Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі

Мазмұны.

Кіріспе...........................................................................................................................3

I Тарау.Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі.
1.1.Жастардың девианттық мінез-құлық сипаттамасы.............................................4
1.2.Жастардың ауытқитын мінез-құлықтарының психологиялық
аспектілері......................................................................................................................8

II Тарау.Девиацияның тұлғаға әсері.
2.1.Құқық бұзушылардың өзіндік әлемі......................................................................12
2.2.Девианттық мінез-құлықты зерттеудің теориялық-методикалық
негіздері..........................................................................................................................16

Қорытынды.....................................................................................................................21

Пайдаланған әдебиеттер................................................................................................22
Кіріспе.
Девианттық мінез-құлықты зерттеумен айналысқан басқа профильді ғалымдар ортасына қарағанда психологтар ортасына ауытқуға туа біткен және жүре пайда болған биімділік жақтарына бөлінуі көрініс тапты. Олардың арасындағы тартыс өткір сипат алды. Себебі, іс жүзінде бихевиористік пен инстинтвистер арасындағы бұрынғы дамудың жалғасуы болып табылылады. Біріншілері адамның іс-әрекеті сыртқы ортаның әр түрлі ынтасының әсер ету нәтижесі деп ойлайды. Екіншілері іс-әрекет себебін ішкі импульстен, құштарлықтан және сезімнен іздейді. Олардың бір-біріне қарсы тұруы XX ғ психологиясының дамуының сипаттас бір бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, девианттық психологиялық тұжырымдама мазмұны инстинтвиум қарсылығына психологиялық девианттық теорияның барлық көптүрлілігі 4 әдістеме негізінде қарастырылады.
1) Белгілі бір туа біткен ниеттер мен ықыластармен;
2) Қажеттіліктермен;
3) Когнетивті және сезімталдық процесстермен;
4) Алғашқы үйрену немесе ерекше әлеуметтік жағдаймен;
Когнетивтік-интелектуалдық және зерделік. Когнетивті процесстер-ойлау әрекетінің процесі. Инстингтік іс-әрекет секілді девианттық теориялардың бір психодинамикалық бағыт ретінде дамитын психоанализ болып табылады.
З.Фрейд (1556-1939)-австралиялық психолог. Психоанализ жасаушы З.Фрейдтің негізгі теориясының тезисі тереңдеп, эротикалық және агресивті елігудің және қоғам мен тиым салулар арасындағы қайшылытарды іс-әрекеттерді әлеуметтік тиімді тәсілмен құштарлыққа жол берудің естің тырысу нәтижесінде қарастырады. Фрейд өзінің көптеген жұмыстарында барлық адамдық іс-әрекет тікелей және жанамалай эроспен өмір мысалдарымен көрсетті [1].
Пайдаланған әдебиеттер.
1.Рахметов.Қ.Ж. Болатова.А.Н. Исмағанбетова:З.Н. "Социология". Алматы. 2005. [1] 82-91 бет.
2.Джаманбалаева.Ш.Е. "Особенности социолизации подростающего поколения". Алматы. 2002.
3.Первова. "О социальной поведения детей и подросков". Санк-Петербург. 1999. [8] 7-12 стр.
4.Нысанбаев. "социология". Алматы. 2002.
5.М.Тажин. Б.Аяғанов. "Социология негіздері". Алматы. 1993.
6.Козымбетова.Д.К. "Девиантное поведения моложежи как обьект социологического исследования". Алматы. 1999. [4] 18-29 стр.
7.Әбсаттаров.Р. Аженов.М. "Әлеуметтану". Алматы. 2003. [3] 19-37 бет.
8."Молодеж и общество на рубеже веков". Алматы. 1999.
9.Тұрғанбаев.Ә.Х. "Социология". Алматы. 2001. [7] 78-83 бет.
10.Кудрявцев.В.Н. "Социальная деформация: прицины, механизми и пути продоления". Москва. 1965.
11.Әбсаттаров.Р. "Әлеуметтану". Алматы. 2002.
12.Э.Дюргейм. "Норма и потология". Москва. 1992. [6] 63-68 стр.
13.Ж.Сарсенова, Г.тәңірбергенова. "Әлеуметтану". Алмты. 2002.
14.Смелзер.Н. "Социология", Москва. 1994.
15.Морковия.Д. "Общая социология". Москва. 1994.
16.Айтов.Н.А. "Основы социологии". Алматы. 1997.
17.Джаманбалаева. Ш.Е. "Общество и подросток", социлогически аспект девиантного поведения. Алматы. 2001. [2] 60-64 стр.
18."Әлемдік әлеуметтану антологиясы". Алматы. 2006. [5] 97-105 бет.
19.Ж.Т. Тощенко. "Социология". Москва. Прометей. 1994.
20.Коэп А. "Исследования проблем социальной дезорганизции и отклоншегосия поведения". Москва. 1985.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
......................................................3
I Тарау.Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі.
1.1.Жастардың девианттық мінез-құлық
сипаттамасы.............................................4
1.2.Жастардың ауытқитын мінез-құлықтарының психологиялық
аспектілері.................................................................
.....................................................8
II Тарау.Девиацияның тұлғаға әсері.
2.1.Құқық бұзушылардың өзіндік
әлемі......................................................................1
2
2.2.Девианттық мінез-құлықты зерттеудің теориялық-методикалық
негіздері...................................................................
.......................................................16
Қорытынды...................................................................
..................................................21
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
..............................22
Кіріспе.
Девианттық ... ... ... ... ... ортасына қарағанда психологтар ортасына ауытқуға туа біткен және
жүре ... ... ... ... ... көрініс тапты. Олардың
арасындағы тартыс өткір сипат алды. Себебі, іс жүзінде бихевиористік ... ... ... дамудың жалғасуы болып табылылады.
Біріншілері адамның іс-әрекеті сыртқы ортаның әр ... ... әсер ... деп ... ... іс-әрекет себебін ішкі ... және ... ... ... ... ... тұруы XX ғ
психологиясының дамуының сипаттас бір бөлігі болып табылады. Сонымен қатар,
девианттық психологиялық тұжырымдама ... ... ... ... ... барлық көптүрлілігі 4 әдістеме негізінде
қарастырылады.
1) Белгілі бір туа біткен ниеттер мен ... ... ... және ... процесстермен;
1) Алғашқы үйрену немесе ерекше әлеуметтік жағдаймен;
Когнетивтік-интелектуалдық және зерделік. Когнетивті процесстер-ойлау
әрекетінің процесі. Инстингтік іс-әрекет секілді девианттық ... ... ... ... ... ... болып табылады.
З.Фрейд (1556-1939)-австралиялық психолог. ... ... ... теориясының тезисі тереңдеп, эротикалық және агресивті
елігудің және қоғам мен тиым салулар арасындағы қайшылытарды іс-әрекеттерді
әлеуметтік тиімді ... ... жол ... естің тырысу нәтижесінде
қарастырады. Фрейд өзінің көптеген жұмыстарында барлық ... ... және ... ... өмір мысалдарымен көрсетті [1].
I Тарау. Девианттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі.
1.1. Жасөспірімдердің девианттық мінез-құлқының сипаттамасы.
Бұл мәселе қазіргі ... ... ... және ... ... салынды. Балалар мен жасөспірімдердің ауытқушылық ... ... ... оның құрылымы және мазмұны түрлі
ғылымдармен көп ... етіп ... Бір ... ... ... іс-әрекеттері мен қылықтарына әлеуметтік талаптар
мен адамгершілік нормаларының және ... ... мен ... ... ... басқалары мінездегі ауытқушылықты әрекеттегі
құқықтық нормаларды шегінуді, яғни оларды бұзуды ... ... ... ... ... деп ... ... мінездегі
ауытқушылықты заңдар мен адамгершілік норма арасында әрең білінетін
ауытқушылық ретінде ... оны бір ... ... ... ... және ... ... бұзу немесе заңды бұзу (ұрлық, тонау,
бұзақылық әрекеттер деп ... ... ... ... ... ... үшін қылмыстық ... ... ... мінездегі ауытқушылықтың 4 нұсқасы
беріледі:
1.Жалпы қабылданған әдептілік нормалардан бұзушылық жоқ ауытқулар. Бұл
қауіпті психикалық дамуды жасқа ... ... ... ... ... болып табылмайтын жалпы қабылданған нормаларды
бұзушылық (сараңдық, ... ... ... ... ... яғни ... ... әкімшілікті немесе
қылмыстық заңдылықтарының баптарын бұзатын мінез.
4.Потологиялық факторлар ... ... ... Ол ... ... ... бар ... жүйке
ауруларында психикалық науқас адамдарда білінеді. Мінездегі ауытқушылық
тұлғаның психобиологиялық ерекшеліктерінің, оның жас ... ... мен ... ... ... ішкі ... алады. Осыған сәйкес баланың девиантты мінезі бірнеше жазықтықта
айқындалуы ... ... ... ... ... барлық осы
қасиеттері қоршаған ортасымен күрделі қарым-қатынас жасауда ... және ... ... ... Кәмелетке толмағандардың
ауытқушылық мінездерінің жіктелуі. Қазіргі ... ... ... ... ... сияқты өте күрделі әлеуметтік құбылыстың
түрлі аспектілері анықталуда. ... ... ... негізгі бойынша
жіктеудің бірқатар тәсілдері бар:
1.Тұлғаның ... ... ... ... ... ... бойынша қарастырылады.
2.Жасөспірімдердің адамгершілік дамуы есепке алынған қоғамдық пайдалы
іс-әрекеттердің жүйесі енуі ... ... ... ... себептердің ауытқушылықтарды бойынша.
5.Психика және медециналық, педагогикалық ауытқушылықтағы потология
бойынша (Липнік) [2].
Кәлеметке толмағандардың ... ... ... ... бағыттылығы өзінің кейінгі дамуын балалар және
жасөспірімдер мінезіндегі ... ... ... ... ... ... 3.Тотығу; 4.Үйден кету және қаңғыбастық;
5.Тәбеттің бұзылуы; ... ... ... ... ... үрей; 8.Потологиялық әуестер.
Девиантты мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі жастардың ауытқитын
мінез-құлыққа жасайтын ... ... ... қазіргі кезде өте
зор. Себебі, бір жағынан алғанда қоғамдық ... ... ... ... ... студенттеріміздің үлесі мол. Ол халықтың басқа да
жастық ... ... ... ... жағынан алғанда-
бағыттылықтың құрылуы (қажеттіліктердің, қызығушылықтардың, мотивтердің,
бағалы құндылықтардың) осы ... ... ... ... жастардың девианттық
мінез-құлықты бастан кешіруі жастардың девианттық ... ... ... ... ... ... ... болуымен
байланысты болып келеді. Қазіргі кездегі жастар үшін ең маңызды ... ... ... мен ... ... отырады. Олар жұмысқа
орналасу, Тұрғын үймен қамтамасыз етілу, қоғамдық қатынастар жаңа ... ... ... Осылардың барлығы әдеуір толғандыратын
мәселелер ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары,
профессионалдық білім мен тәжірбиенің жетіспеуі, осының салдарынан еңбек
нарығындағы өз тұрақты орындарын таба ... ... ... ... өсуі мен ... ... ... алуы таң
қалдырарлық жайт емес. Девианттық мінез-құлықтың әлеуметтік ... ... ол- ... ... өндірістік қатынастағы
адамдардың теңдігі мен материалдық жағдайлардағы теңсіздігі арасында қарама-
қайшылық бар. Девиантты мінез-құлық жастармен жұмыс ... ... ... ... мол ... Олардың атын тізіп шығуға көп
уақыт кетеді. Ал отандық ғалымдарға келетін болсақ, аталған тақырып ... ... ... ... ... ... ... ғана
Жаманбалаева, Қазымбетова өз еңбектерінде Қазақстандағы девиантты мінез-
құлық, осындай ... ... ... ... ... ... Жастар мен әлеуметтік жұмыс жүргізу мәселесін арнайы зерттеу
нысанына айналдырған еңбектер жоқтың қасы деуге болады.
Жасөспірімдермен ... ... ... саны ... ... ... ... Бұл әсіресе заттық қылмыстарға
жатады: кісі тонау, бұқаралық әрекеттер, ұрлық, ... т.б. ... ... болып бөлінуге қарағанда олар профилактикалық
ұйымдасқан ... бар ... ... ... Ал, көбінесе тәрбиелік
маңызы бар бағдарламалардың барлығы жасөспірімдер ... көп ... ... ... ... ... зоналардағы криминогендіктің
ең жоғарғы тенденциясы байқалады. Ол ... ... ... да айғақ, яғни олардың басым көпшілігі жасөспірімдер арасында, яғни
осындай орталықтар криминогендік қалыптасукы мен ... ... ... ... ... ... криминологтардің
пікірінше, соңғы жылдары зорлық жасау қылмыстарының түрлері көбеюде. Оның
ішінде жасөспірімдермен ... ... ... ... және
агрессияның түрлері мен ерекше ... ... Бұл ... жасаған
анологиялық қылмыстарына қарағанда әдеуір қатігездікпен жасалғандары
байқалады. Соңғы жылдары ... ... ... ... тобы
жасалған іс-әрекеттер саны жедел өсті. Қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... көбін алды.
Топтық қылмыстардың саны кәлеметке толмағандар арсында 38 % көрсетті.
Қазақстандық зерттеуші ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыстары 17,05 % ... ... ... ... бойынша қылмыстық 70 %-ы ... ... Әр ... топтағы бірігу, оның ішінде үлкен және шағын топтарға
бірігіп, кеңеюге деген тенденцияларды көрсетеді.
1.2.Жастардың ауытқитын мінез-құлықтарының
психологиялық аспектілері.
Әлеуметтік ... ... ... ... және
әртүрлі әлеуметтік жағдайлардағы мінез-құлық ... аян, ... ... ... ... және продуктивті мінезде
болады.
Білім беруге талдау жасау маңызды ойын-сауық құруға деген құмарлық
өмір салттарын ... ... ... тенденция байқалады. Көбінесе
жоғарғы білімді ажамдарға айтылады. Берілген породаксалдық әйел адамдарда
зерттелмегендердің ішінен тіпті жартсына (56%) сол ... ер ... ... ... Бұл ... ... ... ойын-сауық
бағдарламаларының маңызды бағыттарын табу бір жағынан болса, екінші жағынан
зерттеу жасаудың жартсысы оқушылар ... ... ... ... ол ... мақсаты мен ... ... мен ... ... ... ... үзілуі. Девианттық мінез-құлықтың көптеген ... ... ... мүддесі арасындағы қақтығыстың жағдайынан хабар береді.
Сондықтан да ... ... ... ... болдырмауға тырысуымыз
қажет. Девиацияның қандай формасы блмасын, жастарға ... ... ... ... бұған көптеген факторлар әсер етуі барысында девианттық іс-
әрекеттері байқалады. ... ... ... нарықтық экономикаға
өту барысында қоғамда көптеген қайшылықтар орын алып отыр. Соның салдарынан
жастарды қылмыскерлікке, нашақорлыққа, ... яғни ... ... ... ... ... Оған тек мемлекет емес, сонымен отбасының
рөлі өте зор. Отбасы-шағын мемлекет, мектеп қабырғалары, бұқаралық ақпарат
құралдары, теледидар әсер ... ... бала ... ... ... ... ... материалдық жағдайларын қамтамасыз
етіп, баланың рухани жағына аз көңіл бөлуінен де ... Және ... ... және ұғым ... ... қалыптасты.
Сондықтан да ата-ана баласының әрбір ... ... ... ... тиіс. Отбасынан кейін жастардың қалыптасуында мектептің
ролі зор. “Нағыз білім тек ғана ... ... мен ... ... ... берілуі қажет, ол үшін ата-анамен ұстаз арасында тығыз байланыс болуы
қажет” ... ... ... ... ... ... ... Әбішұлы Назарбаев. Сондықтанда жастар саясатын қазіргі
таңда қолға алып отыр. Онда жастардың өмір ... ... ... ... Және ... ... Ассамблеясы құрылып, онда
жастардың бос уақытының тиімді өткізілуі , қоғамдық қажеттілікке сай білім
алуға үлкен ... бар. ... ... бармауына әрбір
отбасы, әрбір адам, мемлекет ат салысуы керек.
Нарықтық экономика қоғамда өмір сүрген соң жастардың ... ... ... кейде тиіс болады. Дегенмен де, ... ... ... ... ... ... ... сақталған
халық емеспіз бе? Сондықтанда әрбір отбасы, ... ... ... ... ... ... ... бар жігерін салуы қажет. Жалпы бала
дүниеге келген уақыттан бастап, ана-тілін, ... ... ... ... бойына сіңіріп өсіру әрбір ата-ананың негізгі
міндеттері болуы ... ... ... ... ... немесе тумасынан
қылмыскер, нашақор болып ... Оның ... ... ... ... ... себептер айтылып жүр. Біз сол себептерді ... ... ... жою арқылы жастарға тәрбие бере аламыз. Оған,
мәселен батыстық ... яғни ... да ... бар. Жастар
дамыған Батыс елдерінет еліктеп, өзіміздің салт-дәстүрімізді ұмытып ... бара ... ... Біз осы ... болдыртпас үшін салт-
дәстүрімізді, әдеп-ғұрпымызды, мәдениетімізді ... ... осы ... ... ... тиіс. Ол үшін ата-ана өзінің бойында осы
қасиеттер табылып, кейін балаларының бойына сіңіре білуі тиіс.
Тәрбиені ... ... ... ... ата-ананың өзінен бастауымыз
керек. Қоғамымызда қандай келеңсіздіктер орын алса да, ол ең ... ... ... ... ... шығармауымыз керек. Екіншіден, жоғарыда
болған отбасындағы бала тәрбиесіндегі проблемаларды шешудің ... ... ... ... да, ... ... ... кенже қалмауына да кесірін тигізбей, жолдарын қарастырғанымыз
абзал.
Оны шешуде ... адам ... ... ... ... мекемелер мен ұйымдар,
бұқаралық ақпарат құралдары мен үкімет бәрі тегіс қатысуы керек. ... ... ... ... ... ... ... зор. Тіпті бұқаралық ақпарат құралдары бұл мәселелерді сауатты ... ... ... ... ... саласын жалғау өзі
ойдағыдай атқаруға ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Әрине ата-аналардан кейін. Және де ата-ана мен тығыз
байланыс болуы тиіс.Мектеп қабырғасында ата-аналар жиналысы жиі ... ... ... ... ... ... тиіс. Мектепте нағыз
білім беру тәрбиемен ұштасып жатыр. Сондықтан да ... ... ... ... ... жиі ... онда әр күні әр түрлі тақырып,
мәселен қылмыс туралы, немесе нашақорлықтың зияндары ... оның ... ... одан ... ... ... ... оқушыларға
әсер ететін жағдайда болуы тиіс. Келесі мәселе жасөспірімдердің ... ... ... ... жасөспірімдердің уақытының шексіздігі, әрі
осы уақытты ұйымдастырумен айналысатын нақты бір ... ... ... ... ... ... алып ... Осыларды
болдырмас үшін біріншіден мектепте жасөспірімдерді ... ... ... ... ... ... қоғамдық ұйымдар құрылса
[5].
Бала тәрбиесінде оның дұрыс ... ... ... ... баса ... аударуы керек. Себебі, рухани адамгершілік негізі
қалыптасқан ынтымақты, ... ... ең ... мемлекет болудың тірегі
болып есептеледі. Сондықтан, мемлекет баланың ... ... ... мол, ... ... ... ... басшылыққа алып отыруы тиіс. Сондықтан, ... ... ... ... ... тиіс. Оның негізгі қасиеттері-
отбасымен бірлікте бала тәрбиесінің ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдары мен
теледидар екені бәрімізге аян. Мәселен, еліміздің ішкі ... ... әр ... ... жанрдағы кітаптары мен бейнетаспаларын айтуға
болады. Ең қиыны біздің елде жоғарыда аталған заттарды ... ... ... сатып алуға болады.
II Тарау. Девиацияның тұлғаға әсері.
2.1. Құқық бұзушылардың өзіндік ішкі әлемі.
Девиацияның ... ... ... ... ... және де ... да ... факторларда байланысты болады. Бүгінде бұл
мәселе ТМД елдерінде аса шиеленісіп отыр, ... ... ... ... салаларында айтарлықтай өзгерістер болып, бұрынғы мінез-құлық
нормалары ... ... ... ... ... ... ... Күтілетін нәтиже мен шын нәтиженің рарсында айырмашылық қоғамда
шиеленіс туғызып, ... өз ... ... ... ... ... ... нормадан шығуына итермелеп отыр. Әлеуметтік-
экономикалық жағдай шиеленіскен ... ... өзі де ... ... мәдени шектеулер іске аспай, әлеуметтік бақылаудың барлық
жүйесі ... ... ... ... ... өмір ... өмірлік кикілжіңдер, сәтсіздіктер, әлеуметтік драмалар мен
трагедиялардың ... ... ... ... Оны бүгінге
дейін бірде-бір қоғам жоя алмай келеді.
Жеке тұлға аймағына жататын деликвентті мінез-құлықтың ... ... ... итермелейтін сыртқы жағдайлар сияқты, аз көңіл
бөлініп отырған жоқ. Сондықтан, құқық социологиясы ... ... ... ... назар аударады. Әрбір социологиялық
зерттеулер толықтырыла және ... ... үшін ... адмдардың жеке
ерекшеліктері туралы ... ие болу ... ... жас және
әлеуметтік белгілері, оның психологиялық ерекшеліктері, ... ... ... ... ... қасиеттері мен құндылықтары
зерттелуде.
Мәселені зерттеушілер заңды мойындайтын адамдардың ішкі әлемімен
салыстырғанда заң бұзушының ... ішкі ... ... ... ... "Ішкі әлемі қандай?" қылмыс пен сол қылмысты жасаушы заң
бұзушының өмірлік мақсаты мен тарихының ... ... бар. ... ... ... кез-келген формадағы қылмыстың іс-
қылмыскердің ерте ... ... ... жүйесінің нәтижесі боып
сналатын өмірлік ұстанымын бейнелейді. Авторлар жекелеген қылмыстар-
қылмыстық ... ... ... ... ... адамға белгілі
бір нақты адмдарға қатынасын жүзеге асыру екендігін ... ... ... ... ... оны жек ... оның арын ... көрсетіп адамдарға қатынасын жүзеге асыру жолы болса, ал тонау ... жоқ, ... ... ... не жеке ... ... ... қатынасын білдіру жолы.
Қылмыскердің ішкі әлемінде "қажеттілік-қысым" сипатындағы өзіндік
психологиялық жүйе іске ... Осы ... ... ... ... ... ... қалыптастырады. Ғалымдар мінез-құлықтың
түрткісі ретінде қажеттіліктердің тізімін ... ... ... бақылау жасауға және олардың мінез-құлығын бақылауға ұмтылу);
агрессия (қарсыласты қорлау, төмендету, құрту үрдісі); ... ... ... тебу (басқа адамдарға жақындасуға ұмтылуына ... ... ... ырыққа көну (күшке бағыну, өз әлсіздігін,
көнгіштігін мойындау); ойын қажеттілігі ... ... ... ... бас ... ... нарциссизм (өзін жақсы көру, өз мүддесін
басқалардың мүддесін жоғары қоюға ұмтылу); қамқоршы іздеу ... ... ... ... жоғарыдан қашу (қоғамды, үлкендерді айыптау,
махаббат пен ұнатуды жоғалтамын деп қорқу); және т.б.
Осылайша, мәселені зерттеушілер ... ... ... ... ... (бұл ... сезінудің, дүнитанымның нормативті-құқықтық
мақсаттың айрықша деңгейі) салыстырғанда ... ... ... ... болатындығын мойындайды, бірақ құқық бұзушыларға тән олардың
құқыққа қарсы әрекеттерін түсіндіретін ... ... ... ... ... ... ... мен қылмыскер еместердің түбірлі
айырмашылығы-қандай да бір қасиет не ... ... ... ... мен әр қасиеетің үлес салмағында, яғни әзірге жүйелік
сипаты бар тұлғалық ерекшеліктер жиынтығы ... ... ... ... тән ... ... ерекшеліктердің және олардың
құқыққа қарсы мінез-құлқын түсіндіретін жүйенің жоқтығы туралы қорытынды
қылмыскер типологиясы мәселелеріне арналған ... ... ... ... және әлеуметтік-психологиялық белгілер бойынша
әр түрлі типологиялар бар:
1.Жүйелі қылмыскер тип;
2.Кездейсоқ қылмыскер;
3.Жағдайға байланысты қылмыскер (мұнда: қылмысқа ... ... ... ... құқық бұзбайды, жағдай әсер етеді);
Социологиялық зерттеулер барысында заңды тыңдайтын азаматтардың
құқықтық ... ... мен ... ... ... ... деп танитын" тұлғалардың құқықтық ... ... ... ... ... ... ... не деликвентті
(қылмыстық) мінез-құлығы бар тұлға деп таниды.
Девиантты мінез-құлықтың мәнін түсінудің басты шарты ретінде "норма"
ұғымы енеді.
Әлеуметтік ... ... ... ... жеке ... ... рұқсат етілген мінез-құлық шарлары. Әлеуметтік
нормалардың ... ... ... ... мен ... т.б. жатыр.
Көптеген жағдайларда ауытқыған ... ... ... ... ... ... арасындағы қатынасқа (өтірік, дөрекілік және
т.б.) байланысты девияцияның әлсіз және кездейсоқ ... ... ... және ... ... өз арасында жағдайға байланысты
түзетулер енгізіледі. Девиацияның тұрақты формаларын жазалау әдістері мен
құралдары ... ... ... ... ... ... дегеніміз-кең мағынадағы әлеуметтік құбылыс ретінде
ескеріледі ... орын мен ... ... ... адам ... ... ... мінез-құлықты кең мағында және шағын мағынада
алып қарастырылады.
Тар мағында ... ... ... ... ... яғни ... бұзушылық болып есептелмейтін ауытқулар ретінде
түсіндіріледі.
Кең мағынада алғанда девианттық ... ... ... ... түсіндіріледі. Осылайша, адамның өзін-өзі өлтіруі-девиация, ал
біреуді өлтіру қылмыс болып есептеледі. Құқыққа қарсы ... ... ... ... ... ... атқа ие болды. Бұл екі мән
де ... да, ... ... да қолданылады. Маңызды
қылмыстардың ... ... ... ... қарамастан,
құқыққа қарсы әрекет санатына жататын болса, ... ... ... ... ... ... ... паоа, құжаттарды
қолдан жасау, өртеу, өндірістік шпионат және т.б ... ... ... ... ... ... арнайы социологиялық теория пайда болды және
қалыптасты. Девианттық (ауытқыған) мінез-құлық ... ... ... 40-қа жуық ... комитетінің Халықаралық Социологиялық
Ассоциациялар жұмыс ... Оның ... ... ... ... ... ... құрылуы ең алдымен Мертонға, Томасқа
және т.б. еңбектерінен ... Олар ... ... процесстерді әлеуметтік өзгерістерінің бөлінбейтін ... ... ... ... ... ... жанжал
теориясының негізі ретінде қарастырылды. Жанжал теориясына ... ... ... ... ... ... мінез-
құлық болып табылады. Егер ол ... ... ... ... ... зерттеу болмасын ол зерттеуді жүзеге асыру үшін
теориялық және практикалық негізге сүйенеді. Кез-келген ... ... ... оның ... ... ... ... өңдеу мен сапалы социологиялық бағдарламаны жасау кіреді.
Социологиялық ... ... ол ... барысында істелетін
шаралардың (оның ішінде ... ... ... ... ... ... тапсырмасы, мәселенің жағдайы, құралдары, гипотезасы,
нәтижелер мен ұсыныстар, есеп беру ... ... ... ... ... ... Социологиялық зерттеулер-бұл
сапалы және сандық әдістердің көмегімен ... ... ... ... ... ... негізінде бір мәселе туындайды. Ол
қиындықтар аймағы деп ... ... ... ... ... ... ... Гнесеонологиялық аспектісі-осы қандай да
бір қоғамдық қажеттіліктерді білу және ... ... ... ... әлеуметтік қиындық аймағы (әлеуметтік процесс, өмір
аймағы). Зерттеу пәні зерттеуге ... ... ... ... жақтары
кіреді. Болжамдар қарапайым болуы керек. Ғылыми ... ... ... ... ... ... фактілерге қарама-қайшы
болмауы керек, зерттеудің құралдарымен тексерілуі керек. ... ... ... ақпарат алу әдістерін іріктеудің
инструменттерін жоболауды қосады.
Әдіс-бұл обьектінің, оның ... мен ... ... жүйесі болып табылды. Инструмент-арнайы дайындалған
құжаттар. Олардың көмегімен обьектілер туралы ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... таблица).
Әдістеме-операциялар жүйесі, олардың ... ... ... ... ... ... құжаттарды талдау;
Іріктеу әдісі-обьектінің потенциалды жиынтығының бір бөлшегін
зерттеуге арналған, ал ... ... ... ... ... алу ... ... жобалау-негізгі жиынтықтың құрамы мен шекарасын анықтау.
Іріктеудің түрін анықтау: кездейсоқ, квоталы, ұялы, қарапайым және ... ... ... ... қателерін есептеу,
обьектіні таңдау технологиясынанықтау. Іріктеудің көлемін анықтайтын форма:
n=2
Бұл жерде n ... ... ... Ал, ... N ... көлемі, Т2 арнайы қателермен анықталатын іріктеудің ... және ... ... ... ... ... ... бұқаралықтың достығына өзіне және
басқаларға деген бірлігімен, бір-бірімен келісімге келу ... ... ... ... ... Бұл ... адамның адамның
шекте девианттық мінез-құлықтатағы анықтайтын шекраны анықтау қажет. Осы
критерилердің негізінде жеке және ... ... ... ... ... Бұл ... "меннің" еркіндігін басқа
адамдардың еркіндігімен ... ... ... принцп. Осыны бұзған адам,
яғни девиант болып саналады. Сол себепті де девиантты мінез-құлықтың ең
негізгі ... ... ... осы мінез-құлық түрінің зияны мен
қоғамдық пайдалығын қарастырамыз. Бірақ та ... ... ... ... ... егер де девиация әр түрлі
дәуірлерде тұрақты жалпылылығы бар. Сол ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Шындығында, қандай мінез-құлық
кез-келген дәуірде девианттық па, әлде девианттық емес пе, соны ... ... ... баға беру-оны басқа да мінез-құлықтармен
слыстыруды мақсат етеді. Девианттық міне-құлыққа баға беру ... ... ... ... ... қоғамымызда қандай мінез-құлықты девианттық деп
айту және оны ажырата білу өте қиын. Девиацияның, әсіресе ... ... ... ... ... ... олар әрқашанда
талқылауға түсіп отырды. Бірақ, бұл жерде оларға толықтай, нақты анықтама
беру өте ... ... кісі ... өзі ... ... ... ... ретінде алғашқы қауымдық кезеңде ашығу кезеңінде кісі
өлтірушілік талқыға түспейтін. Яғни, ол ... ... ... ... деп ... ғасырдың аяғы мен XX ... ... ... ... ... және ... еңбектер кең тарады. Итальян
дәрігері Черазо Ломброзоның есептеуінше, адамның қылмыстық іс-әрекеті ... ... ... ... бар. Оның ... тұлға" адамзатэволюциясының ерте кездегі ауытқуға ұшырауының
нәтижесі.
Бұл тип ... ... ... алға шығыңқы орналасуы сирек сақал мен
ауруға деген сезімталдығының ... ... ... ... кең ... ... оның ... іс-әрекеттер мен белгілі
бір адамдар бейнесінің байланысын қалыптастырады [8].
Көрнекті амарикан психологы және дәрігері Уильям.Х.Шелдон адам ... ... ... ... деп ... ... ... кішкенеи дене) жақсы қарым-қатынас
жасаушы, адамдармен тез тіл табысқыш, өз тілегін орындауға бейім адамдар.
Мезоморф-(дене тұлғасы сымбаттылығы мен ... ... ... Ол белсенді, аса сезімтал емес.
Эктоморф-нәзік және кішкене денелі, өзін-өзі ... ... ... мен ... жұқалығымен ерекшелінеді.
Екі жүз жасөспірім жігіттердің іс-әрекеттерін зерттеу отырып Шелдон
көбісі мезоморф девиациясына жақын болатындығы, алайда олар ... ... ... ... ... ... ... XX ғасыр басында атақты болды, кейін
басқа концепциялар ... ... ... Психологиялық еңбектерді
жақтаушылар девиацияны психологиялық бейнелермен байланыстырды ... ... ... ... .
Алынған мәліметтердің ішінде кейбір ақыл-ойдың бұзылуы, әсіресе
шизофрения, генетикалық қалыптасуға ... ... ... Сондай-ақ
кейбір биологиялық ерекшеліктер және тұлға ... әсер етуі ... ... ... ... көптеген күрделі факторларды
ескеру керек.
Біз ... ... ... ... ... ... заман
сайын өзгеріп отырады. Олар әлеуметтік-экономикалық себептер мен ұлттық
дәстүрлер мен ... ... ... ... ... ажыратылады.
Көптеген жұмыстардың нәтижесінде девианттық мінез-құлық концепцияларының
позициясына деген сенім күмәнға ұшыраған. Оның ... ... ... зерттеушілері (Беккер, Эриксон, Келтсусс т.б.) дамытқан
теориялар былай ... ... ... деп ... ... ... ... Бірақ та осындай қорытындылар
тапсырмалрды жеңілдетпейді. ... ... ... ... ұғымның өзі
обьективті емес баға ... ... ... ... ... ... және азшылықтың мінез-құлқының түрлері ... ... ... ... ... ... ... девианттық деп атауға болады".
Қазақстанда осындай мінез-құлықтың элементтері, мыслы қылмыскерлік,
алкоголизм, нашақорлық, өзін-өзі өлтірушілік көптеген ұзақ ... ... ... ... ... аясында зерттеліп келді. ... ... тағы ... Ал, ... ... 60
жылдардың соңы мен 70 жылдардың басындағы Гелинскийдің, Я.И.Афансийдің және
т.б. еңбектерінен ... ... ... ... ... ... мінез-
құлық социологиясында Қазымбетованың анықтынша, девианттық мінез-құлық
дегеніміз-адамдардың өмір салтындағы ... ... ... мен
моральға, құқықтық және басқа да әлеуметтік нормаларға сәйкес келмейтін
тұлғаға, әлеуметтік топтарға немесе ... зиян ... ... ... қоғам мен қолдау ... ... ... ... ... жауапкершіліктер тартатын іс-әрекеттер, қимылдарды жатқызамыз.
Ал, деликвентті мінез-құлық дегеніміз-күрделі заң ... Олар ... ... ... ... соғады. Девианттық
мінез-құлық деликвентті мінез-құлыққа қарағанда кеңірек түсінік ретінде
қарастырылады.
Қорытынды.
Қорыта ... ... ... ... адамдардың іс-әрекеттері шектен
шығып, нормадан ауытқып отырады. Нормалар бұл адамның не істеу керек, не
істемеу ... ... ... ... олар шын ... ... көрінісі бола алмайды. Кейбір адамдардың іс-әрекеттерінің
шектен шыққан қылықтарына басқа адамдар мүмкін ... ... ... өмір үшін тек ... ... ... ... басым бөлігінің толқылайтын және жіберуге болмайды
дейтін нормадан ауытқу іс-әрекеттері. Біз көбінесе ... ... ... ... оның ... және ... реакциясына мән
бермейміз.
Жастар-қоғамның дамушы элементі. Сол жастар арқылы қоғамның келешекте
қандай болатынын байқай аламыз. ... ... заңы ... ... 14-19 жас ... ... айтады. Бұл жастағы адамдр
тез бейімделгіш болып келеді. Қазақстан Республикасы ... ... ... байланысты жастардың рольдері де және ... ... ... ... ... ... барлық девианттық мінез-
құлықтың көрінісі болып отыр. Көптеген қолайсыз факторлардың көбеюін атап
өтетін болсақ, әлеуметтік-демографиялық, психикалық және ... ... ... ... ... мен ... қабылдамайтын
құралдар мен мақсаттарды жүзеге асыру арасындағы ... ... ... ол ... ... ... мен ... (комформисть,
инновация, риуализм және көтеріліс) олардың іс-әрекеттері болып табылады.
Пайдаланған әдебиеттер.
1.Рахметов.Қ.Ж. Болатова.А.Н. Исмағанбетова:З.Н. ... 2005. [1] 82-91 ... ... ... ... ... 2002.
3.Первова. "О социальной поведения детей и подросков". Санк-Петербург.
1999. [8] 7-12 стр.
4.Нысанбаев. ... ... ... ... ... негіздері". Алматы. 1993.
6.Козымбетова.Д.К. "Девиантное поведения ... как ... ... Алматы. 1999. [4] 18-29 стр.
7.Әбсаттаров.Р. Аженов.М. "Әлеуметтану". Алматы. 2003. [3] 19-37 бет.
8."Молодеж и общество на рубеже ... ... ... ... Алматы. 2001. [7] 78-83 бет.
10.Кудрявцев.В.Н. "Социальная деформация: прицины, механизми и пути
продоления". Москва. ... ... ... 2002.
12.Э.Дюргейм. "Норма и потология". Москва. 1992. [6] 63-68 стр.
13.Ж.Сарсенова, Г.тәңірбергенова. "Әлеуметтану". Алмты. 2002.
14.Смелзер.Н. "Социология", Москва. 1994.
15.Морковия.Д. "Общая социология". Москва. ... ... ... ... ... Ш.Е. "Общество и подросток", социлогически аспект
девиантного поведения. Алматы. 2001. [2] 60-64 стр.
18."Әлемдік әлеуметтану антологиясы". Алматы. 2006. [5] 97-105 ... ... ... ... ... ... А. ... проблем социальной дезорганизции и
отклоншегосия поведения". Москва. 1985.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтік медицинаның пәні және оның негізгі бөлімдері105 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Бастауыш сынып оқушыларының мінез-құлқын қалыптастыру27 бет
Бастауыш сынып оқушыларының оқу іс – әрекеті барысында мінез – құлық ерекшеліктерін зерттеу жолдары62 бет
Девиантты мінез - құлықты жасөспірімдерді зерттеудің ғылыми теориялық негіздері43 бет
Девиантты мінез – құлықты тәрбиелеудің тәжірибесі, әлеуметтік жұмыста әдістер мен технологияның жүргізілу жолдары46 бет
Девианттық мінез-құлық даму тенденциялары мен түсініктері15 бет
Жас адамдардың құқық бұзуға бейім мінез-құлқы және оның алдын алудың проблемалары18 бет
Жастар арасындағы девиациялық мінез-құлық25 бет
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь