МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН РЕАБИЛИТАЦИЯЛЫҚ МЕКЕМЕЛЕРДЕГІ ӘЛЕУМЕТТІК-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ ЖҮЙЕСІ [ 48 бет ]

КІРІСПЕ……………………………………………………………… 3

І. МҮМКІНДІКТЕРІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРМЕН ЖҮРГІЗІЛЕТІН ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖҰМЫС ЖҮЙЕСІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Мүмкіндіктері шектеулі балалармен жұмыс жүйесінің қазіргі күнгі жағдайы.. 7
1.2. Реабилитациялық мекемелердегі мүгедек балалармен жүргізілетін әлеуметтік-педагогикалық жұмыстардың ерекшеліктері…………… 21

II МҮМКІНДІКТЕРІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖҰМЫС
2.1. Әлеуметтік педагогтың реабилитациялық мекемелердегі қызметінің құрылымы мен мазмұны…………………………………........................26
2.2. Мүмкіндіктері шектеулі балалармен әлеуметтік-педагогикалық жұмыс технологиясы……………………………………………………………...31
2.3. Қазақстандағы мүгедектерді әлеуметтік қолдау саясаты………………..38

ҚОРЫТЫНДЫ…………………………………………………… 48
ҚОСЫМША МАТЕРИАЛДАР…………………………………… 51
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ…………………… 54
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ФИЛОСОФИЯ ЖӘНЕ САЯСАТТАНУ ФАКУЛЬТЕТІ
Жалпы және этникалық педагогика кафедрасы
Бітіру ... ... ... ... ... МЕКЕМЕЛЕРДЕГІ
ӘЛЕУМЕТТІК-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТ ЖҮЙЕСІ
Орындаған,
4 курс студенті _______________________________________А.М. Мамырова
Ғылыми жетекші,
п.ғ.к., доц.___________________________________________А.Б. Айтбаева
Рецензент,
п.ғ.к., доц.__________________________________________Ә.Б. Елкеева
Норма бақылаушы,
жалпы және этникалық
педагогика
кафедрасының оқытушысы _____________________________
Қорғауға жіберілді
“____” ___________ 2006 ... және ... ... ... ... ... 3
І. МҮМКІНДІКТЕРІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРМЕН ... ... ... ... ... Мүмкіндіктері шектеулі балалармен жұмыс жүйесінің қазіргі күнгі
жағдайы………………………………………………………………………….. ... ... ... ... ... ... жұмыстардың
ерекшеліктері…………………………………………………………… ... ... ... ... ... Әлеуметтік педагогтың реабилитациялық мекемелердегі қызметінің
құрылымы мен мазмұны…………………………………........................26
2.2. Мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... қолдау саясаты………………..38
ҚОРЫТЫНДЫ…………………………………………………… 48
ҚОСЫМША МАТЕРИАЛДАР…………………………………… 51
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ…………………… ... ... ... ... ... - ... ... тәрбиелеу және білім беру саласы процесстеріндегі
адамның қоғамдық ... ... ... ... араласу құбылыстарын
зерттейді, яғни әлеметтік педагогика тұлғаның, әлеуметтік топтардың және
қоғамның бір-бірімен ... ... ... тәрбиелік аспектілер
мен құбылыстарды қарастырады. ... бұл ... 90-шы ... ... кәсіби білімдер қатарына кіргізілді және осы мамандыққа
арнайы кадрлар даярлана бастады. ... ... ... ... ... ... басқа мемлекеттеріндегідей терең және ... ... ... бар. Тек, бұл даму мемлекетіміздің тарихы сияқты, сан
қилы қиындықтар мен ... толы ... ... ... ... ... болып қалыптасуы, дәл осы ... ... ... бұл ... өзіне тек әлеуметтік-педагогикалық мекемелер мен қызмет
орталықтарын кіргізіп қана қоймай, оларды басқару органдарын, ... ... ... ... ... қызметтің ғылыми
зерттеу базасын кіргізеді.
Әлеуметтік-педагогикалық қызметті барлық адамдар қажет ... ... ... ... ... және мектепте алынған көмек көбірек әсерін
тигізеді. Өсе келе адам бір ... ... ... де ... ... бола ... өзіне деген сол көмекті жүзеге
асыра бастайды. Алайда әлеуметтену ... ... ... ... ... ... жағдайлар пйда болады, осы кезде әлеуметтік-
педагогикалық көмекті мемелекеттік және ... ... ... ... ... анықтаушы факторы – қоғамдық қатынастар жүйесі
болып табылады: адам қалыптасқан, оған ықпал ететін құндылықтар және ... ... ... ... бұл ... оның өмір сүру ... ... бір қоғамдағы қалыптасып дамуын- тәрбие және білімге деген
талаптар анықтайды. Сонымен адамның тұлға ... ... оның ... бағыт беретін және анықтайтын, қоғамдық қатынастар жүйесінен
тұрады.
Мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... ... көмек пен әлеуметтік қызмет көрсету
жүйелері үшін ең ... және қиын ... ... ... ... әлеуметтік педагогика саласының ең бір кенже ... ... ... бірі – ол мүмкіндігі шектеулі балалармен жұмыс. Ресейде
бұл тақырыпты А.В.Мудрик, ... ... ... ... ... сияқты ғалымдар педагогиканың
осы саласында бірқатар еңбектер жазып, бұл қазіргі таңда өте ... ... атап ... ... ... ... Сулейменова Р.А.,
Халықова Б.С., Ниязбекова, Колумбаева Ш. т.б. ғалымдар осы ... ... ... ... ғылымының бұл дамушы саласының
зерттеу объектісі мен пәнінің нақты анықталмағандығын, негізгі ... де ... ... ... ... ... табуды қажет ететін
сұрақтарының өте көптігін айта кеткен жөн деп білеміз.
Қазақстанда халыққа әлеуметтік-педагогикалық шаралары үкімет тарапынан
соңғы ... ғана ... ... ... ... көрсететін
реабилитациялық мекемелердің аздығы, онда ... ... ... ... ... балалардың әлеуметтік-
педагогикалық көмекпен ... ... ... шешімін таппай
жүрген мәселелердің бірі болып табылады. Қазақстанда мүмкіндіктері ... ... ... бағыттарын анықтап, шешімін табу
жолдарын іздестіру және нәтижелерді тәжірибеде іске асыру тақырыбымыздың
көкейкестілігі болып табылады.
Зерттеу жұмысының ... Егер ... ... сай ... шектеулі
балалармен әлеуметтік-педагогикалық жұмыс жасау жүйесінің тиімді жолдары
жасалып, анықталса, онда мүгедек балалармен жүргізілетін ... ... ... ... ... нысаны.
Мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған реабилитациялық ... ... ... ... ... ... Реабилитациялық мекемелердегі мүмкіндігі
шектеулі ... ... ... ... ... мақсаты: Мүмкіндігі шектеулі балаларды тәрбиелеу, дамыту,
әлеуметтендірудің, көмек көрсетудің бағыттарын анықтау, тиімді ... ... ... Мүмкіндігі шектеулі балаларға араналған
реабилитациялық мекемелердегі ... ... ... ... ... ... осы ... педагог қызметін айқындау.
РЕФЕРАТ
Қорғауға ұсынылып отырған бітіру ... ... ... екі бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен
тұрады.
Жұмысты жүйелі түрде баяндау ... ... ... ... ... ... шектеулі балаларға қатысты еңбектер жазған
ғалымдарының зерттеулері, негізгі нормативтік құқықтық актілер, халықаралық
стандарттар мен ... ... ... ... ... ... негізгі бөлімі екі тараудан тұрады. Бірінші тараудың бірінші
бөлімінде, мүмкіндіктері шектеулі балалармен мәселенің зеттелу ... ... ... ... ... ... шектеулі
балаларға қатысты жүргізілетін ... ... ... ... бөлімі үш тараудан тұрады. Бірінші тарауда әлеуметтік
педагогтың реабилитациялық мекемелердегі қызмет жүйесінің ... ... ... ... балалармен әлеуметтік-педагогикалық жұмыс
технологиясы, үшінші ... ... ... ... қолдау
саясаты қарастырылған.
Жалпы жұмысты жазу барысында, мүгедектерді ... ... ... тұстары баяндалып, кейбір өзекті ... ... ... ... зерттеудің теориялық
негіздерін ашу;
• мүмкіндіктері шектеулі балалар және ... ... ... ... ... ... ... шектеулі балаларға қатысты мемлекеттің
әлеуметтік саясатын қарастыру.
Жаңашылдығы: Мүгедектер өмірінің ... ... ... ... заңдар қабылдаған "Мүгедектер үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз
етудің" стандартты ережесінің аясында анықтау.
Тәжірибелік маңыздылығы: Үкіметтің әлеуметтік-педагогикалық мәселесін
шешуге, мүмкіндіктері шектеулі ... ... ... ... қосу.
Зерттеу әдістемесі: Себеп - салдарын анықтау, талдау, тарихи, логикалық
және т.б. әдістемелер.
Күтілетін ... ... ... ... жеке ... факторы ретінде дәлелденуі.
Зерттеліну дәрежесі: Шетел социологтарының ішінде зерттеуге үлес қосқан
Паула Пиетила, Топиас Кенккеля және т.б. ... ... ... ... ... ... ... Н.Ф., Шаталова Е.Ю., Соболь А.Я., Повленко П.Д. және т.б.
көптеген ғалымдар.
Мүмкіндіктері шектеулі ... ... ... ... ... үлесі өте зор. Ал осы мәселе төңірегінде ой - пікірлер
айтып жүрген Межибовская И.В., Аманбаев А.А., Калтаева Л.М., ... ... К.И., ... А., және т.б.
І МҮМКІНДІКТЕРІ ШЕКТЕУЛІ БАЛАЛАРМЕН ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЖҰМЫС ЖҮЙЕСІНІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Мүмкіндіктері шектеулі балалармен жұмыс жүйесінің қазіргі
күнгі жағдайы
Қоғам ... ... ... бар ... ... ... ... өмірімен тұруына мүмкіндік беру мақсатында
бейімдеуі қажет.
1989 ж. БҰҰ заң ... ие ... ... ... құқығы туралы
конвенцияның тексін қабылдады. ... ... ... бар ... ... сенімдерін сақтап, қоғамның өміріне белсенді араласып, толық
және салауатты өмір сүруі үшін ... ... ... Мұнда
мүмкіндіктері шектеулі балалардың жақсы дем алуы, білім алуы, еңбек ... ... алуы т.б. үшін ... ... алуы (ата - ... жақын,
қамқорын адамдардың финансттық ресурстарын есепке алу арқылы) жүзеге
асырылады.
1971 жылы БҰҰ бас ... ... ... ... ... туралы Декларацияны қабылдады. Мүмкіндігінше мүгедек балалар
оқуға, білім алуға, емделуге, жұмыс ... ... ... ... ету, өз ... дамытуға жағдай жасау туралы
айтылады. Оның ішінде нәтижелі еңбек ету, пайдалы іс - ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуде және
қанағаттанарлық өмірлік дәрежеге қол жеткізу туралы айтылады.
Мүгедек - балалар үшін үлкен маңызға не ... ... ... ... ... бала ... ... немесе қабылдап алған ата
- анасының отбасында тұруы қажет деп ... ... ... ... көмек алуы тиіс делінген. Ал қажет болған жағдайда олар ... ... тиіс және жаңа орта оның ... ... өзгеше болмауы
тиіс.
БҰҰ экономикалық, әлеуметтік және мәдени ережелер туралы халықаралық
пактінде ... ... ... ... ... өзінің денелік және
психикалық денсаулықтың мүмкін болатын дәрежесіне жетуге ... ... ... ... жақтарын қамтитын тұтас құжат БҰҰ қабылдаған
"Мүгедектер үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етудің стандартты ережесі"
болып табылады.
1993 жылы әлемдік даму ... есеп ... ... ... тапсырысы
бойынша дүние жүзі халықтарының денсаулықтарына арналған ... ... жаңа ... ... ... ... ... жақтарына құралдар бөлу туралы айтылады [1].
Ана мен ... ... ... жоспарлау мекемелері, балалар мен
жеткіншектерге тән ауруларды ... т.б. ... ... ... ... қана ... көп ... бойы денсаулығынан айрылып,
аяқ астынан уақытынан бұрын өлуді қысқартады.
Өмір ғана құндылық ретінде қарастырылып қоймай, аурусыз, ... ... ... ... даму да өмірдің ... ... ... өмір сүру қабілеттерін ... даму ... ... ... ... ... алмауға болашақта, өз
мінезін бақылай алмауға, бағдарын, басқалармен аралсуын, ... ... ... алып ... мәселесін адамның әлеуметтік мәдени ортасынсыз — отбасы, үй
- ... ... ... ... Мүгедектік, адамның мүмкіндігінің
шектеулілігі таза медициналық құбылысқа ... ... ... ... оның ... болдырмауға
әлеуметтік - медициналық, әлеуметтік, экономикалық, психологиялық т.б.
факторлар көмектеседі. ... да ... ... ... - ... мен ... әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың
әлеуметтік - экологиялық моделіне ... Бұл ... ... ... ... ... ауруына сәйкес немесе дамымауына
сәйкес емес, сонымен бірге оны ... ... және ... ... ... ... сай ... қоғамдағы кері
түсініктерден, ... ... ... да ... Церебральный паралич диагнозын қойған бала оған арнайы бейімдеу
техникаларын қалдыру, жаттығу ... ... т.б. ... ол ... ... ... Адамның араласқысы келмеуі, кішкене кездерінен
бастап олардың ... ... ... ... ... ... ... қорғайтын ең негізгі әлеуметтік орта. Бірақ балаға
қатысты отбасы ... ... ... ... ... ... финанстың қамтамасыз етілуіне, демалуына, әлеуметтік белсенділік
көрсетулеріне көп шектеулер болады. Сонымен олар өз көңіл - ... ... ... ... ... ... ... құрылымы мен қызметі уақыт барысында өзгеріске ұшырап,
отбасының ... - ... ... әсер етіп ... [3].
Отбасының өмірлік циклі түрлі даму деңгейлерінен тұрады:
Неке құру, бала туу, олардың ... ... ... ... кету ... ... ... қартаю т.б.
Мүгедек балалары бар ... ... даму ... ... ... тиіс.
Мысалы: мүгедек - баласы бар отбасының өмірлік ... бала туу — ... ... бар ... ... ... алу,
эмоцианалдық дағдылану, отбасының басқа мүшелерін хабардар ету;
2. ... ... - ... оқу түрі ... шешім қабылдау,
құрдастар тобының әсерін уайымдау, оның оқуын ... ... тыс ... ұйымдастыру;
3. жеткіншектік кезең - ... ... ... ... ... мәселелердің пайда болуына байланысты
мәселелер, құрдастардың оны жақындасуы (олар ... ... ... ... ... ... ... — отбасылық жауапкершіліктің жалғауына
дағдылану, есейген баланың тұратын жері туралы шешім ... ... ... ... ... ... ... ата - аналардан кейінгі кезең – ерлі - зайыптылардың өзара қарым
- қатынасының қайтадан құрылуы (мысалы: егер бала ... соң ... ... ... және баланың тұрғылықты
жеріндегі мамандармен өзара қарым - қатынас жасау [2].
Тарихи тұрғыдан "мүгедектілік" және ... ... ... және ... ... ... ... Сондықтан да
мүгедектілікті талдаудың әдістемелік көзқарастары денсаулықты ... ... ... ... көп ... бойы ... , шартты
мойындамай, оны дұрыс емдемеудің салдары деп қарастырып келді. Сол себептен
де бұл проблеманың әлеуметтік жағы ... ... ... ... ... ... ... алынған. Осыған орай ... ... ... басты міндеті, кәуаландырып отырған адам қандай
кәсіби қызметті атқара ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік - биологиялық критерий;
алынбаған. «Мүгедек» түсінігі «жазылмайтын ауру» түсінігіне теңдестірілген.
Сонымен, құқықтың аясында және ... ... ... адамның
әлеуметтік рөлі екінші орынға ығыстырылған, және де ... ... ... ... ... беру және ... да ... қолданатын көп профильді реабилитация тұрғысынан мүлде
қарастырылмаған ... ... ... ... ... ... ... және оның
әлеуметтік қажеттілігін тудыратын, зақымдану немесе дефектілердің
салдарынан ... ... ... ... ... ... ... бар тұлға ретінде сипатталынады. Мүгедектілік,
халықтың әлеуметтік жайсыз жағдайының басты ... ... ... ... әлеуметтік жетілгендігін, экономикалық толыққанды ... ... ... және ... — адам мен ... өзара іс
- әрекетінің бұзылуын сипаттайды.
Жалпы, таңдаудың шектеулі екендігі жағдайындағы адам ... ... ... ... бірнеше негіздегі аспектілері
бар: құқықтық; әлеуметтік – орталы; психологиялық; қоғамдық-идеологиялық;
өндірістік - ... ...... ... ... ... ... шешудегі құқықтық аспект
Құқықтық аспект; мүмкіндіктері шектеулі балалардың құқығын, еркіндігін
және міндеттерін қамтамасыз ... ... ... Президенті 1999 жылы 21 ... ... ... шектеулі балалардың әлеуметтік
қорғалымдығы туралы заңға қол ... Осы ... ... ерекше әлсіз
бөлігіне әлеуметтік қорғау кепілдемесі берілген.
Заңның негізін құрайтын үш принципалдық ережені айтып өту керек:
- Бірінші — бұл ... ... ... алу үшін ... ... ерекше құқықтың болуы; қозғалыс құралдарымен
қамтамасыз етілуі; арнайы ... - үй ... жеке ... ... ... және ... ... жер учаскелерін бірінші кезекте алулары, және тағы
басқа. Мысалы, тұратын жерлер қазір денсаулығын және басқа ... ... ала ... ... - балалары бар
жанұяларға, мүгедектерге берілетін ... ... ... ... ... аурулар
тізіміне сәйкес, жеке бөлме түрінде қосымша тұратын жер алуға
құқылары бар. Ол ... деп ... және де бір ... төлеммен төленеді. Тағы бір мысал, мүгедектерді
жұмыспен қамту үшін ... ... ... ... байланыссыз 30 адамнан көп жұмысшысы бар кәсіпорын,
мекеме, ... үшін ... ... қабылдауына квота
белгіленеді — жұмысшылардың орташа тізімді ... ... ... үш пайыздан кем емес);
- Екінші бір маңызды ереже — бұл мүгедектердің, өмір қызметіне,
мәртебесіне және т.б. ... ... ... барлық
процестерге белсенді қатысушы болуға құқықтары. Бұл ... ... ... соттық тәртіпте жарамсыз деп
танылады;
- Үшінші ереже, арнайы мемлекеттік қызметтерді құруды ... - ... ... және ... ... ... өмір қызметін қамтамасыз ететін жүйені
құрады. Сонымен қатар, медициналы - әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... қорғаудың әр түріне деген қажеттілігін
анықтау; кәсіби ауру ... ... ... еңбекке
жарамдылығын жоғалтуының дәрежесін анықтау; халықтың
мүгедектілік деңгейін және ... ... және ... мүгедек балалар проблемасын шешудің негізгі бағыттарына ерекше
назар ... Атап ... онда ... ... ... өмір қызметінің кедергісі жоқ ортасын құрудағы ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік
базасы ретіндегі реабилитациялыық индустрияны құру, мүгедектердің еңбегі
мен ... ... ... ... ... ... ... беруді және де оларды ішінара жұмыспен қамтуды
білдіреді. Заңда медициналық, әлеуметтік және ... ... ... көп ... ... бар ... жүйесін құру жайында
айтылған. Сондай - ақ мүгедектермен жұмыс ... ... ... оның ... мүгедектердің өз ішінен дайындау проблемасы да
қозғалады [4].
Әлеуметтік - орталы ... - ... ... ортамен (жанұя, еңбек ұжымы, үй
- жай, жұмыс орны және т.б.) және ... ... ... ... ... ... ... еңбек рыногы және т.б.)
байланысты мәселелер кіреді.
Әлеуметтік жұмысшылар ... ... ... « ... ... ... бар, ... сыртқы көмекті қажет ететін қарт
адамы бар жанұялар құрайды. Ондай жанұя бұл кезде микроорта т.б. ... ... ... ... ... /1/ ... ... жанұя
мүшелері бар 200 отбасының әлеуметтік қызмет көрсетуді ... үшін ... ... ... ... білуі қажет,
олар:
84,8% - жалпы аурулар,
6,3% - соғыста болғандар (соғыс мүгедегі),
6,3 % - бала ... ... ... ... да бір ... жатуы
жеңілдіктер мен ерекшеліктерге байланысты. Әлеуметтік ... ... осы ... ... ... ала ... әрекет етуші заңға сәйкес
жеңілдіктердің жасалуына ат салысу болып табылады. Мүгедек адам немесе қарт
адамы бар ... ... ... үшін ... ... осы жанұяның
әлеуметтік жайын, оның құрылымын (толық, толық емес) анықтауы өте маңызды.
Бұл факторлардың болуы ... ... ... ... әдістемесі және де
жанұяның әр түрлі сипаттағы қажеттілігі байланысты. Зерттеу барысында 45,5%
- толық, 28,5% - ... емес ... ... мен ... ... 26% ... онда да ... жағы басым болған (84,6%). Айта кететін бір
жайт, ұйымдастырушы делдал, атқарушы ретінде ... ... рөлі ... ... үшін мына ... ... - психологиялық қолдау, медициналық көмек, әлеуметтік - тұрмыстық
қамтамасыз ету. Моральды — психологиялық қолдауды ... ... ... үшін келесілер ең өзекті болып ... ... ... ... ... (71,5%), қоғамдық
ұйымдармен байланыс ... (17%) және ... ... ... (17%). ... жанұялардың ішінде әлеуметтік қамсыздандыру
органдарымен байланыты ұйымдастыруға 60,4%, толық емес жанұялардан — ... ... — 76,9% ... ... ... ... ... сәйкесінше — 27,5%, 12,3%, 3,8% жанұялар ұмтылады ... ... ... жандандыруға 19,8% толық жанұялар, 5,9% толық емес
және 26,9% жалғызбастылар мұқтаж болады. Бұл жағдай, мүгедектердің өздеріне
көрсетілетін ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді ұйымдастыруға деген мұқтаждықты талдаған
кезде 71% жанұялар ... ... ... қажеттілік туғызса,
жанұялардың жартысына жуығы (49,5%) тар мамандық иелерінің кеңестеріне, ... ... ... мұқтаж болған. Толық жанұяларда көрсетілген
медициналық көмек түрлеріне деген қажеттіліктің рангілік орындары ... ... ... (50,7%) ... ... ... қажеттілік,
екінші (40 %) — диспансерлік бақылауға, ал үшінші (30,3%) — тар ... ... ... ... ... ... емес ... ең
басты мұқтаждық (37,4%) диспансерлік бақылауда, 35,4% жанұялар тар мамандық
иелерінің кеңесіне және 26,7% - ... ... ... ... білдірген. Жалғызбастыларда тар мамандық иелерінің
кеңестеріне ... ... ... (34,3%) және де тең ... ... ... ... диспансерлік бақылауға да қажеттіліктер
орын алған.
Зерттеуге ... ... ең көп ... ... -
тұрмыстың қызметтіліктерге екен белгілі болған. Бұл, еңбекке қабілетсіз
жанұя мүшелерінің қозғауларының ... ... ... сыртқы
көмекке мұқтаж болады және де өздеріне сау адамдарды байлап ... ... азық - ... дәрі - ... ... алып береді, жеткізіп береді
және оларға әр түрлі үйден тысқары шығатын негіздегі тұрмыстық қызметтерді
көрсетеді. Сондай - ақ оны ... ... ... ... ... түліктерді және тұрмыстық қызметтерді алудағы қиындықтармен де
түсіндіруге ... ... орай ... ... ролі ... ... әлеуметтік - тұрмыстық қызмет көрсетудегі
қажеттіліктерін бағалаған ... ... ... Барлық
зерттелінгендердің ең басты қажеттіліктері кір жуушыларға екен (88,5%),
химиялық ... (82,5%) аяқ киім ... (64,6%). ... ... жуып - ... ... ... айқындалған (27% жанұя),
үйлеріне жөндеу ... ... (24,5%), тең ... (20,5% ... ... - түлік пен дәрі - ... ... әр ... ... ... ... көрсеткендей, жалғыз бастыларда басқа
жанұяларға қарағанда азық - түлікті жеткізуге (50%), пәтерлерін жинауға
(46,2%) дәрі – ... ... (40,4%) ең көп ... ... мәлімет, деректер, еңбекке ... ... ... ... қажеттіліктері елдегі әлеуметтік - экономикалық жағдаймен бір
жағынан анықталса, екінші жағынан мүгедектердің өзін - өзі ... ... ... ... ... ... зерттеуге алынған жанұяның әлеуметтік қорғаудағы ... ... ... ... ... - ... проблемалар
төңірегінде топталып отыр, ал әлеуметтік қорғау тұрғысынан ең көп ығыр
көруші топ — ... ... ... ... азық - ... дәрі - дәрмектерді жеткізуге, пәтерлерін ... ... ... ... ... ... қажеттілік туғызатындары
белгілі болды. Моральды - психологиялық қолдауға деген жанұялардың
қажеттіліктерінің қалыптаспағандығымен түсіндірілсе, ... ... ... ... ... екі ... да өзара тығыз ... ... ... ... қалыптастыру қажет болып отыр.
Нормативтік құжаттарда, ... ... ... ... қазіргі қалыптасқан жағдайды ескере отырып тек қана
ұйымдастырушылық ... ... ... шектелмеу керек. Осы
тұрғыдан басқа да қызмет түрлері ... бір ... ие ... ... ... ... қызметін кеңінен пайдалану жөніндегі
мүмкіндіктер туралы халықтың хабардар болуы ... ... ... мен ... ... ... ... (рыноктік
экономикалық жағдайында) қалыптастыру, отбасын моральды - психологиялық
қолдауды жүзеге асыру және т.б. ... ... ... ... өзінің тұлғалық - психологиялық
бағдарлығын және қоғамның, мүгедектілік проблемаларын эмоционалдық ... ... ... және ... ... айтқанда халықтың аз
жұмылдырылған санаттар қатарына жатады және қоғамның аз ... осал ... ... ... Бұл ең алдымен, мүгедектікке әкелген
аурудың салдарынан дене бітімі жағдайының дефектілерімен, сондай - ... ... ... ... және де ... үшін тән ... қозғалыс белсенділігінің төмендігімен
байланысты. Сонымен қатар белгілі бір мөлшерде ... бұл ... ... ... ... қатынасын қалыптастыратын және
онымен байланысты қиындататын психология факторларының ... ... ... ... ... әлемнен оқшауланып
қалған кездерінде, кресла - коляскадағы мүгедектер үшін ... ... ... шыққан кездегі әдеттегі қатынастардың
үзілгенінде, жолдасын жоғалтқан кездегі жалғыздық, егде ... ... ... дамуы нәтижесінде болатын мінездеріндегі ерекшеліктер
себебінен туындайды. Осының бәрі ... ерік - ... ... ... ... - құлықтың өзгеруіне әкеледі:
- қартаю — алысқа серпілген жоспардың мүлде орындалмауы,
болмаса олар бірден оқу қажеттілігімен қысыңқыланып және
шектелуі ... адам ... ... ... ... ... және қартандылыққа деген көзқарастарды
қарастырған кезде бұл проблеманың екі жағы қаралады: -ми
қызметінің жастық өзгерістермен байланысты ... ... яғни ... ... байланысты.
- биолог және әлеуметтік фактордың әсерінен қалыптасқан
осы өзгерістерге ... жаңа ... және ... ... ... реакциясын көрсететін
психологиялық феномендер.
Психологиялық саладағы қартайған кезде болатын өзгерістер әр түрлі
деңгей де ... ... ... ... ... білу ... қызметкер үшін өте маңызды, өйткені ол
оларға егде адаммен ... ... ... ... ... келтіруге және күтілетін нәтижелерді болжамауға
мүмкіндік береді.
Биологиялық қартаюдың ... ... ... ... ... жағынан тұлғаның бұрынғы қасиеттерінің күшеюі мен басымдауымен көрінсе,
басқа жағынан жалпы, оның ... ... жою ... ... ... ... тобы ... құнтты, ұқыпты адам сараң
болады, сенімсіздер - күдіктенуші болып өтеді және т.б. ... ... тобы ... қайта бағалаумен қатар барлық жаңа
құбылыстарға шыдамсыздық консерватист болуымен тәртіпке үйретуге, ... ... ... ... сипаталады.
Қартаю процесімен байланысты тұлғалық өзгерістерден басқа психологиялық
функцияның өзгеруін де назардан тыс қалдырмау ... ... есте ... ... ... ... іс - ... жалпы
бағдарлылықтың бұзылуы — адаптациялық механизмінің ... ... ... қатынасқа түскен кезде әлеуметтік қызметкерлер олардың
есте сақтау қабілетінің бұзылу ерекшеліктерін ... өте ... ... көп жыл бұрынғы жағдайды есте сақтауда қартайған кезде
жақында болған жағдайларды еске сақтау ақсайды, қысқа мерзімдік есте ... Бұл қарт ... ... ... байланысына кері
әсерін тигізуі мүмкін, яғни ол оның қызмет көрсетуіне, оған келуінің
ұзақтығы мен ... ... ... - ... қою пайда болады және тағы
сол сияқты. Қарт жастағы көңіл ... ... ... ... ... - ... жабырқауына, депрессиялық
реакцияға бейімділігімен, жылауға, реніштерін тізіп отыруымен басым болады.
Қарт адамға психологиялық ... ... ... жайбасарлық және
орталардағы бағдарлану қабілетінің төмендеуі тән. Егде жастағы патология
процесін байқалтатын психологиялық өзгерістер егде және қарт ... ... ... ... көрініс береді. Оларға дименцияның,
есеңгіреу және аффектілік бұзылудың ... ... ... ... ... ... міндері. Ал қарт адаммен әрдайым
байланыста жүретін әлеуметтік қызметкерлердің ролі бұл ... ... ... да ... бола ... ... ... айқындап, тиісті
маманның көмек көрсетуін ұйымдастыру ... ... ... - идеологаялық аспект
Қоғамдық - идеологиялық аспект мемлекеттік институттардың практикалық
қызметінің мазмұнын анықтайды және мүгедектер мен мүгедектілікке байланысты
мемлекеттің ... ... ... Осы ... ... денсаулығының көрсеткіші ретіндегі басым болып жүрген көзқарастан бас
тарту қажет, керісінше осы әлеуметтік ... ... ... ... ... және де ... проблемасын шешу —
мүгедектермен қоғамның өзара әрекеттесулерінің құзырында ... ... ... көмек көрсетуді дамыту еңбекке қабілетсіз азаматтарға
әлеуметтік қызмет көрсетудің бір ғана формасы ... 1986 ... ... қызмет көрсету орталығы деген қоғамдар ... оның ... ... ... ... көрсету бөлімінен басқа
мүлде жаңа құрылымдық бөлімшелер кірген — күндізгі келу бөлімдері. Мұндай
бөлімдердің ... қарт ... ... олар ... тұра ма ... ма, оған байланыссыз, демалыс орталықтарын құру болды. Мұндай
бөлімдерге ... ... ... де, ... үйлеріне қайтару жағы
қарастырылған күні бойы олар ... ... ... да болуға, адамдармен
араласуға, уақыттарын мәнді етіп өткізуге, әртүрлі мәдени - ... ... бір ... ыстық тамақ ішуге және қажет болған ... ... ... көмекті алуға мүмкіндіктері болады. Мұндай
бөлімнің қызметінің негізгі міндеті қарт адамдарға жалғыздықты, оқшаулауға
өмір бейнесін жоюға, өмірлерін жаңа бір мән - ... ... ... ... ... ... ... болып табылады [7].
Күндізгі келу мотивтерін реттеу басым көпшілік үшін адамдармен ... ... ... ... мәні ... ... немесе жеңілдік
бағасындағы түскі тамақты алу мүмкіндігі (61,3%), ... ... ... ... бос ... ... етіп өткізу (47%) мүмкіндіктері
тұрғандығын ... Ал өзін ... ... ... (29%) ... ... ... (18%) сияқты мотивтер бөлімге ... ... ... жетекші орынды алмайды. Оған қоса көптеген
азаматтарда (46,7%) басқа да ... ... ... ... ... байқалады. Мысалы күнде ол жерге бару оларды ... ... , ... ... ... жаңа мән - ... толтыруға»,
"босаңсу мүмкіндігіне» ие болуға мәжбүрлейді. Жекелеген азаматтарда бөлімге
ұзақ уақыт бойы келулері денсаулықтарың жақсартуына әрекет еткен ... ... ... ... ауруы және т.б.) эмоционалдық аясына
ыңғайлы жағдай, бөлім қызметкерінің мейірімділігі, сондай - ақ кез ... ... ... ... ... дене ... мен ... оң
әсер береді.
Соңғы жылдары бірқатар әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарында жаңа
құрылымның бөлімшелер, қолдауға аса ... ... ... ... бір ... ... ... көмекті көрсетуге арналған.
Қызметтің іс - әрекетінің басты бағыттары болып табылатындар: - ... ... ... ... ... мен ... беру; тегін ыстық
тамақпен немесе азық - түлік жинағымен қамтамасыз ету (қоғамдық тамақтану
кәсіподақтарының бекіткен талоны бойынша; ... ... бір рет ... ... ... ... - тұрмыстық жағдайын зерттеген соң
бір айлық мерзімге берілуі мүмкін).
- киім, аяқ киім және ... ... ... ... ... материалдық көмек көрсету;
- уақытша тұратын ... ... ... ету (кейбір
жағдайларда иммиграциялық қызметтермен бірге);
- мәселенің білікті және толық ... шешу ... ... ... және ... жедел түрдегі психологиялық көмекті көрсету, оның ішінде
сенім телефоны бойынша — аймақтық ерекшеліктеріне
байланысты басқа да ... ... ... (оның ішінде
мемлекеттік заң қызметкерлерінің ала алмайтын үлкен
жастағы тұлғаларға және ... ... ... ... ... - ... аспект
Өндірістік - экономикалық аспект ең алдымен халықты әлеуметтік
қорғаудың өнеркәсіптік негіздерін және ... ... ... ... ... құру ... ... Мұндай көзқарас,
ішінара немесе толық өзіндік кәсіби, тұрмыстық және ... ... ... ... ... ... олардың оңалту
(реаблитациялық) құралдарымен қызметтерге ... ... ... ... қүруға мүмкіндік береді, ал бұл өз кезегінде олардың
қоғамға кіріктірілуіне әрекет ... ... ... ... ... ... мемлекеттін монополияны сақтау халықтың
"белсендің бөлігін ақталмайтын экономикалық жүктемелеуге әкеледі және ... ... ... мен ... ... ... диспропорцияның әрдайым өрістеуіне әкелетін "жеңілдікң саясатын
жалғастыру үшін негіз болмақ [8].
Анатомиялы - функционалдық аспект
Мүгедектіліктің ... - ... ... ... ... ... ... және мүгедектің ... ... ... дамуына әрекет ететін әлеуметтік
ортаның (физикалық және психологиялық тұрғыдан) ... ... ... ... түсінігін ескере отырып, бұл проблеманы
шешкен ... ... ... назарының пәні адам организміндегі
бұзылушылық емес, оның шектеулі еркіндік ... ... ... жандануы болуы керек. Мүгедектерді оңалту мәні адамдардың
тұрмыстық, қоғамға және ... ... оның дене ... және ... ... деңгейіндегі (микроәлеуметтік және
макроәлеуметтік ортадағы ерекшеліктерін ескере отырып) қабілеттіліктерін
жандандыруға деген кешенді көппрофильдік ... ... ... ... ... ... көп ... оңалтудың шешуші мақсаты анатомиялық
дефектісі, функционалдық бұзылуы, әлеуметтік ауытқулары бар адамдарға
салыстырмалы ... ... өмір ... беру ... ... ... ... оңалту (реаблитация) адамдардың қоршаған әлеммен байланысының
бұзылуының алдын алады, болдырмайды және ... ... ... Бұл ... үшін дене бітімі тұрғысынан ... үшін ... - ... бар. Бұл мекеме де тірек қорғаушы
аппараттардың бұзылуы бар балалардың ең ауыр ... ... ... мақсаты - үздіксіз қарқынды жандандыру ... ... ... ... ... ... және ... оқыту,
кәсіби дайындық және еңбектік оқыту, кәсіби дайындық және ары ... ... ... ... арқылы мүгедек - балалардың
медициналық - әлеуметтік оңалтуын жүзеге асыру. Грек қорғаушы ... бар ... - ... ... ... - ... ғана
шектелінбейтін спорттық - сауықтыру жұмыстары үлкен мәнге ие. Бұл ... ... ... ... мен ... орнату қажет.
Интернат - үйлерінде дене бітімі толық жетілмеген балалар үшін еңбектік
оқулар жүргізіледі.
Интернат - ... ер ... оқып ... ... ... ... өмірлік - тұрмыстық проблемалар туралы (жұмысқа түру, үй алу ... ... ... ... ... ... ... бұл жердегі
рөлі осы жас мүгедектерге қоғамға ... ... ... жеңе
білуге көмектесуде жатыр. Бұл жерде тек қана ақпарат, кеңестер ғана емес,
сондай - ақ іс - әрекеттік көмектер ... ... үй ... ат ... үшін берілетін пәтерлерде қосымша құрылғылар мен ... ... ... ... ... ... ... және т.б. көмектесу
үлкен маңызды жайттар болып табылады. Әлеуметтік қызметкер ашық ... ... ... ... болады [9].
Медициналы - әлеуметтік аспект
Әлеуметтік қызметкер мүгедектерге ... ... ... және өте ... медициналық - әлеуметтік сипаттағы
бірқатар ... ... ... да ... ... ... ... қажет.
Қазақстан Республикасының азаматтарының денсаулығын қорғау жөніндегі
заң құжаттарында айтылғандай, мүгедектер, оның ішінде мүгедек - ... бала ... ... ... - ... ... алуға,
оңалтылуға (реабилитация), дәрі - дәрмектермен протездермен, протезді -
ортопедиялық ... ... ... ... ... етілуге, сондай - ақ кәсіби даярлану мен қайта ... бар. ... ... ... ... ... - әлеуметтік
көмекті мемлекеттің 4 - есе муниципалдық денсаулық сақтау жүйесінің
мекемелерінде ... үйде ... ал ... ... ... ... ... - халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің
мекемелерінде қаралуға құқылы.
Бұл санаттағы азаматтың ... ... ... мүгедектіліктің
ресми статусын алған сәттен бастап күшіне енеді, сол себептен де әлеуметтік
қызметкер, ... ... - ... ... ... ... білу керек, алайда ол мүгедектер үшін көбінде
күрделі әрі қиын орындалатын ... ... ... - ... ... ... ... және тобын,
азаматтардың еңбекке жарамсыздығының дәрежесін белгілейді, оларды оңалту
түрлерін, көлемін және ... ... және де ... ... де, ... ... ... бойынша ұсыныстар береді.
Әлеуметтік қызметкер бұл салада мүгедектерге қараумен қатар белгілі бір
мөлшерде ... болу ... ... ... және де ... ... әсер етеді, оның психологиялық оңалтылуына әрекет етеді.
Басқарушылық аспект
Мүгедектерді жұмысқа орналастыру және олардың тұрмысын әлеуметтік
тұрғыда ... ... ... ... ... Олар ... ... деңгейлерінде бар. Мемлекеттік тұрғыда әртүрлі комитеттер
бар: әлеуметтік қорғау ... ... ... қолдау және
т.с.с.
Республикаларда, өлке, аймақтарда, облыстарда мүгедектер ісімен
айналысатын, орталық органдарға сәйкес ... ... ... ... әкімшілік аймақтарында да мүгедектер ісі бойынша ... ... ... басқару органдарынан басқа ... ісін ... ... ... де ... ... ... арнайы
дәрігерлер жұмыс істейді, әдетте емхананың бас дәрігерінің орынбасары
рангісінде ол ауруға ... - ... ... және ... қамту органдарында мүгедектікке ұсынуға қүжаттарды рәсімдейді.
Барлық аймақтардың ... ... ... ... ... ... ... мүгедектікті рәсімдеу үшін заңдық
негіз бола алатын ... ... ... ... ... -
әлеуметтік эксперттік комиссиялар (МӘЭК) құрылған.
Сонымен қатар, әлеуметтік қамту ... ... ... ... ... ... қайта есептелуін
қарайтын, зейнетақылардың еңбектік жинақ кітапшаларына немесе байланыс
бөлімшелерінің ... ... ... ... ... ... ... ететін және т.б. айналысатын басқармалар,
бөлімдер, секторлар қызмет етеді [10].
Басқарушылық аспектінің бір жағы — ... ... ... яғни ... ... ... ... фестивальдерге,
көрмелерге, жәрмеңкелерге және т.б. іс - ... ... ... ... ... ... ... балалармен жүргізілетін
әлеуметтік-педагогикалық жұмыстардың ерекшеліктері
Әлеуметтік жұмыс пен әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың даму ... ... ... байланысты. Біріншіден оларды ерекше көңіл мен қамқорлықты
қажет ететін адамдарға деген мәдени-тарихи дәстүрдегі қатынас біріктіреді:
«мейірімділік», ... ... және тағы ... ... ... да, ... ... да текке бірдей қолданыла
бермейді. ... ... ... ... ... бар. ... ... халықты әлеуметтік қорғау сферасында дами бастады, ал
әлеуметтік педагогика білім беру жүйесінде және жастардың жұмысы ... ... дами ... өте келе ... ... әлеуметтік жұмысшылардың қызмет
сферасы бірі бірін толықтырып, кеңейе бастады. Түрлі мемлекеттік ... емес ... ... ... ... ... мектепте,
қазіргі күнде әлеуметтік жұмысшылар мен әлеуметтік педагогтар ... ... ... ... ... ... міндеттері бар және
өздерінің функционалдық міндеттерін шешеді.
Олардың ... ... ... ... ... ретінде
бөлініп шығуымен шартталады: әлеуметтік педагогика – педагогикадан, ал
әлеуметтік ... - ... ... ... бұл екі сала ... ... үстінде келе жатыр. Бұл екі саланың даму теориялары ... ... ... Бұл ... көптеген пәндері мен
объектілері, түрлі көзқарастары өте көп, ... ... ... ... ... педагогиканы әлеуметтік жұмысқа бағындыру
амалдары жасалады, және де керісінше, мұны ... ... ... ... ... қажет.
Практикалық қызмет жүйесінде әлеуметтік педагогика мен әлеуметтік
жұмыстың шығу тегі анық ... ... ... өз жұмыстарында
негізінен педагогикалық қызметтің теоретикалық және ... ... ... ... ... зерттеудің социологиялық әдістерін
және технологияларын, социологиялық теорияларын қолданады.
Әлеуметтік ... мен ... ... практикалық іс-әрекет
облыстарыны жақындығы сонша, ... ... ... ... жұмыс
тәсілдері бойынша қиылыспауы мүмкін емес.
Бұл практикалық қызметтің ара ... ... ... суреттен
көруге болады:
Практикалық қызмет облысы әлеуметтік педагогика мен әлеуметтік жұмысты
бір-бірімен байланыстыратын, ... ... ... ... ... ... бұл ... объектісіне байланысты.
Әлеуметтік жұмысшының көз алдына адам түседі, бірақ кез ... ... бір ... бар, қоғамның дені сау, табысты мүшесі болуына
кедергілері бар, толыққанды өмір сүруге бейімделмеген адамдар.
Осы және ... да ... ... әр ... өмір ... Олар психологиялық, медициналық, құқықтық, материалдық және
басқа тұрғыда көрініс табады, сыртқы факторлардың ... ... ... ... ... ұлтаралық және т.б. катаклизмалар),
немесе ішкі тұлғалық проблемалар (денсаулықтың жоқтығы, психикалық ... ... ... ... ... ... өз ... шешуге қабілетсіз болғандықтан,
олар біреуден профессионалдық көмек ... - ... ... үшін ... әлеуметтік жұмыстың объектісін, әлеуметтік дамуда ... ... ... деп айтуға болады, яғни адам әлеуметтік-субъект
ретінде, жас ерекшелігіне қарамастан.
Әлеуметтік педагогиканың көз алдына әлеуметтенуде көмек ... ... ... тұлға ретінде – бала. Әлеуметтік жұмыста көмек клиентке
көрсетілсе, әлеуметтік педагогикада көмек балалға көрсетіледі.
В.А. Никитиннің айтуы ... ... ... мен ... ... ... ... салыстыру оларды „әлеуметтік педагогика
өзіне әлеуметтік жұмысты кіргізеді” ... ... ... ... ... ... табылады” деген формулаға қойып
механикалық ... ... ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда „әлеуметтік жұмыс” арнаулы негізі – ... қиын ... ... ... ... кепілділік іс-әрекеті ретінде
трактатталады.
Шешім, ... ... шешу ... жатыр. Мұндай сұраққа шешім
табу үшін „әлеуметтік педагоика” және ... ... ... ... ... және ... бір ... оларды бір құрылымға
келтіру қажет. Мұндай міндет өз ... ... ... ... емес,
бұл көп уақытты, теоретикалық материалдарды қажет ететін және іс-тәжірибе
барысында ұжыммен бірігіп анализ жасау негізінде ғана ... таба ... ... мазмұнның қазіргі жағдайынан шығатын болсақ, „әлеуметтік
педагогика” мен „әлеуметтік жұмыс” көп жерде ... ... ... кез ... ... жұмысшы әлеуметтік педагогикалық
қатынасқа да даяр болуы қажет: сондай білім, іскерлік, дағдылар оның ... ... ... ... ... ... ... ең болмағанда, өз қызметінің педагогикалық
аспектілерін әлеуметтік мәселелерді шешу үшін ... ... ... ұмытпауы қажет. Ол болып жатқан үрдіске педагогикалық
баға ... және ... ... ... ... көріп үйренуі қажет.
Сонымен қатар әлеуметтік қызмет көрсету мекемелер жүйесінде арнайы оқу-
тәрбиелеуде қажеттіліктері бар, ... ... ... ... емес және ... ... ... жүріс-тұрысты, адамдар және түрмеден енді шыққан адамдармен,
алкоголь және нашақорлықпен айналысатын ... ... ... ... ... ... ... кеміс адамдармен арнаулы
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жұмысшы „әлеуметтік қызмет көрсету
жүйесіндегі педагогикалық жұмыс” специализациясында арнайы ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық жұмысты жүргізу және
ұйымдастыру үшін қосымша специализация ... ... ... ... кәсіби даярлық қажет.
Мүмкіндігі шектеулі балалар өз үйлерінде немесе коррекциялық қызмет
көрсететін ... ... ... және ... мекемелердегі балалармен психологтар, психоневрологтар,
педиатрлар, психиатрлар, логопедтер, мұғалімдер жұмыс ... ... ... ... ... кешенді тұрғыдан диагнотика жасау, әрбір ... ... ... оқыту, тәрбиелеуде олардың потенцияалдық
мүмкіншіліктерін жүзеге асыру;
- әрбір баланың диагнозына байланысты оқыту-тәрбиелеу
жұмыстарын ұйымдастырып, ... ... ... ... ... балалардың танымдық қызығушылығын дамыту;
- оқыту, тәрбие беру процестерінде түрлі әдіс-тәсілдерді
ендіру жұмыстары кіреді;
Реабилитациялық мекемелер диагностикалық, психокоррекциялық, ... ... ... ... ... етуі ... Коррекциялық қызмет көрсететін ... ... ... жұмысты тәрбиеші, педиатр, психолог,
психиатр, неврологтармен қатар әлеуметтік педагог ... да ... ... ... ... Әлеуметтік ақпараттық көмек- әлеуметтік көмек пен қамқорлық
жөніндегі сұрақтар бойынша ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпараттандыруға
бағытталған.
2. Әлеуметтік-құқықтық көмек- адамның, баланың құқығын қорғауға
бағытталған, балаларды тұрғындық, некелік, ... ... ... ... ... Әлеуметтік-реабилитациялық көмек- психологиялық, эмоционалдық,
моральдық күйді, денсаулықты ... ... ... мекемелерде, орталықтарда, кешедерде т.б.
мекемелерде ... ... ... Әлеуметтік-экономикалық көмек- жетім және балалар үйінің
түлектеріне материалдық көмекті, пособияны, компенсациялауды, ... ... ... ... ... Медико-әлеуметтік көмек- ауру балалардың денсаулығына қажетті
түрлі дәрілер мен құралдарды жеңіліктермен алуа көмек.
6. Әлеуметтік-психологиялық көмек- бала ... ... ... қолайлы микроклимат жасауға бағытталған, үйде,
мектепте жағымсыз әсерлерді жоюға, қоршаған ортамен ... ... ... өзін-өзі табуға бағытталған
жұмыстар.
7. Әлеуметтік-педагогикалық көмек- қараусыздық пен каңғыбастықты
тудыратын ... ... ... ... бала тәрбиелеудегі ата-аналардың құқығын
жүзеге асыруға қажетті жағдай жасауға, отбасында ... ... мен ... ... ... бағытталған [6].
Әлеуметтік педагогтың кәсіби білімі:
- Іс-әрекеттің нормативтік құқықтық базасы (заңдар, ... ... ... және ... іс-әрекетінің әлеуемттік-құқықтық ... ... ... ... мекемелер жүйесі.
- Әлеуметтік педагогикагың теорисы мен тарихы.
- ... ... ... ... ... және
әлеуметтік дамуын, нормадағы және нормадан тыс ... ... – жас ... психологиясы.
- Адамдардың топталуын және қосылуын ... ... топ, ... ... т.б.) ... ... ... Кәсіби зерттеу іс-әрекетін әлеуемттік басқару және
жоспарлау әдістері.
Әлеуметтік педагогтың кәсіби ... ... ... ... әсерін тигізетін қоғамда болып
жатқан процесстерге теоретикалық анализ; баланың күйімен оны ... ... ... ... ... қарастыру; проблеманы жою үшін
жасаған анализ.
Жобалық- әлеуметтік-педагогикалық ... ... ... және ... ... ... заңдылықтарына, әлеуметтік-педагогикалық
процесстің логикасы мен мәніне сүйенеді. Жобалау- іс-әрекеттің мақсатын,
міндетін ... ... ... нәтиженің алдын-ала көрінісін білуге,
уақытты ... ... ... ... ... ... анықтауға
мүмкіндік береді.
Проективті- Жоспарланған нәтижені қамтамассыз ететін, жұмыстың мазмұнын
нақты анықтауды жүзеге ... Олар ... ... ... ... ... ... мотивациялық сферасын есепке алу; жеке
қажеттіліктерді, материалдық жағдайды есепке алу; қойылған міндеттерге
жетудің ... ... ... таңдау; нақты бір бала үшін іс-
әрекет бағдарламасын жасау.
Рефлексивті- әлеуметтік ... жеке ... ... ... ... және ... жақтарын түсіну және алынған нәтиженің балаға,
оның пробемасына әсер ету деңгейі.
Коммуникативті- тұлғааралық ... ... ... оған ... ... ... қарым-қатынасқа кіру, байланыс орнату; баланың
проблемасын түсіну үшін ... ... ... ... ... ... емес ... бақылау. Әлеуметтік статус- бұл тұлғааралық
қарым-қатынас жүйесіндегі субъектінің ... ... ... ... оның ... ... ... болады: административті
әлеуметтік педагог (әлеуметтік педагог- методист), қоғамдық әлеуметтік
педагог, отбасылық ... ... ... беру ... ... ... ... статус маманның репутациясы мен ... ... ... ... ... ... ... педагогтың реабилитациялық мекемелердегі
қызметінің мазмұны мен құрылымы
Реабилитациялық орталық – бұл ... ... ... ... ... ... ... табылатын арнайы ... ... ... қызмет жүйесінің басқа мекемелерден бірнеше
ерекшеліктері бар.
Ең алдымен ол:
- реабилитациялық орталық ... ... ... ,
оның кешенді мінездемесі бар. Бұл ... ... ... ... ... бар
балаларға көмек көрсетудегі ең тиімді жұмыс ол – тиімді
коррекциялық іс-шаралар өткізу, ... іс ... ... ... бір ... ... реабилитациялық орталықтағы коррекциялық ... бір ... ол – ... ... бар
баланың отбасын коррекциялық жұмысқа қатысуға шақыру
(коррекциялық жұмысты ... ... ... ... ... ... ... дамуында маңызды рөл атқарады.
- реабилитациялық орталық, түрлі ауытқулары бар ... ... ... білім беретін арнайы мекеме.
Реабилитациялық орталықтардың негізгі міндеттері:
- жаңа педагогикалық технологияларды пайдалана отырып
баланың психофизикалық даму ... ... ( ... ... сауалнама, топтық бағалау);
- баланың әлеуметтік даму ситуациясы мен ... ... еске ала ... жеке ... ... және ... отбасын орталық мамандарымен біріккен жұмысқа даярлауды,
отбасы ішілік қатынастарды оптималдандыруды және баланың
дамуына ықпал ететін әдіс-тәсілдерді ата-аналарға үйрету
жұмыстарын ... ... ... ... ... ... балаларды
әлеуметтік интеграциялау бойынша жұмыстар жүргізу;
балалар мен ... ... ... ... ... емдік, қайта қалпына келтіру және оңалту
көмектерін көрсету;
- лекотека, ғылыми-методикалық ... ... ... ... арнайы құралдар қорын
қалыптастыру;
- педагогикалық және психологиялық іс-тәжірибені жинау
және өрістету;
- ... ... бар ... ... ... ... ... көмектің
қажеттігі жөнінде халық арасында түсіндіру ... ... ... ... қызметі мүмкіндігі шектеулі балалармен
коррециялық жұмыстар ... ... ... ... ... ... беру процесі оқу
жоспарының негізінде, баланың психофизикалық дамуын еске ала ... ... ... беру ... ... ... және сабақ
кестесімен белгілі бір ережелерге бағынады. Реабилитациялық мекеменің білім
беру мазмұны, орталықтың өзі ... ... және өзі ... жеке ... анықталады. Балалармен коррекциялық жұмыс, қолданылатын
коррекциялық амалдар мен баланың мүмкіншіліктер деңгейіне байланысты ... жеке ... ... ... [12].
Педагогикалық коррекция қызметі өз ... ... ... ... ... ... беру ... бағыттары.
Диагностикалық міндеттерді шешу, жеке даму ... ... ... ... ... ... ... Берілген бұл бағыт қызмет ... ... ... ... ... ... Мұнда баланың денсаулық күйін зерттеу, ... даму ... ... танымдық және эмоционалдық-тұлғалық
сферасын , бала дамуының әлеуметтік ... ... және де ... ... т.б. ... ... ... бағалаудың әрбір мүшесі, баланы
бақылауы бойынша, өз профиліне сай ақпарат даярлайды. ... жеке ... ... топтық бағалау жүргізудің нәтижесі болып табылады:
приоритетті бағыттарды анықтау, коррекциялық дамыта оқытудың мақсаттарын,
оған қол жеткізудің ... мен ... ... ... ... сүйенуге болатын баланың күшті жақтарын айқындау.
Педагогикалық коррекция қызметінің келесі бағыты – коррекциялық жұмысты
ұйымдастыру болып табылады, ... ... бар ... ... ... ... компенсаторлы механизмдерін дамытуға, олардың
танымдық сферасы мен ... ... ... ... ... және олардың алдын алуға бағытталған. Коррекциялық дамыта оқыту
орталықтың педагог-дефектологтарының, тәрбиешілерінің, ... ... ... ... ... асады.
Білім беру бағытына, әрбір жас ерекшелік периодына тән, қоғамдық
тәжірибелерді меңгеру амалдарына ... ... ... ... ... іс-әрекеттің барлық түрлерін қалыптастыру кіреді. Сонымен
қатар,балаларды мектепте оқуға дайындау негізгі міндеттердің бірі ... ... беру ... ... өз ... болу ... өнегелілік бағыттарының қалыптасу мәселелерін ... ... ... негізгі рөлді топтардың педагог-дефектологтары мен
тәрбиешілері атқарады: ... ... ... ... ... қарым-қатынас дағдыларын және дұрыс жүріс-тұрыс нормалары жөнінде
тәрбие беруі [13].
Педагогикалық коррекция жұмысының мамандар ұйымы,ата-аналардың ... ... ... оның күнделікті ... ... ... ... ... болжайды. Бұл
ұйымдағы негізгі мамандардың бірі әлеуметтік педагог болып табылады.
Балалар әлеуметтік педагогты қиын ... ... етуі ... мен ... ... ең қиын ... көмегіне жүгінеді. Өмірден көңілдері қалған, үмітін
жоғалтқан, ... ... жеке ... ... ... ... жандар кімнен болса да түсіністікті, көмекті күтеді. ... ... ... жылы сөзбен, іспен көмек беру, олардың өзіне деген
сенімін тудырып, санасына күш-жігер беру - ... ... ... Жас ... ... ... құтқару - әлеуметтік педагогтың
басты мақсаты.
Зерттеу барысындағы жүргізілген тәжірибелік-эксперименттік жұмыстарымыз
мүмкіндігі шектеулі ... ... ... әлде де ... тис ... ... ... Мысалы: ОО
«САТР» орталығының көрсеткеніндей ... ... ... ... ... жұмыстар жүргізіледі де, бірақ
кәсіби түрде нақты әлеуметтік педагогтардың қызмет көрсету ісі әлде ... өз ... ... ... ... педагогтардың кейбір
функцияларын психологтар немесе әлеуметтік жұмысшылар атқарады. Бұл әрине
жеткіліксіз. Бұл ... ... ... тұрғыдан негізделген көмек
көрсетілуі тиіс. Реабилитациялық орталықтарда мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... кеңестік әңгімелер және түрлі практикалық тренингтер неғұрлым
көбірек өткізліп ... ... ... емдеу соғұрлым тиімдірек болар
еді. Әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың жетіспеуіне ... ... ... жұмысы нәтижесіз болып отыр.
Осы ұсынысты жүзеге асыруда қажетті әлеуметтік- педагогтың функцияларын
анықтай ... ... ... ... ... ... ... қолға алдық.
Алматы қаласының ӘБЕО орталығында ... ... ... ... даму ... сараптау барысында
мынандай көрсеткіштер анықталды: зерттеу жүргізген жиырма баланың он екісі-
орыс ұлты, біреуі украиндық, алтауы қазақтар, ... ... ұлт ... ... ... ... ... болсақ, барлығының дерлік
әлеуметтік жағдайы қанағаттанарлық, кейде өте жақсы. Зерттелген барлық
отбасылары өз үйлерінде ... ... ... ... ... ... бар ... Мысалы: А-ң жоғарғы заңгерлік білімі, М-ң
жоғарғы педагогикалық білімі бар т.б. Зерттеудің ... ... ... ... дамуына жағдайларын жақсартуға күш салады.
Эксперимент кезінде мұндай психикалық және де ... ... ... ... қарастырдық. Әлеуметтік төлқұжаттарды салыстырып,
қарастырған ... бір ... ...... ... ... ... аналары инфекциялық-жұқпалы аурулармен ауырған, әсіресе бірінші үш
айлық кезеңде (гайморит, тұмау, ... ... ... пен ... ... келгенде біз тексерген жағдайда мұндай
аурулардың себебі ... жүре келе ... ... ... кезде (ерте
балалық шақта) пайда болған деген қорытындыға ... ... Т-ң ... ... ... ... ... ауырған. Мүгедек балалар кез келген
отбасында дүниеге келуі мүмкін, бірақ дегенмен көбінесе мұндай ауру балалар
әке-шешесінде девианттық мінез-құлық ... бар ... ... ... ... т.б.) ... дүниеге келеді.
2.2. Мүмкіндіктері шектеулі балалармен әлеуметтік-педагогикалық жұмыс
технологиясы
Қызметті технологияландыру әлеуметтік саладағы ең кешенді құбылыстарға
жатады. Технологияның көзқарас - ... ... ... ... ... болып табылады.
Әлеуметтік саладағы технологиялық көзқарастың ерекшелігі, онда қоғам
тұтасымен алынады, яғни ... ... ... мен топтары, адамдар
арақатынасындағы қатынастар немесе олардың ... мен ... ... — бұл, ... және ... ... ... дәрежеде субъект - субъект қатынасына ... ... ... - бір түрі ... ықтимал. Кәсіби көмек
көрсетілетін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және келісуінсіз әлеуметтік технологияларды
қайта құру ... ... ... ... ... өзі үшін және жақындары
үшін әлеуметтік технолог болып табылады деп айтуға болады. Ол ... ... ... ете ... ... ... бас тарта отырып,
әлеуметтік басқару органдары қызметінің мақсаттары мен қызмет құралдарын
бөлісе отырып немесе оған ... да бір ... ... мен ... ... қоя ... әр ... деңгейлердегі әлеуметтік технологияның
жүзеге асырылуына қатысады [14].
Сондықтан да болар, кез келген әлеуметтік технологияда қандай да ... ... блок ... - әсер ету ... болып табылады. Қоғамды
тұтасымен және оның құрылымдық элементтерін тұрақты және терең оқып ... Бұл, ... ... іс - ... заңдылығын толық, әрі жетік
білмеуімізбен емес, сондай - ақ оны құрайтын ... мен ... ... ... тұратындығымен, және де кешегі өте әсерлі және ... ... ... күлкілі және ескіріп қалған болып көрінетіндігімен
түсіңдіріледі.
Әлеуметтік технологиялық фундаменттің екінші бір ... ... ... операцияландыру және процедураларының бірлігі.
Әлеуметтік технологиялық фундаменттің үшінші блогы - әлеуметтік
технологиялардың ... ... ... әсер ... ... ... әсер етуді басынан өткеретін тұлғаның мәні. ... ... ... айналысатын адамдарда тек дана теориялық білім емес,
сондай - ақ клиенттермен өзара әрекет ... ... мен ... ... ... объектілері әр түрлі болып ... ... ... ... жасөспірімдер, толық емес немесе
көп балалы жанұялар және т.б. [15].
Әлеуметтік-педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... жай (маман еместердің де қолынан келетін);
- күрделі, белгілі бір салада жұмыс істейтін маманда белгілі
бір біліктіліктің болуын ... ... ... әр түрлі салада жұмыс істейтін бірнеше ... ... ... ... талап ететін.
Әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың мәні - әлеуметтік ... ... ... ... ... ... құқықтар өте көп шектілі
болғандықтан және тұлғаның әлеуметтік ... ... ... ... жұмыс шешуге ұмтылатын проблемалар
өте кең ауқымды және әр ... ... ... оған қоса ... бір ... ... проблемалардың әр түрлері мен типтері қиылысып отырады.
Ең алдымен әлеуметтік-педагогикалық жұмыс объектісі тек қана жекелеген
тұлғалар ... ... - ақ ... ... ... ...... еңбек
және көршілес ұжымдар, жастар немесе кәсіби топтары, ұқсас ... ... ... ... ... әлеуметтік педагогтардың
әрбір іс - әрекеті, оның қолданатын ... ... ... ... және ... ... үйлестіруі қажет, балалардың және ата -
аналардың қатынастарының, жүбайлар ... ... ... да бір кәсіпорын қызметкерлерінің жалғыз басты қарт ... ... ... ... үшін 309 үйде ... көмек көрсету
бөлімдері әрекет етеді, олар 31632 жалғыз басты қарт ... ... - ... көмекке 28 мыңнан астам адам ... ... ... — 60 ... астам мүгедектер - естуі бойынша
жөне 19 мыңнан ... ... ... ... ... мұқтаждық
білдіруде.
Мүгедектерді, демалыс және спортпен айналысуды ұйымдастыру бойынша
нақты кепілдемелерімен қамтамасыз ету, осы ... ... ... ... ... ... мен ... анықтау проблемаларын
заңдық тұрғыда шешу қажет [16].
Алматы қаласындағы мүгедектілік жағдайын талдау
Қалада барлық санаттағы 45 мың ... ... оның ... ҰОС ... - 2346 ... ҰОС теңдестірілген мүгедектер 934 ... ... I және II ... мүгедектер - 27,1 мың адам, III топтағы
мүгедектер — 7,9 мың, 16 жасқа дейінгі ... - ... — 2432 ... ... ... ... ... мүгедектер — 444 адам.
Мүгедектіліктің негізгі себептері: бірінші орында жалпы ... ... — 86 %, ... орында соғыс және соған ... — 6,2 %, ... ... бала ... мүгедектілік — 6 %, төртінші
орында еңбектегі зақымданудан — 1,8%.
Еңбекке қабілетті халық арасындағы мүгедектердің дамуына әлеуметтік
және ... ... әсер ... ... ... ... кепілденген көлемін алудағы қиындықтар, медициналық қызметтің
жоғары - құны, ауыр созылмалы ... өз ... ... ... ... проблемасын шешу үшін қала маслихаты жән әкімі
сәйкес бюджетінің қорытынды есебінен өздерінің компоненттері ... - ... ... ... ... ... және ... дене бітімі және ақыл - ой дамуы жетіспейтін балалар үшін арнайы
коррекциялық оқу - тәрбие мекемелерінің 8 типі бар, онда 3800 ... ... ... екі ... - үйі ... істейді, біреуі мүгедектер мен
психохрониктер үшін 600 орынды, екіншісі терең ақыл - ойы ... ... үшін 160 ... ... олар осы ... ... ... анықтауды қамтамасыз етпейді. 2001 ж. 350 орынга есептелген
ардагерлер үйі ашылған және 75 - ... ... ... үй ... ... ... зейнеткерлерден басқа 30 пайызын әр түрлі санаттағы мүгедектер
құрайды.
Коммуникативтік қиындықтарын ... ... ... топ ... ... сол қайшылыққа түскен адамдар ... ... ... ... ... ... да ... өзгерту, олардың
жақын әлеуметтік ортасының әлеуметтік байланыстарын ... ... емес ... орай әлеуметтік-педагогикалық жұмыс проблемасын талдау бірінші
этапта олардың тұлғалық, топтық, ... және тағы сол ... ... ... - салдарлы байланыстарының және жанама байланыстарының
пирамидасына ... ... ... ... — индивидтен жалпы адамзаттыққа
дейін немесе планеталық масштабта (мысалы, аштық пен кедейшіліктің бір
себебі ... ... ... ... ... шектеулігі болуы
мүмкін екендігі сөзсіз) алайда осыны ескере отырып, әлеуметтік қызметкер
клиенттің жағдайын таңдаған кезде, оған көмек ... ... ... ең ... ол өзі әсер ете ... және клиенттің әлеуметтік
жағдайын тұрақтандыра алатын ... ... ... жедел сипаттағы
проблемалар мен себептерді қарастыруы қажет.
Әлеуметтік-педагогикалық жұмыста көп ... ... ... ... ... ... байланысты болады. Әлеуметтік-педагогикалық
жұмыс анықтамасы жағынан демократиялық қоғамға және әлеуметтік ... ... ... да, әлеуметтілікте тұрақты константтар болып
табылмайды. Өкіметтің ... ... және ой - ... ... ... ... ... әсер етеді. Бір
уақыттары заман қажеттіліктеріне сай ... ... ... ... ... ... оның алғы ... жемісті болсадағы әлеуметтік
саясатты тиімсіз етуі мүмкін. Өкіметтегі және басқарудағы ... ... ... мен мекемелердің қызмет мазмұны мен формасына, халық
жағынан бұл қызметті қабылдауға айтарлықтай әсер ... ... ... - ... ... ... рөл ... және де олардың
мәні бақылаусыз, экстенсивті дамып жатқан технгендік процестердің жағымсыз
салдарларымен ғана емес — техногендік ... ... және ... ... ... төмендеуімен анықталады
[18].
Әлеуметтік - экологиялық мазмұны қандай да бір ... ... ... мен ... тән, және де оның ... ... жүзеге асырудың нақты жағдайларына ғана емес, ... - ... ... ... және экологиялық мәдениетінің даму деңгейіне
байланысты болады.
Әлеуметтік саясаттың тармақталынуы үшін әлеуметтік - ... мәні зор, және де ол көп ... ... ... ... ... да бір ... мәселені шешу үшін қоғам мен
мемлекеттің бөле ... ... ... саны ең ... ... ... ... Екіншіден, қоғамда көптеген проблемаларда таза экономикалық және
таза әлеуметтік шектері, өзінің табиғаты бар.
- Үшіншіден, ... ... ... ... әлеуметтік
проблемаларды шешусіз мүмкін емес, елдегі реформаның жүргізілуі де
осы реформаның барысында ... көп ... ... ... мүліктік статустарын жоғалтумен түсіндіріледі, яғни олардың
жағдайы мүшкілдеген [17].
Сонымен қатар, халықтың ... дене және ... ... жете білушіліктің және саяси сауаттылығының
өсуінсіз жаңа, жоғары технологиялы ... ... ... көп уәделік
әлеуметтік технологияда жүзеге асыру мүмкін емес.
Қоғамда ... ... ... да мәні ... ... ... Бір жағынан, әлеуметтік қатарлар мен топтарды бөлу үшін өте
нақтырақ жеке ... ... ... ... ... жүйесі
демократиялық және әлеуметтік дамудың атрибуты болып табылады, тек осындай
жүйеде ғана бәрі болмаса да, жоғары ... ... мен ... ... туады. Қоғам, барлық индивидті бір ранжирге тықпай
- ақ субмәдениет шегінде шағын топтардың ... ... ... мүмкіндік табады. Екінші жағынан қоғамның бір ... ... және ... ... және халықтың басқа бір бөлігін
осы бір әлеуметтік ресурстарының маңызды ... тек ... ... ... ... - ақ ... тіпті физологиялық өмір сүру шегінен де
тысқары бөліп тастайтын әлеуметтік дифференциация ... ... ... ... де, ... түрде де ақталмаған) әлеуметтік
тұрақтылықтың кепілі бола ... ... ... айрықша кешенін, мінез - құлықтық
проблемалар құрайды. Индивидтердің ... ... ... мінез -
құлықтарын талдаған кезде әдетте маскүнемдер, нашақорлар, қылмыскерлер,
жезөкшелер және т.б. ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін, ең алдымен девианттық мінез - құлықтылар
ауытқитын ... ... ... ... - ... ... ... нормалары түсінігін айқындап алу қажет. Осындай талдау
процесі кезінде, нормаларды анықтау проблемасы өте күрделі, ... ... және ... ... ... айқындалады. Девианттық мінез - құлық
(әлеуметтік қызметкер жағдайды талдаған кезде оны ... ... ... ... ... ... болмаса болашақта көпшілік
үшін норма болуы мүмкін, зерттеушілік, евристикалық мінез - құлық жолдары
болуы мүмкін. Әлемде ... ... ... қарай ақпараттарға ену,
өмірлік қызметті коммуникативті дамту етудің әлеуметтік проблемалары ... ие ... ... ... да ... ... мәні зор. ... әлеуметтік - экономикалық жағдайларды тұрақтандыруға
бағытталған әлеуметтік жобаларда міндетті ... ... ... жою
және ақпаратқа жоғары деңгейде қол жеткізу (оны алуда да және өз ... ... ... насихаттауда да) алдыңғы орынға қойылған. ... ... ... ену ... ... алғанда, ол ХХІ ғасырға,
енудің жолдамасы болып табылады, осы шекті енуге, ... ... ... жетуге үміттенуге болмайды [20].
Әлеуметтік-педагогикалық жұмыс проблемалардың кешенділігі, әлеуметтік
қайта құрулардың объектілері мен субъектілерінің күрделілігі, ... ... ... ... ... және ... нәтиже алу
қажеттілігі осының бәрі ... ... ... ... ал осы ... ... ерекшелігі
әлеуметтік жұмыс арқа сүйейтін технологияның сипатын анықтап береді.
Әлеуметтік-педагогикалық ... ... оның ... ... ... бір ... процедураларға және операцияларға
ұтымды түрде бөлуге мүмкіндік береді, ал осы аталғандардың іс - әрекеттері
мен нәтижелері кооперирленген және ... ... ... ... ... бірнеше өте қарапайым кіші проблемаларға бөлінеді,
олардың әрқайсысы ... да бір ... ... ... ... [21].
Айтып өткеніміздей, әлеуметтік - технологиялар тәртіпке келтіру және
отимизациялау мақсатында әлеуметтік процестер мен ... әсер ... және ... жиынтығы ретінде анықталады.
Әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың технологиясын шартты түрде үш топқа
бөлуге болады: ... ... ... ... оқып ... ... дамуының ықтималдығын болжау негізінде); қандай да бір
әлеуметтік объектіліктің дамуының құрастырылу және ... ... ... ... ... ... ... енгізу технологиясы осындай тікелей бөлуден басқа
технологияның ... ... ... ... ... ...
индивидттерге әлеуметтік қызмет атқару қабілеттіліктерін ... ... ... оңалту мен адаптациялау технологиясы). Бұл
технологияның әрбіреуі клиенттердің белгілі бір ... ... ... ... ... ... қызметтегілермен, адаптацияланған
балалар және жасөспірімдер және т.б.) енді айрықша жағдайлардағы ... ... ... ... қайшылықтар жағдайында,
жұбайлардың айырылысуы және т.б.) [22].
Әлеуметтік-педагогикалық жұмыс технологиясының ... ... ... ... қиын ... ... кез - ... жіктеу қағидалары ерікті
түрде жүреді, ол әлеуметтік қызметкердің ... сай ... ... зерттеу үшін, оқу мақсаттары үшін мәні бар, шынайы өмірде қандай да
бір технологияны алу әлеуметтік проблеманың мәніне байланысты болады [23].
Ал ... ... ... ... ... ... ең алдымен төмендегілерді бөліп қарастыруға болады:
- аналитикалы - ... ... ... ... ... ... ... топтарды, жанұяларды және жекелеген
азаматтарды анықтау және ... алу, ... ... әр ... және ... ... мұқтаждықтарды анықтау, әлеуметтік
процестердің ... ... бар ... өзгеруінің
болжамы;
- диагностикалық: орын алған өзекті және потенциалды әлеуметтік
проблемаларды талдау, ... ... ... нақты индивидуалдық және
клиенттердің әлеуметтік жағдайдағы проблемалық аясын зерттеу;
- жүйелі - ... қиын ... ... қалған адамдарға және
топтарға әлеуметтік көмек көрсетудің сипатын, көлемін, ... ... ... ... ... ... ... концептуалдық
негіздемесі, ең алдымен әр түрлі деңгейлердегі әлеуметтік қызмет көрсету
жүйесінің негіздемесі;
- жобалы - ... ... да бір ... ... ... ... ... жасау, ресурстарды негіздеу, жүзеге
асыру және бағалау, белгілі санаттағы клиенттерге көмек көрсету;
- активациялық: индивидтің, ... ... ... ... ... ... активациялауға әрекет ету, ... өз ... ... қиын өмірлік жағдайддан шығуға, өзіндік
көмек пен өзара ... ... ... ояту;
- инстументалды - практикалық: адамдар ... ... ... үшін кеңестермен тренингтер беру, қиын өмірлік жағдайларда әр
түрлі көмектерді көрсету, клиенттердің өздерінің ... ... ... үшін ... ... ... және ... да іс -
әрекеттерде әрекеттік көмек беру ата - анасының қарауынсыз қалған балаларға
немесе соған мұқтаж кәмелетке толмаған тұлғаларға және т.б. ... ... ... қорған болу;
- өкімдік - басқарушылық: әлеуметтік басқару органдарының менеджменті,
әлеуметтік қолдауға мұқтаж азаматтарға ... ... ... ... ... емес ... мен мекемелердің қызметтерін үйлестіру,
әлеуметтік ... ... ... жұмыстарға қатысу, кадрларды
таңдау және тәрбиелену;
- эвристикалық: әлеуметтік білімнің өрістеуі, ... ... ... ... ... ... ... және жалпы
мәдени дайындықтарын жақсарту, олардың біліктіліктерін арттыру [24,25].
Әрине бұл ... ... ... ... ... жүйесінде
тек жиынтық түрінде толық жүзеге асырылады, әрбір ... ... да ... ... ... қолданылуы мүмкін.
3. Қазақстандағы мүгедекгерді әлеуметтік қолдау саясаты
Мүгедектілік — маңызды әлеуметтік ... оны ... ... ... ... ... масштабы әрбір елде көптеген факторларға
байланысты болады, оның ... ... - ... ... оның бәрі де мемлекеттің әлеуметтік - саясатының қалыптасуы үшін
негіз болады. ... ... ... ... ... 8% ... Қазақстан Республикасының конституциясы бойынша ... ... ... ... ... және де ... ... адамдарды, оның ішінде мүгедектерді қорғау болып табылады. Мүгедектерге
қатысты саясат ... ... және ... ... ... ... ... бағытталған. Бұл адамдардың ... ... және де заң. Ол ... ... ... ... 30 жылда мүгедектілік проблемасын шешуге деген бірқатар
көзқарастар белсенді ... ... ... ... ... деңгейде бұл
жұмыс адам құқығын қорғау бойынша комиссиямен және БҰҰ ... ... ... БҰҰ ... ... ... ... іс - әрекеттік бағдарламасы қабылданған.
Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министірлігінің
мәліметтері бойынша ... 487 мың ... бар ... ... ... жуық ... ... адамының өзі Алматы қаласында тұрады екен.
Әрбір елде еңбекке қабілетсіз адамдар мемлекеттің қамсыздандыруының
пәнін құрайды, олар өз кезегінде ... ... ... бұрышына
әлеуметтік - саясатты қояды. Қарт адамдармен мүгедектерге ... ... ... ... оларды материалдық қолдау болып
табылады. Алайда еңбекке қабілетсіз адамдар тек қана ... ... ... Оларға әрекеттік физикалық, психологиялық,
ұйымдастырушылық және басқа ... ... ... рөл ... Әлеуметтік
қызметкердің міндетті осы акдараттарды меңгеру және де өздері қызмет
көрсететін тұлғаға ... ... ... ету және қажет болған жағдайда
заң бойынша оларға ... ... ... көмек көрсету болып
табылады. Белгілі бір дәрежеде әлеуметтік ... ... мен ... қатысты құқықтық жүйенің негіздерін меңгеруі қажет.
Негізінен әлеуметтік - саясаттың аясында сөз қозғап отырғандықтан ... ... ... ... ой толғайық.
1. Ол елдегі мүгедектердің саны жалпы халықтың 2-5 % ... ... ... ... ... ... халықтың ең кедей және оқымаған бөлігін құрайды.
3. Ол елдердегі мүгедектердің ... ... ... жас мүгедектердің
саны өсуде.
4. Орта Азиядағы мүгедектерге қатысты заңдық базаның негізін бұрынғы
кеңес дәуіріндегі ... ... ... ... ... заң
құрайды.
5. Орта Азиядағы мүгедектердің бәрін де ... ... ... ... ... ... бұл
инфрақұрылымның әр түрлі ... ... ... ... - балалар және жас мүгедектер үшін білім
негізінің осалдығы, жоғары білімге қол ... ... ... ... ... және ... ... мүгедектердің арасында шағын бизнестің
дамымағандығы және ... ... ... ынталандырушы салық заңдылықтарының жоқтығы;
- қоғам мен мүгедектердің іріктірілуі үшін жағдайлар
жасамайтын қоғамдық - ... ... заң ... базаңың осалдығы;
- мүгедектерді инватехникамен (коляска, балдақ, протездер,
есту аппараттары, сурдотехникалар және т.б.) ... ... ... ... білімдік және басқа да іс
- шараларға ... ... үшін ... Орта Азия ... ... қоғамдық бірлестіктері
санаулы - ақ, олардың материалдық - техникалық базасының
дең гейі ... және де ... ... ... ... ... ... Орта Азиялық мүгедектердің қоғамдағы бірлестіктің көптеген
іс - шараларының ... ... ... ... ... және солардың қолдауымен өтеді.
Осы ретте Алматы қалалық мүгедектер қоғамының (АҚМҚ) іс - ... және де ол ... ... ... Онда әр ... ... мың ... мүдделері сақталады; естуі, көруі, ... ... ... бар, ... ... бар, бала жастағы, еңбектік
мүгедектер, қарулы ... және ... ... ... , ... - балалар, мүгедек - әйелдер жөне т.б.
АҚМҚ ... ... ... ... Әкімінде мүгедектердің
құқықтары мен мүдделерін қорғау ... ... кең ес ... ... ... ... ... қызмет салаларында мүгедектердің проблемалары
бойынша ұсыныстарды жасайды және береді, олар яғни; әлеуметтік ... ... ... ... ... беру, ғылым, техника, мәдениет ,
спорт және т.б.
АҚМҚ және координационалдық кеңес инициативасы бойынша 2003 - 2005 ... ... ... ... ... ... мақсаттың
бағдарламасы жасалған.
АҚМҚ қатысуымен Алматы қаласында барлық әлеуметтік ... ... ... Мысалы, жаңа жылды тойлау, 8 ... ... ... ... атап өту, балалары қорғау күні және т.б., Сондай - ақ
көптеген спорттық сайыстар да ... ... ... ... ... ... ... Респуликасының чемпионаттар, спортакиадалар,
паралимпиялық ойындарының және халықаралық ... ... ... ... ... - ның ... ... оның заңдық әрекеттерінде қатысуы,
өкіметтің аймақтық және орталық ... ... ... етуі Алматы
қаласында және Қазақстан Рспубликасы бойынша мүгедектердің проблемасын
шешуді бірден алға жылжыта түсті.
Қазақстан Республикасының ... ... ... 386,2 мың ... адамдар тұрады, оның ішінде
мүгедек әйелдер 24 мың , мүгедек - балалар, 16 жасқа дейінгі — 49,8 ... ... ... 58,8 мың және т.б. Бұл ... ... ары қарайғы өсуі дені сау халықтың ... ... ... ... ... саны мен сапасының төмендеуі
сияқты қауіп төндіруі мүмкін деген қорытынды жасауға ... ... рет 2002 жылы ... халқтың 46133 адамы мүгедек деп танылған,
оның ішінде әйелдер — 18892, олардың 26138 - қалада ... 19995 — ... ... — 30632. ... ... деп танылғандардың ішінде:
- I топтағы мүгедектер — ... II ...... III ... ... ал мүгедектіліктің себебі жағынан жалпы аурудан — 38188,
- еңбектегі зақымдану - ... ... ... — 111,
- бала жастан мүгедектер — 5524.
Еңбекке қабілетті халық арасындағы мүгедектіліктің дамуын ... ... ... әсер етеді: жұмыссыздық, медициналық қызметтің
жоғарғы құны және т.б.
Мүгедектілік проблемасындағы ең осал ... ол ... - ... ... жанұяларының әлеуметтік проблемалары.
Мүгедек - балаларға оқу мен тәрбиенің арнайы жағдай жасалынулары талап
етіледі. Республикада көру ... ... ... үшін 8 мектеп бар,
онда 1240 мүгедек - балалар оқиды және есту қабілеті бұзылған балалар үшін
19 ... бар, онда 2706 бала ... ... ... ... ... ... жоқ мүгедек -
балалар, психологиялық - медициналық, педагогикалық кең ... ... оқу мен ... үй жағдайында ала алады. Қазіргі таңда
2270 мүгедек - балалар үйдегі жағдайда білім алуда. Оқуға кеткен ... ... үшін ... ай ... ... ... ... оның орташа
мөлшері 374 теңгені құрайды.
I және II топтағы, жоғарғы және орта ... оку ... ... ... денсаулығының жағдайына байланысты көп ... ... ... жатады.
Бұрындары дәстүрлі түрде мүгедек адамдар ... ... ... ... қалған. Олар үшін жаңадан жұмыс орындары ... ... әр ... ... ... ... ... шығарып
жатады, өйткені еңбек рыногында еңбекке қабілетті адамдар ... ... көп ... ... ... үшін бос ... өте сирек беріледі. Мүгедектерді жұмысқа
орналастыру үшін жұмыс орындарын есепке алудың ... жоқ. ... ... үшін ... есепке алуды ұйымдастыру түріндегі жұмыс
орындарының банкін ашу қажет.
Мүгедектерге әлеуметтік қолдау ... ... ... 1991 ж. 21 ... ... ... әлеуметтік қорғаулары туралы, 1997 ж. 16 ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы асыраушысынан айырылу және жасы бойынша, 1999
ж. 5 ... ... ... арнайы мемлекеттің жәрдем
ақылар туралы” заңдармен және басқа да заңдылық ... ... ... ... беру ... протезді - ортопедиялық
бұйымдармен және аяқ киімдермен ... ... ... ... ... ... ... аппараттарымен және сигнализаторлармен
компенсаторлық техника - құралдарымен қамтамасыз ету.
Қазақстан Республикасының барлық ... ... ... ... ақылар алады. Жалпы аурулар бойынша, еңбектік зақымдану,
кәсіби аурулар, бала жасынан ... ... ақы ... ... ж. 1 сәуірінен, басқа жәрдем ақы түрлеріне ... 1,2 және ... ... ... ... зақымданудан, кәсіби аурулардан, 16
жасқа ... ... - ... Үлы Отан ... ... тұлғаларға үй - жай (коммуниалдық) қызметтерінің жылу ... ... ... үшін арнайы мемлекеттік жәрдем ... ... және ... ... ... ... ... өздерінің қызметтік құзыры шегінде былай белгілейді:
- тұтыну бағдарламалары индексінің өсуіне сәйкес мемлекеттің
әлеуметтік жәрдем ақыларға қосымшалар;
- сыртқы ... ... ... ... мүгедектерге
қараудың мемлекеттік жәрдем ақыларына қосымша төлемдер;
- санаториялы - курорттық емделу бойынша жеңілдіктер.
Жергілікті өкілді және атқарушы ... ... ... ... және ... өмірлік деңгейін өз бюджетінің
есебінен арттыруға бағытталған басқа да шешімдерді қабылдайды.
Республикаларда қарт адамдар және мүгедектер үшін 15604 ... ... - ... ... ... олардың ішінде 25 интернат - үйлері
психоневрологиялық ауруларға арналған, ол 7042 орынға ... және ... ... - ... үшін, ол 2721 орынды.
Қазақстанның мүгедектерге қатысты заңдылығы
Мүгедектерге қатысты ... ... ... ... және ... мүгедектердің әлеуиеттік
қорғалуы туралы” (21 маусы 1991 ж.) ... ... ... өмір қызметін қандай да бір ... ... ... үшін сәйкесінше арнайы заңдық актілер ... - ақ ... ... ... салалық актілерде бейнеленген.
Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасында адамдарды үймен қамту
үшін жағдайлар жасалынады. Заңда көрсетілген, үйге ... ... ... ... ол, заңмен белгіленген нормаларға сай ... ... ... ақыға беріледі. Бұл норма ... ... ... 1997 ж. ... үй ... ... заңында және Қазақстан
Республикасындағы мүгедектердің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... қарт ... жүрек - қан тамырлары және басқа да ауыр
аурулармен ауыратындарға мемлекет үй ... ... ... олардың
төменгі этаждардан алу тілегін немесе лифтілері бар ... ... ... ... ... ... Мүгедектерге, оңалтудың ... сай ... ... барлық ... және түру үшін ... да ... жағдайларды ескере отырып
түрған үйді тандауға құқық беріледі.
Халықтын нашар тұратын жанұяларына үйді ... ... ... төлемдерінің, сондай - ақ үйді жалдап тұру ... ... ... үшін ... ... үй ... компенсация (тұрғын үйге
деген жәрдем ақы) беріледі. Тұрғын үйдің жәрдем ақысы, адамдардың жекелеген
санаттары үшін үйдің және коммуникалдық ... ... ... ... ... ... ... халықты әлеуметтік қорғаудың
бір түрі болып табылады.
Ал денсаулық ... ... ... ... акт Қазақстан
Республикасының 19 мамыр 1997 ж. „Қазақстандағы ... ... ... заңы болып табылады.
Мүгедектердің, қазіргі технология негіздерінде ... ... ... ... ... ... ... бар барлық
мүгедектер, өкілденген мемлекеттік ... ... ... ... ... тегін протезді - ортопедиялық бұйымдармен және аяқ -
киімдермен қамтамасыз етіледі. // Қазақстан Республикасының 7 маусым ... ... беру ... ... ... ... беру салаларындағы мемлекеттің
саясатының негізгі қағидалары:
1) Білім алудағы Қазақстан Республикасының тең құқылығы.
2) Әрбір азаматтардың интеллектуалды ... ... ... ... ... ... халықтың барлық деңгейлерін
білім алудағы бәрінің қол жеткізуі.
Мемлекеттің толығымен немесе ішнара білім алу ... ... ... ... ... ... өз ... алады.
Әлеуметтік көмек көрсетілетін азаматтардың санатына жататындар:
- жетім балалар, ата – анасының қарауынсыз қалған балалар;
- дамуында мүмкіндігі ... бар ... ... ... ... мүгедектер;
- көпбалалы жанұяның балалары;
- заңмен анықталатын басқа да саладағы адамдар.
Денсаулығы жағынан көп уақыт арасында жалпы білім беретін мектепке бара
алмайтын ... үшін үйде ... ... ұйымдарында индивидуалды тегін
оқыту ұйымдастырылады. ... ... ... бар ... білім
алу, дамудың бұзылуын коррекциялау және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бар және дамуы артта қалған балалар үшін және емдік,
психологиялық - педагогикалық коррекцияны, диагностиканы ... ... ... ұйымдар құрылады. Оңалту (реаблитациялық) ... ... ... ... ... ... 21 ... 1991 ж. „Қазақстан
Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы” ... ... ... ... салаларындағы құқықтары айтылған. Айтып
өтейік, мүгедектер дені сау адамдар сияқты барлық құқыққа ие. Ол ... өз ... ... ... ... ... құқықтарының
толық кешенін пайдалана алады.
Халықты жұмыспен қамту туралы Қазақстан Респуликасының 23 қаңтар 2001
ж. ... ... ... ... ... саласында адамдарға мыналарды
кепілдейді деп көрсетілген.
1. дискриминацияның кез-келген формаларын қорғау және ... ... тең ... ... ... ... әлеуметтік қорғау;
3. өкілденген органдардың делдалдық етуі кезінде жұмысты тандау мен
жұмысқа орналастыруға ықпал ету.
Сонымен қатар жұмыспен ... ... ету ... ... ... топқа мүгедектер де кіреді.
Қазақстан Республикасының 10 желтоқсан 1999 ж. ... ... ... ... еңбек салаларындағы дискриминацияға
тиым салынған.
Қазақстан Республикасының 20 маусым 1997 ж. ... ... ... ... ... ... зейнетақыны
белгілеу үшін еңбек мерзімін есептеген кезде есепке алынатындары:
- I ... ... II ... ... және жасы бойынша зейнеткерлерген (сыртқы
көмекті қажет ... ... - ақ 80 ... ... қарау уақыты;
- Атомдық сынақ салдарынан, экологиялық апаттардан немесе
иммунодефицит вирусымен жұқпалы ... ... ... - пен) ауыратын, зардап шеккен 16 жасқа дейінгі
мүгедектерге қарау уақыты.
Салықтық жеңілдіктер Қазақстан ... ... ... және
бюджетке төленетін міндетті төлемдер. Салықтық кодекс 12 маусым 2001 ж. 209
- ІІ ҚРЗ анықталған.
Мүгедектердің коммерциялдық емес ... ... ... ... ... құн ... бойынша жеңілдіктері бар.
Мүгедектерді 2002 - 2005 ж.ж. оңалту ... ... ... 29 ... 2001 ж. 1758 ... белгіленген.
Бағдарламалардың басты мақсаты мүгедектерді оңалтудың жүйесін құру, олардың
қоғамға жан - жақты кіріктенуіне мүмкіндік бөлу, тәуелсіз өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... балалардың негізгі құқықтары мен еркіндіктері ... ... ... ... ... және ... ... құқығы туралы” 8 тамыз 2002 ж. ... ал ... ... ... ... ... ... Республикасындағы мүгедектердің әлеуметтік қорғалуы
туралы және Мүмкіндіктері шектеулі балаларды әлеуметтік және медициналы -
педагогикалық ... ... ... 4 ... 2002 ж. ... ... ... мемлекет үшін басымдықтар қатарында болып келді
және болып қала да ... 2005 ... ... „Міндетті әлеуметтік
сақтандыру туралы Заң” қолданысқа енгізілуі тиіс.
Осы жылдан бастап ... ең ... ... 10000 ... ... ... зейнетақы мөлшерін инфляция деңгейінен ілгері ... ... ... ... 2005 жылы ... 10,5 ... ... бөлінеді.
Жоғарыда айтқандай, мемлекеттің қастерлі борышы жұмыс ... ... ... ... жағдайына ие болу мүмкіндігі шектеулі адамдарға деген
қамқорлығы болып ... ... ... — біздің қоғамымыздың ізгілену мен кемелдену
дәрежесінің көрінісі [42].
Келесі жылдан ... бұл ... 15,8 ... теңге жұмсай отырып,
мүгедектігіне және асыраушысынан ... ... ... ... ... ... ... Бұл негізінен 680 мыңнан
астам адамды қамтиды [43].
Мынандай жәрдемақылар:
47 мың ... ... ... — 3 айлық есептік көрсеткішке (2757
теңгеге) (АЕК — 919 теңге);
193 мыңнан астам ... ... ... — 2,5 ... есептік
көрсеткішке ұлғайтылады (2297 теңгеге);
125 мыңдай дерлік үшінші топтағы мүгедектер 2 айлық ... ... ... ... (1838 ... мыңнан астам 16 жасқа дейінгі мүгедектер 3 ... ... ... (2757 ... айрылған 262 мың отбасы бір айлық есептік көрсеткішке
ұлғайтылатын жәрдемақылар алады.
Нәтижесінде 2005 жылы 415 ... ... ... үшін ... ... мөлшері 6700 теңгеге дейін немесе 50 пайызға
жоғарлайды.
Асыраушысынан айрылуына ... ... ... ... 20 пайызға, 6500 теңгеге дейін өседі.
Елімізде әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау министрлігі басқа да құзырлы мекемелермен біріге
отырып, нақты іс - шараларды қарастыруда [44].
6 сәуірде 2004 жылы Үкімет ... ... ... қорғау
туралы"заң жобасы кеңейтілген комитет ... ... ... қос ... ... мен еліміздегі ... ... ... ... қатысты.
Алдымен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Гүлжан Қарағұсова
заң жобасының тұжырымдамасымен таныстырды. ... ... ... ... ... өкілдерінің мүң - мұқтажы тыңдалды [45].
Республикада әртүрлі санатқа жатқызылған 386 мыңнан аса мүгедек ... ... ... ... ... 1991 жылдан бері төрт қайтара
жамап - жасқалған заңмен ... ... ... ... ... да алмасты.
Бүгінгі дейін мүгедектерді әлеуметтік ... да ... тиын - ... ... ... ... - ... және сурдотифло
құралдарымен, басқа да оңалту жабдықтарымен қамтамасыз ... ғана ... ... бар. Бірінші топтағы мүгедек — 7100 теңге, екінші ... ... ... ... ... ... 3300 теңге жәрдемақы алады. 2005
жылдан бастап бірінші топқа үш айлық есептік ... ... ... — 2,5, ... ... — 2, Ұлы Отан ... ... — 15 айлық
есептік көрсетьсіш көлемінде қаржы қосылмақ [46].
Аталған заң жобасының негізгі мақсаты мен ... ... ... ... олардың қоғамға жан - жақты араласып отыруына мүмкіндіктер
жасау, дербес өмір ... ... ету. ... ... жаны ... кәсіптік даярлау, жұмысқа орналастыру үшін жағдайлар туғызу да
заңда көзделген. Бірінші және екінші топтағылар мен ... ... ... және ... ... ... ... ұйымдарға окуға түсу кезінде Үкімет
белгілеген санда қабылдау квотасын ұсынады [47].
Депутаттар алдымен осы заң үшін алыстан ат сабылтып ... ... ... ... ... ... туралы» жасалып жатқан
бұл заң ... ... ... - ... ғана жүргізілген әрлеу ... ... ... ... өздері араласа отырып жасауы
тиіс. Ал біз өзімізге арналған заң жобасымен ... ... ... ... бүгінгі экономикалық ... ... Заң ... бізге дені саулармен араласуға мүмкіндік берсін. Мүгедектің ... ... ... ескерсін. Заң осы жағдайларға негізделіп жасалса болады
еді" — деген өтініштерін айтты [48].
Қ О Р Ы Т Ы Н Д ... ... өмір сүру ... ... даму ... тоқтауына байланысты әлеуметтік бейімделе алмауға болашақта, ... ... ... бағдарын, басқалармен аралсуын, оқуын, еңбек етуін
тежеуге алып келеді.
Мүгедектік мәселесін адамның әлеуметтік мәдени ортасынсыз — отбасы, үй
- ... ... ... емес. Мүгедектік, адамның ... таза ... ... ... мәселені тереңірек түсінуге, оның салдарларын ... - ... ... ... психологиялық т.б.
факторлар көмектеседі. ... да ... ... көмектесу
технологиясы - үлкендер мен балаларға әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың
әлеуметтік - экологиялық ... ... Бұл ... ... ... ... ... ауруына сәйкес немесе дамымауына
сәйкес емес, сонымен бірге оны қоршаған табиғи және әлеуметтік ... ... ... сай ... қоғамдағы кері
түсініктерден, адамдардың жақтырмай қарауларынан да болды.
Алматы қалалық ӘБЕО ... ... ... ... шектеулі балалар кез келген отбасында дүниеге келуі
мүмкін екенін білдік, яғни бұл көбіне тұқым қуалау ... ... жүре келе ... ... (сыртқы факторладың әсерінен) көз
жеткіздік.
Еліміздегі халықты ... ... ... ... ... ... тұр ... олардың 49100 - і — 16 жасқа дейінгі ... ... ... ... ... - ... ... беретін 73
интернат үйі бар, онда 16500 жалғызбасты қарт мен еңбекке ... және 2800 ... - бала өмір ... 3160 бала ... отырып, өз
беттерінше білім алады. Бұл мәліметтерді ... ... БҰҰ - ... ... жөнінде ұйымдастырған семинарына қатысқан ... ... ... ... ... ... байланыстар бөлімінің
бастығы Б.Төлегенова өз баяндамасында келтірген. Оның ... ... ... ... мен еңбекке жарамсыз азаматтарға
әлеуметтік қолдау көрсететін 327 ... бар ... Бұл ... ... ... ... ... Мүгедектер мен ардагерлерге жыл сайын
республикалық бюджеттен ... ... ... ... оларға емдеу -
сауықтыру қызметін "Ардагер» пансионаты, Павлодар ... ... ... ... облысындағы „Ақжайық” демалыс үйі және Бурабай
демалыс ... ... ... ... орны ... ... елімізде
Үкіметтің арнайы қаулысымен "2002 - 2005 жылдарға арналған мүтедектерді жан
- жақты қамқорлыққа алу ... ... ... ... ... тарапынан
жасалып жатқан түрлі қолдауларға қарамастан, мүгедектердің жағдайы ауырлау.
Өйткені, елімізде мүгедектердің еңбегін пайдаланатын көптеген кәсіпорындар
жабылып ... ... ... ... тым ... ... ... Нәтижесінде,
олардың қоғам сұраныстарын өтей алмайтын, қауқарсыз топқа айналғаны шындық.
Мәселен, соқырлар қоғамының мүшелерін ... ... ... 30 ... ... ... ... 16 кәсіпорынның жұмысы тоқтап қалған.
XX ғасыр көрсеткендей, кез - ... ... ішкі ... ... бірі ... ... қорғау жүйесі болып табылады.
Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі шешілетін мәселенің үйлесімділігі мен
бірдейлігіне қарамастан, ... ... ... мен ... әр елде, әртүрлі қалыптасқан. Мұндай айырмашылықтар әсіресе, Европа
мен Американдық елдерде байқалады.
Европаның ... ... ... ... ... жүйесінің
американдықтарға қарағанда, әлеуметтік саясаттың жүргізілетін бағытын
анықтау, жоспарлау, ... ... ... ... ... Халықты әлеуметтік қорғаудың европалық
моделі соғыстан ... күні ... ... ... ... ... Оның ... адамның «табиғи құқықтары,
концепциясы жатыр.
Ал, халыққа ... ... ... американдық жүйесінде бірінші
орында мемлекеттің көмегінде болу және соған арқа ... ... ... ... өзін - өзі ... жеке ... қол ... әлеуметтік қызмет көрсету - тұлғаның, мемлекеттің, қоғамның
моральдік және материалдық жағдайының өлшеушісі. Әлеуметтік ... ... яғни ... ... ... әлеуметтік
қорғауды қажет ететін топтар мыналар ;
- зейнеткерлер;
- соғыс ардагерлері;
- мүгедек адамдар;
- ... ... ... жетім балалар;
- көп балалы отбасылар;
- оқушы жастар, т.б.
Осы аталған топтарға өзіндік ерекшілігі бар жеке - жеке ... ... ... және ... ... ... мағлұматтар алдық.
Әлеуметтік көмекті қажет ететін топтарға әлеуметтік көмектің қандай
түрлері бар екендігін және оның даму ... мен ... ... ... шықтық.
Енді сөз соңында Қазақстандық Әлеуметтік жұмыстың қазіргі жағдайына
қысқаша тоқталып өтейік. Қазіргі кезде елімізде осы соңғы он жыл ... ... ... қорлары ашылуда. Олардың іс - әрекеттерінің
негізгі бағыттары бойынша, мүгедектерді қорғау, ... ... ... ... және зейнеткерлер мен ардагерлерді қорғау т.б.
да қайырымдылық ұйымдары жұмыс істеуде.
Елімізге жаңа келіп жатқан әлеуметтік жұмыстың ... ... ... ... ... ... деп үміт артамыз.
Қосымша 1
Тема занятия: «Весна»
Цель занятия:
обрзовательные:
- продолжать расширять понимание речи по ... теме ... ... ... ... ... ух, лужайка и т.д.
коррекционные:
-развитие слухого внимания
-умение выполнять ... ... ... ... с ... ... топать ногами, приседать на корточки).
воспитательные:
-учить понимать и выполнять инструкции воспитателя;
-внимательно слушать ... ... и ... суть ... ... сферы (радость, сопереживание);
Оборудование:
Прищепки, облака и солнце, вырезанные из цветных бумаг.
План зантия:
1. ... ... ... ... новой темы ... Физ. ... ... Закрепление новой темы ... Итог ... ... ... ... ... ... кругом на ковре.
В: Дети, давайте познакомимся (дети по очереди с права на левоговорят
как их зовут)
В: дети ... ... ... ... ... Небо весной какое?
Солнце весной какое?
Дождь что делает?
Как текут ручейки?
Дети хором отвечают на вопросы.
2. ... ... ... за ... дают ... ... и облаков, а так же прищепки.
-дети по ... ... ... ... к ... ... ... или облака с дождиками.
3. Физкультурная пауза:
Игра: «Мишка ... ... Я ... ... ... ... виды ... стихотворению дети выполняют движения, которые показываю я.
В: а теперь, дети, продолжим наше занятие, садитесь.
4. Итог занятия:
В: ... у нас с вами было ... о ... речи. Какме новые слова
мы сегодня узнали?
Д: «весна», «кап-кап», «буль-буль», «плюх», «ух».
Вы ... ... все ... активно.
Занятие окончено.
Қосымша 2
Көшеге шығудағы кедергілер және проблеманы шешу жолдары.
1 ... ... ... ... ... ... болады |
|Баспалдақтар ... ... бар |
| ... ... ... ... ... шектеулік |Ақы төленетін көмекшілер, арнайы |
| ... ... және ... |Оңалту (Реаблитациялық) орталықтар, |
|тәуелділік ... ... ... ... ... |
2 ... кедергі етеді ... ... ... ... ... ... пандус, лифт |
|Баспалдақтардың ... ... ... ... ... |Сыртқы көмек (қажет болған кезде |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... және ... ... ... ТІЗІМІ
1. Г.С. Семенов Методика работы социального педагога.- М. ... ... ... ... ... ... ... Под ред. В.И. Беляева, -М. Гардарики-2003-89б.
3. Дементьева Н.Ф., Шаталова Е.Ю., ... А.Я. ... ... аспекты деятельности социального работника. В ... ... в ... ... — М., ... ... семьи, женщин и ... ... ... ... ... ... Уч. для вузов под ред. В.А. Никитина,-М. 2002-
341б.
5. Социальная педагогика. Под ред. ... В.С. –М ... ... ... книга социального педагога. –М, Сфера 2002-
64б.
7. Социальная педагогика: теория, ... опыт ... Изд. ... ... работа с учащимися вспомогательных школ.
КазПИ
– А-ата, под ред. Намазбаева Ж.И. 1990-54б.
9. Г.К. Селевко, А.Г. ... ... ...... ... В.В. ... ... детские учреждения. Россия: -М.,-1993-96б.
a. В.Н Егошина, Н.В. Ефимова «Из истории социального обеспечения
детей России» -М, 1993-214б.
11. ... о ... ... в ... ... Под ред. ... –М., ... Методика работы социального педагога. Под ред. Л.В ... ... ... ... ... Социальная педагогика. –М., 1982-46б.
14. Ю.В. Василькова, Т.А. Васиькова Социальная педагогика. –М., 1999-168б.
15. И.Н. Закатова Социальная педагогика в ... –М., ... ... ... ... в ... ... воспитания./
Педагогика 1992-229б.
17. . М.М. Плоткин Педагогические условия ... ... ... П.Д. ... ... ... ... М., 1998. — 368 с.
19. П.Д. Повленко. Основы социальной работы. М., 2002 г. С. 115.
20. Теория социальной работы. М., 1999 ... ... ... ... Москва ИНФРА-М., 2001 г.
22. Социальная работа. № 1. М.,2002. 51-52 с.
23. Е.В. ... ... ... М., 2000 г. ... ... Н.Ф., Модестов А.А. Дома - интернаты: от призрения к
реабилитации. Красноярск, 1993, 195 ... ... Н.Ф., ... Э.В. ... и методы медико-социальной
реаблитации нетрудоспособных граждан. М., 1991, 135 с. ... ... Н.Ф., ... Э.В. Роль и место социального работника в
обслуживании инвалидов и пожилых людей. М.: Институт социальной работы
Тюменской области, 1995. — 108 ... И.В. ... ... - ... ... ... ... (теоретико-правовой аспект). Алматы, 1997 г. 10-121 с.
28. Маллер А.Р. Ребенок с ограниченными ... ... ... М.: ... - ... 1996. - с.80.
29. Маллер А.Р. Новое в оказании помощи детям - инвалидам. //Дефектология
. 1996. -№І. - С. 83-85 ... Н. ... А.Д. ... ... ... работы на Беларус Мн.:
Ротопринт БГПУ им.М. Танка, 1998. - 221 с.
31. ... Л.П. ... - ... помощь семьями, имеющих
тяжело больных детей. // Социалъно-педагогическая работа. - 1998. № 6.
- с. ... ... ... населения и социальная работа за рубежом. -
М., 1994 78 с. ... ... ... ... ... ... И. ... К.И., Думбаев А. Законодательство в отношении инвалидов:
обзор и комментарии. Алматы, 2003.
34. Репринцева Г.И. ... как ... ... реаблитации
детей с ограниченными возможностями. ... ... ... работы. - 1997. -№1. -с.52-61.
35. Смирнова Е.Р. ... как ... ... к детям с
ограниченными возможностями //Вестник психосоциальной и коррекционно-
реаблитационной работы. 1997. №2. - ... ... ... с ... Под ред. ... М.: ... работы, 1996. - 210 с.
37. Целок Д.В. ... ... ... ... ... инвалидов в
учебных заведениях США Дефектология. - 1996. № 5. - с.106-111.
38. Мастюкова Е.М., ... А.Г. Они ждут ... ... М., ... - 160 ... В.И. ... ... работа. "Феникс», 2003 г. Ростов на Дону 2-е
изд.
40. С.В. ... ... в ... ... М., 2003 г. ... ... ... работы: Учебник под общ. Ред. ... - М.: ... М.,2001 ... ... ... ... инвалидов. Сборник статей
международного научного - ... ... ... центров
независимой жизни в Центральной Азии А., 2003 ж.
43. Сборник выступлений на обучающем семинаре по развитию ... ... с ... возможностями в Республике Казахстан. Алматы,
2003.
44. ... ... ... ... емес, мүмкіндік қажет. 7
сәуір 2004 ж. 3 бет.
45. "Жас алаш». № 45. 15 сәуір 2003 ж. 2 ... ... ... 20 ... 2004 ж. Қазақстан
Республикасының Президенттінің Қазақстан халқына Жолдауы.
47. ... ... ... от 16 июня 1997 года № 126-17.
48. "Казахстанская правдаң Основа ... ... ... // ... ... ... 2000 г. 1 ... А. Осадчих. «Законодательная основа социальной политики в
отношении ... // ... ... . № 1. 2002 ... тік ... ... ... педагог
психолог
әлеуметтік жұмыскер жұмысшы
валеолог
ұйымдастырушы
кенесші
қайырымды
шыдамды
жауапкершілікті
психотерапевт
белсенді
гуманды
баласүйгіш
мәдениетті
Кәсіби қажетті сапалар
Рухани- адамгершілік сапалары

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге


Пәндер

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0219