 жылы ... ... ... мен ... ... ... туралы Конвенция, 1979 жылы
электрондық және радио байланысы жөніндегі Халықтық Одақтық ... ... ... мен ... қоса). Ақпарат құқықтары 1948
жылы адам құқығының жалпы декларациясымен (19-бап) және 1966 жылы азаматтық
және саяси құқықтары ... ... ... (19-20 ... ... ... арасындағы 1950 жылы адам құқығы туралы Еуропалық және
1969 жылы Американдық конвенцияларымен реттелінеді[32].
Отарлау саясатымен күресу процесінде ... ... ... ... да ... Олардың ішінде: 1969 жылы отар елдер мен
халықтарға тәуелсіздік беру туралы Декларация, 1969 жылы ... ... даму ... ... декларациясы, халықаралық құқықтың нормалары мен
қағидаларының жиынтығы бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалану ... бір ... ... ... және де ақпарат пен халықаралық алмасу
белсенділігін ... ... ... құқықта белгілі бір ақпаратты алуға тыйым салатын немесе
шектеу қоятын қалыптар да орын алған. Оның ... ... пен ... салу қағидасы ерекше орын алады. Мысалы, 1936 жылы әлем ... ... ... ... ... ... радиохабар әлем
мүддесі үшін пайдалану тиіс делінген.
Конвенцияда «өзге мемлекеттің қауіпсіздігіне, ішкі тәртібіне» сай
келмейтін ... ... ... ... (1-бап), соғысты
насихаттауға тыйым салынады ... ... өз ... осы
ережелерді орындау жауапкершілігі жүктеледі. Азаматтық және саяси құқықтар
туралы халықаралық пактінің 20-бабында: ... кез ... ... ... ... ... тиіс»,-делінген[34].
Сондай-ақ, халықаралық құқық қағидасы туралы БҰҰ-ның Декларациясында
да соғысты насихаттауға тыйым салынатын нормалар көрініс алған. ... ... ... мен ... ... 1970 ... БҰҰ-
ның жарғысында былай делінген: «БҰҰ-ның мақсаты мен қағидаларына сәйкес,
мемлекеттер агрессиялық соғысты ... бас ... ... ... Бас ... 10-шы арнайы сессиясының қорытынды құжатында да ... ... ... осы тыйым салу БҰҰ-ның қаруландыруға қарсы
қоғамдық пікірді ... ... ... ... ... ... ... Ал, 1982 жылғы БҰҰ-ның 12-ші ... ... ... ... ... ... келісім беріліп,
компанияның мақсаты қарусыздану және қаруландыру саласындағы әлемдік
қоғамдастықты ақпараттандыру ... ... ... ... 1975 ... ... және ... жөніндегі Кеңесінің қорытынды
актісінде де соғысты насихаттау мәселелері ... ... ... ... ... насихаттаудан және БҰҰ-ның мақсатына сай
келмейтін кез келген күштен бас тартуға» келісімге келді[35].
Халықаралық ... ... ... ... ... ... нәсілдік
және дискриминацияның өзге де түрлерін насихаттауға тыйым ... ... 1948 ... ... қылмыстың алдын алу және ол үшін ... ... 1973 ... апартеидтік қылмысты бұлтартпау және ол үшін
жазалау туралы Конвенцияны, 1966 ... ... ... ... жою ... халықаралық конвенцияны жатқызуға болады[36].
Сонымен, ақпарат саласындағы ғылыми-техникалық прогресс, мемлекеттердің
идеологиялық және насихаттық қызметінің белсенділігінің өсуі, ... ету ... ... ... ... ... ... саласындағы
мемлекеттер ынтымақтастығын құқықтық реттеу болып табылады.
2.2. ОҚО бұқаралық ақпарат құралдары дамуының өзекті ... ... ... ... ... жас ұрпақтың рухани
мәдениет құндылықтарынан білім ... зор ... ... Осылардың ішінде
ұрпақ тәрбиесіне тікелей ықпал ету мүмкіншілігі басым тұрған мерзімді
баспасөз. Өйткені, ... ... ... қалыптастыруда халыққа бір
табан жақын.
Еліміздің тұңғыш Президенті ... ... ... мен «Ішкі және сыртқы саясаттың 2004 жылға арналған негізді
бағыттары» атты ... ... ... ... ... ақпарат
құралдарының қоғамымызды демократияландыру барысындағы рөлі мен орнын айқын
анықтап алуымыз керек...ең демократияшыл бұқаралық ақпарат құралдары ұлттық
мүддені ... ... ... ... тұрады» деп атап көрсетті.
Мерзімді баспасөз жұртшылыққа бағыт-бағдар беруде, тәлім-тәрбиеге
қатысты өзекті жайтарды қозғауда негізгі ... ... ... жоқ ... ... газеті бар жұрттардың қасында құлағы ... тілі жоқ ... көзі жоқ ... ... Дүниеде не болып жатқанын
көру жоқ, не ... ... есту жоқ, өз ... айту жоқ» дей ... ... ... ... санында «Әуелі, газет-халықтың көзі,
құлағы һәм тілі, екінші, газет-жұртқа қызмет ететін нәрсе, олай дейтінім
жұрттың ... ... ... көп көсемдері, оқығаны көп адамдары газет
арқылы халықтың алдына түсіп, жол көрсетіп, жөн сілтеп, басшылық ... ... ... ... ... төртінші, газет-халықтың
даушысы» деген[37].
Басылым беттерінде жарияланған мақалаларды күнделікті тәрбие ісінде
пайдаланып отыру студенттің жан-жақты тәлім ... ... ... ... Ұлы педагог А.Макаренко: «Қай газетті алсаңда, оның ішінен
баламен әңгімелесуге ... ... ... ... тек оны оқығанда сол
мақала бала ... үшін ... ... ... сезініп оқу керек»
дейді[38].
Бұқаралық ақпарат құралдарын оқу-тәрбие ... ... ... (Тараз Мемлекеттік Педогогикалық Институтында) 2007
жылы біраз ... ... ... баспасөз құралдары арқылы
студенттерге тәрбие беру» атты тақырыпта «дөңгелек ... ... ... ... тәрбиесіне қосар салмағы мен үлесі жайлы
келелі сөз ... ... ... ... қоғамдық пікірді
насихаттаушы, жинақтаушы және сараптаушы ... ... ... ... ... үшін педагогика факультеті студенттерімен сауалнама
жүргізілді:
1. ... ... ... үзбей оқисыз?
2. Газетті не үшін оқисыз?
3. Газет мақалаларының біліміңізді толықтыруға көмегі болды ма?
4. Өзіңіз ... ... ... ... ... ... ... Жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарына ұсынысыңыз?
7. Оқыған мақала немесе көрген хабарларыңыздан өз ... ... ... ... ... ... ма?
8. Жастар тәрбиесіне қатысты жазылған өзіңіз оқыған соңғы мақалаңыз?
Сауалнамалық сұрақтарға тартылған студенттер саны-105.
Жауаптардың жалпы ... ... ... ... сұраққа 105
студенттің 19-ы Жамбыл облыстық қоғамдық-саяси «Ақ жол» газетін, 41-і
облыстық ... ... ... және ... жастар газетін, 27-і
«Жамбыл-Тараз» қоғамдық-саяси газетін, 18% студент ... ... ... ... ... сызбада ұсынылып отыр.
Сұрақ |Тіл байлығымды кеңейту үшін |Ой-өрісімді дамыту үшін |Болып жатқан
жаңалықтар-дан хабардар болу үшін |Қарым-қатынасты жақсарту үшін ... алу үшін ... ... үшін | ... не үшін ... |16% |23% ... |7% |1% | |
Үшінші сұраққа 105 студенттің 87-сі газет ... ... ... ... септігін тигізетіндіктерін айтқан.
Төртінші сұраққа байланысты 5 студент мектеп қабырғасында ... ... мен ... 2 ... институт қабырғасында жазған
мақалаларын атаған. Бесінші сұраққа 46-сы тарихи тақырыптар, 51-і ... ... ... ... 8-і ... ... ... жазған. Алтыншы сұраққа 39-ы ұлттық тәрбиеге баса назар
аударылмайтыны туралы, 43-і әлем студенттері туралы, 22-і белгілі ... аз ... ... 1-і ... ... ... жайлы пікірлерін білдірген. Жетінші сұраққа орай, студенттер
газет мақалаларынан өз ... ... оны ... ықпалының зор
екендігін атап көрсетсе, ал сегізінші сұраққа соңғы оқыған ... ... ... ... ... ... ... өмірінде дер кезінде қолға алынған үрдістер екендігі
даусыз мәселе. Бұл ... ел ... өзін ... бұқаралық ақпарат
құралдарында өзгерістердің өрістеуіне жол ашқаны белгілі. Осы кезеңде бұрын
КСРО-дағы ... ... ... ... ... ... ... алдында бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... құралдарды жаңалау, осы
салада ТМД және алыс шетел мемлекеттерімен ... ... ... ... ... құру, сондай-ақ бұқаралық ақпарат
құралдарының жаңа сапалы ... ... және ... ... жасау
міндеттері тұрды. Осыған орай ең ... ... ... ... ... ... өзгерістер енгізілді. Басында
Министрлер Кабинетінің құрамында болған Баспасөз және бұқаралық ақпарат
министрлігі ... 1995 жылы ... ... жанындағы
Баспасөз және бұқаралық ақпарат ісінің Ұлттық агенттігі болып құрылды. Ал,
1997 жылы ... ... ... ... ... және ... министрлігі ұйымдастырылды. Бұдан кейін 1999 жылы қаңтарда
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ақпарат және қоғамдық келісім министрлігі негізделді, бүгінде ... ... ... ... және ... ... өз ... жүргізуде. Сонымен бірге 1991 жылы 28 ... және ... ... ... құралдары туралы» Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... мүлдем жаңа
жүйесі орнығуы жағдайында бұқаралық ақпарат құралдарын демократияландырудың
алғышарты болып табылады. Осылайша, демократиялық, зайырлы, құқықтық ... ... құру ... ... Республикасы ақпараттық
саясатты жүргізуде Қазақстан Республикасының Конституциясы мен бұқаралық
ақпарат ... ... ... ... ... мен ... 1995 жылы 30 тамызда қабылданған еліміздің Ата Заңы сөз бен
бұқаралық ақпарат құралдары ... ... ... ... ... 20-бабы бойынша: «1. Сөз бен шығармашылық еркіндігіне
кепілдік беріледі. Цензураға тыйым салынады. 2. ... заң ... ... кез ... ... ... ... алуға және таратуға құқығы
бар. Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиясы ... ... ... ... белгіленеді. 3. Республиканың конституциялық
құрылысын ... ... оның ... ... мемлекеттік
қауіпсіздігіне нұқсан келтіруді, соғысты, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық,
діни, тектік-топтық және ... ... ... ... пен
зорлық-зомбылыққа бас ұруды насихаттауға ... ... ... ... ... Заңының 18-бабының 3-тармағында:
«Мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер, ... ... ... ... құралдары әрбір азаматқа өзінің құқықтары мен мүдделеріне
қатысты құжаттармен, шешімдермен және ақпарат көздерімен танысу мүмкіндігін
қамтамасыз етуге міндетті»,-делінген[41].
Осылайша, ... ... ... қол ... ... ... бағыт-бағдарды ұсынатын бұқаралық ақпарат құралдары ... ... аса ... ... ... ... ... құралдарының еліміздің тәуелсіздігін нығайту мақсатында мемлекеттік
құрылымның барлық мүшелерін бірлесу мен тыныштыққа, ынтымақтастық пен ... ... рөлі ... орай, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы
республика халқын ... ... ... ... ұлт ... теңдігі мен ынтымағы үшін», «Қазақстан
территориясының ... мен ... ... тілдер мен
мәдениеттердің еркін даму мүмкіндігі» ... ... ... ... маңызды.
Сайып келгенде, бұқаралық ақпарат құралдарының мемлекеттік мәні ... ... ... ... құндылықтарды негіздеуге,
саяси өзгерістерді жүзеге асыруға, қоғамдық-саяси ... ... ... ... факторлардың бірі. Өз кезегінде елімізде азаматтық қоғам
мен ... ... ... мен ... ... ... ... саяси білім деңгейлері мен көзқарастарының
жетілуі мен саяси ... ... ... ... және ... пен басқару институттарының өзара қарым-
қатынастарын ұйымдастыруды жолға қою ісі мемлекеттің ... ... ... ... ... Сол ... бұқаралық ақпарат құралдарының
дамуына жәрдемдесу де билік пен басқару ... ... ... ... ... бірі ... ... Сөйтіп, бүгінгі күні
мемелекеттік құрылымда саяси демократия үрдістерін нысанға алған ... ... орны ... ... ... ... сайлау кампанияларын ұйымдастыруда, ... ... ... бағдарламаларын насихаттауда, саяси
қозғалыстар мен ... ... ... ... ... ... құралдары арқылы саяси жарнамалар жасаудың рөлі ... ... ... ұйғарым жасағандай: «Hарықтық үлгі
бойынша үміткер немесе сайлау ... ... ... қарастырылады,
науқанды ұйымдастырушылар мен кеңесшілер сатып алушы-сайлауларға ... сату үшін ... мен ... түрлі әдістерін қолданады»[42].
Қазіргі ақпараттар ағымы заманында бұқаралық ақпарат құралдары
мемлекет өмірінде ... рөл ... ... ... «ақпарат
қоғамның маңызды әлеуметтік құралы, биліктің негізгі құралы. Ақпарат-бұл
бұқаралық қоғамның өнімі мен ... ... ... ... өз ... мен ... ... өз мұрат-
мүдделерін қозғауына, күнделікті ... ... ... ... ой-
пікірлерін қалыптастыруына мүмкіндік беретін ... ... ... ... заманымызда бүкіл адамзат қауымының әлемдік ақпарат кеңістікті
қалыптастыру кезеңіне өтуі ... ... ... республикамыздың да осы маңызды іс-шараға қосылу ... 2000 жылы 27 ... ... ... ... ... Осыған орай бүгінгі таңда Қазақстан мемлекетінде демократиялық
ақпараттық ... ... ісі ... ... ... ... ... айтылған Еуразиялық Медиа Форумды алуымызға болады.
Өзі 2002 жылы құрылған, Алматы ... ... ... ... ... ... Халықаралық және ... ... ... ... ірі ... және ... қайраткерлері, әлемдік бизнестің
көрнекті өкілдері бас қосатын бұл ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат
құралдарының ... жеке ... ... мен ... ... ... асыруына та салысуына жол ашатыны сөзсіз.
Мемлекеттік құрылымдағы газет, журналдар, теледидар, радио ... ... ... ... интернеттік технологияларды
пайдаланудың маңызы зор. Өйткені, еліміз бүгінде ... ... ... ... ... ... мүше ... Қазақстанда соңғы
жылдары интернет жүйесінің провайдері ... төрт ірі ... ... ... Нит) ... отыр және олардың өз жүйелері
бар. Мысалы, Қазақтелеком құрған Kazakstan online беру ... 19 ірі ... ... ... ... өзгерістер талабына сәйкес саяси
санасы мен мәдениетін қалыптастыруға, ... ... ... ... ... күш бұқаралық ақпарат құралдарының
басты тетіктерінің ... ... ... Ол ... ... ... ... өнер, әдебиет білім және тағы ... ... ... ... және ... ... хабардар болып танысады. Сол себептен
телевизия халықтың күнделікті өмірінің ажырамас бөлігіне айналған. ... ... тап ... ... ... бірдейлік
тән. Телевизиялық хабар таратылымына қалалар мен ауылдардың 80%-дан астам
тұрғындары қамтылған. Қазақ телевидениесінің ... ... ... мөлшері-15 сағат»[44]. Осылайша, бүгінде бұқаралық ақпарат
құралдарының кітап, ... ... кино және тағы ... ... ... ... ... душар болған кезеңінде теледидар
ерекше зор ... ие ... ... ... ... зерттеуі
бойынша дамыған елдердегі жеке тұлғаларды қалыптастырып, ... 45 ... ... иеленеді екен.
Осымен байланысты қоғам мүшелерінің саяси сауаттылығын көтеріп, ... мен ... ... ... ... ... қатар, арнайы саяси сараптамалық бағдарламалардың мәні
ерекше. Мысалы, ... ... ... күн» ... ... арнасының «Айна» апта қорытындысындағы, «Астана» арнасының
«Апта», «КТК» арнасының ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық-саяси
шолулар мен саяси талдаулардың ... ... ... ... ... ... ... зор.
«Бұқаралық ақпарат құралдарының жеке тұлғаларға ықпалы тікелей ... Ол ... ... ... баспасөз бен телевизиядан «маңызды
қоғамдық мәнге» ие белгілі тақырыптар мен мәселелермен хабардар ету ... Осы ... ... ... демократиялықөзгерістердің
орын алуымен бұқаралық ақпарат ... ... ... ... азаматтарға сөз бен шығармашылық ... ... ... ... ... Бұл ретте еліміздегі бұқаралық ақпарт
құралдарында, соның ішінде теледидарда да ... ... ... тұрғысында ашық пікір-сайыстар мен пікір-таластарды ісі жолға
қойылған. Мысалы, ... ... ... ... ... ... хабарлары сан алуан мәселелерді ашық түрде
талқылаудың ... ... ... ... ... ... отыр.
Пікір-сайыстың қоғам мүшелерінің саяси ой-санасын ... ... ... арттыруға өзіндік ықпалын тигізері анық. Осылайша,
қоғамдық-саясиқұрылымдағы ... ... ... қозғап,
азаматтардың саяси бағыт-бағдары мен ұстанымдарын қалыптастырып, саяи
көзқарастарын жетілдіруде ... зор ... ... ғасырдағы идеялар мен ақпараттық технологиялардың бәсекелесу
ғасырына ... Бұл ... ... ... ... ... ... Республикамы ақпараттық кеңістігінің
бәсекеге қабілеттігін дамытудың ... ... ... ... ... зор. Сол ... ... «Бәсекелестік
ортаны ынталандыру ақпараттық салалардағы мемлекеттік саясаттың басты
міндеті. Бұл істе мемлекет ... ... ... керек. Ресейдің, Қытайдың
және мұсылман әлемдерінің ортасында ... ... ... ... ... бөлуге, әсіресе, электронды бұқаралық ақпарат
құралдарын бақылауды босаңсытпауы ... Өз ... ... ... ... ... құралдар арқылы жеке тұлғаның, қоғам
мен ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік-бұл Қазақстан Республикасының ... ... ... ... заң ... беретін көзқарастар мен
сенімдерді білдіру, ақпаратты алу ... ... ... табылады.
Біздің ақпараттық қауіпсіздік екі ... ... ... ... бұл ашық қоғам ережелерінің сақталуын ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
мемлекеттік құрылымдағы ақпараттар қауіпсіздігін қамтамасыз ету аса ... ... ... ... ... ұзын саны 83 ... ... хабар таратып
отыр. Соған байланысты соңғы кездері Қазақстан аумағында шетелдік бұқаралық
ақпарат құралдарының қызметі ... ... ... ... ... ... ... 2400-ге жуық бұқаралық ақпарат құралдары
қолданысқа енгізілген. Олардың ... ... ... ... ... ... «Ассошиейтед Пресс», «Франс Пресс»,
«Синьхуа», «Азат-Свобода», «Дойче велле», «Интерфакс», «ИТАР-ТАСС», ... және т.б. бар. ... ... ... зор ... ағыны бүкіл
әлемді қамтуда. Ғалым Ғ.Ж.Ибраева ... ... ... кеңістік-бұл
субьектілерден субьектілерге келіп түсетін барлық хабарларды ... ... ... сөйтіп, бүгінде бұқаралық ақпарат құралдары барлық ... ... мен ... ... алды. Бұқаралық ақпарат
құралдарының нақты билігі мен ... ... үшін ... ... оның ... ... бөлігі болып табылатынында емес, олардың
замандастарының ақыл-ойы мен ... ... ... ... ... мүмкін еш күмәнданбастан-ақ, ... өз ... ... ... ол ... өмірдің саяси,
экономикалық, рухани, әлеуметтік, білм ... ... және ... ... ... ... ... табылады. Алайда, бұқаралық ақпарат
құралдарының қоғамдағы жүргізіп отырған қызметінде олқылықтардың орын алып
отырғандығы мәлім. ... ... ... ... аймақтық
деңгейдегі жекеменшік ақпарат құралдарында кәсіби шығармашылығы жетіспей
жатады. Сол сияқты кейбір бұқаралық ақпарат құралдары қаржының ... ... ... ... қамтамасыз ететін жекелеген
ұйымдардың, өз құрылтайшыларының мүддесіне орай қоғам мен ... ... ... назар аудармай, көбінесе жарнамаларды ... ... ... емес ... ақпарат құралдары-деп атап
көрсетті Н.Ә.Назарбаев ... ... ... ... ... ... өздерінің талас-тартысына енді журналистерді
тартады» деді. 2007 жылғы 26 қаңтарда ... ... ... ... 2 мың 392 шетелдік бұқаралық ақпарат
құралдары бар. Оның 2 мың 309-ы ... 83-і ... ... ... 90 ... орыс ... 5 ... ағылшын, қалған 5 пайызы
басқа тілдерде екен. Ал, отандық бұқаралық ақпарат құралдары 2 мың ... 472-і ғана ... ... ... ... ... құралдары туралы» Заңы 3-бабының 1, 2 тармағында бұқаралық ақпарат
құралдарының тілі, таралым туралы былай ... «1. ... ... ... ... ... да ... таратылады; 2.Теледидар
хабарларын тарату арналарының меншік нысандарына қарамастан, олар ... ... ... ... уақыты жағынан басқа тілдердегі
берілімдердің жиынтық көлемінен кем болмауы тиіс. Демек, бұл заңды ... ... ... тиіс ... сөз. ... атап өткеніміздей,
шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарын қоспағанның өзінде, отандық ... 472-і ғана ... ... ... 2007 жылдың қаңтар айында
Қазақстан Республикасының Парламент Мәжілісінде болып өткен «Мемлекеттік
тіл – ұлттық ... ... атты ... ... ... депутаты
Мұхтар Шаханов: «Еліміздегі шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарын мемлекет
тарапынан ... Бір ... ... ... бөлігі қазақ
мәдениетін, өнерін сөз етуден бойларын аулақ ұстайды. ... ... ... ... ... баспайды. Ең ... ... ... ... ... ашуы керек қой. Мұндай тілге ... ... ... ... алу ... ... ... күні қазақ еліне рұх егемендігінің ауылы әлі алыс ... ... ... біз ... ... да ... ... енді жалпы қазақ ... ... ... ... ... ... не ... Сол жайында біраз айта кетсек ... деп ... ... газеттер – «Түркістан уәлаятының газеті»
(Ташкент, 187082), ... ... ... ... ... «Қазақстан»
газеті (Омбы, 1911-13), Орынбор қаласында А.Байтұрсыновтың ... ... ... ... ... ... тұңғыш
қазақ тіліндегі журнал «Айқап» (1911-15) алғашқы қазақ қоғамының бұқаралық
ақпарат ... ... 1921 ... ... ... ... ... ал 1931 жылдан республикалық радио хабары беріле бастады. 1974 жылы
радио мен телевизия хабарлары қазақ, орыс, корей, ... ... ... татар тілдерінде беріле бастады. 1920 жылы Мемлекеттік кітап баспасы
құрылды, 1963 жылы Қазақ КСР-і Министрлік Кеңесі ... ... ... ... ... Ол 1989 жылы «ҚР ... және ... ақпарат
министрлігі» деп аталды, 1995 жылы оның ... ... ... 1997 жылы ... оның ... «ҚР ... және Келісім
министрлігі» өмірге келді. Бұл министрлік 1999 жылы 22 ... ... ... «ҚР ... және Ақпарат, Қоғамдық келісім
министрлігі» болды. 2003 жылы 13 қыркүйекте «ҚР ... ... ... құрылды. Қазір мемлекеттік тапсырыспен жұмыс істейтін 38 баспа бар.
Қазақстанда интернет, кабельді теледидар ... ... ... ... ... ... ... нарығында кеңінен қоданыс табуда,
ұлттық теледидар мен радиостанциялар ұлттық ғарыштық жүйе ... 2002 жылы ... ... ... ... Республиканың
барлық аумағында кабельдік және ғарыштық арналар арқылы ВВС, CNN, Deutsche
Welle ... ... ... ... ... ... ресейлік және басқа да телерадио арналар көрсетіледі. ҚР Сыртқы
істер министрлігінде әлемнің 20 ... ... ... ... ... ... ... тіркелген. Олардың қатарында ВВС, Associated
Press, Интерфакс, France Press, Reuters, ... ... ... аса ірі ақпараттық агенттіктері бар[46].
«Каzakhstan Today» ақпарат аясының хабарлауынша, 2008 жылғы 28 ... 7 ... ... «ҚР кейбір заңнамалық актілеріне меценаттық және
демеушілік мәселелері бойынша ... мен ... ... ... ... жобасын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобының отырыстары болып өтті.
Жұмыс тобының отырыстарына ҚР Парламенті ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпара
құралдарының өкілдері қатысты. Бұл отырыста – Салық кодексіне, Денсаулық
сақтау жүйесі туралы, Мәдениет ... Дене ... және ... ... ... және демеушілік мәселелері бойынша өзгерістер мен
толықтырулар мәселелері талқыланды. Республика ... 40 ... ... ... 161 ... 3763 ... 58 кинотеатр, 458
киноқондырғы, 8 тарихи-мәдени қорық, 2330 мәдени тынығу мекемелері, 28 ... ... ... жылы ... және ... ... 2007-09 ... арналған
бағдарламасына, Елбасының Қазақстан халқына арнаған «Жаңа әлемдегі жаңа
Қазақстан » Жолдауын жүзеге ... ... ... ... мен ... ... орта ... үкіметтік бағдарламасы мен өткізілген
әкімшілік реформаға сәкес жүргізу үшін бес негізгі мақсатын ... ... ... құру жолымен министрліктің менеджмент жүйесін
жетілдіру. ... ... ... ... және оған ... ... ... Қазіргі талаптарға сәйкес мәдениет саласындағы менеджмент жүйесін
реформалау және оның ... ... ... ... ... дәрежеде пайдалана отырып, тиімді нарықтық қызмет ету
деңгейіне шығару.
Үшінші. Ақпараттық кеңістіктің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... отырып бұқаралық ақпарат құралдарын, баспа
және мұрағат істерін дамыту үшін құқықтық және ... ... ... ... ... ... патриотизмге
тәрбиелеу және мемлекеттік рәміздерді құрметтеу, ұлтаралық ... ... ... ету ... ... ішкі ... ... одан әрі
нығайту үшін жағдай жасау.
Бесінші. Тіл ... ... ... тілдің қолданылуы аясын
кеңейту және оның беделін ... ... ... ... ... іске асыру үшін жағдай жасау.
Бірінші жоба – сандық ... ... ... ... Қазіргі
уақытта елімізде 2008-2015 жылдарға арналған және ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық-құқықтық жағдай жасауға
бағытталған тиісті бағдарлама бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Екінші серпінді жоба – «Қазақстан» мемлекеттік телерадиокорпорациясы
базасында ... ... ... ... ... Жобаның
мақсаты қосымша тақырыптық халықаралық таралу арналары бар (жаңалықтар,
мәдениет, білім, ... және тағы ... ірі ... Азия ... ... ВВС, ... түріндегі) құру болып табылады.
Үшінші серпінді жоба – жаңа ақпараттық технологияларды және ... ... ... ... жаңа ... ... бағытталған Қазақстандық бірыңғай ақпараттық
кітапханалық жүйесін құру.
Төртінші ... жоба – ... ... ... тапсырмасынан туындайды және «Тілдердің үштұғырлығы мәдени
жобасы» деп аталады. Оның мақсаты Қазақстандағы халықтың кемінде үш тілді:
қазақ, орыс және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Бесінші – Үкіметтік емес ... ... ... ... орталығын құру. «Қазақстан Республикасы Мәдениет және ... 2007 жылы ... ... 40 млрд. 385 млн. ... бөлу ... ... ... ... қаржыны игеру
Министрлік бойынша 99,9 пайызын құраған, игерілмей қалған қаржы 33 млн. 109
мың теңгені құраған. Жыл ... бері 968 ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарының үштен екі
бөлігі мемлекеттік емес. Бірақ, болашақта мемлектік болуына ... ... және ... министрлігінің бұрынғы министрі Ермұхаммет
Ертісбаев. 2008 жылы 12 ... ... ... ... ... ... ... және ақпарат министрі қызметіне
бұрынғы Қызылорда облысының әкімі – ... ... ... Қазіргі уақыттағы бұқаралық ақпарат құралдары саласындағы
жаңалықтар легі осылай ... ... «ОҚО ... ... ... дамуының өзекті
мәселелері» атты тақырыпта.
Зерттеудің түрі – экспресс деп ... яғни бұл ... ... ... ... ... айтып өтсек:
Сұрау – алғашқы мәліметтерді тікелей жинау әдісі. Сұраудың негізгі
түрлеріне ... мен ... ... - ... ... ... ... жинауды
білдіреді, мұнда ақпарат көзіне адамдардың ауызекі хабарлары жатады.
Сауалнамалар, егер олардың қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... болсақ, ол бес жылдық даму жолынан өтті ... ... ... ... ... және ... ... И.Бернуллидің күш салуымен ... ... ... сүйенетін үлкен сандар және ықтимал есептеулер заңы тұжырымдалды.
1660 жылы ағылшын ғалымдар Дис.Граунт пен ... ... ... ... құру ... олар оны ... арифметика» деп атады,
кейіннен ол «статистика» және «социография» деп аталды.
Қазіргі кезде бұл әдіс ... ... ... ... кең тараған
әдісі, яғни «алғашқы қолдан алынған» ақпарат әдісі ... ... Осы ... ... нені сұрауды, қалай сұрауды, сұрақты қалайша қоюды және
алынған жауапқа ... ... ... көз ... болатынын білуден
тұрады. Мәселе осындай әдіспен ... ... ... ... тек ... санасында «ұйғарылған» түрде ғана
көрсететінінде болып отыр. Сондықтан ... мәні ... ... ... пен ... мінез-құлықтары, оқиғалар мен құбылыстар
туралы фактілері туралы пікірлерін көрсететін деректер арасында ... ... ... ... ... ... ... санасында әр
түрлі жағы бейнелену процесінің ... ... ... ... ... ... ... мүмкін екендігін әрқашанда ескеру
керек. Сауалнама нұсқалары (байланысу формалары бойынша).
1. Жеке немесе жанама ... ... ... телефон, баспасөз
арқылы).
2. Жеке немесе топтық.
3. Еркін ... ... ... ... ... ... ... жазбаша.
5. Тұтас немесе іріктеме.
6. Тұрғылықты жері немесе ... ... ... ... аудитория.
Зерттеу бағдарламасында тұжырымдалған сұрақтар таратылуы ... ... ... ... ... ... арнайы құжатқа
салынады.
Анкетаның композициясы. Анкета (enquete – фр. - ...... ... респондентпен әңгімелесу сценарийі, бұл осы әңгіменің
тікелей (интервью) немесе ... ... ... болуына байланыссыз
болады.
Анкета үш бөлімнен турады: кіріспе бөлім, негізгі ... ... ...... ... әдепте, респондентке қысқаша хабарласудан тұрады:
Кіріспе бөлімде әңгімені бастайтын, оған ... ... ... сұрақтар да орналасады. ... ... ... ... ... ... ... күрделірек, талдауды, ойлануды, жадын жаңғыртуды талап ететін
сұрақтар анкетаның ортасына орналастырылады (негізгі бөлім). Мұнда ... ... ... ... ... не туралы сұрауды;
б) неліктен тап осыны;
в) қандай формада.
Әрбір сұрақ ... ... ... ... ... ... ... істейме?» Сұрақ сауал қойылып отырған адамға зерттеуші ... ... ма? ... ... ... табылмай ма? Оң және теріс
позициялардың тепе-теңдігі сақталған ба? Сұралатын ... ... ... ма ... ... әсер ... әр түрлі қауіптену сезімін
тудырады және т.б.)?
Сондай-ақ сұрақтарды орналастыру принциптерінің сақталуына да ... ... ... ... ... ... ... сезімін шақыратын біркелкі сұрақтар жинақталып қалған жоқ па?
Анкетаның көлемі респондент ... айта ... және ... ... тәжірибе көрсеткендей, ең өңтайлы жұмыс мерзім 20-30 ... ... ... – әлеуметтік-демографиялық. Бұл сұралатын
адамның объективті жағдайы мен мәртебесі тұралы.
Қорытындыда анкетаға қатынасқан үшін тағы да ... айту ... ... ОҚО, ... ішінде Шымкент қаласындағы бұқаралық
ақпарат құралдарының қолданылу деңгейі қалай, ... ... ... ... ... ма, оған қандай тақырыптар жеткіліксіз, даму
жолында қандай проблемаларға кезігуде және ... ... ... Осы ... ... ... жауап табуға немесе проблемалардың
қалай шешімін табуға болатынына іздену арқылы өз ... ... ... мен мамыр айлары аралығында жүргізілді, оған ... ... ... – 28 ... 22-сі ер. ... ... 28 ... ұлтынан
(оның 12-сі ер, 16-сы әйел); 7 орыс ұлты ... ер, 5 ... 7 ... ұлты
(4 әйел, 3 ер адам); 8 басқа ұлт өкілдері: татар, шешен, ... ... (4 ер, 4 әйел ... ... жас ... 18-25 ... 26-35 (10 ... 36-45 (12 адам), 46-55 (10 адам), 55-тен жоғары (5
адам);
Респонденттердің статустары: Студент-5, жұмыссыз-4, ... ... ... ... ... ... ... құқық қорғау
органының қызметкері-4, білім беру саласындағы қызметкер-4, мемлекттік
қызметкер-5, жеке ... үй ... ... ... осы ... ... ... құрылымы: сауалнама негізі 10 сұрақтан құрылды, жауап
берушінің аты-жөні көрсетілмеді.
Зерттеліп жатқан бұқаралық ақпарат құралдар ... ... ...... ... ... ... «Абай», «Южный Казахстан», «Халық үні», «Ана тілі».
- Жекеменшік газеттер – «Қызық ... ... ... ... ... ... «өмір-айна», «Сканворд», «Шара-Бара», «Демал»,
«Апельсин». Ал, мемлекттік журнал – «Ақ босаға», ... ...... ... ... ... арналар – «Қазақстан-Шымкент», «31 канал-Шымкент», «Рахат
тв-Алматы». Ал, жекеменшік арналар – «Отырар», «Айғақ», «Сайрам».
Респонденттерден ... қай ... ... және «ОҚО ... ... ... ба, қай телеарналары ұнайды?» деген сұрағымызға
былайша жауап алдық - 28-і ОҚО мемлекеттік газет-журналдарды ... ... ... ... ... ал – 10 жекеменшік газет-журналдарды оқып,
телеарналарын көреді. Соның ішінде – 7 тек қана ТМД ... ... ... ... телеарналарын көреді екен, ал – 5 мүлдем басқа
ақпараттарға сеніп, сол арқылы өзіне қажеттігін алады ... ... «ОҚО ... ... ... ... едіңіз?»-деген
сауалымызға: «Ешқандай ұсыныс жоқ, бәрі де ... деп – 35 ... ал 10 адам (20 ... ... ... тақырыптар ұсынатындығын»
айтты. Соның ішінде – 3 (6 пайыз) респондент «Жастарға ... ... ... ... жауап берді, ал 2 (4 пайыз) адам ... ел ... соң, ... жайында хабарлар көп берілсе екен»
деген ұсыныс ... ... ... нәтижесі бойынша – ОҚО бұқаралық
ақпарат құралдары дамуындағы мәселелер, бұл – ... ... ... деген
қорытынды шығардық.
Қорытынды
Жұмысты қорытындылай келе, бұл тақырыпты алған себебімізді, оған
қандай үлес ... ... ... ... ... ... ... кетсек.
Жұмыс екі негізгі тараудан, бес тараушадан құрылды, кіріспе,
қорытынды және ... ... ... ... ... ... ... зерттеу пәні, жұмыста негізгі қарастырылатын
мәселелерді, жұмыстың теориялық және методологиялық ... ... ... көзқарастарын ұштасыру, зерттеу әдістері жайлы,
сонымен қатар, жұмыстың жалпы құрылымы қамтылды.
Жұмыстың бірінші тарауының бірінші ... ... ... ... ... деңгейдегі ғалымдар – Э.Дюркгеймнің,
Р.Мертонның, ... ... тағы да ... ... ... ... ... екінші тараушасында бұқаралық ... ... ... ...... ... С.Ю.Маречкиннің және тағы басқа ғалымдардың ой-пікірлері
тұжырымдалды, сонымен қатар қазіргі Ресей қоғамындағы ... ... ... ... қамтылды.
Ал, жұмыстың екінші тарауының ... ... ... ... ... ... рөлі мен ... қоғамға
ықпал ету процесі, сонымен ... ... ... ... ... ... екінші тараушасында Оңтүстік Қазақстан Облысындағы
бұқаралық ақпарат құралдары дамуының өзекті мәселелері жайлы және ... ... ... ... ... ... ... тараушасында жұмыстың тақырыбына байланысты
әлеуметтік зерттеу мен зерттеудің нәтижесі ... ... ... – бұқаралық ақпарат құралдарының дамуына кедергі болып жатқан
мәселелерді анықтап, қоғамдық пікірмен ... ... ... ... ... Е.П. ... ... речи», Москва-1998;
2. «Средств массовый информации и пропоганды», Москва-1997;
«Введение теорию журналистики» Москва-1995.
3. Полуэхтова И.А. «Телевидение как ... ... ... ... ... Социология и политология-1998, №7
4. Гуревич С.М. “Экономика средств ... ... ... ... ... ... Засурский И.И. “Масс-медиа второй республики”.
Издательство Московского университета,1999
6. Котлер Ф. “Основы маркетинга”. Москва, 1990
7. Маркс К. “Капитал. Критика ... ... ... ... ... ... Л.Л., ... И.Д., “Газета для всей России”,
Москва, издательство ... ... ... және ... журналы, №2-2008 жыл.
10. «Саясат-Policy» журналы, №6-2007 жыл.
11. «Құқықтық Қазақстан» газеті, 2008 жыл.
12. ... ... ... 14 ... ... ... Қазақстан» газеті, 5 шілде-2007 жыл.
14. «Алматы ақшамы» газеті, 8 қаңтар-2008 жыл. «Заң» газеті, 24 шілде-
2007.
15. «Астана ақшамы» газеті, 3 ... ... ... ... ... ... ... журналы, ю7-2005 жыл.
18. «Егемен Қазақстан» газеті, 25 мамыр-2007 жыл.
19. «Егемен Қазақстан» газеті, 4 ... ... ... ... ... №1-2008 жыл.
21. «ТураБи» журналы, №5-2007 жыл.
22. «Қазақ тарихы» газеті, 5 қаңтар-2008 жыл.
23. ... ... ... ... ... ... №5-2007 жыл.
25. «Менеджмент негіздері» оқулық, Рахманқұлов, Алматы-2006 ... ... ... 12 ... жыл.
27. «Саясат» журналы, №1-2008 жыл.
28. К.К.Колин «Фундаментальные основы информатике:
социальная информатика», Москва-2000, 58 бет.
29. М.Тәжин, Б.Аяғанов «Социология негіздері», Алматы-1993, 63 ... ... И.С. ... ... и государство»
w.w.w. relcom.ru/win/Internet/Computer law/state/.htm.
31. Копылов В.А. «Информационное право», Москва-97, 6 бет.
32. ... М.И. «СМИ в ... М-2000, 21 ... Корнеев И.К. «Информационные технологии в управлении», Минск-2000
34. Федотов М.А «Право СМИ в РФ», Москва-2002, 18-19 ... ... О.Е., ... В.А. ... СМИ в РФ», Москва-99
36. Копылов В.А «Единое информационное ... ... ... ... ... Ж ... ... в
виртуальном пространстве в эпоху цифрового тысячелетия», М-2001
38. Россолов М.М «Информацинное право», М-99.
39. ... Е.П ... СМИ и ... ... Засурский П.Е «Общая характеристика СМИ», М-2002.
41. Самақова А ... ... ... ... менқоғамдағы орны», «Саясат» журналы, №11-2004 жыл.
42. Құрбанов Ж.А «Қазақстанда БАҚ-ң қалыптасуының негізгі ерекшеліктері»,
№8-2007.
43. «Қоғам және дәуір», ... ... ... «СМИ в ... Москва-2000.
45. «Қазақстан-Заман» газеті, 12 мамыр-2006.
46. «Саясат» журналы, №1-2008 жыл.
47. «Астана ... ... 3 ... 2007 жыл.
48. «Заң газеті», 9 қыркүйек, 2007 жыл.
49. «Сақшы» ... 23 ... 2006 ... ... ... ... ... сериясы, №1-2008 жыл.
51. «Қоғам және дәуір» журналы, №1-2008 жыл.
52. «Ақиқат» журналы, №4-2008 жыл.
53. ... ... ... 2 ... 2008 ... «Алматы ақшамы» газеті, 8 сәуір, 2008 жыл.
55. Omur Demirci «Televizyonun kultur uzerindeki etkileri»,
Istambul-2003.
Сілтемелер:
1. Прохоров Е.П. «Культура русской ... ... 31 ... ... Е.П. «Средств массовый информации и пропоганды», Москва-2005,
17 бет.
3. Полуэхтова И.А. «Телевидение как механизм ... ... ... ... ... и политология-1998, №7.
4. Гуревич С.М. «Экономика средств ... ... ... имени Сабашниковых, 2000-12 бет.
5. Засурский И.И. “Масс-медиа второй республики”. Издательство Московского
университета,1999
6. Котлер Ф. ... ... ... ... ... К. ... Критика политической экономии”. Т.1,2. Москва,
Госполитиздат, 1955-25 бет.
8. Реснянская Л.Л., ... И.Д. ... для всей ... ... ... 1999-67 ... ... С.М. «Экономика средств массовый информации».Москва,
издательства имени Сабашниковых, 2000-13 бет.
10. Реснянская С.М., Фомичева И.Д. «Газета для всей ... ... ... 1999-69 ... Реснянская С.М., Фомичева И.Д. «Газета для всей России»,
Москва, издательсто ИКАР, 1999-67 бет.
12. ... М.И. «СМИ в ... М-2000, 22 ... ... М.И. «СМИ в ... М-2000, 19 бет.
14. Семенов М.И. «СМИ в экономике», М-2000, 21 ... ... П.Е ... ... ... М-2002, 26-27 бет.
16. Засурский П.Е «Общая ... ... М-2002, 26-27 ... ... П.Е ... ... СМИ», М-2002, 26-27 бет.
18. Корнеев И.К. «Информационное технологии в управлении», М-2007
19. Прохоров Е.П. «Средств массовый информации и ... ... ... И.С. «Информационное общество и государство»,
w.w.w. relkom.ru/win/Internet/Computer law/state/htm7
21. ... ... ... ... ... Москва-2000, 57 бет.
22. «Саясат» журналы, ю7-2005 жыл.
23. «Егемен Қазақстан» газеті, 25 мамыр-2007 жыл.
24. ... ... ... 4 қыркүйек-2007 жыл.
25. «Экономика негіздері» журналы, №1-2008 жыл.
26. «ТураБи» журналы, №5-2007 жыл.
27. Самақова А ... ... ... ... ... мен
қоғамдағы орны», «Саясат» журналы, №11-2004 жыл, 15 бет.
28. М.Тәжин, ... ... ... ... 63 бет.
29. «Заң» газеті, 24 шілде-2007 жыл, 5 бет.
30. Копылов В.А. «Информационное право», ... 6 ... ... М.И. «СМИ в ... М-2000, 21 бет.
32. Самақова А «Бұқаралық ақпарат құралдарының негізгі ... ... ... «Саясат» журналы, №11-2004 жыл, 5 бет.
33. Құрбанов Ж.А. «Қазақстанда БАҚ қалыптасуының негізгі ерекшеліктері»,
«Қоғам және дәуір», №8-2007 жыл, 4-5 ... ... Ж.А. ... БАҚ ... ... ... және дәуір», №8-2007 жыл, 4-5 бет.
35. Құрбанов Ж.А. «Қазақстанда БАҚ қалыптасуының негізгі ерекшеліктері»,
«Қоғам және дәуір», ... жыл, 4-5 ... ... Ж.А. «Қазақстанда БАҚ қалыптасуының негізгі ерекшеліктері»,
«Қоғам және дәуір», №8-2007 жыл, 4-5 бет.
37. «Қазақстан-Zaman» 26 ... ... ... Ж ... ... в вертуальном
пространстве в эпоху цифрового тысячелетия», М-2001, 21 бет.
39. Құрбанов Ж.А ... ... ... ... ... және ... ... жыл, 4-5 бет.
40. В.Гусинский «СМИ в ... ... 23 ... ... М.А «Право СМИ в РФ», Москва-2002, 18-19 беттер.
42. ... О.Е., ... В.А. ... СМИ в РФ», ... 18 ... «Заң» газеті, 24 шілде, 2007 жыл, 8 бет.
44. Заң» газеті, 24 шілде-2007 жыл, 5 ... ... ... №1-2008 жыл, 4-5 бет.
46. «Қазақ тарихы» газеті, 5 қаңтар-2008 жыл.
47. «Ақиқат» журналы, №9-2005 жыл.

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еркек жыныс мүшесінің құрылысы13 бет
Еуразия аумағындағы мемлекеттер қоғамында Батырлар институтының пайда болу тарихы39 бет
Міржақып Дулатұлының "Қазақ қоғамындағы рөлі"6 бет
Халық педагогикасының негізгі қағидалары4 бет
«Сервир Компании» ЖШС-нің негізгі құралдарының есебі және оның тиімділі пайдалануын талдау53 бет
Бұқаралық ақпарат50 бет
Бұқаралық ақпарат құралдардың теориялық метадологиялық негіздері52 бет
Бұқаралық ақпарат құралдары - қоғамдағы төртінші билік25 бет
Винилхлоридтің негізіндегі өзекті сополимерлер19 бет
Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі19 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь