Солтүстік қазақстанда дамыған емдік туризмнің орталықтары

КІРІСПЕ
1 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ
1.1 Табиғи ресурстары
1.2 Тарихи-мәдени ресурстары
1.3 Ерекше қорғалатын жерлер

2 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ДАМЫҒАН ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ОРТАЛЫҚТАРЫ
2.1 Санаторилер
2.2 Курорттар
2.3 Пансионаттар

3 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА КУРОРТТЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ПЕРСПЕКТИВАСЫ
3.1 Солтүстік Қазақстан туризмінің қазіргі жағдайы
3.2 Солтүстік Қазақстандағы туризмді дамыту проблемалары

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
        
        КІРІСПЕ
1 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАННЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ
1.1 Табиғи ресурстары
1.2 Тарихи-мәдени ресурстары
1.3 Ерекше қорғалатын жерлер
2 СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДА ДАМЫҒАН ЕМДІК ТУРИЗМНІҢ ОРТАЛЫҚТАРЫ
2.1 ... ... ... ... ... КУРОРТТЫҚ ПОТЕНЦИАЛЫНЫҢ ДАМУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН
ПЕРСПЕКТИВАСЫ
3.1 Солтүстік Қазақстан туризмінің ... ... ... ... туризмді дамыту проблемалары
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Демалыс пен туризм қоғамдық ... ... ... ... Олар ... ... ресурстар
түрлерінің географиялық ортаға ... ... ... үйымдастырумен, әртүрлі демалыс ... ... ... ... аймақтық бағалау
ерекшеліктерімен байланысты мәселелердің кең ... ... ... өзекті мәселені құрайды және ол туризм мен демалыс мақсаттары үшін
территорияның жарамдылығын зерттеу мәселесінің маңызды бөлігін ... ... ... ең ... ... психофизикалық
жүктемесінің күшейуіменен анықталады. Адамның жұмыс қабілеттілігін
(рекреацияны) ... үшін ... ... ... ... ... – «дем алу, адамның күшін қалпына келтіру» дегенді білдіреді.
Емдік-сауықтыру туризмі туристік классификация ішінде өзіндік орны бар.
Сондықтан да ... ... ... ... ... ... құрау. Соған орай Солтүстік Қазақстанда емдік ... ... ... ... мәселелері қолға ... ... ... ... аспектілерден тұрады: медико-
биологиялық, әлеуметтік-мәдени, экономикалық болып. Рекреациялық қызметінің
ең негізгі аспектісі ... ... ... Оның ... ... ... ... емдеуді қажет ететін адамдарға көмек
көрсету және аурудың алдын алу;
Әлеуметтік-мәдени қызметке - әлемді, ... ... ... яғни ... ... аспектіге – адамның ... ... ... ... болады.
Солтүстік Қазақстан санаторлық курорттық ... ... ... ... жиынтығынан құралған. Сонымен қатар жалпы
емдік туризмнің ... және даму ... ... ... тұрғыда
бағалау мүмкін емес. Зерттеу мақсаты мен міндеттеріне орай емдік туризмді
классификациялай ... ... ... ... ашу, ... туып ... шаруашылыққа курорттар, санаториялар, демалыс
үйлері, туризм және қызмет көрсету бөлімдері жатады. Олардың басты мақсаты
халықтың рекреациялық ... ... ... ... ... және әлеуметтік-экономикалық)
ресурстар арқылы қанағаттандыру. Жоғарыдағы айтылғандарды ескере келе емдік
сауықтыру туризмі проблемасы көкейтестілігі анықталды.
Жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... Табиғи рекреациялық мүмкіндіктерді талдау:
-Солтүстік Қазақстанның курорт-санаторияларын жіктеу:
-Әрбір курорт, санаториялардың ... ... ... ұсыныстар
беру.
Зерттеу әдістері: әдебиеттерге ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАННЫҢ РЕКРЕАЦИАЛЫҚ РЕСУРСТАРЫ
Туризм дамуының негізгі алғышарттары болып: табиғи, әлеуметтік-
экономикалық ресурстар және ... ... ... табылады. Олар
туризмнің дамуына, туристік обьектілер мен туристік аудандардың ... ... Біз осы ... ... дамуының маңызды алғышарттарына,
табиғи жағдайына көңіл бөлгіміз келіп отыр. Табиғи жағдай туралы ... ... ... не? ... сұрағына жауап берейік.
Туристік-рекреациялық ресурстар дегеніміз – ... ... және ... ... танымдық туризмге жарайтын,
табиғаттың және адамдардың ... ... ... мен қоршаған орта
құбылыстарының жиынтығы. Барлық ... ... ... екі ... бөлуге болады: табиғи және әлеуметтік-
экономикалық ресурстар (мәдени, тарихи). Ал енді ... осы ... ... ... көшуге болады./1/
Табиғи жагдайлар мен ресурстар ... ... ... ... ... бiрi ... саналады.Рекреацияның табиғи
алғышарттары ретiнде әртүрлi рангтағы табиғи-территориялық комплекстер,
олардың компоненттерi. ... ... мен жеке ... ... ... ландшафттың контрасттылығы мен ритмi, бөгеттердi өту
мүмкшiншiлiгi, ... ... ... ... ... карапайымдылығы, табиғи объектiлердiң формалары мен көлемi.
Табиғи географиялық ... ... ... зерттей отырып,
баска сөзбен ... ... пен ... ... ... ... деңгейiн бағалау кезiнде, бiз тек рекреация үшiн
қолайлы жағдайлары бар географиялық жүйелердi ... етiп ... ... ... ... /3/
Табиғи-рекреациялық ресурстар бұл – рекреациялық ... ... ... ... ... ... ... және сауықтыру
жұмыстарын ұйымдастыруға болатын табиғи және ... ... ... мен ... ... ... демалушылардың демалу және саяхаттау
ауданын таңдауда ... роль ... ... ... ... жануарлар
және өсімдіктер әлемінің байлығы мен әртүрлілігін, спортпен, аңшылықпен,
балық аулаумен шұғылдануы ... ... ... ... ... ... ... болуымен рекреациялық іс-әрекеттің
түрлері мен формаларын ұйымдастырылуы тәуелді болады
Елдің немесе ауданның географиялық жағдайы, басқаша ... ... және ... ... ... ... ағымдарына және
маңызды көлік ... ... ірі ... ... мен жеке
туристік обьектінің құрылуында маңызды орын алады.Туристік маршруттар ... ... ... тікелей ресурстары бар аймақтарда
орналасады.Осы ресурстарды көру үшін ... осы ... ... әртүрлілігі де ландшафтың маңызды ... ... ... мен ... үшін ... ... бар,
сондықтан ол рекреациялық мүмкіншіліктер туғызады.
Табиғи ортаның таулы климаттық және ... ... ... маңызды терапевтикалық фактор ретiнде болады.
Сонымен қатар олар, ... және ... ... ... үшін өте ... ... келесі маңызды элементі ...... ... ... және қосалқы әсері бар.Адамның
организіміне тікелей әсерін ... ... ... ... ауа ... жел, атмосфералық қысым, ... ... ... ... ... ауа-райы жағдайлары әртүрлілігін анықтайды,олар
әртүрлі физиологиялық эффектілердің ... ... мен ... ... ... ... міндеті болып, адамның организмі
мен метеорологиялық факторлардың арасындағы ... ... ... ең ... ... ... болады.
Адамның организімінің табысты жұмыс ... ... ... ... ... орта тәуілік
температуралардыңкомфорттық зоналары +17,2+21,2 деңгейінде ... В.Г ... ... ... ... ... үшән ... жақсы адамдар үшін біршама жоғары
немесе біршама төмен температуралар ыңғайлы.
Сондықтан туризм үшін жылы мезгілдің ... ... ... ... /17 / +10+12 диапозонын ұсынды, ал Ю.А Веденин, Н.Н Мирошниченко
демалыс пен туризм үшін ... ... +15+25 деп ... ... ... таза ... инсоляцияның қолайлы
жағдайы, ауа ылғалдылығы мен температураның аз тербелісі, тұмандардың аз
болуы т.б. ... ... ... ресурстары
Солтүстік Қазақстан облысы табиғи рекреациялық ресурстарға өте бай.
Мұндағы әртүрлі формадағы таулар тап – таза ... ... ... ... ... өлкесіне көрік беріп тұр. Сонымен қатар бұл жердің климаты
да табиға аясында демалыс орныны ашуға, ... ... ... ... ... табылады.
Бурабай – Көкшетау облысының Шучье ауданындағы тұйық көл. Теңіз
денгейінен 301 метр биіктікте орналасқан. ... ... 10,5 м2, ... 4,5 км, ені – 2,5 км. ... ... – 4,5 м. ... ойыстағы
көлді әсем қия жартасты тау жоталары қоршап жатыр. Суы тұщы және ... ... ... мен ... ... ... Саңсыған қарағай,
әйгілі “Жұмбақтас”, Көкшенің шоқылары ... ... ... етіп ... ... жұрт оны “Қазақстан Швецариясы” деп атайды. Көлде шабақ,
алабұға, табанбалық, ... ... бар. ... ... айналасында
курорт, санаторий, демалыс үйлері мен лагерлері орналасқан.
Баян – Көкшетау облысының Арқыбалық ауданындағы ... көл ... ... ... 154 м ... ... Көл жағасы жайпақ.
Қоңыржай ... дала ... ... Онда ... боз, селеу,
т.б. астық тұқымдас өсімдіктер өседі. Су қарашаныңқ ортасында ... ... ери ... ... ресурс ретінде Есіл өзенін айтып
кетуге ... Өзен ... ұсақ ... солтүстік – ... ... Есіл ... ... ... ... ... алып,
едәуір суы мол өзенге айналады.
Өзен кіші – гірім кемелердің ... ... ... катерлер өзен
боймен Петропавлдан 270 км-ге жоғары ... ... ... ... ... ... ... жүре бермейді. Есіл өзені Астана қаласы
арқыла да өтеді. Сол ... мұны жаға – ... ... зонасын
ашқан. Онда халық суға түсіп катамаранмен жүріп демалады.
Баянауыл – ... ... ... ауданындағы тау Сарыарқаның
шығыс бөлігінде, батыстан шығысқа қарай 40 – 50 км – ге ... ... – 600 – 1000 м. Ең биік жері - ... (1026 м). ... ... жан – жаққа тараған. Тау басы қия, ... ... ... ... ... өскен боз тау, балқарағай, аққайың орманы, тау
аралығындағы ... ... суы ... ... (Сабындыкөл,
Жалыбай, Торайғыр), әсем құзды алуан бейнелі алып жартастары, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысы табиғи рекреациялық ресурстарға бай. Бұл
айтылғаннан басқа көптеген, өзен, тау және тағы ... ... ... ... ... ... ресурстары қолға алынып, ... ... ... ... ... ... ... емделу болып табылады.. Бұл Қазақстандық және ... ... ... ... ... облысы Қазақстан Республикасының
солтүстік бөлігінде ... Оның ... 4 ... ... ... ... және ... Қазақстан облыстары
кіреді. Бұл территория ... ... және ... ... ... ... орынды алады. Республика территориясының 20,8% алып жатыр
және халықтың 26,6 % ... ... ... ... ... ... кейінгі екінші орынды алады.
Ауданның үлкен ... ... ... Орал ... ... ... және солтүстігінде Батыс сібір даласынан
Оңтүстік ұсақ ... ... ... созылып жатыр./9/
Солтүстік Қазақстанда биік таулар, орманды ақ шоғырланған Бірақ
өзінің ... ... ... көп. Олар ... ... алып ... далалы, ақ діңді қайыңдар және ... ... ... ... ... ... ... көлдер.
Солтүстік Қазақстан облысының түризмі де жақсы дамыған, әсіресе
әртүрлі әдіспен жазатын емдеу туризмі. Мұнда ... ... ... ... туримтерді ел ішінен ... ... ... ... ... да көптеп келеді. Мысалыға айтар
болсақ, Көкшетау ... ... ... ... ... тағы басқа емдеу орындарына бай. Бұған себеп табиғи ресурстардың ... ... ... Қазақстан облыстық аумағы негізінен жазық дала,
солтүстіктен оңтүстікке қарай тым созылып жатуына ... (740 ... ... географиялық белдеулерден тұрады: батыс жағында Орал
маңы үстіртін (200-400 м), солтүстігінде Батыс Сібір ойпатының (150-200 ... ... ... ... үстіртінің басым бөлігін (250-300 м),
қиыр оңтүстік шығысында Сарыарқаның ... ... (450-500 м) ... маңы ... ... ... қарай еңістене келіп солтүстігінде
Алтын шоқы тұсымен, оңтүстігінде Тобыл өзенінің жоғарғы ағысының аңғарымен
шектеледі.
Солтүстікте және ... ... ... кең және ... ... ... оңтүстік бөлігі кіреді. Оның ең биік жері 120 ... ... және ... ... ... бұл ... ... 300-400
метрге көтеріледі және қазақтың ұсақ шоқысымен ауысады. Ауданның кішігірім
оңтүстік батыс ... ... ... тауы алып жатыр. Оның максимальды
биіктігі 300 метрді ... онда да ... ... ... Қазақстанның оңтүстік
шығыста және орталықтарда кездестіруге болады. Олардың ішінде ең ... және ... ... және көлдері, қарағайлы ормандары, әртүрлі
ерекше формадағы тастардан тұратын Ерментау ... ... ... ... ... бір ерекшелігі – оның қиыр оңтүстік батысынан солтүстігіне
қарай Торғай, Сарыөзен және ... ... ... қамти отырып,
Тобыл өзеніне жететін ұзындығы 700 км Торғай қолаты жатыр. ... ... ... ... келген./15/
Солтүстік Қазақстан пайдалы қазбаларға бай. Мұнда темір рудасының, ... ... ... бокситтің, түсті және сирек кездесетін металдың,
асбасттің, ... ... ірі кен ... бар. Қоры және ... ... ... Екібастұз, Убаган және Майкүбі көмір және Қостанай
темір бассейндері алдыңғы орынды алды. Соңғысы Орталық ... , ... ... ... ... ... базасы болып есептеледі.
Солтүстік Қазақстан бокситтердің (Арқалық), алтынның (Стекняк, ... ... ас ... ... ... мен ... ... үлкен
қорларына ие.
Климаты. Солтүстік Қазақстанның климаты тым континенттік. Материктің
ортасында ... ... қысы ... ... және жазы ... ерекшеленеді. Қаңтардың орташа температурасы
солтүстігінде --18-190С, ... ... ... ... ... ... ... болады. Қысы ұзақ, қар жамылғысы 5 айға дейін созылады. Жазы
біршама ыстық , ... ... ... ... Кей ... 35-390С-қа
дейін жетеді. Жылдық жауын- шашынның орташа мөлшері солтүстіктен оңтүстікке
қарай 300 мм-ден 180 ... ... ... оның 70-75% ... ... жауады. Қысы қарлы болғандықтан, бірнеше күнге ... ... ... ... желдер тегіс участоктардағы қарларды ұшырып,
төбешіктерге ... Бұл ... , ... ... ... ... кері ... тигізеді. Облыста қуаңшылық болып тұрады. Кейінгі 50
жылдың мәліметі бойынша қуаңшылық әр 10 ... 3-4 рет ... ... ... жылдамдығы солтүстікте 4-4,5м/сек, оңтүстікте 5-6
м/секундқа жетеді. Солтүстігінде ... ... және ... желдері,
оңтүстігінде солтүстік және солтүстік- шығыс желдері басым болады.
Топырақ жамылғысы. ... және ... ... ... ... топырақ түрлері көп. Облыс аумағы үш ірі топырақ
белдеуінде ... Қара ... ... ... ... ... ... ал оңтүстігінде сұр топырақ белдемі алып жатыр. Қара ... ... ... ... және ... егін және ... ... қолайлы жағдай туғызады. Оңтүстігіндегі сұр топырақты
бөлігінің құнарлылығының ... ... ... негізінен мал
шаруашылығына қолайлы. ... ... және ... ... жөнінен
облыс жері орманды дала және дала зонасы ... ... ... ... түрлі жемістер өсіруге мүмкіндік береді. Жауын- шашынның басым
бөлігі ... ... ... көп өнім ... ... ... ... өсімдік шаруашылығының дамуына ... ... ... ... ... та ... тигізеді.
Облыс жеріндегі топырақ жамылғысының бойлық ... ... ... ... ... Оның солтүстік жіңіщке бөлігін
орманды дала белдемі алып жатыр. Орманды жерлері негізінен әртүрлі бұталар
өскен ... ... ... шоқтардан тұрады. Кей жерлерде олар едәуір
алқапты қамтитын қайыңды орман өңірлерін құрайды. Дала ... ... ... илеумен боздан тұрады, ал құрғақ дала белдемінде негізінен әртүрлі
шөптер араласқан бетегелі- ... ... ... Дала және ... ... құмдық топырақты жерлерінде қайың мен қарағайлы басым
Арақарағай, Аманқарағай және ... ... ... Орманды дала өңірінің оң жағы облыстың қайың, терек, тал
тағы басқа ағаш, түрлі шүйгін шөп өседі. ... ... шөп ... ... өңір
негізінен жыртылған. Өзен жайылмалары мен көл жағалауында астық тұқымдас
өсімдіктер өсіріледі.
Солтүстік Қазақстанда ... ... түрі бар. ... ... ... қарсақ; кеміргіштер- ақ қоян, ор қоян, борсық, суыр, сусар,
сасық күзең, аламан, сарытышқан, аққұлақ, кірпішешен, андатра және ... ... құр, ... ... ... тоқылдақ, көкек, бүркіт
және қараторғай, қаз, үйрек, аққу, және тағы ... ... ... ... алабұға, аққайран, қарабалық, ... және ... ... ... ... Қазақстанда ірі өзендер аз. Олардың ірілері
Ертіс, Тобыл және Есіл. Кішігірім өзендер өте көп, ... ... ... ... яғни қар ... ал ... бұл ... суы азайып,
құрғап қалады. Халықшаруашылығына суды пайдалану үшін көктемгі ... ... - ... мұзды мұхит бөлшегінің батыс өзені. Оның ұзындығы
4284 км, тек 1700 ... ... ғана ... ... Ол Қытайдан
басталады, Қазақстан территориясында Қара ... деп ... ... ... ... ... ағяп шыққанда өзен Ертіс деп аталады да,
от өзеніне барып ... осы ... ... ... ... ... ... Одан әрі Алтайдың Нарын, Қалба жоталары және
тағы ... тау ... ... тар ... қаласына
дейін ағып келеді, оған Зайсан көлімен көптеген салалар келіп ... ... бір ...... ... суды ... жинайтын өзендер қатарына жатады. Салаларының
біразы Алтайдың биік таулы ... ... да, ... қар ... еріген суларынан толығады. Басқа салалары суды жер ... мен ...... алады. Ертіс өзенінің деңгейі бүкіл жыл
бойында едәуір жағары болып тұрады. Оның ... мол кезі ... ... және маусымның бас кезі.
Ертістің барлық жері кеме жүргізуге қолайлы. ... ... жүк ... ... ... ... ... қарай Қытаймен
шекераға дейін көтеріледі.
Ертіс балыққа бай және оның ... ... ... ... ... ... сылан, бекре, шортан, алабұға, қарабалық ... ... ... ... ... және ... ... өсіріле
бастады.
Ертістің республика өміріндегі маңызы зор. ... ол ... ... ... ... Ертстің суының көбі пайдасыз
Обьқа кетіп жатыр. ... ... суын ... ... толық
пайдалану мақсатында оның ... бір ... ... ... сол жақ ... – Есіл мен ... ... – Қазақстанның
солтүстік аймақтарын басып өтіп, Ертіске республика ... ... ... ... ... ұсақ ... солтүстік – шығыс бөлігінен
бастлады. Оның жоғарғы ... ... ... бар, ... ... қалады. Есіл Астана қаласына дейін кіші – гірім өзен, ... ... ... ... кей ... ... тоқтап, үзіліп қалады. ... ... ... бірнеше салаларды қосып алып, ... суы ... ... ... ... ... барғаннан кейін, Петропавл қаласы
маңында кең арналы ... ... ... Есілге қар суы қосылып
отырады. Еріген қар суы өзенмен қысқа ... ... ағып ... ... ... судың суы тез төмендейді. Су деңгейінің ең төмен кезі
қыс ... ... Өзен ... ... ... ... ... өзен бойымен Петропавлдан 270 ... ... ... ... ... судың таяздығынан кемелер үнемі жүре бермейді.
Есілде кемелер жүзуге қолайлы ... үшін және сол ... ... Сергеевка, Вязьма су бөгендері салынды. Онда кемедегі еріген су
жиналады. Бұл Есіл ... ... бір ... ... жерінде Тобыл өзенінің тек бас жағы ғана ағады. ... ... ... ... ... да, жолында Торғайдың
төрткүл өлкесінен сала ... ... ... ... ... ... ұқсас. ... ... ... кезі, Есілдегі сияқты ... ... аз кезі – қыс. ... суы ... ... ... ... мақсатын қамтамасыз ету үшін өзен ... - ... ... ... және ... су бөгендерімен ретке
келтіріледі./28/
Нұра өзені Сарыарқадан ... ... ... ... ... ... оған ... және орта ағысына келіп
қосылады. Өзеннің аңғары кең және ... ... ол 100 -200 ... ол жазыққа шыққаннан кеін бірнеше ... ... ... ... ирелеңдеген арнасы жақсы шабындық шөптер өлкең
жайылыммен ... Нұра ... тек қана ... қар ... ... ғана оның суы мол ... Жаз
мезгілдерінің қалған уақытында оның суы аз ... ... жай ... ... ... ... ... мыңдағын көлдер бар. ... ... ... Бурабай. Сондай – ақ Жолаушы, Қызылқақ, ... ... ... ... Ақсуат, Сарымойын, Құсмұрын,
Алакөл және тағы басқа кішігірім ... ... ... ... ... суы ... ... суы
ащы. Көлден балық ауланады және тұз ... ... ... ... ... балшықтар.
Бурабай көлі – Көкшетау облысының Шучье ауданындағы ... ... ... 301 метр ... Көлдің аумағы - 10,5 ... – 4,5 км, ені – 2,5 км. ... ... 4,5 м, ең ... жері ... Тектоникалық ойыстағы көлді әсем қия ... тау ... ... су ... жоқ ... ... ... мен су
қоймалары жасалған. Көлдер мен бөгеттер ... ... ... ... егін ... ... ... көп мөлшерде су
құстарын – ... пен ... ... ... ... ресурстары
Солтүстік Қазақстан облысы табиғи ескерткіштермен қатар тарихи ... ... да бай ... ... Мұнда әдемі, көп тарихы бар
қалалар, үйлер, ... ... ... ... ... қатар қазіргі заманға сай биік зәулім үйлер болды. Көптеген
оқу орындары және ... ... ... ... ... ... – кең мағынасында – елдің, халықтың мәдени ... ... ... және ... ескерткіштерінің жиынтығы мұражайлы,
көрмелік маңызы бар заттар мен жылжымайтын ескерткіштерді қамтиды. Ортақ
типологиялық белгілері ... ... ... 4 ... ... ... тарихи ескерткіштер, ... ... ... (мүсін) өнері ескерткіштері. Сондай-ақ,
ескерткіштерге ... ... ... ... ... да ... болады. Яғни, азаматтың көне заманнан күні бүгінге
дейінгі дамуы жолындағы түрлі саладағы аса маңызды ... ... ... - ... үлгі - ... адам ... оқиғаларды,
белгілі бір елдің, халықтың басынан кешкен тарихи кезеңін еске түсіретін
құндылықтарды, қастерлі ... ... деп атау ... Оларды
шартты түрде ауыз әдебиеті ескерткіштері, ... ... ... ... ... ұлттық дәстүрлі қолөнер
ескерткіштері, діни ескерткіштер, т.б. деп те ... ... ... адам ... басындағы оба, қорған, сондай-ақ, сақ дәуірінен,
көне түркі, қыпшақ ... ... тас ... сынтас, сартас, құлпытас,
қойтас, үштас, бестас, сағана, ... ... т.б. ... ... ... - ең ... ... түрлері қатарына жатады.
/35/
Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау мемлекеттік деңгейдегі шара
болып табылады және өскелкең ұрпақ ... ... ... құрайды;
тар мағынасында - ұлы тұлғаларды, ... ... ... елеулі
тарихи оқиғаларды есте қалдыру үшін жасалатын мүсіндік туынды. Бұл ... ... ... ... ... ... ескерткіштер әдетте, дүние
салған адамның құрметіне ... ... кең ... түрі ...... ... тұрпаттан үлкендеу мүсіндік бейнелер. Олар, ... ... ... ... ... ... орындарға, тарихи адамдардың
туған жерлеріне, ұрыс даласына) орнатылады
Қостанай қаласы Тобыл өзенінің солтүстік ... ... жылы ... украйндық крестьяндармен құрылған 1893 жылы Қостанай
қаласы жыл ... ... өтіп ... ... орталағы болатын.
Совет Одағы кезінде Қостанай ірі ... ... ... 50 ... ... тез дамыды. Оған себеп тың жерлерді
игеру, ... ... ... ... ... және ... кен ... жаңа территориялық - өнеркәсіптік комплеус ... ... ... – бұл ... ... ... болып
саналады. Мұнда ... оқу ... және ... ... ... ... ... - өлкетанулық, геологиялық
музейлері, қолданбалы өнер музейі, мәдени сарайлар, ... ... ... ... – қазақтың ... ... ... мұнда Совет Одағының батырлары Л.И.Беде және
И.Ф.Павлов ескерткіштері орнатылған. ... ... ... ... Отан соғысынң батырлары.
Арқалық қаласы ... ... ... ... ... орталығы
болған. Қазір ең жас қалалардыі бірі болып саналады. Қала 1956 ... ... ... кен орындарын жүргізу кезінде поселек ретінде
құрылған.
Петропавловск қаласы - Республиканың ... ... ... 1752 жылы ... оңтүстік жағалауында Петрдің ... ... ... құрылған. Қазір үлкен өнеркәсіптік және
мәдени орталық, сонымен қатар, ... зор ... ... болып
табылады. Қалада өнеркәсіп ... ... ... ... екінші орын алатын ет камбинаты, аз ... ... ... ... және тағы ... ... ... болады./19/
Петропавл қаласында әр – ... ... ... ... ... педагогикалық институттар орналасқан. Мұнда
сонымен қатар, театр, ... және тағы ... ... ... ... ... Мұнда Петропавл қаласы рақылы жолаушыларды
тасымалдайиын және жүк ... ... ... ... ... және
көмір, Қазақстандық нан, ет, көмір, Орал ... ... және т.б. ... ... ... республиканың
солтүстігі мен оңтүстігін ... ... ... басталады.
Көкшетау қаласы - ХІХ ғасырдан бастап Қопа ... ... ... ... ... тек 1824 жылы ... қала атанды.
Көкшетау қаласы ... ... ... қала ... Ол кезде тек
күз кезінде ғана, яғни ... ... ғана ... ... қалада екі ірі зауыт жұмыс істейді. Олар ... ... ... - ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аудандарына және экспорттайды.
Көкшетау түрлі мәдениетпен өмір ... ... ... және
училищелер, сонымен қатар атақты саяхатшы, қазақтың ... ... ... ... болған Шоқан Уалиханов ... ... ... Қалада сонымен қатар, елдегі жалғыз
“Ерлік және батырлық” деп аталатын ... ... ... - Солтүстік Қазақстанның ескі қаласыв 1720 жылы Ертісте
Коряковский форност атымен ... 1861 жылы ... ... ... ... бұл ... өзгертіліп жаңа ... ... ... ... ... ... ... дамуды:
қалада және оның ... ... ... ... ... ... Екібастұсдың территориясы - өнеркәсіпті комплексі ... ... ... ... трактор және аллюминий зауыты, сонымен
қатар мұнай ... ... ... ... ... ең әдмі қалалардың бірі болып саналады. Көп ... ... ... ... кинотеатрлар көптеп
орналасқан.. Мемлекет мекемелері – бұлар қазіргі ... ... ... ... ... ... ... және
педагогикалық институт маңызды рөл атқарады./44/
Астана қаласы 1824 жылы ... атын ... ... ... ... ... Революцияға дейін, яғни 1868 жылы ... ... ... ол ... ірі жәрмеңкелік сауданың
орталығы ... 1961 ... ... қала Ақмола деп атады. ... ... ... тың ... ... ... ... деп аты өзгертілді.
1997 жылы Қазақстан Республикасының астанасы Ақмолға ауысып, 1998
жылы Ақмоланың аты ... ... ... ... өнеркәсіптік
орталық, ірі темір жол, ... ... және жері тың ... ... тұрғын үйлер, қонақ үйлер, мектеп, өнеркәсіптер соғылғын. Қалада
ірі ... ... ... ... ... жасау сияқты өнеркәсіптер
де бар. Олардың ішінде ет ... ұн ... және сүт ... ... ... темір – бетон және тағы басқалар бар да ... ірі ... ... ... 400-ге жуық жоғары оқу орны
және техникумдар, ... ... ... ... ... ... училищелер иорналасқан.
Мұнда тағы да көптеген зәулім биік үйлер бар. Мемлекет мекемелері
қазіргі өмір ... сай ... ... олар жаңа ... ... үйі және тағы басқалар. ... ... ... ... ең ... ... ... бойынша әлемнің 27
елінен лидер атағын япондық архитектор Кисе Куракова ... ... – ақ, ... ... ... ... ... Бәйтерек саналады. Оның жалпы биіктігі 105 метр, оның көру
алаңына ... 97 ... Ол 1997 жылы ... ... ... соғылған. Сонымен қатар м ұнда көңіл ... ... бар. ... хол, Есіл өзені, аквариум және де тағы ... ... ... ... аса ... ... ... тұрмысына ерте дәуірлерден-ақ қолайлы болғанына ескілікті жәдігерлер
куәлік етеді. “Арғымақтағы” көне дәуірден ... ... ... ... түсірілген таудың, ерліктің белгісі болып табылатын
найзалы жауынгердің суреттері салынғпн. Сол сияқты бұл ... ... ... ... ... ... ретінде мінген түйенің суреттері
бейнеленген.
Жасыбай жерін қазақтың арғы бабалары тас, қола, темір ... ... ... ... да ... қылған. Қазақтың әйгілі батырлары ... ... осы ... мекендеген. Жасыбай көлінің жағасында ... ... ... ... ... ... ... өткізген.
Мәтек абыздың екі қонысы Далба тауының бауырындағы Қарағайлы бұлақ,
мұрынтал жерінде. Өз дәуірінде ерекше қасиеттерімен танылған Мәстек ... ... ... айтуынша, осы жерлерде өткен. Мәстек абыздың зираты
Мұрынтал аулының ортасында орналасқан көне ... ... ... әйел ... тасы, Баянауыл өңірінен табылған. Әйел
адамның басында қазақы суйе келе бейнеленген. Ер ... ... ... бақсы-абыз белгісі. Қанжар суреті салынуы- батырлықты білдіреді. Көп
жағдайда ер ... ... ... ... ... ... күйінде
салынған.
Бұл тарихи туристік - экскурциялық ... орны ... ... кез ... ... ... экскурция
жұмыстарында маңызды орын алады. Тарихи-мәдени ... ... ... ... ... ... мен ... маңызы
зор.24/
Қола дәуірі ескерткіштеріне жартастағы ... ... ... ... ... ... Ешкіөлмес ғибадатханасы,
сондай – ақ, Шолақ, Кіндіктас, Баян жүрек тауларындағы тастағы суреттер
жатады. ... ... ... 6 – 3 ... ... сақ
қорғандары, Бесшатыр қорымындағы жерлеу камерасы және сақ ... ... ... адам”, 2001 – 2002 жылдары ... ... ... ... ... (Берікел) қорғанында табылған
“Сақ патшайымы” архиологиялық туристік нысандарға жатады. ... ... ... ... ... батырларға, қолбасшыларға
деген құрмет белгісі мемориалдар мен ескерткіштерде көрсетілді. Бұларға
Солтүстік Қазақстандағы Ағынтай мен ... ... ... ... Қабанбай ескерткіштері жатады. Астанадағы үш ... ... ... ... ... ... Қазақ
тарихындағы құнды мәдени ... ... Қозы ... – Баян ...... ... Шохан Уалиханов, ... ... ... ... Құрманғазы және Дина Нұрпейісова, Абай
Құнанбаев, Абылай хан, Әлия мен ... ... ... ... ... Сейфуллин, Мұхтар Әуезов, т.б. көптеген естелік орындар
жатады.
Елбасының 2005 жылғы Қазақстан халқына дәстүрлі ... ... ... туризмнің ірі орталығына айналдыру үшін ... ... ... ... ... бай ... ... мешіті, будда храмы сияқты маңызды - әлеуметтік - ... орта ... ... ... ... ... ... тарапынан қомақты қаржы бөлінуі қажет.
1.3 Ерекше қорғалатын жерлер
Дүние жүзінің қорықтар территориясында қорғау ... ... ... ... әр елде әр ... Сондықтан қорғайтын
территориясының ... ... ... ... заказниктер,
резерваттар, ұлттық парктер, табиғат ескерткіштері деп ... ... ... ... біздің планетамыздағы генофондыны
сақтауда, әр ... ... ... ... ... табиғи
лабораториясына айналған қорықтар ... ... өте ... ... ... жақсы дамыған ... ... ... ... жердің бірі де сол қорықтар. 1983 жылғы 1 ... ... ... 124 елінде 4 млн км2 жер ... алып ... – ден ... ірі ... бар. ... ... ең
үлкен қорық – Гренланд ұлттық паркі. Оның жер ... 7 ... ... деп, табиғи, адам қызметімен бұзылмаған, белгілі
бір географиялық аймақтың қасиеті бар ... ... ... ... ... ... үшін, сол жерге тән табиғи жағдайлары болуы
керек.
Қорықтарды ... ... адам ... әрекеті әлі
тие қоймаған ... ... ... ... ... құрып кету
қаупі төніп тұрған ландшафт эталоны, ... мен ... ... алынады. Қорықтардың табиғат эталонын қорғауда ... ... ... ... ... ... ... қатынасынсыз өзімен өзі жүреді. Сондықтан көптеген ... ... ... ... ... өнеркәсіп пен
құрылыс, ауыл шаруашылық жұмыстарының әсері тимеуі үшін қорық өзінше ... ... ... жасайды.
Қ о р ы қ - ерекше ... ... ... ... бара ... жануарлардың түрлеріне және өлі табиғаттың бөлшектерін жеке
объектілері мен құбылыстарын сақтауға өте ... тағы бір ... ... мен ... ... ... ... биогеоценоздың қаситі мен
құрылысы ... ... ... ... ... территориясындағы
өсімдіктер мен жануарлар түрлернің ... ... ... ... да өте маңызды іс.
Қазір Қазақстан территориясында көлемі 784,1 мың ... ... ... ... ... бар. ... ... Ақсу – Жабағылы,
Наурызым, Барсакелмес, ... ... және ... ... ... ... жері бар 50 ... аңшылық заказниктері, көлемі 5,6
миллион гектар жердей 42 ... және 18 (217 мың га) ... ... ... 3 ... ескерткіші бар. Бұл
қорықтарда, бұрын даламызда мекендеген, ... ... саны ... ... ... мен ... өсімдік түрлері қорғалады. Сондай – ақ
қорықтар өзінің сұлу ... ... онда ... ағаш ... де ... Қорықтарды кейбіруі табиғат қорғаудың
халықаралық одағы жанындағы ЮНЕСКО ұйымының ... ... ... ... ... ... ... Қорғалжын
ауданының жеріне енеді. Ол 1958 жылы тың игерген өлкеде ... да ... ... ... ... ұйымдастырылды. Қорғалжын
қорығын әдетте “Құс базары” деп те атайды. Оның ... осы ... ... ... үшін аса қолайлы жер. ... жер ... ... ... ... қаз, ... ... жемсаулы қасқалдақ және
басқа құстар бар. Әсіресе бұл қорықтың дүниежүзінде саны ... ... ... ... ролі зор. ... өте сирек кездесетін құс - қызыл қаз немесе ... тек қана ... ... ... ... теңіз
көлінде жұмыртқалайды. Көінесе осы көлдің адам бара ... ... ... Олар ... балдырларды араластырып ұя жасайды.
Оған теңіз - Қорғалжын көлдер жүйесінің біразы енеді. Жер аумағы 258,9
мың ... ... ... ... қыста ауаның температурасы 41-420С
суық болса, шілдеде температура 38-390С градусқа жетеді. 125-130 ... ... шуақ ... ... 200 млн шамасында жауын- шашын түседі.
Қорықта жоғары ... ... 331 ... ... айтқанда жусан,
көкбек, бозселеу, қызғылт, тобылғы, бидайық, бозшөп т.б. өседі. ... ... ... 22 түрі ... ... ... ... береді.
Қорық жануарлар дүниесіне де бай. Мұнда ... 37 ... 794, ... жорғалаушылардың 3, қосмекенділердің ... 10 ... түрі ... ... Қорғалжын көлінде 32 мыңдай
қазқалдақ, 10-12 мыңдай ... ... қаз т.б. құс ... ұя ... ұя ... ... гөрі мамырлауға келген құстар саны бірнеше
есе көп болғандықтан қорықты “Құс ... деп ... ... ... ... ... қоқиқаз бар. 1960 жылдары қорықта қоқиқаздың ... - 60 ... ... 2000 жылы 10 -15 ... ... қорықшасы - шаруашылыққа пайдалануға болатын белгілі бір
географиялық аймақта орналасқан ... мен ... ... ... ... ... ... көрікті жерлерін уақытша
қорғайтын табиғи аумақ. Қорықша 1976 жылы ... ... ... ... Ауданы 75 мың гектар. ... онда ... ... ... ұя ... ... ... қыстау кезінде,
балықтрардың уылдырық ... ... ... ... жер бедері
- жусан мен бетеге аралас бөз дала, қыран ... тау – ... ... және сай – сала ... ... - ... ... территрыиясында орналасқан.
Жер көлемі 40 мың ... ... ... ... ... ... Гранитпен құрылғын ұсақшоқы, тік ... ... ... және ... ... ... тән./16/
Мемлекеттік Ерментау қорығы - ... ... ... ... ... тау ... және биік емес ... алып
жатыр. Мұнда үлкен қызығушылықты таулы – далалық өсімдіктер және ... ... ... ... ... ... дала әртүрлі
шөпті даласымен ауысады және ... ... ... ... ... ... және бұтақ ... ... ... ... ... жануарларға өте қолайлы.
Мемлекеттік Смирнов қорығы - Солтүстік Қазақстан ... және 240 мың ... ... алып жатыр. Батыс ... ... көл ... ... ... және ... ... қамтиды. Көл суда жүзетін құстарға ұялауға қызмет
етеді.
Баянауыл ...... ... шоғырланған, территориясы – 49
мың га. Баянауыл тауында Жалыбай, ... және ... ... ... Қорықтың ландшафтысы – гранитті жота ... ұсақ ... ... ... қайыңды ормаға тән. Мұнда
тұяқты жануарлар және ... ... ... ... ... ... - ... облысында орналасқан. 7,9 мың гектарды
құрайды. Ландшафтысы – ұсақ шоқылар, ... ... ... ... ...... ... орналасқан. Территориясы 0,4
мың гектарды құрайды. Ландшафты – қарағайлы ... ... ... тән. ... ... мен ... кейбір түрлері
ерекше қорғалады.
Табиғи байлығын тиімді, ... ... ...... ... ... ыждағаттылықпен халық игілігіне қайтадан көбейтілуіне
жол ашу. ... ... ... тиімді пайдалану, оны қорғау
өте күрделі жұмыс. Ол үшін ең ... адам мен ... ... ... дұрыс шешу, табиғат ... ... ... оны ... ісіне атсалысып, күтіп – баптау ... ... ... ... ... ... ... тиімді
пайдалану - абиғатты қорғау ісімен тығыз байланысты.
Табиғатты қорғау – ... ... ... ... ... ... қайтадан қалпына келтіру арқылы табиғи ресурстарды
ысырапсыз пайдалану үшін ... ... ... ... ... ... ... халық шаруашылығын шикізат, энергиямен қамтамасыз
ету және еңбекшілердің дамуын табиғат заңдарымен ... ... ... атап ... саябақтар. Ұлттық саябақтардың мемлекеттік ... ... бар. ... ... табиғат байлықтары, сол
аймақтың ландшафты географиялық белдеуінің ... ... ... ... ... ... басатылады да, барлық экологиялық
процестер өз бетінше жаратылыстың заңына сәйкес дамиды. Адам оның ... ... ... сақтайтын қорғаушысы ролін атқарады.
Ұлттық саябақтарға жүктелетін міндет бұған ... ... ... ... кешендері адамдардың тынығып демалуымен ұштастыра отырып,
қорғаудың ғылыми негізгі әдістері іздестіріліп, жүзеге асырылады.
Көпшілік дүниежүзінің елдерінде ... ... ... сферасы ұлттық саябақтар.
Қазақстанда ұлттық саябақтар ... ... ... бар ... ... ... те жатыр.
Баянауыл ұлттық табиғи саябағы. Павлодар ... ... ... ... ... ... саябақ. 1985
ұйымдастырылған аумағы 50,7 мың ... (1994 жылы ... ... ... 60 мың ... ... ... қорықтасы қазылды).
Климаты тым континеттік. Жер бедері жекелеген ... ... ... тұрады. Баянауыл тауларының етегінде көптеген ... ... ... ... ... ... ... 20 – дан аса археологиялық ескерткіштер, қола дауірінен
қалған қорғандар, тастғы жазулар мне ... ... ( ... ... т.б.) бар. Ұзақ ... бойы жел мен судың
әрекетінен түрлі ... ... ... ( ... ... табиғатына ерекше көрік береді. ... ... мен ... ... де ... ... Өсімдіктердің
400 – ден астам түрі ... ... ... ... ... сондай –ақ Қазақстанның “Қызыл кітабына” ... ... ... жанаргүлі де осында ... ... ... – ден аса түрі ... ... 40 – тан аса ... елік, қасқыр, ... ... ... т.б.) ... 50 – ден ... ... аққу, қаз, үйрек, құр, бүркіт,
т.б.) ұялайды. ... ... ... аққу Қазақстанның қызыл
кітабына ... ... 8 түрі ... ... ... ... ... бар.
Саябақ аумағы атқаратын қызметіне қарай қорықтық, қорықшалық және
демалыс белдемдеріне бөлінген. Қазақтың белдемде шаруашылық ... ... ... да, тиым ... ... алуантүрлілік, экожүйелер
қорғалады. Қорықшалық белдемде шаруашылық жұмыстар белгілі бір тәртіппен
шектеулі түрде жүргізіліді. ... ... ... саны да реттеліп
отырады. Баянауыл ұлттық табиғи саябағының табиғатты қорғауды, адам игілігі
үшін ... ... ... ... ... орны ... ғылым, мәдени
және эстетикалық маңызы зор.
Халыққа маңызы бар, қорғауға алынған батпақты- сулы ... ... ... көлдері енгізілген. Қорықтағы фауна мен флора
толық есепке алынған.
Көп ... бері ... ... күнделігі жазылды. Қазір қорықта
экологиялық туризм дамуда./36/
Көкшетау ұлттық табиғи саябағы – ... ... ... ... 60 шақырым жерде орналасқан ... ... ... ... Зеренді аудандары аумағында. Құрамына Шалқар, Зеренді көлдері,
Айыртау шоқылары кіреді. Жерінің аумағы 586,8 мың ... оның 97,7 ... ... ... 166 мың гектар жайылым, 7 гектары шабындық, 289 ... ... 25 мың ... сулы - ... жерлер алып жатыр.
Климаты - тым континенттік, қысы суық қарлы, жазы қоңыржай, жер бедері
қыратты –төбелі, жазық жерлер ... ... ... және ... ... ... ... баурайларында қалың қарағайлы орман
өскен. Орман арасындағы көгалдар мен өзен ... ... ... ... 200 жуық ... ... қола ... қалған
қорғандар мен көне заманғы елді ... ... бар. ... ... ХІХ ғасырда тұрғызылған ағаш үй сақталған. Сырымбет ... ... ... ... ... байланысты тарихи жерлердің бірі.
Саябақтың өсімдіктер мен жануарлар дүниесі алуан түрлі: көне дәуірдің
қынашы мен қырыққұлағы , қазіргі ... ... , ... ... уақытта республика жерінде Қарқаралы, Алматы ... ... ... жайлы жұмыстар істелуде. ... жер ... 1000 ... ... керек, бағалы табиғи
объектілер, шамамен табиғаттың ... ... ... белгілі бір жағдайда халықтардың (адамдардың) ... ... ... ... ... ... ... қабыданған МСПО – тың халықаралық өлшеміне немесе шектелуіне сәйкес
келуі қажет.
Бурабай ... ... ... ... ... табиги парк- ерекше
экологиялық, рекреациялық және ғылыми құндылығы бар табиғи және мәдени-
тарихи ... мен ... ... ... ... және ... пайдалануға арналған ерекше қорғанысқа алынған табиғи аумақ.
Жалпы алғанда ұлттык парктер ... ... ... ... парк ... ... ресурс.
Жалпы сауыктыру функциясымен ... ... ... ... сай, кем ... үш талапка жауап беру керек: табиғатпен карым-
катынас кезiнде зор ... алу, ... ... өту мен ... ... ... қанағаттандыру.
Еш кумәнсiз, ұлттык парктiн негiзгi арналуы- туризм. Ұлттық парктерде
туризмнiн әртурлi турлерiн ұйымдастыруға болады. Парктегi туризмнiн негiзгi
бағытын ... ... ... ... ... ... ... игерiлмеген аймактар,бiрақ жоғары танымдық
функциясы бар аймақтар ... ... ... ... ... дала ... граниттi массивтерде
орналаскан азональдi қайын-қарагайлы ормандарды ... үшiн ... ... ... ... қаулысымен 2000 жылдын 12 тамызында
құрылды. Осы ... парк ... ... ... ... ... Онын
негiзгi мiндетi болып:
- ландшафттын бiрқалыптылығын, флора мен фаунаны, ... ... ... ... ... –танымдық мақсатта организмдердiн генофондысын сақтау.
- бұзылған табиғи бiрлестiктердiн эталондығын сақтау.
- денсаулықты күшейту, рухани және эмоциялык дамуды ... ... ... пен ... ... ... мен ... үшiн
қолайлы жағдайлар жасау болып табылады/2/.
«Бурабай» ұлттык табиғи паркi 107 жыл өмiр ... ... ... орман шаруашылығы, кондукторлардын мектебi, мемлекеттiк ... аң ... ... , Бурабай орман шаруашылығы, «Бурабай» сауыктыру
комплексi да болды. 1989 жылы ... ... ... ұлттық
паркiн құрудын инициаторы ретiнде болды.Улттык парк Зерендi, Имантау,Шалкар
көлдерiнiн зоналарында «Кокшетау»мемлекеттiк ұлттық парк ... ... 1997 жылы ... ... ... ... Бурабайда Президенттiн шаруашылык баскармасы «Бурабай» табиғи-
сауыктыру орман шаруашылық комплексi құрылды. 2000 жылы ... мен ... ... ... ... ... табиги парк құрылды.1962
құрылған Бурабай аң ... ... ... ... және ... ... ... қалпына келтiрумен айналысты .Бiрақ негiзгi мiндетi болып, осы
география зонасына тән ... ... ... мен ... бар ... ... ... куйiнде сақтау табылады./2,3/
«Бурабай» ұлттык паркiнiн мақтанышы болып, Табигат ... ... ... ... ... ... ... ескерткіштері. Бұл сирек, құрып бара жатқан, желдің, судың
әрекетіне бұзылып бара жатқан және сонымен бірге ғылыми ... ... ... мәдени жағынан құнды табиғат объектілері.
Табиғат ескерткіштерін қорғау – табиғатқа тән бір затты қорғау. Бұл
сөздің мағынасына жете мән ... ... ... бара ... жануарлардың
жеке бір түрлерін қорғау, мысалы, құланды, мензбир суырын, арқарды, ... ... ... ... ... ... объектілері сирек кездесетін қойтастар, геологиялық ашылып қалған
қабаттар, үгілуден пайда болған тау ... ... ... ... ... сирек кездесетін ағаштар мен ... ... және ... ... ... ... ... 24 табиғат ескерткіші бар.
Оның ішінде аса ... бар ... ... ... ... арнаулы
шешімімен қорғауға алынған.
Табиғат ескерткіштерінің бірі – Павлодар қаласының ... ... ... ... Бұл табиғат ескерткіші дүниежүзілік
палеотология әдістерінде “Гиппарион ... ... ... ... ... кең – байтақ Қазақстан жерінде үйір – ... ... ... ... ... кеткен жануарлар сүйектерінің өте көп
шоғырланған бұл жері ... ... ... оң жақ ... ... ... алып ... ескерткіштерінің қай жағына болса да ... зор, ... ... (урочище, роша) көлдер, аңғарлар таудың бөліктері және
жеке объектілер (сирек геологиялық ашылған ... ... ... ... құрама сулар, үңгірлер, сирек ... ... ... жеке ... т . б.) сол ... жасанды табиғат объектілері
(ескі көшелер мен парктер, көне қалара, карьерлер, ... ... ... жер ... ... ... ... деп атаған соң,
оның негіззгі міндеті сол ... ... ... ... мәдениет, ағатру жұмысы үшін сақтау қажет.
2 СОЛТҮСТІК ... ... ... ... ... туризм дегеніміз - адамдардың өздері тұратын ... ... ... жағдайлары мен факторларын емдік мақсатта пайдалануын
айтамыз.Емдік туризм негізі ... мен ... ... және ... орталықтары болып табылады.Онда адамдар күнделікті тіршілік
ортасынан ... ... жаңа ... ... ... оның емдік
ресурстарын денсаулығын түзету мақсатында пайдалануы.Емдік ... ... ... ... т,б ) ... немесе санаторий жағдайында ем алу сауығу адамдарды
табиғат ортасында емдеу ,шынықтыру болып ... ... ... организмді қалпына келтіру тек емдік туризм жағдайында іске аса
алады.Бұл жағдайда адам организмі жаңа ортада емдік сипатқа ие ... ... ... байланысты.
Психикалық және емдік прцедуралар адам ... ... ... алдын алуға алғышарттар жасайды.Табиғи емдік факторлар әсері
осындайда байқалады.
Емдік туризмнің түсініктері. Емдік ... ... - ... ... қамтитын табиғи-климаттық, нысандары,сондай ... ... ... ... ... дене ... ... күш-ждігерін қалпына келтіріп сергітуге
жарайтын ,салауатты өмір ... ... өзге де ... ... қызығушылыққа табиғат,тарихи-мәдени ... ... ... ... ... ... ... т.б) ,мұражайлар мен
басқа да құбылыстар жатады. Қарастырылып отырған ауданның , яғни ... ... ... ... ... орталықтары - Кокшетау,
Бурабай, Баянауыл, Ерейментау.
Қазақстан республикасы курорттық ресурстарға өте бай. Елдің солтүстік
бөлігінде олардың ... ... Оған ... ... ... ... ... сулардың, бапақпен емдеу ресурстарыны өте
көп. Мұнда көптеген санаторилер ... Олар ... ... ... ... Тан және т.б.
Суға шомылу мерзімінің қысқалығы тау беткейлері мен тауларда орналасқан
көлдерге байланысты.Су ресурстарының көректену көздеріне ... ... ... ... жолдары әлі күнге дейін қолға алынбаған./45/
Емдік туризм ... ... ... ... орын
алады.Қоғамдық қатынасы мен технологиясына орайүш ... ... ... және танымдық .Осылардың негізінде туризмнің
класы,типтері,түрлері анықталады.Туристік ... ... ... ... олар ... жіктеледі: а) рекреациалық туризм,
б) экскурсиалық туризм және в) мамандарылған туризм. Рекреациалық туризм
емделу және дамалу ... ... өзі ... ... ... ... ... бальнеоемделу, кымызбенемделу жәнебатпақпен
емделу депте бөлінеді. ... ... ... өз ... ... (теңіздік климатпен
байланысты,суға түсумен,күн энергиясын қабылдаумен), ... ... ... ... (ауның мүмкімшіліктерун пайдалана
отырып )сауықтыру және емдеу,аурудың алдын алу шараларын қамтиды
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... ... Маңғышлақ түбегінің мұнай мен газ байлықтарының
меңгерілуі, тың жерлерді игеріп, жаңа ... ... ... ауыл ... ... салаларының дамуы, қайта құру кезеңіне дейін
Қазақстан халқының санының ұдайы өсуіне әкеп ... ... ол тек ... ғана ... ... ... жерлерден халық қоныс аударды.
Осының нәтижесінде курорттық-санаториялық емдеудің қажеттілігі өсті. Бірақ,
егер біз емдеуге ... ... ... және ... ... ... ... ғимараттарды салудың нәтижесін ... ... яғни ... мен ... саны ... ... ... туристік классификациясындағы орны
ТУРИЗМ
1-сурет / Ердаулетов С.Р.материалдары негізінде /
2.1 Санаторилер
Қазіргі кезде көптеген ғылыми зерттеулерде Қазақстан ... көп ... ... ... ... ... ... деңгейі
зерттелінді, сонымен бірге курорттық-санаториялық емдеудің қажеттілігі
жағынан есеп ... Осы ... ... ... және
курортология Орталық Институты қолдады. Нәтижесінде кейбір ... ... ... ... ... ... үшін ... қамтамасыз ету; динамикалық жағынан 2000 жылға курорттық жәрдемі
жағынан қажеттіліктің өсуіне болжамдық-жоспар жүргізілді.
Қазіргі ... ... ... салу құрылысы өте тиімді болып
есептелінеді. Әсіресе, Орталық және Солтүстік Қазақстандағы – Қарқаралы,
таулы-орманды массивті (Қарағанды ... ... ... ... ... облысындағы Баянауыл таулы-орманды массиві болып табылады
Павлодар облысындағы Баянауыл массивтің ... ... ... ... мен ... көлдерімен (Сабынды көл көлі, Жасыбай көлі және
т.б.) ... ... ... ... және ... ... бай ... бұлағы).
Қазіргі кезде санаториялық-курорттық емдеу және профилактикалық шаралар
арасындағы синтезі ... ... ... ... ... аппликацияларын сырттай қолдану
терінің рефлексі байқалады; ал ... ... ... гуморальдық
компоненттері бүкіл асқазан тракты ... ... ... тығыз
байланыста болады; организмнің гуморалды және рефлекторлы компоненттерде
эндокриннің әсері өте ... Олар ... ... ... ... қайтарады./25/
Балшықпен емдеу кезінде бірқатар ферменттердің ... ... және т.б.) ... ... курорттық-санаторияларда емделудің тиімділігі ең алдымен ол
адамның ағзасына қалайша әсер етеді.
Қазақстан көптеген ... ... бай. ... жүйені
ұйымдастыруға ғалымдар мен 200-ге жуық курортың бар екенін есепке алды.
«Оқжетпес» санаториі. Бүгінде ... ... ... ... талаптар мен демалушылардың сұраныстарына сай келетін және жыл бойы
жұмыс істейтін «Оқжетпес» шипажайының кеңінен ... ... ... сияқты.
«Оқжетпес» өте бай емдік факторларға ие: ол ... ... ауа ... ... ... көлінің арасан суы, Балпашсор көлінің
тұнбалы емдік балшығы. Шипажай тек қана ... ... ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар денсаулықтары мықты,
жақсы демалып, жыл ... күш ... ... де қызықтырады.
Қоғамдық пікірді статистика дарастайды: шипажайлық-курорттық мекемедегі
сауықтыру курсы үлкендерде де, ... да ... ... 2-6 есе азайтуға
мүмкіндік береді, ал ... ... ... ... көбіне еңбекке
қайтадан оралады, олардың уақытша және тұрақты еңбекке жарамсыздықтары 2-3
есе ... ... ... ... ... ... жоғары білікті мамандар
тағайындайтын дұрыс таңдалған нәрлендіру ... ... ... 2
медицина ғылымының кандидаты, 55 жоғары және бірінші біліктілік ... ... ... Бұл ... ... емдеушіге дербес әдіс қолданылады.
Шипажайдың негізгі бағыты – ... алу, ас ... қан ... мүшелері,
жүрек пен буын-сүйек ... ... ... ... заманға сай қондырғылармен жабдықталған емдік-диагностикалық
корпусы бар санаторий ... ... ... ... ... ... кем түспейді. Оның емдік базасында физиотерапевтік
бөлімдер, функионалдық және ... ... ... ... ... емдеу жүйесі, деммен қабылдау
арқылы емдеу, ... ... ... ... бар. ... ... өңдеу арқылы экг ... ... ... зертхана жарықпен және тоқпен,
лазермен және ... ... ... және ... ... арналған
физиотерапевтік бөлім қызмет көрсетеді. Шипажай жайында қазіргі ... ... адам ... тазалау жүргізіледі. Қалпына келтіру
бойынша емдеу бағдарламасында массаждың әр түрі ... ... ең ... ... ... ... жүйесі. Ол “Benisov” фирмасының
жеті ваннасымен жабдықталған. Су массажы, арасан, радон, ... ... ... емдеу, айналымдарды және жоғарғы өрлеуші душтар – ... ... ... тек бір ... ... Ал “NIAGARA” душтық
кафедралары емдеушілердің шын ықыласына бөленген, ол ... ... ... Мамандар қолданатын құрамы бромға бай хлоридті-сульфатты-
гидрокарбонатты-натрийлі арасан судың емдік ... және ... ... ... ... ... ... емдік қасиеттері
ерекше атайды.
Емдеу мен сауықтыруда ... ... ... ... демалыс пен
тамақтанудың теңгерілімдігі мүмкіндік береді. Дистотерапия, шұбатпен және
қымызбен емдеу жалпы сауықтырудың ең ... ... бірі ... ... фирмалардың спорттық қондырғыларымен ... ... мен ... демалушылардың белсенділігін арттырады. Жаттығу
залы шаңғы базасы, қайықтары бар жағажай, сауналар кешені бар бассейннен
тұратын ... ... ... кез ... ... ... ... базалардың қызғанышын тудырады. Мұнда ... ... ... ... ... футболдық матчка, шаңғы тебу немесе
атпен серуенге дейін өз көңілдерінен шығатын іспен ... ... ... ... спорттық жетістіктер былайша айтқанда мардымсыз да,
тәжірибелі және шыдамды ... ... ... ең ... ... ... қызмет етуге арналған, терезесі көл мен тауларға қараған ... және екі ... ... ... жиһаздарымен жабдықталған.
Шипажайдың ресторан, кафе, концерттік зал, ... ... ... ... ... «өркениеттен алыс» сезінбетйін сауықхана жұмыс
істейді.
Шипажайлық-курорттық қызметтердің қолжетімділігін ... ... ... пен ... ... үлкен маркетингтік жұмыс
жүргізуде. Қазақстан Республикасының Президентінің іс басқармасымен келісім
бойынша маусымға ... ... және ... келу ... икемді жеңілдіктер жүйесі белгіленді.
Үстіміздегі жылғы 15 қыркүйектен бастап жолдамаларға қосымша күздік-қысқы
жеңілдіктер 15%. Оның ішінде ... ... ... ... 25%, ... ... ... қарастырылуда. Осыған ұқсас
жеңілдіктер Қазақстан Республикасының ... іс ... ... ... басқа да шипажайларда (Есентуки қаласындағы ... ... ... Ыстық көлдегі (Қырғыз Республикасы)
«Қазақстан» шипажайы, ... ... ... ... ... ... ... демалуларына қажет-мүмкіндіктер тегіс қамтылған.
Бір сөзбен айтқанда, шипажайдағы демалыс пен ... ... ... сай
болу үшін керекті жағдайлардың бәрі жасалуда.
Бүгінде Елбасының басшылығымен ... ... ... талаптар мен
демалушылардың сұраныстарына сай келетін және жыл бойы жұмыс ... ... ... ... ... ... сияқты. «Оқжетпес» өте
бай емдік факторларға ие: ол ... ... ауа және ... ... ... арасан суы, Балпашсор көлінің тұнбалы емдік
балшығы. Шипажай тек қана ... ... ... курстарын қажет ететін
азаматтарды ғана емес, сонымен қатар денсаулықтары ... ... ... ... күш ... ... де қызықтырады. Қоғамдық пікірді
статистика дарастайды: шипажайлық-курорттық мекемедегі ... ... де, ... да ... ... 2-6 есе ... ... береді,
ал шипажайлық нәрлендіруден өткен аурулар көбіне еңбекке қайтадан оралады,
олардың уақытша және тұрақты еңбекке жарамсыздықтары 2-3 есе ... ... ... ... ... «Оқжетпес» жоғары білікті мамандар
тағайындайтын дұрыс таңдалған ... ... ... ... ... ... ... 55 жоғары және бірінші біліктілік санатындағы
мамандар жұмыс істейді. Бұл ретте әрбір емдеушіге дербес әдіс қолданылады.
Шипажайдың ... ...... алу, ас ... қан айналу мүшелері,
жүрек пен ... ... ... көмек көрсетеді.
Қазіргі заманға сай қондырғылармен ... ... бар ... ... ... ... ... бойынша
шетелдік курорттардан кем түспейді. Оның емдік базасында физиотерапевтік
бөлімдер, функионалдық және ... ... ... ... ... ... жүйесі, деммен қабылдау
арқылы емдеу, озокеритпен емдеу, балшықпен емдеу бар. Мұнда ... ... ... ... ... тестілер
өткізіледі.
Демалушыларға климаттық-диагностикалық зертхана ... және ... және ... ... ... және ... ... арналған
физиотерапевтік бөлім қызмет көрсетеді. Шипажай жайында ... ... ... адам ... ... ... Қалпына келтіру
бойынша емдеу бағдарламасында массаждың әр түрі кеңінен қолданылады.
Шипажайдың ең үлкен мақтанышы сумен емдеу жүйесі. Ол “Benisov” ... ... ... Су ... ... радон, иісті ванналар ,
балшықпен емдеу, айналымдарды және жоғарғы өрлеуші ...... ... ... тек бір ... ... Ал “NIAGARA” душтық
кафедралары емдеушілердің шын ықыласына ... ол ... ... сөзсіз. Мамандар қолданатын құрамы бромға бай хлоридті-сульфатты-
гидрокарбонатты-натрийлі арасан судың емдік қасиеттерін және ... ... ... ... ... ... емдік қасиеттері
ерекше атайды.
Емдеу мен сауықтыруда жоғары тиімділікке ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Дистотерапия, шұбатпен және
қымызбен емдеу жалпы сауықтырудың ең маңызды құрамдастарының бірі ... ... ... ... қондырғыларымен жабдықталған
спортық кешен мен бассейн демалушылардың ... ... ... шаңғы базасы, қайықтары бар жағажай, сауналар ... бар ... ... ... ... кез ... басқа, тіпті астаналық
спортық базалардың қызғанышын тудырады. Мұнда ... ... ... ... ... ... ... шаңғы тебу немесе
атпен серуенге дейін өз көңілдерінен ... ... ... алады. Егер
«Оқжетпеске» дейін спорттық жетістіктер былайша айтқанда мардымсыз да,
тәжірибелі және шыдамды ... ... ... ең ... үйренуге көмектеседі./17/
Демалушыларға қызмет етуге арналған, терезесі көл мен тауларға ... ... және екі ... ... ... ... ... ресторан, кафе, концерттік зал, кітапхана, фитнес-орталық, тіпті
нағыз қалалықтар өздерін «өркениеттен алыс» сезінбетйін сауықхана жұмыс
істейді.
Шипажайлық-курорттық ... ... ... ... ... пен ... әкімшілігі үлкен маркетингтік ... ... ... ... іс ... ... ... бөлмелердің жайлылығына және шипажайға келу мерзіміне
қарай икемді ... ... ... жылғы 15 қыркүйектен бастап жолдамаларға қосымша күздік-қысқы
жеңілдіктер 15%. Оның ішінде мемлекеттік ... ... ... 25%, отбасымен демалушыларға жеңілдіктер қарастырылуда. Осыған ұқсас
жеңілдіктер Қазақстан Республикасының Президенті іс басқармасы медициналық
орталығына ... ... да ... ... ... ... ... шипажайы, Ыстық көлдегі (Қырғыз Республикасы)
«Қазақстан» ... ... ... ... ... ... ... жақсы демалуларына қажет-мүмкіндіктер тегіс қамтылған.
Бір сөзбен айтқанда, шипажайдағы демалыс пен емделу барлық талаптарға сай
болу үшін ... ... бәрі ... ... ... ... да санаторилері сияқты Щучинкс
те дамып, кеңейіп, ... ... ... 1973 жылы жеті ... кейін оның көлемі кеңейтілді.
Щучинкс жазық далалық бальнео-батпақтық санаторий болып табылады.
Ауданның климаты континенталды. Қыста суық келеді, ал жазы ... ... +400С ... ... Ең жылы ... ... ... айлық температурасы +21,70С ал, ең суық- ақпан айы, оның орташа
температурасы ... ... ... ... ... ... 360 ... жуық,
көбінесе жаз айларында түседі. Жазда күн күркіреуі жиі болып тұрады. Қар
жамылған ... ... ... ... ... ... ... Жылдың
орташа ылғалдылығы 710С. Қарашада 810С-қа көбееді. Ал мамыр айында азаяды
600С.
Жел көбінесе ... ... ... Желтоқсан айында максималды
желдің күші- 3,7 м/сек, ал шілдеде 25 ... ... ... түсу ... жылына 1968 сағатқа тең.
Қысы қараша айында байқалады. Ең суық ... ... және ... ... және ... ... ... ауа райымен ерекшеленеді.
Жаздағы шілде айының ... +200С. ... бас ... ауа ... ... ... ... ауа райының ауысуы кезінде
емдеуге кері әсерін тигізеді.
Щуче көлі санаторидің солтүстік шығысында орналасқан. Көлдің ұзындығы
7,1 км, ені 4 ... ... ... ... ... ... ... Сор тұзды көлінің
батпақпен емдеу түрі, климат, физиотерапевтік емдеу тәсілі, балнеологиялық,
физикалық емдеу түрлері, диеталық және рационалдық тамақтану, ... ... ... ... ... ... Мұнда
физиотерапевтік, ренгендік, тіс протезі кабинеті, ... ... ... ... емдеу, массаж, клиника
және биохимиялық лабораторлар бар.
Батпақпен емдеу базасы- Балпаш- Сор тұзды көлі. Бұл ... ... ... , ... ... белсенді түрде қолданылады. Сонымен
қатар, шөлді қандыратын, адам денсаулығына пайдалы сусындар ... ... ... ... ... ... ... тұзды
қылқан, теңіз ванналары кең түрде қолданылады және түрлі душтар бар. Олар
жаңбырлы, циркулярды және, т.б. ... ... ... ... ... гимнастика, арнайы маманданған жаттығулар және қимыл ... ... жеке және ... ... ... ... спорт
ойындары, қайықпен серуен кең түрде қолданылады.
Санаториде тыныс алу органдары, қозғалыс, қанайналымы, жүйке жүйесі,
гинекалогия, ... - қан ... ... ... ... 321 орынға есептелген. Барлығы екі кісілік орындар.
Барлығында ... ... ... және суық ... ... ... ... дискотека, бильярд, стол теннисі, ... ... ... шаштараз, косметикалық және тіс кабинеттері және ... ... ... ... экскурциялық маршруттар жүріп отырды. ... үшін ... акт залы бар. Егер ... ... ... ... ... өз қарамағына алады.
Қосымша дәстүрлі емес емдеу:
• фитотерапия;
• инемен емдеу;
... ... ... ... Су-Джок терапия;
Бор санаториі. Шучинск тауынан 9 км қашықтықта, теңіз деңгейінен 380 м
биіктікте орналасқан санаторий. 5 қабатты ұйықтау ... ... ... жер ... бар. Мұнда нерв жүйесін, демалу ... ... ... ... ... ... жыл бойы ... емдеу, батпақты
емдеу, массаж ингаляциялары, физиопроцедуралардың барлық түрі, душтар,
ванналар сияқты ... ... ... ... қызметіне шомыру бассейні, сауна, фин, ... ... кино зал, ... ... ... мейрамхана, кафе, бар,
косметолог және ... ... ... бар. Ақша ... телефон
автоматтары, автотұрақтар, спортсүйгіштерге ... және ... ... ... құм ... воллейбол сияқты ойындар бар.
Балалар ойын бөлмелері, компьютерлер бар. Туристік ... – жаяу ... ... шығу, атпен қыдыру, Астана қаласына
экскурция, ондағы ... ... ... ... ... болады.
Бұл жерде жағажайда демалу жақсы дамыған.Табиғи құмы, қайық станциясы,
онда катамаранмен, қайықпен ... құм ... ... ... ойындарын
ойнай аласыз.
Муялды санаториі – Павлодар қаласынан 15 км ... ... 12 ... Құлынды даласының солтүсік – батыс бөлігінде ... ... 115 м ... ... Бұл ... ... жолмен
жетуге болады. Темір жол Павлодар станциясына дейін, су транспортымен
Ертіс ... ... ... ... ... ал ... кейін
комфортабельды автобуспен Муялды курортына жеткізіледі.
Муялды көлі ерте заманнан бері ... ... ... ... ... ... ... жергілікті халық өзінше емдеу процедурасын
жүргізітін. Олар жерді қазып оны батпақпен толтырады. Ол батпақ ... ... күн ... ... ... онда адам бірнеше сағат жатады.
1912 – 1916 жылдар аралығында ... ... ... ... ... батпақпен емдеу ұйымдастырды. Оған ... осы ... ... бұл емге ... қарап бақылаған жоқ.
Тек 1922 жылы Ұлы Қазан революциясынан кейін денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... Бұл курорт бірнеше жаздық
емдеу павильондарынан және батпақпен емдеу жабдықтары бар. ... ... ... кукрорт ретінде құрылды.
1930 жылы санатори ... ... ... 20 га ... ... ... ... – 60 жылдары тағы да бірнеше павильондар қосылды. Соның арқасында
165 орынға көбейді.
Қазіргі ... 19 ... ... бар. Оның ... ... 58 га. Онда
сонымен қатар, клубтар, музыка салондары, ... ... ... тіс емдеу кабинеті, электрокордиография, ренген кабинеті,
лабараториялық қызмет көрсететін поликлиника мекемесі ... ... екі ... ... ... және ... көлінің сулық балансы бірқалыпты емес. Оның суы қысқы және ... - ... ... өзгереді.
1973 жылы 400 орынға арналған кешен салынды. Кешенде 250 орын бар, ... ... ... мұнда әкімшілік емдеу диагностика кабинеті, 400
орынға ... ... 400 ... арналған клуб, 50 орынға арналған ... ... бар. ... ... батпақпен емдеу орнына қысқы
уақытта жылыну үшін бір – ... ... ... климаты континенталды, қысы суық , жазы қысқа ыстық, ең жоғарғы
температурасы - +390С. Ол ... ... ... ... ... Ал ... температура ақпан айында -480С. Суық периодты қараша, наурыз
аралығында ... Бұл ... ... ... ... 40 мм. Ал жазда 121
мм. Ең ұзақ маусым- қыс.
Жазғы уақытта максималды күн радияциясы ... ... ... ... ... ... мөлшері 34-40% жетеді.
Күзде бұлтты күндер көбейіп, күннің ұзақтылығы азаяды. Күн ... ... ... екі есе аз ... ... ... тәуліктік
орташа температура 00 арқылы өтеді. Бұл периодқа ылғалды аязды ау райы тән.
Санаторияның негізгі емдік ... ... ... және ... ... ... табылады. Муялды көлінің жалпы емдік батпақ қоры 1 млн ... тең. Бұл ... көп ... әлі ... ... ... ... тұрады.
Маңызды рөлді сонымен қатар емдік денешынықтыру да алады. Бұл таза
ауада ... ... ... ... кабинеттерінде өткізіледі.16/
2.2 Курорттар
Бурабай курорты - Көкшетау облысының шучинск ауданында ... тау ... 350 м ... ... ... ... ... көлдерімен, көптеген өсімдіктері және жануарлар
әлемімен атақты ... ... ... ... жақсы атаққа ие
болған.
Көкшетау жотысының орталық бөлігін Көкшетау тауы алып жатыр. Таудың
теңіз ... ... 947 м. о жан – ... дала ... кристалды
тұқымдарынан қарағайлы – қайыңды ормандарымен жабылған таулы ландшафт. Күн
сәулесімен, судан, желден, жер ... тау ... ... ... Ол ... ... қамалдарға ұқсас.
Бурабай бұл көптеген көлдердің өлкесі. Ең ... және ең ... ... “Үлкен Чебичье” болып табылад, мұнда тек таза суда ғана
мекендейтін ... ... ... ... ... сазан, судак,
карт, караль, репу балықтары алып келінген. Бұл ... ... ... ... – Көкшетау облысының Шучье ауданындағы ... көл. ... 301 м ... ... Көлдің аумағы - 10,5 м2,
ұзындығы – 4,5 км, ені – 2,5 км. ... ... – 4,5 м, ең ... ... 7 м. ... ... ... әсем қия жартасты тау ... ... Суы тұщы және ... ең ... ... ... ... көрінеді. Сыңсыған қарағай, ... ... ... ... шоқылары көлді ерекше көрікті етіп тұрады. ... жұрт оны ... ... деп ... ... алабұға, табан балық, сазан, ... бар. ... ... ... санатори, демалыс үйлері мен ... ... ... ... жүзуге ыңғайлы, туристердің
сүйікті ... ... Көл ... әсемдігімен ерекшеленеді. Оның шығыс
жағалауы суға түсіп, шомылуға, десалуға өте ыңғайлы.
Көкшетау ... ... ... ... ... ... шыңы ... жатқан пілдің формасына ұқсайды. Оның жанында, яғни ... ... 18 ... ... ... жер тау, ... жапырақты орман және көлдері қайталанбас әдемі
ландшафтысымен ғана емес, ... ... ірі ... орындарымен,
түрлерімен ерекшеленеді.
Климаты тым континенталды. Қысы қоңыржай ... ... ... орташа
температурасы - +160 С, қар жамылған қараша айынан бастап, сәуір айының
басына дейін созылады. Жазы ... ... ... ... ... -
+190 С. Жылдық жауын – шашын мөлшері 400 мм-ге жуық. Ол ... ... ... ... ... ... - 71 ... санаторилер, демалыс үйлері, спорттық - сауықтыру лагерлер
өлкесі орналасқан. Мұнда ... ... - ... және ... он ... ... өзінің денсаулығын жақсарту үшін, ... ... үшін және ... ... дем алу үшін ... ... емдеу орталығында көптеген ауруларды емдейді.
Бурабайдағы - ең бірінші ... ... бұл – ... емдеу. Бұны
1910 жылы П.Н.Емельянов ашты. Мұның даму ... 1920 ... ... ... ... солтүстігінде “Бурабай” ... (800 ... Онда өкпе ... ... ... Ал, ... ... туберкулез ауруын емдейтін санаториі (2000 орын)
бар.
Әдемі таза көлдердің, үлкен таулы орман ... ... ... ... ... қолайлы. Бұның емдеуінің негізгі
факторы болып қымызбен ... ... ... ... бұл ... сүтті
қымыз, сусын. Бұл сусын жылқы сүтінен алынады. ... ерте ... ... ... ... емдеу тәсілі орыс емдеушісі
Н.В.Поетников ойлап тапқан. 1858 жылы ... рет ... ... ... ... ... ... емдеуден басқа да емдеу түрлері бар. Олар сульфитті
батпақпен емдеу және балпасшор ... ... ... - ... емдеу және Бурабайдың солтүстік – ... 8 км ... ... ... ... ...... суымен емдеу
түрлері бар./7/
Батпақпен емдеу қоры 400 мың ... ... ... негізгі
емдеу түрі өкпе туберкулезі. Сонымен қатар, асқазанда,, жүректі, ... және тағы ... ... ... ... ... өзінің
батпақты емдеумен және менералды суымен ерекшеленеді.
Мұнда көл суына түсіп, жаға – ... ... ... а болады. Мұнда
суға түсі уақыты маусым айынан басталады. Бурабай санаториі ... өте ... ... көптеген Қазақстандық демалушылар,
емделушілер келіп демалып, ... ... ... шет ... ... ... даласын көріп, қызықты, “Жұмбақтас”,
“Оқжетпес” ... ... мол ... тыңдауға, көлге түсіп
серуендеуге ... ... ... ... ... ... тауларымен, көлдерімен,
жануарлар мен құстар дүниесінің әртүрлілігімен, шипалы климатымен, таза
ауасымен, ... ... ... мен ... ... ... ... көру, сауықтырылу және демалу үшін туристер
көп келеді. Бурабай өңірінің демалушылары тек қана ... ... ... Ресейден де көп демалушылар келеді. Бірақ Бурабайдың
табиғи және ... ... ... ... ... ... ... қарсы алудың мүмкіншілігі ... ... ... ... Туристік инфрақұрылымының ... ... ... ... қатысуы мен оның халықаралық нарықта
бәсекелестік күресте ... ... ... ... шаруашылық
туристік ұсыныстың элементі болып табылатындықтан, территориялық құрылымға
үлкен әсерін тигізеді. Осындағы алдыңғы орын түнеу базаларына, ... ... ... ... Осы ... ... демалыс пен
көпшілік туризмнің дамуы, жердің туристік көріктілігіне қарамастан мүмкін
емес/32/.
«Бурабай» курорттық ... ... ... ... ... мен Көкшетау қалаларына жақын орналасқан жұмақ. ... ... ... ... ... ... және автомобиль жолдарымен
же жетуге болады. Көкшетуа қаласы мен ... ... ... да ... ... ... Бурабайға бір сағатта жетуше болады.
Сонымен қатар Бурабайға ... үшін ... ... ... ... жол
станциясы жасалған. Осы темір жол станциясынан әр ... ... ... ... ұсынылады. Бурабай курорттык аудан ретінде дамуы ... ... ғана ... ... ... ... курорттық зонасында тоғыз ірі ... ... ... демалыс орындары, 300 орынға араналған 10 маусымдық демалыс
базалары және 150 ... ... ... ... ... бар. 500 ... ... лагерлері орналасқан. Жалпыға арналған демалыс ... 33, ... ... мекемелері- 16 , оның ішінде 3 ведомстволық, 24 жеке
мекемелер, 14 балалар ... ... бар. ... ... ... ... ... табылады. Сонымен қатар Бурабайда 39 сауда
нүктелері, 2 мейрамхана, 5 кафе, 5 ... үй, 3 ... 6 ... ... ... ... мекемелер ішінен: 4 фотошеберхана, 2 сұлулық
салоны, тұрмыстық салон, 4 ақша ... ... 4 ... құятын
станциялары, 3 қайық станциясы, 1 құтқару станциясы қызмет етеді.
Демалушылырдың бос уақытын өткізу үшін: 5 би ... ... алу ... 2 ... аква ... ... Жазғы
мерзімде 63 ұлттық сувенирлерді, сурет, ... ... ... ... ... комитетінің 2001-2003 жылдардың көрсеткіштері бойынша санаторлы-
курорттық және ... ... ... ... 268,8 ... ... ... қатар Бурабайда тұратын жергілікті халық ... ... ... ... ауданы курорттық аудан болғандықтан әртүрлі ауруларды
емдейтін санаторийлер, профелакторийлер, демалыс үйлері, ... ... ... көп. Осыларға қысқаша тоқталып кетейік.
Бурабай курорттық ауданының ірі санаторийларына: ... ... ... ... ... «Бурабай»,
«Щучинский», «Жеке-Батыр», әскери ... ... бор» ... ... санаторий-профилакторий, «Майбалық», «Приозерный»
санаторийлері жатады.Негізгі ... ... ... туралы мәлімет келесі кестеде көрсетілген.
Баянауыл тауларындағы ... аса ... ... ... Адам
тұрмысына ерте дәуірлерден-ақ қолайлы болғанына ескілікті жәдігерлер ... ... көне ... сақталған ізтаңбаларда ... ... ... ... ... ... болып табылатын
найзалы жауынгердің суреттері салынғпн. Сол сияқты бұл жерде ғұндар кие
тұтқан ... ... ... ... ... түйенің суреттері
бейнеленген.
Баянауыл - климаттық тәсілмен емдейтін курорт. Бұл Павлодар ... ... ... Курорт Баянауыл тауында шамамен 500 ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы
әдемә көлдер қатарына жататын- Сабындыкөл (7,1 км2) және ... (4 ... ... ... ... тым ... Қысы қоңырқай суық, қаңтар айының
орташа температурасы -130С, жазы жылы, шілде айының орташа ... ... ... ... ... 300 ... жуық. Ол көбінесе жаз
айларында түседі./29/
Баянауылдың ... ... ... ... көптеген көлдер
мен орман массивтері емдеу, демалу, сауықтыру ... ... ... болып келеді. Жолыбай көлінің жағалауында мемлекеттік демалыс үйі,
турбазалар, лагерьлер ... ... ... ... Жасыбай
көліндегі емдік батпақтар. Оның жалпы қоры шамамен 2 млн3 . Бұл ... ... ... ... ... ашу жоспарланып отыр.
Мұндағы тап - таза көлдердің әдемілілігі , орманда таулар, ... ... ... ... болуы бұл жердің болашағының
зор екендігін көрсетеді.
Баянауыл курортына келіп, дем алып, ... ... ... саны ... күнге өсуде. Олар өзіміздің еліміздің ішінен және
басқа елдерден де ақырындап келе бастауда.
Санаторий жыл бойы ... ... ... 315 және қыста 250 орын
болады. Демалушылар ені қабатты ... және ... ... ... ... бильярд, қайық станциясы, ... ... ... ... ... ... ... қызметтері мен ресурстарын ұсынады.
Мұның маңайында яғни, Парк санаториі үлкен ... ... ... ... ... ... ... түлкі, қоян, борсық, қасқыр,
құстардың 200-ге жуығы.
2.3 Пансионаттар
Балдәурен – бұл ... ... ... 10 мен 16 ... балалар емделіп демалу үшін ... Ол ... ... ... ... ... территориясы – 8,62 га. 2002 ... ... ... Бұл ... ... ... ... басшылығымен салынды.
Мұнда 288 адамдық орын бар. Ал номерлері алты кісілік болып келген. Күніне
бес рет кешенді тамақтануға болатын 360 ... ... ... ... орталығында: спорт кешені (волейбол және баскетбол алаңдары,
жүгіру), жаздық эстрада, балалар кафесі – ... және ... ... ... ... қысқы бақ, душтық кабинкалары бар тренажор
залдары, волейбол және ... ... ... арналған залдар,
үйірмелік жұмыстар үшін ... бар. ... ... ... ... бар, ... ... аппаратурасы бар.
Онда массаж, емдік ванналар, сауна, коктейлдер арқылы емделуге болады.
Май балық – Теке көл және Үлкен Чебачье көлдері ... ... ... әдемі ландшафты және үлкен автожолдардан алшақтығы ... ... ... ... ... , екі ... люкс номерлері бар. Холл кең, ...... ... ... небәрі 30 кісілік орын болса ... өте ... ... ... ... үш рет кешенді
тамақтануға ... және ... жеке ... беруге болады.
Көлдің жағасында кішкентай қолайлы үйшіктер бар. Ол екі ... ... ... ... жасалған. Территорияның орталығында ашық би алаңдары,
кәуәп пісіру үшін орындар, әңгімелесу орындары орналасқан.
Пляжада қайық станциясы, ... бар. Май ... ... ... жаттығу, аэробика, су процедуралар іс – шаралары өткізіліп тұрады.
Мәдени қызметтер «Достардың арасында», «Маскашоу», «Шам ... ... ... ... ... ... күні ... және конкурстық ойындар, дискотека және караокешоу,
спорттық ойындармен жарыстар өткізіліп тұрады. Сонымен ... ... ... ... автотұрақтар бар.
Таң – пансионаты Шучинск қаласынан 2 км ... ... 200 ... ... Мұнда екі кісілік орындар бар. Үш рет кешенді
тамақтануға болады. 21/
Территория ... ... ... ... және ... ... жаздық эстрада, балалар кафесі – ... және ... ... ... ... қысқы бақ, душтық кабинкалары бар тренажор
залдары, волейбол және ... ... ... арналған залдар,
үйірмелік жұмыстар үшін ... бар. ... ... ... ... бар, ... ... аппаратурасы бар.
Эндоэкологиялық реабиритация, денсаулық, әдемілік, ұзақөмір сүру үшін
экология қазірде барлық адамның проблемасы. Сонымен ... ... ... ... ... ... Денсаулықты сақтау және ... ... сүру үшін ... ... емес ... ... Бұл ... тазалау технологиясы бар эндоэкологиялық
орталық понсионаты «Таңда» бар. Тазалау процесі ... және оны ... ... жүргізеді.
Әдістемеге сонымен қатар ікші органдарды тазалауға ... ... ... ... жүрек аурулары;
- простотит;
- пиелонефрит, аднескид, эндометрит;
- остехондроз;
- пневмания, бронхит;
- холецистит, гастрит;
- ... ... ... ... ДАМУ ... МЕН ... ... Қазақстан туризмінің қазіргі жағдайы
Қазіргі кезде туризм миллиондаған адамдардың күнделікті ... ... ... ... нарықтық экономикамен тығыз
байланысы бар, себебі ... ... ... ... табысты көп
мөлшерде әкелетін салаларға жатады. Әлемдік Туристік Ұйымның көрсеткіштері
бойынша соңғы он жылдың ... ... ... ... әр ... 7,9 ... өсіп ... Жеке елдерде осы көрсеткіштер жүз пайызға дейін жетеді.
Туризм ... ішкі ... ... 1/9 ... ... 11 ... көп ... әлемдік өндірісте әрбір
тоғызыншы жұмыс орныны қамтамассыз ... ... ... ... ... индустрия құруға
зор мүмкіншілігі бар. Оған әсер ететін бірнеше факторлар бар:
- аймақтың ыңғайлы ... ... ... ... ... өзгертулер, экономикалық
реформаларды өткізу;
- табиғи ландшафтардың, флора мен фаунаның әртүрлігі;
- мәдени-тарихи рекреациялық ресурстардың әртүрлілігі;
- бос ... ... ... ... ... ... кең қанат жайып жатыр. Оның
қызмет көрсету формалары ауысып, географиясы кеңеюде. Саяхаттарға халықтың
әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... мәдениет деңгейін көтеру ... үшін ... ... ... Олар ... ... ... нығаюына әсер ететін халықаралық іскерлік
келісімдерге қатысады. Туризмге ... ... ... ... ... ... ... болуы ХХ ғасырдың басына жатады.
Туризмнің қазіргі замандағы ... ... ... ... ... 1992 жылы ... Қазақстан республикасының
«туризм туралы» заңмен реттеледі.
Қазақстанның қазіргі туризм индустриясының құрылуындағы ... ... 1993 жылы ... Әлемдік Туристік Ұйымына (ВТО) кіруі
табылады. Қазақстан Әлемдік Туристік ... мүше ... ... ... ... жаңа ... ашылды және туристік ... ... ... ... жарнама ақпараттық қызмет белсенді түрде
жүруде, туризм туралы ақпараттық мәліметтер, мақалалар жиі шыға ... ... ... ... кең ... ... ... қаласында өткен ITB-97 көрменің жұмыс істеу барысында
өтті. Оған біздің республикамыздан келген ... ... рет ... ел ... мемлекеттердің ірі туроператорларының қызығушылығын
туғызды. Қазақстанның туристік ... ... ... ... ... ... тиімді, табысты пайдалану елдің
ұлттық табысының өсуіне әкеледі. Жалпыға белгілі жағдай, Сингапур, Гонконг,
Тайланд ... ... ... өсуі ... ... ... Италия, Франция, Испания, Швейцария ... ... ... ... пайдамен, табыспен толықтырылады. Сонымен қатар туризмнен
және оған қызмет ететін бизнеспен өмір сүріп жатқан елдер де бар.
Қазақстан Республикасы ... 2002 жылы 29 ... ... ... ... ... ... мақсаты- Қазақстандық және
шетелдік азаматтарлың туристік қызмет ... ... үшін ... ... ... ... құру ... имиджін туристер үшін қызықты етіп жасау болып табылады./18/
Солтүстік Қазақстанда туризмді дамытуға зор мүмкіншіліктері ... ... бар. ... ... ... ... орындау
шеңберінде республиканың сегіз приоритетті ... ... ... бай жерлер, ескерткіштер, «табиғат маржандары» жерлері анықталды.
Осы жағдайлар этно-мәдени, танымдық, ... ... ... ... ... ... ... «табиғат маржандарының» бірі Ақмола
облысы территориясында орналасқан Бурабай курорттық ауданы болып ... ... ... «Зеренда», «Қорғалжын» сияқты ерекше табиғи
потенциалы бар болуы салдарынан халықаралық туризм ... өз ... зор ... бар. ... ... ... ... тек қана Қазақстан Республикасының барлық аймақтарынан ... ... ... ... және алыс ... саяхаттаушыларды көп
қызықтырады. Бурабай курорттық ... ... ... ... ... жерлермен, емдеу-рекреациялық ресурстармен тарихи-мәдени
фондының байлығымен, ыңғайлы географиялық орналасуымен, мемлекет аралық
авиациялық, ... жол және ... ... болуымен
ерекшеленеді. Бурабайдың курортологиялық ерекшеліктері ХІХ ғасырдан бері
белгілі болған. Осы ... ... ... көп ... Ең ... емдеу шипажайы Бурабай көлінің жағалауында 1910 жылы ашылды, ... ... ... ... 1927 жылы ең алғашқы емдеу жерлер Шортанды
көлінің жағалауында – «Бармашино» ашылды. Емедеу жерлер ... ... ... балшықпен емдеудің барлық түрлерін, сонымен
қатар вибромассаж, косметикалық ... ... ... ... ... қатар демалушылар үшін сауналар, бассейндер, бильярд,
видеосалондар, ... ал ... ... жағажай, қайықтар, катамарандар
мен қызықты әрі танымды туристік маршпуттар ұсынылады.
Көпшілік ... ... ... ... ... Грузия мен
балтық елдерінің ірі рекреациялық зоналары, қазақстандықтардың көпшілік
жағына, курорттық қызмет көрсетулер мен ... ... ... болуына
байланысты қол жетпейтін жағдайға дейін жетті. Сондықтан осы ... ... ... ... ... ... істеп жатқан курорттық
ауданның базасында ірі курорттық ... құру ... ... ірі ... ... ... ... Қазақстанның түрлі аймақтары бойынша салыстырмалы анализ бойынша
Ақмола облысыедағы Бурабай курорттық ... ... ... ... ... ауданның, мәселені табысты шешу үшін бірнеше ... бар. Осы ... ... ... ... ... ... жартасты таулар, қайың-қарағайлы ормандар мен көрікті
табиғи жағажайлары бар көлдер маржандары мен ландшафт көріктілігі бойынша,
Бурабай ... ... ... әйгілі курорттық жерлерімен бәсекелесе
алады. Қырым мен ... ... ... ... жыл бойы ... күндердің мөлшері, суға түсу мезгілінің
ұзақтығы, ауаның жылдық орташа температурасы мен ... ... ... ... және ... елдерінің көптеген курорттарынан алда келе
жатыр. Қысқы ... ... ... ... ... ... ыңғайлы жағдайда болып отыр./46/
Қазіргі кезде ауданның курорттық мүмкіншілігі 10-15 пайызға ... яғни ... ... әлі ... ... рещерв бар. Бурабайдың географиялық орналасуы өте ... ... ... көп ... ... аймақтар, сонымен қатар
Ресейлік ... ... ... әуе, ... жол, ... ... ... қатар Бурабай Астана қаласына жақын
орналасқандықтан мемелекеттік және ... ... ... ... Осы аудан жоғары дәрежелі ресми және коммерциялық
шараларды ұйымдастыру үшін ең ... ... ... ... ... туристік бизнесінің негізін курорттық
бизнес алады. ... ... ... ... ... ... осында
адамдар демалу және өздерінің денсаулықтарын, рухани ... ... үшін ... Осы ... ... курорттық ауданында тоғыз ірі
шипажай, 1700 ... ... ... ... 300 орынға арналған 10
маусымдық демалыс ... және 150 ... ... ... ... ... 500 ... арналған балалар лагерлері орналасқан. Жалпыға арналған
демалыс ... саны 33, ... ... ... 16, оның ішінде
ведомстволық, 24 жеке мекемелер, 14 балалр сауықтыру ... ... ... 6 мемлекеттік мекемелер болып табылады. Сонымен ... 39 ... ... 2 мейрамхана, 5 кафе, 5 қонақ үй, 3 отель, 6
бильярд орталықтары бар.
Тұрмыстық қызмет көрсету мекемелері ішінен: 4 ... 2 ... ... ... 4 ақша айырбастау пунктері, 4 ... ... 3 ... ... 1 ... станциясы қызмет етеді.
Демалушылардың бос уақытын өткізу үшін: 5 би алаңы, мотоциклдерді ... ... 2 ... ... ... Жазғы мерзімде 63 ұлттық
сувенирлерді, сурет, видеофильмдерді сататын сауда пунктері жұмыс істейді.
3.2 Солтүстік Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету нарығында 18
туристік фирма жұмыс істейді. Бурабай ... ... ... 4 ... ... айналысады: «Лидер», Ж.Ш.С. «Глобус», Ж.Ш.С.
«Турист» және ... бор» ... ... ... ... ... құқығын растайтын лицензиясы бар. Олар облыстық ... мен ... ... ... алыс және жақын шет
елдерден туристік фирмалармен, туристік топтарды ... мен ... ... ... ... ... Осы ... орынлдау
барысында Алматыда өткен туристік Жәрмеңкеде 2003 жылы-300, 2004 жылы 460-
қа жуық келісім шарттар жасалған болатын. Осы ... ... ... ... ... жаяу ... ... экскурсиялық
декадалар ұйымдастырылады. Осыған орай 30-ға жуық экскурсиялар дайындалған.
«Бурабай» мемлекеттік табиғи ... ... 18 ... ... ... ... курорттық шаруашылықты нығайту мақсатымен көп қаржы
бөлінуде. Бөлінген қаржы ... ... ... шипажайын, «Оқжетпес»
шипажайын, «Балдаурен» балалар сауықтыру лагері, «Бурабай», «Приозерный»
шипажайларын қайта ... ... ... ... туристік бизнес әлі де мезгілдік болуда. Қыста
демалушылар саны күрт азаяды. Бірақ жыл бойы ... ... ... саны ... ... ... Мысалға туристерге қызмет көрсету
сферасында жыл бойы өзінің қызметін кіші кәсіпкерліктің 611 обьектісі мен
субьектісі ... ... ... ... ... үйлер,
шипажайлар және демалыс үйлері.
Соңғы кезде ... ... ... Астана қаласының туризмді дамыту
бағдарламасына енгізумен байланысты көңіл аударылып, оның проблемаларын
шешу үшін ... ... ... ... ... ауданның
экологиялық мәселесін шешу мақсатында оған ... ... ... ... фондысы мәртебесін беріп, оны экологиялық ... ... ... еді. ... ... Қазақстан Республикасының
өкіметі Қазақстан Республикасының мемлекеттік табиғи қорық ... ... ... ережені қабылдау туралы бұйрықты шығарды.
Бурабай курорттық ауданы осы ... ... ... ... мемлекет
басшысының 2004 жылы маусымдағы «Қазақстан Республикасы территориясында
ерекше және сирек кездесетін ... ... ... ...... ... ... қабылданған./13/
Негізінен, адамдардың қызметімен аз өзгерген және өзінің ерекшелігімен
ерекшелінетін территорияларда экологиялық тұрақтандыру ... ... Оның ... ... қоғалатын парктің табиғи комплекстерінің
толық әртүрлілігіне сақтау мен қайта қалпына ... Осы ... ... ... ... ... сақтау үшін арнайы
учаскілер бөлінеді
Солтүстік Қазақстанда ... ... ... ... ... бос
уақытын ұйымдастыру үшін, емдеу-сауықтыру комплекстерін жаңа, сапалы
деңгейде ... ... ... ... ... ... адамдары осы өңірдегі туристік индустрияны әлемдік
деңгейге дейін ... үшін ... ... ... Олар ... ерекше жолын
табу мақсатымен әрекеттер жасап ... ... ... ... сай ... ... аз ... процесті тежеп жатыр. Сондықтан ... ... ... ... ... және әстердің ... ... ... ... Осындай көзқарасты Европалық
курорттар ассоциациясының жобалар бойынша менеджері ... Ол ... ... 3 күн қонақта болды. Ол осы 3 күн барысында ... ... ... ... ... ... Рейнхард
Петридің ең орынды ұсынысы болып- ... ... ... Отанда
және шетелде қоғай алатын бүкіл қазақстандық курорттар жиынын құру болды.
Осының бәрін қорытындылай келіп, келесі ... ... ... Қазақстан облысы курорттық ауданының материалды-техникалық базасы
туристік және курорттық бизнесті дамыту үшін зор ... ... осы ... ... бизнесті іске асыру үшін инвесторлар үшін
ыңғайлы инвестициялық ... ... ... ... ... ... үшін оны
кең түрде жарнамалау қажет. Сонда ғана осы ... ... көп ... ... ... артып осы өңірдің турмстік бизнесі пайда әкеледі.
Көптеген елдер үшiн халықаралык туризмнiн ролi өте зор. ... ... ... ... ... ... iрi монополиялары құрылған,
өзiнiн елдерiнiн туристiк-рекреациялык ресурстардын ... ... ... ... ... ... бұл- өте күрделi және сирек кездесетiн құбылыс.
Барлығымызға белгiлi, мемлекеттiң сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... ақша, шетелдiк салымдар,
халықтың көшiп-қонуы, мәдениет ... ... ... және ... бiр ел болмасын,онын ең ... ... ... алмасу, жеке алганда сырткы сауда, онын нәтижесiнде валютамен
тусетiн акшалар.
Көптеген дамушы елдер ушiн ... ... ... жана ... ... Олардын ресурстарын әлi толык бағалап,және оларды
шаруашылык айналымга енгiзу тек казiрден ғана ... ... Осы ... ушiн ... ... кiруiнiн манызды көзi болып саналады.
Солтүстік Қазақстандағы туризм ... ... жэне ... елдiн жалпы экономикалык дамуынын денгейiнен жэне туристiк-
рекреациялык кызмет корсетулердiн сапалы денгейiне байланысты.
1991 жылга дейiн бурынғы КСРО да iшкi және ... ... ... ... ететiн өзiндiк инфракурылымы
бар бiрегей туристiк кенiстiк өмiр сүрдi.
Тәуелсiз мемлекеттердiң кұрылуы, халықтық ... заң ... ... ... децентрализациясына әкелдi. Осы кезендегi туристiк
қызмет көрсетулерге ... күрт ... ... ... ... колiк жэне т.б кызмет корсетулерге тарифтердiн
жоғарлауы, шекара толемдерiн ... жэне ... да ... байланысты.
Қазақстан Республикасындағы терең саяси жэне әлеуметтiк-экономикалык
өзгерiстер, оның ... ең ... және ... бар ... туризмге, тiкелей әсер еттi.
Солтүстік Қазақстан облысы ... және ... ... әлi ... ... алады, бiрақ өткен ... соңы ... ... ... Олар iшкi және ... туризмге де
қатысты.
Туризм саласындағы халықаралық байланыстардың дамуының бiр кадамы
болып, 1993 жылы ... ДТҰ ... ... ... кiруi мен
туризм саласында ынтымактастық туралы халықаралық келiсiмдерге отыру болды.
«Қазақстан 2030» ... ... ... ... бағыты ретiнде аталған. Осы саланы дамыту Қазақстан үшiн өте
өзектi мәселе болып отыр.
Көптеген елдердегi қазiргi ... ... ... ... ... дамуы iшкi,ұлттық туризм бағдарламасын қолдау негiзiнде ... ... ... денi сау ... ... тенденциялар қазiргi
туристердi ұлттық парктерге, қорықтарға, сафари мен ... ... ... ... туристiк индустрия саласында артта калып
отыр. Көп ... бойы ... ... ... ... ... зерттейтiн ғылыми- координациялык орталығы бар ... ... ... ... ... жатыр./38/
Қазакстанның кiру туризiмiнiң өсуiне әсер ететiн ... ... ... ... ... ... ... жатады. Шетел
туристерiнiң елге кiруiнiң саны және ел бойынша кiру ... ... онша ... ... Елге ... ... төмен болуы туристiк сектордың
дамуының төменденгейiнiн және ... ... ... жоқ болуының
себебiнен болады. Жалпы мемлекет бойынша алғанда шетелдiк туристерге қызмет
корсетудiң әлеуметтiк-экономикалык жағдайлары ... ... сай ... шығу ... ... әсер ... ... шығу
тәртiбiн карапайымдылау, iскерлiк қатынастардың кеңеюi,валюталық кұралдары
бар адамдардың және ... ... өсуi ... ... ... ... ... халық үшiн қысқа мерзiмдi демалыс, демалыс пен емдеудi
бiрiктiру,сонымен қатар ... ... ... айрықша тартымды екенiн
көрсетедi.
Қазiргi уақытта Солтүстік Қазақстан облысындағы iшкi туризмдi дамыту
үшiн туристiк-рекреациялық мүмкiншiлiгi өте зор. ... ... мен ... көптүрлiлiгi, мәдени-тарихи рекреациялық ресурстардың
әртүрлiлiгi бәсекелес туристiк индустрияны құруга мүмкiншiлiк бередi.
Қазакстан ... ... ... ... ... ... ... етудiң негiзгi заң актiсi болып табылады, ал осы жүйенi,
сол немесе басқа ... ... ... ... ... танысу мақсатында адамдардың демалысты өткiзуi ... ... ... тәжiрибесi, туризм индустриясының
әрбiр экономиканың ажырамас бөлiгi екендiгiн көрсетiп отыр.
Солтүстік Қазақстандықтардың ... ... ... ... ... отырады дейді “Казинформ”. Ірі ... ... ... ... ... ... әдемі табиғатты курортты зона
Бурабайға жіберіп отырады. Ал шетелдегі танымал ... ... ... ... ... Араб Әмірліктерінің демалу базалары да өз
құндылығын жоғалтпауда.
Туризм әлемдік экономикада басты рөлдің бірін атқарады. Дүниежүзілік
Туристік Ұйымның ... ... ол ... ... ... өнімнің оннан
бірін, халықаралық инвестицияның 11 пайыздан астамын, әлемдік өндірістің
әрбір 9-шы жұмыс орнын қамтамасыз ... ... бұл ... ... құлдырауды білмейтін
саласы. Мамамндардың есебі бойынша, орташа есеппен, бір шетелдік туристің
беретін табысын алу үшін оған барабар, ... 9 ... тас ... ... ... мұнай немесе 2 тонна жоғары сортты бидайды әлемдік рынокқа шығару
керек.
Қазақстандағы туризмнің ... ... ... ... ... ... ... бастаған Ұлы ... ... мен ... ... ... тәуелсіздік алғанға дейін туризм басқа да экономика
салалары сияқты орталықтан ... ... ... ... өндірісінің дамымай қалуының бір себебі экономика
саласы ретінде онымен мемлекеттік деңгейде тікелей айналыспады. Туризмді
аумақтық ұйымдастыру мен мемлекеттік емес ... ... ... ұзақ ... ... ... аударылмады. Туризм табысының
үлкен бөлігі жергілікті ... ... ... ... ... тарапынан туристік қызметті басымдық деп ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін туристік қызметті ... ... ... және ... ... ... өркендету үшін негіз қаланды.
Туризм саласындағы халықаралақ қатынастарды ... ... ... ... 1993 жылы толығымен ДТҰ-ға толық мүше болып
қабылдануы, туризм саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық келісімдер
жасауы ... ... ... шет ... ... ... мол ... серіктес ретінде тану бастамасымен
болғандығын атап өту керек.
Солтүстік Қазақстан туризмінің дамуына 1997 жылы еліміздің ... ... ... де ... ... етті ... те ... Ондағы
Бурабай, Баянауыл, Муялды санаторияларын қайтадан ... ... ... жүргізілді.
Халықшаруашылығының саласы ретінде туризм сұраным мен ұсыныстың
нарықтық санаттарына ... ... тиіс өнім ... ... қатысты
шетелдік тұтынушыға бағдарланған халықаралық рынок Қазақстан азаматтарына
арналған ішкі рыноктың ара жігін ажырыта білу қажет.
Халықаралық ... ... ... күні ... айналымы және
қатаң бәсекелестікке орасан зор механизмді білдіреді, сондықтан, бірінші
кезекте міндет Қазақстанға ғана тән ерекшелігі бар және ... ... ... ... әрі- ... ... болып отыр. Соған байланысты
рыноктың қандай сегменттерінде ... ... ... ... бар
екені көрінетін болды.
ДТҰ-ның ұсынымдарын ескере ... ... ... мен ... ... ... турөнімнің екі базалық ... ... ... ... объектілер – “Баянауыл” МҰТС
(Павлодар облысы), Щучье- Бурабай курортты аймағы базасындағы ... ... ... “Қорғалжын” мемлекеттік ... ... ... , қол ... аумағының игерілуі туризмді
ұйымдастыру тұрғысында тартымдылығының жоғарғы деңгейімен сипатталады./56/
Солтүстік Қазақстанның бизнес - ... ... ... ... бар. ... жағдай және табиғи шикізат ресурстары Солтүстік
Қазақстанға бизнес және халықаралық ... ... ... ... ... ... санын көбейтеді деген болжам жасауға
мүмкіндік береді. Жоғарыда көрсетілген ... ... ... ... сай ... Астана қаласы осындай
стратегиялық аймақ болып келеді. Біздің мемлекетіміздің жас ордасы ... ... мен ... бар ... ... ... ... артуы қалада халықаралық және ішкі туризмді жылдам дамытуға қызмет
ететін болды.
Туризм дамуы ушiн материалдык- техникалык факторлардын ... ... ... ... ... когамдык тамактану,сауда
мекемелерiнiн дамуымен байланысты. ... ... ... ... база ... ... ... алдынгы
орынды алады.Орналастыру орындарына конак уйлер, мотельдер,кемпингтер,
туристiк ауылдар, жеке пэтерлер т.б ... ... ... ... ... ... катар туристердiн тамактануын ... ... ... ... ... ... ... Сонгы кезде
техникалык прогресс каркынынын тездетуiнiн нэтижесiнде колiк кауiпсiз,тез
жэне комфортабельдi болып жатыр/31,32/.
Бурабай ... ... ... ... ... көлдерімен,
жануарлар мен құстар дүниесінің әртүрлілігімен, шипалы климатымен, таза
ауасымен, ... ... ... мен ... ... ... барлығын көру, сауықтырылу және демалу үшін туристер
көп келеді. Бурабай өңірінің ... тек қана ... ... ... ... де көп ... келеді. Бірақ Бурабайдың
табиғи және әлеуметтік-экономикалық ресурстары өздерінше туристердің келуін
қамтамассыз етпейді. Осындай қарсы ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымының дамуы
Бурабайдың туристік өнімін өндірудегі қатысуы мен оның халықаралық нарықта
бәсекелестік күресте қатысуына ... ... ... ... ұсыныстың элементі болып табылатындықтан, территориялық құрылымға
үлкен әсерін ... ... ... орын ... ... ... тамақтану базаларына тиеді. Осы құрылымдар болмаса демалыс пен
көпшілік туризмнің дамуы, жердің туристік ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысында
курорт, санаториялар көптеп кездеседі. Осы курорттық аудан Казакстан
Республикасының туризiмiн дамытуында маңызды ... ... . ... ... ... ... табиғи-климаттық жағдайларымен Қазакстанның iшкi
туризiмiн дамытуға мүмкiншiлiк бередi.
Ең алдымен, осы ... ... ... ... ресурстық
мүмкiншiлiгi өте зор. Осы потенциал демалушылардың әртүрлi ... Осы ... ... ... ... ... ... және
сауыктыру демалыстарымен қатар, шетел туристерiн ... үшiн жаңа ... ... ... ... ... осы ... шоғырланған
Бурабай, Шортанды, Үлкен және Кiшi Шабакты, Қотыркөл сияқты көлдер өсiмдiк
және ... ... ... және бай ... ... атты демалысты
,ғылыми , спорттык және экологиялык туризмдi ... үшiн ... ... ... ... ... – экономикалык рекреациялық
ресурстар мүмкiншiлiгiнiң зор болуы да осы аудандағы жана ... ... ... анықтайды. Мәдени-тарихи ескерткiштер осы курорттык
ауданға емделу мен сауыктыруға келген адамдардың танымдық ... ... ... ... дамытуға мүмкiндiк туғызады.
Туризм географиясынын негiзгi ... бiрi ... ... ... ... ... » ... Сол немесе баска
ауданның тартымдылығы тек колайлы жағдайлармен ... ... ғана ... ... ... ... туристiк шаруашылыктың
болуымен анықталады. Ондағы Бурабай курорттык ауданы ХIХ ... ... ... жатыр. Ал онын инфракұрылымы тек Кеңес Одағы ... ... ... ... инфрақұрылым туристердiң орналасу,
тамақтану ,емделу мен ... ... ... ... ... ... жасайды. Негiзгi туристiк ... ... ... ... орналаскан. Бiрақ олардын iшiндегi
ең туристiк инфракұрылым көп шоғырланған көл бұл- ... көлi ... Осы ... ауданның туризiмiн дамыту үшiн,туризм мен рекреация
үшiн бөлiнген жердi толығымен игеру ... ... ... ... ... бөлiгiнде жаңа туристiк инфракұрылымды салу керек. ... көп ... берi ... ... , ... ... ... қалған туристiк инфрақұрылымды реконструкциялап, кызмет
көрсету сапасын жаксарту керек. Осы ... ... осы ... ... ... ... осы ауданнын туристiк
имиджiн құрастырып, инвесторларды тарту керек.
Солтүстік Қазақстан курорттык ... жыл ... ... және қысқа мерзiмдiк демалысқа бірнеше мыңдаған отандық және
шетелдік азаматтар келедi. ... ... осы ... ... табиғаты
нашарлап, экологиялық жағдайы киындап бара жатыр. Осы өнiрдiң ... ... ... ... ... ... ... осы
ауданның қиын экологиялык жағдайларын ескерiп, осы ... ... ... жөн ... ... ... экологиялык туризм Бурабай,
Баянауыл, ... ... ... ... ... ... ... экологиялық тепе –теңдiгiн сақтау мақсатында жасалады.
Осы ерекше ландшафты территорияларды сактау негiзiнде бiз Қазакстанның
туристiк мүмкiншiлiгiн ары ... ... ... ... ... ... ... етiп шығаруға көмектесемiз.
Жинақталған қолда бар деректерді талдай отырып, халықты ... ... ... ... ... жағдайын жақсартуда
маңызды орын ... ... ... мүмкіндік беретін бірнеше
алғышарттарды атап өтуге болады. Олар:
- Отандық және ... ... ... ... ... ... және ... - мәдени ескерткіштердің халықаралық
маңызы бар тас жолдары мен темір жолдарға жақын орналасуы;
- облыс әкімшілігінің туризм бөлімінің ... ... ... дамытуға назарын аударуы.
Солтүстік Қазақстан облысын туризмнің ірі орталығына айналдыру
мәселелерін шешуді тежейтін бірнеше ... бар. ... ... - мәдени ескерткіштерге баратын жол қатынасының нашар
болуы;
- тарихи – мәдени ескерткіштерге ... ... ... олардың қазіргі жағдайы отанды және шетелдік
туристердің талғамына сәйкес келмеуі;
- арнайы туристік бағыттар мен соқпақтардың ... ...... ... ... ... жөнінде ақпараттық
деректердің аздығы;
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Забелина Н.М . Национальный ... М: ... ... ... ... парк // Эко курьер- 1998-23 сентября.
3. Тришечкин А. Боровое. Астана : ТОО «Дизаин», 2002
4. Алиева Ж. Н ... ... ... :Қазак университеті ,
2004
5. Михайлов В. Боровое .- Алма- Ата: Кайнар, 1979
6. ... Н. Д . ... ... ... Ата, АН Каз ССР, 1958
7. Замятин С. И . Курорты Казахстана. – Алма- Ата , ... ... С.И. ... санатории и лечебные местности Казахстана .-
Алма-Ата : АН Каз ССР,1956
9. Криницин Н. Я .Курорт ... . ... ... типа
справочника. Под редакцией и предисловием проф. П. И ... ... М.И. ... по ... ... Алма- Ата:
Казгосиздат,1959
11. Курорты Казахстана . – Алма – Ата: Казахстан , ... ... ... ... : Қазақстан,1974
13. Курорты энциклопедический словарь. – М.: Сов. Энциклопедия, 1983
14. Хамнюк В.Ф. Природные лечебные богатства ... ... ... Алма-Ата ,1967
15. Ердавлетов. С.Р. География туризма.: история,теория, практика.-
Алматы,2000
16. Котляров В. А . География ... и ... М., ... ... Веденин Ю. А .Динамика территориальных рекреационных систем. М.:
Наука, 1982
18. ... Ю. И ...... Ата , ... Жандаев М. Ж. Курорт Боровое.- Алма- Ата, 1981
20. Шабельникова С.В. Оценка рекреационных ресурсов Республики Казахстан
для целей развития ... и ... ... ... С. И. Боровое. – Алма-Ата, Казахстан,1970
22. Достопримечательные места Казахстана . ... ... ... В. Т . Қазақстан көлдері. Алматы : Қазақстан, ... ... ... ... ... А. ... накануне ХХІ века. – Астана, 1998
26. Ердавлетов С, Р. ... ... ... ... Байтонаев Озат : Чудеса природы Казахстана. Алматы: Домино,2003
28. Носов Д.С. Жемчужины Казахстана. – ... ... ... ... В.А. Маршрутами Көкшетау. – Алма- Ата: Кайнар, 1985
30. ... Т ... ашық ... ... // ... ... ... Абдразакова А. Боровое- жемчужина Казахстана.// Казахстан – 2002.-
№1
32. Кузенный А Боровое: цены ... ... ... ... ... ... Б Боровое. О курорте// Жизнь –2005-№24
34. www. Kokshetau online. Kz
35. Александрова А.Ю. ... и ... ... ... М.: МГУ, 1996.
36. Кузенный А Боровое –это крик души.// Казахстанская правда. –2000
–27,28 апреля
37. Калиев Т ... ... ... Казахстанской жемчужины.// Новое
поколение. –2002- 15 марта
38. Большая вода для Борового.// Казахстанская правда –2002- 7 ... ... А ... ... ... ... июля
40. Шөкшір Д Бурабайды жабайы ... ... ... Жас ... ... Ж. Н. Экологический туризм.- Алматы: Қазақ университеті, 2002
42. Туристская карта ... ... ... «Бурабай».Алматы:
ККП «Картография »2004
43. Закон Республики Казахстан «О туризме».
44. Мусин Қ .Н. Международный туризм: Современные тенденции развития ... и в ... ... И. ... в век ... Казахстанская правда-2003-29
июля
46. Ыбыраев С. ... ... ... ... ... ... 2003-11 қыркүйек
47. Ердавлетов С.Р. География туризма: история, теория, ... ... А.: ... ... ... М.В. ... туризма – М.: Мастерство, 2002.- 350с.
49. Курорты Казахстана – Алматы.: ... 1973.- ... ... ... ... ... ... мақсатына орай
Қоғамдық функциясына орай.
Емдік ... ... ...

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Катон - Қарағай мемлекеттік ұлттык табиғи бағы4 бет
Жауапкершілік орталықтары бойынша есепті ұйымдастыру17 бет
Коммерциялық фирмалар және оны басқару құрылымы6 бет
XIX ғасырдың соңы XX ғасырдың басындағы Латын және Солтүстік Америкадағы халықаралық қатынас12 бет
Ауыл шаруашылығын дамыту саясаты және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы9 бет
Ауыл шаруашылығын дамыту саясаты және Солтүстік Қазақстан облысының ауыл шаруашылығы6 бет
Балдың емдік қасиеті.19 бет
Дамыған елдердің салық салу ерекшеліктері25 бет
Дамыған елдердегі баға белгілеу6 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь