Жасанды мутагенез [ 4 бет ]

1.Жасанды мутагенез
2. Мутагенездің жалпы ерекшеліктері
3. Табиғи және жасанды мутациялар.
        
        Жасанды мутагенез
Мутациялық өзгергіштік көп өзгергіштіктің бір түрі ғана болып табылады . Тірі ... ... ... ең ... бірі ұрпақтан - ұрпаққа таралатын өзгергіштің пайда болуы . Мутация сонымен қатар көптеген апаттың себебі болып табылады : әртүрлі ... ... ... , қатерлі ісіктер , тұқым қуалайтын аурулардың пайда болуы . т.б. ... ... ... өсімдіктер , жануарлар және микрорганизімдер селексиясында қолданылатын көптеген пайдалы өзгерістер береді. > деген атауды , Мендел заңдарын қайта ашушылардың бірі ... ... Гуго де Фриз ( ... ... пайда болған тұқым қуатын өзгерістерді сипаттау үшін қолданды. Негізінде бұл сөздің шығу тегі ... ... Көне Рим ... ... ... билік етуі заманында ( біздің жыл сануымызға дейінгі 63-64) сауда орталықтарымен қалалардың арасындағы байланысты ұйымдастыру үшін пар атты ... ... . Жол ... ... енді ... ( бекеттерде жолаушыларға арналған демалатын > деп аталатын ... ... . Бұл ... ... ... ... ... орналасқан нүктелері мен бағыттары ғана көрсетілген . Осыдан барлық европалық тілдерде > деген сөз шыққан . Осы мансиолардың араларында > деп ... ... ... ауыстыратын бекеттер болған . Міне > деген сөздің шығу тегі осылай болған . ... ... ... . ... ... ... (лат - ... > - тегі) әртүрлі физикалық және химиялық факторлардың әсерінен организімде тұқым қуатын өзгерістің мутацианың пайда болу працесі . Мутация - ... ... ... не ... ... ... . Тірі табиғаттағы вирустар микроорганизімдермен бастап жоғары сатыдағы өсімдік , жануар адам барлығы да мутацияға ұшырайды . Жыныс клеткаларымен ... ... ... ... тұқым қуады . Дене клеткаларында болатын (сомалық ) мутациялар тұқым қумайды . Дене ... ... ... бар ... мозаиктер немесе химерлер деп атайды . Вегетативтік ... ... ... ... ... ... ... бар. Организімнің табиғи не әртүрлі факторлар әсерінен тұқым қуатын ... ... ... деп аталады. Мутацияға бейім болу көптеген себептерге - организімнің жас мөлшеріне , даму сатысына температурасына ... ... ... . ... ... ... ... болмайды , оларды стобильді және мутабилді деп бөледі . Жеке гамолгты храмасомаларда орналасқан аллель жұптары бір ... ... ... ... мутацияға жиі ұшырайды. Жеміс шыбынының бір ұрпағында 100 гаметаға бір мутация сәйкес келеді . ... ... ... ... дрозофиладан жоғары . Маймылдар рентген сәулесіне тышқаннан гөрі 2-3 есе сезімтал келеді . Генетикалық факторларға байланысты болғандықтан мутабилділікті қолдан ... ... ... не ... ... ... Қазіргі кезде селексиялық жолмен мутабилділігі жоғары жаңа линиялар шығарылуда . Мутагендер - деп мутацианың жүруіне әсер ... ... ... . ... физикалық әсерлер ( ультракүлгін сәуле , рентген сәулесі нейтрондар, химиялық заттар ... ... ... ... ... . мутагендеодің әсері , олардың табиғатына , ... әсер ету ... ... - ақ ... ... , даму сатысына және физиологиялық жағайына байланысты . Тұқым қуалайтын өзггергіштің түрлері .
1. Ядролық немесе хромосомалық , ядролардан тыс ... ... ... жоқ ...
2. ... ... өзгеруі : полиплойттар , анеуплойдтар , гетероплойдтар
3. Генетикалық хабардың ... : ... , ... ... Нүктелік мутациалар , ірі қайта құрылулар
Нүктелік мутациалар : Негіздердің түсіп қалуы , ... ... , ... ... ... қайта құрылулар : Делециалар , транцлокациалар , инверциалар .
Ақырыеда мутациаларды өте жиі олардың ... ... , яғни ... ... сәйкес топтастырады: леталды морфологиялық , биохимиялық мінездік сезімталдылық ,төзімділік т.с.с. Бұл ... ... ... түрі ... арнаулы әдебиеттерде жиі кездеседі . Жалпы түрде мутация дегеніміз - генетикалық материалдардың тұқым қуатын өзгерісі . Оның әректіне белгілердің ... ... ... ... ... ... ... бірдей қабылданған Топтастыруы бар :
1. Геномдық
2 . Хромосомалық
3 .Гендік
4 .Цитоплазмалық
Геномдық мутациалар - клеткадағы хромосома ... ... ... Оның пайда болу себептері әр түрлі. Әрбір түр үшін хромосоманың саны , формасы мен мөлшері жүйелік ... ... ... ... негізгі бірлігі хромосомалардың гаплойдты жиынтығы , яғни гамолгты хромосомалардың әрбір жұбының біреуі ғана болады. Мұндай жиынтыққа шоғырланған гендер тобын ... деп, ал ... ... ... негізгі сан деп атап оны n әріпімен белгілейді Митозбен ... ... - ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін клетка бөлінуінің аса дәл механизімі болып табылады . Алайда кейбір ... ... ... ... екі еселенуінен бұл миханизім бұзылады . Осының нәтижесінде храмасомалар саны өзгеріп 2n - n әдеттен тыс ... саны ... ... ... болады . Гаплойдты жиынтықтары тұтас көбейген организімдердегі полиплойттар деп аталады . Егер храмасомалар саны ... ... ... ... ... ... анеуплойдтар , гетероплойдтар деп атайды . Организім клеткаларындағы храмасомалар ... ... оның ... ... ... ... ... сондықтанда оларды геномдық мутациалар деп атайды . Полиплойдия ( грек полиплос - көп ... > - түр ) ... ... ... ... ... еселенуі полиплойдия - деп аталады .
Хромосомалық мутациялар - хромосошілік және хромосомалық болып бөлінеді. Клеткаларда хромосомалардың қайта ... ... осы ... ... ... ... ... болған организімдердің өзгеруімен байланысты болады . Хромосошілік өзгерістерге хромосо бөліктерінің жетіспеушілігінін белгілі бір жерінің екі ... ... ... 180- қа ... ... . ... гендердің алмасуын , сызықтық орналасуының өзгеруін жатқызады . Хромосома бөліктерінің жетіспеушілігі ұзындықтары әр түрлі ... ... және оның ... ... ... мүмкін . Егер хромосома иіндерінің бірінің ұшы үзіліп центромералары жоқ боса бөлініп қалған үзінді ондағы гендермен бірге ядроның таяудағы ... ... ... . ... жетіспеушілікті терминалдық немесе ұштық деп атайды . Егер хромосоманың негізгі түрін -12345678910 деп ... ... ... ... 4-ші ... делекциясы 1235678910: 6-9 локустар жетіспеушілігін 123410 т.с.с. негізгі дупликацйяларды былай көрсетуге болады. Кейде хромосоманың иіні ... ... ... екі ұшыда жойылады . Бұл жағдайда оның алшақ ... ... ... ... ... түзе ... қосылуы мүмкін . Хромосоманың бір иіні бір ... екі ... ... ... ... ... байқалады . Үзілген жерлер қосылып , хромосома қысқарады , бұл кезде локустар ... Егер ... ... ... айтарлықтай үлкен болса жоылар алдында оның ашық ұштары қосылуы мүмкін , ал метафазада ... ... ... . ... ... үлкен жетіспеушілігі әдетте гоммозиготалы күйде леталды болады, ал хромосоманың әрбір локусының клеткамен организім тіршілігі үшін зор маңызы бар екендігін ... . ... және ... ...
Қоршаған ортаның тұқым қууға тигізетін әсері жөніндегі мәселе биологияда ертеде қойылған . К. Вольф XV111 ғасырда және Ж.. Б.Ламарк X1X ... ... ... ортаның тұқым қуудағы маңызы жөнінде қағида ұсынған .Тек қана Ч. Дарвиннің теориясы шыққаннан кейін тұқым қуу мен ... ... ... ... ... ... ... қууға тигізетін ықпалын ғылыми - теорияларын негізінде жүргізуден бастады . Тұқым куу заңы мен ... ... ... ... ішкі және ... ... зерттейтін дұрыс әдістер болған жоқ . Тұқым ... ... ... ... мутациалық працесті зерттеуге мүмкіншілік туғызды. Мутациалық працес пайда болу ... ... ... және индукциалды болып бөлінеді . Бірақ бұл екеуінің арасында айқын шекара жүргізуге болмайды , себебі мутация туғызатын агенттер, ... ... ... ренттген сәулелері немесе кейбір химиялық қосылыстар қоршаған ортада немесе зат алмасу барысында түзіледі . ... ... мен ... ... ... өлшеу жасанды мутациаларды әлде қайда бұрын белгілі болады Алайда индукциалық мутациалар және ... ... ... ... жөнінде деректер спатонды мутациаға қарағанда көп . Әдетте спатонды мутациялық өзгегіштік ұғымына табиғи жағдайларда пайда болатын ... ... . ... ... ... ... пайда болуы жилігімен сипатталады . Жануарлардың өсімдіктермен микроорганизімнің әрбір түріне ... ... бір ... болу ... тән: бір ... мутациалық өзгергіштігі басқаларына қарағанда едәір жоғары болады . Қазіргі кезде мутацияның бір ұрпақтан пайда болуының жалпы жилігі ... ... ... жоқ . Мұны ... мутациалардың фенотиптік көрінісі жөнінде сондай- ақ генетикалық ... ... да ... ... ... ... де ал ... есептеу әдістері жетілмегенімен түсіндіріледі . Жекеленген локустардың өзгергіштігі жөнінде ғана белгілі дәрежеде дәл баға беруге болады . ... ... жұп ... ... ғана бір ... ... ... жағдай .

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге


Пәндер

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0738
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

FAQ
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін жұмасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь