Мектептен сыныптан тыс сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру [ 28 бет ]

Мазмұны

Кіріспе............................................................................................. 3

1. Гобеленнің шығу және даму тарихы
1.1 Гобеленнің шығу және дамуы.......................................... 4
1.2 Қазақстан халқының тоқыма өнері және гобеленшілер..8

2. Сәндік қолданбалы өнердің саласы гобеленде тоқу түрі
2.1 Қолданылатын материалдар және құрал-жабдықтар.... 13
2.2 Техника қауіпсіздік ережесі............................................. 18

3. Мектепте сәндік сурет салу сабағын өткізу әдістемесі
3.1 3-4 сыныптарда сәндік сурет салу сабақтарын өту әдістемесі........................................................................... 22
3.2 Сәндік сурет салу сабағының мектеп оқушыларына беретін эстетикалық-тәрбиелік мәні............................... 25
3.3 Мектептен сыныптан тыс сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру. Гобелен тоқу........................... 28
3.4 Үйірме сабақ жоспарының үлгісі.................................... 30

Қорытынды................................................................................... 33

Қолданылған әдебиеттер.............................................................. 34
КІРІСПЕ
Гобелен - көптеген тоқыма жолшық тақталардан құралатын қазақ алашасының ағайыны. Қазіргі кездегі гобелен қандай дегенге ой жүгіртсек. Бәрінен бұрын оның әртүрлілігі еске түседі. Ол бірде қабырғаларға (бұрын салтанатты сарайларда, қазір мұражайлар немесе басқада қоғамдық орындарда) ілінетін шағын панно түрінде өте сәнді тігілген телегей теңіз Терезе перделерінің арасынан маржан тәрізденіп шодқтай басылатын тоқыма сәндік бұйым қалпына түседі. Ал бірде картинаның ағайыны ретінде көрме залында немесе қарапайым ғана үй ішінде ілулі тұруы орынды секілді, қала берді. Бүл- туристер болған жерді әйгілейтін таңба ескерткіш, кәдесый. Асқан шеберлікпен жасалған бүл мүліктің сәл ғана бөлшегінің өзі көрген кісінің құштарлығын оятып, сүйсініс сезімін тудырары сөзсіз. Көрген Жан осындай зат менде де болса екен деген қызығушылық жетегінде оны еріксіз қолымен сипамай тұра алмайды. Гобелен кісіге берер әсері ерекше. Оның фактурасы және түр-түсі қосылып сиқырлы бір арбау қасиетке бөлейді.
Гобелен кілемнің тоқылу мәнері терме алаша, түкті кілемге ұқсағанымен: жалпы ою-өрнек суреті сирек кездеседі. Көпшілігінде адам, мал, дала, құрылыс, білім, мәдениет, спорт тақырыбындағы суреттер өте жиі кездеседі. Гобелен өнерінде туынды жасауда шектелген бір жүйе жоқ. Әр адам өз қалауынша еркін тақырыпта жұмыс жасауына болады. Ал гобелен кілемнің тоқылуының өзіндік ерекшеліктері бар. Шығармашылық жұмыста түр-түстегі үйлесімділік пен тоқу шеберлігін қажет етеді. Оның жай кілемге қарағанда жіп түстері сан алуан болып келе береді. Гобелен қабырғаға ілінетін кілем, картина, яки өрнекті сурет орнына, сондай-ақ жұмсақ мебель қаптау үшін де пайдаланатын сәндік көркем бұйым. Гобелен тоқыма өнері сәндік қолданбалы өнердің бір бөлігі болып табылады. Сондай-ақ өнер жолына түскен болашақ ұрпаққа берер тәлім-тәрбиесі мол.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Арғынбаев X. Қазақ халқының қолөнері. Алматы, "Өнер", 1993 ж.
2. Әбдуалиева Ш. Қүрақ құрау да өнер. "Арай" 1989ж., Әбдуалиева Ш.
Шілтер - көне өнер. "Қазақстан мектебі", 1984ж. № 10 61-62 бет.
3. Белова Т.М. Грянникова В.М. Қазақ тақиясын тігу. "Қазақстан
мектебі".,1991ж. № 67 .71 бет.
4. Джанибеков У. Культура казахского ремесла. Алматы, Өнер, 1982г.
5. Дворкина И. "Гобелен за десять вечеров". Москва: Культура и традиции,
1998 г.
6. Ералин Қ.. Қеңістікпен ою-өрнек. Оңтүстік Қазақстан. 1985 ж.
7. Ералин Қ., Ш,Ақмырзаев, С.Бейсенов. "Бейнелеу өнерін оқыту
әдістемесі" Шымкент,А.Яссауи атындағы ХҚТУ, 1995 ж.
8. Ержанова С. Қолөнерге баулу. "Қазақстан мектебі". 1997ж. № 2 22 бет.
9. Ералина А. Халық шебелері шығармашылығын тәрбие жұмыстарында
қолдану. Қорқыт-ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті.
Қызылорда,1997 ж.
10. Ералин Қ., Жиенбаев Е. Сәндік қолданбалы өнер сабақтары. Шымкент,
1994 ж.
11. Ералин Қ. Көркемдік білім мен эстетикалық тәрбиенің көкейкесті
мәселері. Шымкент, ОҚМУ, 2001 ж.
12. Еспенбетова Б. Халықтық қолөнер туралы. "Қазақстан мектебі".1992ж.,
№7 31бет.
13. Жәнібеков Ө. "Эхо" Алматы, "Өнер" 1990 ж.
14. Жолдасбекова С.А. Бастауыш класс оқушыларының сәндік-қолданбалы
өнерге эстетикалық қызығушылығын қалыптастыру(диссертация).
"Бейленеу өнер", 2002 ж. № 1.

15. Қәкенұлы Ж. Киелі өнер. "Зерде", 1990 ж. № 11.
16. Мұханов Қ. "Жүннен жасалған бүйымдар". Алматы : Қайнар, 1990 ж.
17. Марғулан Ә. "Қазақтын сәндік өнері" Алматы,1977ж.

18. Мұханов М. Казахская юрта. Алматы, Өнер, 1984 ж.
19. Нұртаев О., Ералин Қ. "Бейнелеу өнерінің сабақтары 1 класс".Шымкент,
1992 ж.
20. Суранбаева Н. Халық өмірімен етене өмір. "Қазақстан мектебі".1992 ж.
№63 57 бет
21. Төленбаев С, Өмірбекова М. Қазақтың ою-өрнектері. Алматы,
"Қазақстан",1992ж

Дисциплина: Педагогика
Тип работы: Курстық жұмыс
Цена этой работы: 500 теңге


Для получения этой работы Вам нужно оплатить через терминалы QIWI
  1. На экране нажмите «Оплата услуг»
  2. Затем нажмите «Другие услуги»
  3. Выберите «Образовательные услуги»; нажмите stud.kz

  4. Введите номер счета,
  5. Терминал покажет ваш пароль, нажмите "Вперед"
  6. Внесите 500 тенге
  7. Не забудьте взять квитанцию, там будет распечатан ваш пароль!
  8. После оплаты можете скачать свой файл на сайте введя полученный пароль в поле снизу

Зарабатывайте вместе с нами!!!


Что нужно для этого сделать:
  1. Нужно
  2. Загрузить свои работы на сайт
  3. Установите свою цену (цена должна быть адекватной, иначе врядли кто-то купит)
  4. Мы добавляем лишь свою комиссию
  5. Заработанные деньги можно вывести на банковскую карточку


Урезанное содержание работы для ознакомления
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
........................ 3
1. Гобеленнің шығу және даму тарихы
1. Гобеленнің шығу және
дамуы.......................................... 4
2. ... ... ... ... және ... ... қолданбалы өнердің саласы гобеленде тоқу түрі
1. Қолданылатын материалдар және құрал-жабдықтар.... 13
2. Техника қауіпсіздік
ережесі............................................. ... ... ... ... салу ... өткізу әдістемесі
1. 3-4 сыныптарда сәндік сурет салу ... ... ... Сәндік сурет салу сабағының мектеп оқушыларына беретін эстетикалық-
тәрбиелік мәні............................... 25
3. Мектептен сыныптан тыс сәндік қолданбалы өнер үйірмесін
ұйымдастыру. Гобелен ... ... ... ... ... үлгісі....................................
30
Қорытынды...................................................................
................ 33
Қолданылған
әдебиеттер.............................................................. 34
КІРІСПЕ
Гобелен - көптеген тоқыма жолшық ... ... ... ... ... кездегі гобелен қандай дегенге ой жүгіртсек. Бәрінен бұрын
оның әртүрлілігі еске түседі. Ол бірде ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық орындарда) ілінетін
шағын панно түрінде өте сәнді тігілген телегей теңіз ... ... ... тәрізденіп шодқтай басылатын тоқыма сәндік ... ... Ал ... ... ... ретінде көрме залында немесе қарапайым
ғана үй ішінде ілулі тұруы орынды секілді, қала ... Бүл- ... ... ... ... ескерткіш, кәдесый. Асқан шеберлікпен жасалған бүл
мүліктің сәл ғана бөлшегінің өзі ... ... ... ... сүйсініс
сезімін тудырары сөзсіз. Көрген Жан осындай зат менде де болса екен деген
қызығушылық жетегінде оны ... ... ... тұра алмайды. Гобелен
кісіге берер әсері ерекше. Оның фактурасы және ... ... ... ... ... ... ... тоқылу мәнері терме алаша, түкті кілемге ұқсағанымен:
жалпы ою-өрнек суреті сирек кездеседі. Көпшілігінде ... мал, ... ... ... спорт тақырыбындағы суреттер өте жиі кездеседі.
Гобелен өнерінде ... ... ... бір жүйе жоқ. Әр адам ... ... ... ... жасауына болады. Ал гобелен ... ... ... бар. ... ... түр-түстегі
үйлесімділік пен тоқу шеберлігін қажет етеді. Оның жай кілемге қарағанда
жіп ... сан ... ... келе ... Гобелен қабырғаға ілінетін кілем,
картина, яки ... ... ... сондай-ақ жұмсақ мебель қаптау үшін де
пайдаланатын сәндік көркем бұйым. Гобелен тоқыма ... ... ... бір ... болып табылады. Сондай-ақ өнер жолына түскен болашақ
ұрпаққа берер тәлім-тәрбиесі мол.
I. Гобеленнің шығу және даму тарихы 1.1. ... ... ... деп - тықыр кілем техникасында тоқылған қабырғаға ілінетін
сюжеттік ою-өрнектік күрделі композицияда ... ... ... өнер ... ... ... ғасырда кең тараған тоқыма өнері
еді. Шпалер өнері тек қана ... ... ғана емес ... да ... таң қалдырды. Шпалердің кең тараған ... ... ... ... ... Турне, Брюссель қалаларында болды. ... осы ... ... ... ... даму тарихымен қысқаша
танысып өтейік.
Неміс сюжеттік кілемі. Европадағы ең ... ... - бұл ... XII ... ... жасалған Хальберштат соборындағы «Ангелы»,
«Апостолы», «Карл» атты қызықты әрі тартымды ... 1200 жылы ... бұл ... ... ... ... ... және
оларды көбіне суретшілердің көмегінсіз жасады. Бұл кездегі шпалерге түскен
негізгі ... ... ... болды. Сондай жұмыстардың бірі
«Апостолы Фома и ... ... ... ХV ... ... Бұл ... ... әшекейлеуге жұмсалды. ХV-ХVІ ғасырда жасалған осы ... ... ... ... ... ... байқалады. Осындай
сюжеттер «Поколения трех святых царей» шпалерінде де кездеседі. ... ... ... ... сәл дөрекілеу болғанымен, өзінше
композициялық шешімі жағынан ерекшеніледі.
Француз шпалері. Шпалер ... ... ... ... 1607 ... де ла Плаш Париж жанынан Гобелендер жанүясынан бояу ... ... ... деген - «есім» бүкіл әлемге әйгілі болады деп ешкім
ойлдамады. Франсоуа де ла Плаш пен Марка Команса екеуі бірге ... ... ... өте ... ... ... ... кейін кішкентай шеберханалары бірігіп Париждің үлкен
Патшалар Гобелен монофактурасына айналды. 1667 жылы Франция бүйымдары ... ... ... Бүл ... ... Лебрен (1619-1690 ж.)
басқарды. Кескіндеме академиясының ... ... ... ... ... ... дәуірінің көптеген гобелендеріне жоба түрлерін
жасап берді. Бес жылдан кейін гобелен ... ... ... Бүған
үлес қосқан суретшілер: Клот Ордан, Шарль-Антуан Куапель , Франсуа де ... - ... ... ... Буше. XIX ғасырдың басында монофактурада сол
кезеңдегі кескіндеме (живопись) ... ... ... Шпалер
өнері өзіне деген сүранысын жоғалтып, тек қана Францияда емес ... ... ... ... ... ... өткендегі ескі гобелендерді еске алатын
болсақ, оның негізі тықыр ... ... ... ... ХІУ-ХУІ
ғасырлардың басында Франциядағы Турнеде тоқыла ... ... ... ... француз тілінен аударғанда «1000 түс » деген мағынаны білдіреді.
Осы мильфлердың ішіндегі ең атақтысы Париждің ... ... ... с
Единорогом» жүмысы. Ол ХУ ғасырдың соңында аллегориялық- философиялық мәнді
Берген бүл жердегі түстік ерекшелік өте жоғарғы дәрежеде ... ... ... ... ... ... ... іс-қимылда бейнеленген,
жасыл-көк аралда гүл өсіп тұр. Осындай Шпалерлердің ... әр ... ... бейнелер: саз аспабында ойнаушы, кесте тігуші, серуендеп
жүрген, шомылып жатқан аң аулап ... ... ... Шпалердің тағы бір түрі ХУ ғасыр соңына ... ... ... ... ... ... орын ... Мүндай Шпалер Француз
«вердюр» сөзінен аударғанда «Өсімдіктер бейнесі» деген мағынаны білдіреді.
қаласында ... ... ... қарқынды дамып, ХУП-ХУШ ғасырларда
монофактуралық Франциядағы Бове қаласында өркендеді. ХУІІ ғасырдың ... үшін 120 ... ... Онда ... ... ... тоғанда
жүзіп жүрген аққулер мен тырналарды бейнелеген. Полыпа патшасы Сигизмундумы
Августумның ... ... ... вердюрлер үлкен қүндылыққа
жатады.
Аррасы шпалері. Аррас қаласы Фландрия ХІУ ғасырда шпалер тоқымасының
орталығы ... 100 ... ... ... ... Париж тоқымашылары
бірікті. Аррас ... ... ... ... бүл ... ... немесе «арреция» кілемі деп атады. Бүл жерде алғаш рет
шпалер ... ... ... алтын және күміс жіптерді қолданады.
Әлі күнге дейін Полыпа мен Италияда аррас кілемінің аты ... ... ... ... ... ... түсетін шпалерлер
«Вручение роз», «Предложение сердца» 1410 жылы жасалынды. 1477 жылы Людовик
XI Аррас ... ... ... ... ... ... ... шпалері. Англияда шпалер 1619 жылы өндіріле бастады.
Монофактура патша ... ... ... маңындағы Мортлейке қаласында
пайды болды. Бүл ... ... ... ... ... ... одан
кейін ағылшындар жалғастырды. Патшалық монофактура 1703 жылға дейін ғана
жүмыс істеп түрды.
Шпалерге Робенспен Рафаельдің Ван Дейк ... ... ... ... шпалер сериясының бірін атап айтсақ:
«Геро и Леандр» 1630-1632 жылдары жасалды. Бүл ... ... ... таза
жібекті пайдалана отырып, аралсатырып тоқыды. Жүн бояғанда
өсімдік бояуларын қолданды және шпалердің түр-түстік шешімін картонмен
байланыстыра ... ... бере ... Бүл шпалер қазір Братиславияда
Примация сарайында түр . Бүл шпалерді Наполеон әскерлері
келер алдында, үлкен ... ... ... ... жасырын қойған
екен. Шпалерлер 1903 жылы сарайда жөндеу жүмысын жүргізген ... ... бүл ... ... болды.
Петербург шпалері. Россияда шпалер тоқу ісі Евролпаға қарағанда кейін
дамыды. Шпалер Россияда тек ХУІІІ ғасырдың басында ғана ... ... ... ... ... ... ... алып келген еді. ХУІІ
ғасырдың 90-жылдары Петр I шет елдерде болған ... ... аса ... ... бүл ... өте қымбат бағалы болатын. Петр I 1716 жылы
Парижде Гобелен монофактурасын көрді. Сол ... ... Петр I ... ... ... ... шпалер өнерін дамытты. Бірақ даму өте
баяу жүргізілді. Себебі француз шеберлері өздерінің қүпия ... ... Тек ХУПІ ... ... ... тоқу өнері дамыды. ... ... ... ... ... ... тоқу үшін ... жүн, жібек және бояулар шет елдерден алынды.
Петр I қайтыс болғаннан кейін жүмыс тоқтап қалуға шақ қалды, дегенмен
орыс шәкірттері ... ... ... ... ... ... ... Иван Кобыляко, ол шпалер жүмыстарын өз бетімен шебер орындады. ... ... ... ... ... ... ... сарайға
аудару керек еді, бірақ ол кезде не кескіндемеші, не тоқымашы , не бояушы
болмастан бүл іс алға ... ... ... бүл өнер ... орнына кері кетіп
шеберханаларжабылды. 140 жыл ... 250 дана ... ... ... ХУІІІ ғасырдың басында кескіндеме өнерінде портрет жанры үлкен
орын алды және портреттер тоқылды. Бүлар қүнды деп ... Петр I ... I және де ... ... үлкен князьдар мен генералдар
портреттері болды.
1.2. Қазақстан халқының тоқыма өнері және гобеленшілері
Қазақ халқы ертедегі көшпелі ... ең ... ... ... ... бірге, оны ары қарай дамытып және байытты. ... ... ... бірі- көшпелі өмірге ыңғайлы, киіз үй болды.
Сондай-ақ киіз ... ... ... неше ... ... ... ... тартылып базандірілген. Салтанатты киіз үйлердің ішкі
жағындағы үзігі жібекпен қапталып, тігіліп қойылады. Киіз үйді ... - ... ... өзінің қиыннан қиылыстырып келген неше түрлі
геометриялық фигуралардың мүлтіксіз жасалғаны көз ... ... ... ақ ... мен ... ... салмалар, тақыр кілем, алаша, түкті
кілемдер және неше ... ... , ... түс ... киіз үй
жасауларының ішіндегі ең жақсы жихаздар. Үйленетін жасжүбайларға жасалған
шымылдық, түс ... ... ... мен ... ... ... ... түйе жабу түрлі-түсті, оюлы көптеген заттары қолдан ойылып,
қашалып , ... ... ... ... тоқыма өнері басқа да Европа елдернің тоқыма
өнерлерінен кем түспеген. «Алтынға бергісіз ... ... деп ... ... өте ... бағалаған. Сонымен бірге қазақтың тақыр кілем тоқу нері
де қазақтың декоративтоік гобелені деп атасақ болды.
Алаша ... ... ... , ... ... ... мүлік. Мүны
үсталатын орнына қарй әрі енді, әрі ... етіп ... ... ... ені ... 40-45 ... ... Сондықтан мүның
бірнеше кесіндісін біріктіре қүрауға тура келеді. Бүл үшін ... ... ... бойы мен енін ... одан ... неше бой етіп кесіп,
қүрау қажеттігін есептейді. Әдетте өрмек жіптерінің 35-40 см тоқуға келмей
қырқылады. Мүны ... ... ... ... бойларын қүрау үшін осы
қырқынды жіпті пайдаланған жөн. Бүл жіптер ақ, қара, көк, қызыл - 4 ... ... ... ... осы 4 ... ... кезектестіре отырып бүзау
тістігісімен аралықтарын 1-2 сантиметрдей етіп қосымша сыналана ... ... ... ... ... ... әрі жиі қолданылатын өрнектің екі түрі бар. Оның ... ... де, ... ... ... «Су» өрнегін өрмектің белгілі бір шетінен
ерсі жіппен қарсы жіптің өң бойын бір түсті етіп ... ... ... ... осы екі ... ... ... түрмен жүгіртіп тоқиды. Өрмекте
мүйіз, өсіимдік, геометриялық фигуралар тәрізді ... ... ... ... ... ... » деп атайды. ... ... ... ... ... ... «мәймөңке» деген жабдықтар
қолданылады. Мәймөңке өте жүқа етіп, жып-жымығай, бүдырсыз істеледі. Өрмек
жіптерін қиып, ... не ... ... үшін мәймөңке өте ептілікпен
қолданады. Терме тоқудағы өткермелеу, ілмектеу, ... ... да ... ... арқылы әрбір ілінген жіп санын ұмытпай есте сақтау
арқылы орындалады. Термелдеп тоқу әдісі Өзбек, Қырғыз, Қарақалпақ, ... да ... орын ... ... тоқу әдісі, әсіресе,
Қазақстанның оңтүстігінде жқсы дамыған өнер. Көркем ... ... ... ... (басқүр, қоржын, алаша, кілем және тағы басқа
да) Қазақстанның Қарағанды, Павлодар облыстарында жиі ... ... келе ... ... Олардың өз аймақтарына қарай, өрнек мәнерінде ... ... ... тән ерекшеліктері бар. Қазақстанда терме тоқудың
алты түрлі тәсілі бар және олардың атаулары да әртүрлі.
Қайыра теру тәсілімен ... ... ерсі жібі мен ... жібі ... бояулармен боялады да, бүлардың екеуі бірдей теріліп, өрмектің екі
жағынан (ерсі жағынан да, қарсы ... да) ... ... ... ... «бүқар теру» тәсілі көп түсті және әртүрлі өрнектен
теріліп жасалатын басқүр мен алаша тоқу үшін қолданылады. Мұндағы ... мен ... әр ... ... теріліп, бір жіп осы бір неге
түсті ... ... ... ... бос қалып отырады. Мұндай тоқу
әдістері Қырғызстанның оңтүстігінде көп кездеседі. Оны олар кейде «Каджари»
кейде «Бүқари» деп те ... ... ... ... де ... ... ... жағдайда Өрмектің ерсісі мен
қрсысы және арқауы бәрі бір түсті жіптен қүрылып ... ... ... ... ... түсті жіптер қолданылады. Тоқу барысында әр түсті жіптермен
өрнек ... оның жібі ... ... ... оралып, арқаумен
бекітіліп отырады. Бір түсті теру ... тек қана ... ... ... ... ... ... жібі көбінесе бірыңғай ақ
жіптен, кейде қызыл ... ... да, ... қызыл қара, көк және басқа
түсті жіптермен теріледі.
Мүның бәрін қазақтың ... ... ... ... ... ... тоқу немесе тақыр кілем тоқу әсіресе Қызылорда облдысында көп
дамыған өнер. Оған түк орамарй, ... ... ... ерсі мен ... ... бояп ... да жай өрмек әдісімен тоқи береді. Тақыр кілемді кейде
жіптерін боямай-ақ, ақ ... қара ... ... ... ... Сөйтіп кейде
көлденең жолақ, кейде үзын жолақ, сондай-ақ кеңірдек өрнектер тоқылып
шығады.
Түктеп теру ... ... ... ... ... ... түрлі төсеніштер
тоқылады. Мүндайда өрмектің өрнектеуіш жіптері ерсі мен қарсыға ... ... Бой ... ... ... ... жіп ... бетінде
бос қалып отырады да, соңынан ол қырқылып тасталады. Осыдан өрмек бетінде
түк пайда болады.
Тақыр кілем. ... ... ... ... ... ... екі ... Бір кілем желісіне 6 кг (тақыр кілемге 14 кг) жіп ... ... ... ... үшін ... ешкінің қылын немесе түйенің ... ... ... ... ... соң міндетті түрде шыңдалады. Ол
үшін біраз уақыт қайнап түрған ыстық суға салып қояды немесе бір ... ... ... ... 0,5 м ... ... орағаннан кейін
қағылған екі қазыққа керіп тастайды. Жақсы шыңдалған кілем тоқылып біткенше
созылмай немесе үзындығын жоймай, бір ... ... ... ... ... ... де ойдағыдай шығады. Бір айта кететіндей жай-
шыңдалатын жіпті екі қазыққа ... ... ... ... ... ... тастайды. Осы бұрайда 7-10 күнге дейі
тұрған жіп әбден бабына келіп ... деп ... ... өрнегіне атынан көрініп тұрғандай түк салынбайды, кілшем
түріне арналған жіп желі жібіне үқсас иіріліп , ширатылады. ... ... жібі ... Осы әр ... ... ... ... қарай арқау
орнынан өткізбелей отырып кілем тоқыла береді. Тоқудың бір түрі теріп ... ... ... ... ... ... кілемнен айырмасы жоқ. Тек
желі жүгіртілген кезде түкті кілемге қарагғанда желі жіптерінің арасы сәл
-пәл ғана ... ... Ал ... ... кілемдей көп уақыт та алмайды.
Орташа көлемді тақыр кілемді 3 адам 10-15 ... ... ... ... ... ... кілем иесінің қалауынша жүргізеді. ... ... ... де ... ... ... Тәжірибелі кілемшілер әр
өрнектің шығарылуындағы жіп ... ... ... ... соң ... қарамай-
ақ тоқи береді.
Гобелен өнерінің шығу тарихы ХУ ғасырдан басталады. Атап ... ... ... ... ... ... елдерінде жақсы дамыды. Сейінірек
ол Прибалтика, Кавказ және Ресей елдерінде кең өріс алды. Мүнда ... ... ... жіп және ... иірілген жіп пайдаланылды.
Прибалтика елдері гобелен тоқуда ... ... ... тәрізді
бейнелесе, ал Кавказ гобелен тоқымашылары өз шығармашылығында тарихи
оқиғаларды, эпостарды бейнелеуге ... ... ... ... тықыр
кілем үлгісімен тоқып, сюжеттік суреттермен белгіленеді. Жалпы гобелен
дегеніміз, бір сөзбен айтқанда, сурет салып ... ... ... ... салу ... ... Көркем композициялық
туындыныңалғашқы үлгісі тақырыптың мазмүнына сәйкес ... ... ... қайталанатын талаптар төмендегідей:
1) композициялық қүрылымды анықтау;
2) жобалық суреттің нақты шешімін табу;
3) бояу үндестігін үйлестіру.
Гобелен негізінен көркем шығармашылық туынды ... ... ... ... ... ... ... алатын орны ерекше. Гобелен
өнерінің қазақ ... ... ... қарқындап дамуы 1970 ... Осы ... ... ... ... ... ... көркем туындылардың алғашқы бастамасы қалыптасты. Үлттық
дәстүрлі тоқыма ... аө ... ... жаңа ... ие ... өнері аз уақыт ішінде жаңа ... ие ... ... өнерімен
тоғысты. Бүл өнерді дамытуға ерекше үлес қосқан Қазақстан ... Қ. ... Б. ... Ә. ... С. ... Г. Иляев,
Б. Өтепов, Ш. Қожаханов т.б. айтуға болады. Қысқаша айтқанда гобелен өнерін
оқытып үйрету ... ... келе ... ... ... ... жетілдіріп, алға асыру болып ... ... ... де ... қызмет ете бермек.
Сонымен қатар Оңтүстік Қазақстан облысының ... ... ... ... өз ... қосуда. Бүлар Қазақстан Суретшілер Одағының
мүшелері Р.Қ. Бапанова, Ж.А. Бейсенова, Ж.А. Сағындықов, Қ.Қалқабаев.
Халық қолөнер шеберлігімен ... ... ... бар ... кезде кілем, терме алаша тоқудың жаңа ... ... ... ... ... ... әсіресе, көрмеге қатысуға, сонымен бірге
қонақ үй, демалыс залдарын көркемдейтін тақырыптарды іздестіріп, одан ... ... ... ... қолданбалы өнерінің саласы гобеленде тоқу
2.1 Қолданылатын материалдар және ... тоқу үшін ең ... ... жіп ... ... жіп тоқыма өнерінде
негізгі қызмет атқарады. Арқау жіп гобелен немесе кілем ... ... ... ... ... ... ... қалып кетеді. Арқау жіпсіз
гобеленнің де болу ... ... жіп - ... күштеп тартқанда үзілмейтіндей жақсы ширатылған
берік жіп ... ... ... жіп ине ... ... болып келеді. Арқау
жіпті мақтадан немесе кендір жіптен жақсылап ширатып жасайды. Қазіргі
уақытта бүл ... ... жіп ... ... ... ... болады.
Тоқыма жіптері - түрлі-түсті болып келеді. Арқау жіпке қарағанда ьоқыма
жібі жүмсақтау, бостау иірілу керек. Гобелен тоқу үшін бірнеше ... ... ... ... қой ... ... ... жіп,
синтетикалық капрон жіп, жартылай синтетикалық жіп т.б. жүмсақ материалдағы
жіптерді пайдалануға болады. ... тоқу үшін ... ... ... көп ... Өйткені бүл жіптер қолға жүмсақ, жылуды жақсы
сақтайды. Сонымен бірге бояуды жақсы алады. Боялған ... ... ... ... ... ... жіп бояу үшін көптеген бояулардың түрлері
көп. Соның ішінде жүн бояйтын бояу анилин бояғышы. Анилин бояғышын
дүкендерден немесе базарлардан алуға болады.
Жіп бояу үшін ақ ... ... ... алып ... жобадағы түр-
түстермен бояймыз. Ең алдымен анилин бояғыштарын жылы суға ерітіп ... ашық ... ... ... ... ... ... дұрыс. Өйткені ақ
түсте бояудың түр-түсі анық көрінеді. Егерде біз көк немесе сары ... ... ... ... бояудың түр түсі жақсы көрінбейді. Сондықтан ақ
түсті эмальданған коструль ыдысын аламыз. Бүл ыдыс ... ... ... ... ... ішін ... ... жуғанда дақ қалмайды.
Бояу әдісі - 1 кг жіпті бояу үшін 5 л. қайнаған су қажет . ... суға 15 -20г. ... ... ... құямыз. Бояу біркелкі
араласқаннан кейін, бояу қанық ... ... ... сіңу үшін 5 л. суға 5 ... ... суын ... ... Сіріңке суын құйғанда су
көпіршіктеніп, бір қайнап қайта басылады. Бұл ... ... өте ... ... ... ... суының жағымсыз өткір иісі ... ... ... ... үстіне білектеліп оралған бос жіпті ... ... ... ... бастырамыз. Жіпті қайнаған суға салғанда су ... ... ... қажет. Егерде су аз болып қалған жағдайда қайнап тұрған
жіп ыдыстың түбіне жабысып қалуы мүмкін. Сондықтан жіп ... ... жөн. Жіп ... 20-30 ... ... кейін отты сөндіріп бетін
қақпағымен жауып 10-15 минут бүқтырып ... 10-15 ... ... ... қалақпен жіптің 2-3 талын алып қолымен шымшып көреміз, егерде бояу
жақсы қанық алса, ... ... алып ... ... ... салқын су қүйып,
жіпті шаямыз. Жіпті шайып болғаннан кейін суын ... ... ... ... ... жіп ... ... күнге жаятын болсақ, күннің ыстық
сәулесі бояудың түсін өзгертуі мүмкін. ... ... ... жерге
жаямыз. Кепкен жіпті алып қайта орап, тоқу жүмысына қолданамыз.
Ескерту: Жіпті бояганда цолга бояу жүцпас үшін резеңке ... ... ... ... ... ... ... да ьрлгап цолдану керек. Өйткені
анилин боягышы цолга тисе кетпей цалады.
Қайшы - артық жіптерді кесіп отыру үшін ... ... ... жібін
қолмен үзетін болсақ онда жіп қолды қиып кетуі мүмкін. Сондықтан жүмыс
істегенде қайшыны пайдаланған дүрыс.
Тоқпақ - ... ... ... ... етіп ... тоқу ... Тоқпақпен тоқылған бүйым берік, шыдамды болдып келеді. Ілмекті пышақ
- бүл ... ... ... тоқу үшін пайдаланады. Кілемнің өрмек тізбек
жіптерін арқауға шалып байлаған соң артық жіптерді кесіп отыратын ... жүзі ... болу ... Бүл ... ... ... ... дайын дәкені алып пайдалануға болады. Ол үшін дәкенің үстайтын
сабын сол күйінде ... ... ... ... ... кішкене металл
қаңылтырын екіге жапсыра иеді де дәкенің кесетін жүзіне кигізіп бекітеді.
Челнок - жіп орайтын ... ... ... ... ... ... жіптерді айқастырып тоқығанда жіптердің арасынан тез әрі жақсы өтеді.
Тоқығанда өте ыңғайлы ... ... ... ... ... ... ... пышақ /кесермен пышақ/
2.2 Техника қауіпсіздік ережесі
1. ... ... ... ... және кездейсоқ жағдайлардың алдын-
алу мақсатында сабақ кезінде оқушылар техника қауіпсіздігі, өрт
қауіпсіздігі
және электр қауіпсіздігі ережелерін ... ... ... Жөнделмеген ашық ... ... ... ток ... ... жалаң қолмен ұстауға болмайды.
2. Сынып бөлмесіне жарылыс ... бар ... улы ... алып
келуге болмайды.
3. Апат жолдарын жауып тастауға болмайды.
4. Қазақстан Республикасы министрлігінің ... ... ... ... тыс ауыр ... ... ... Тәжірибелік сабақтар кезінде арнайы ... ... ... (қолғап, орамал, алжапқыш, көзілдірік, распираторлар т.б.)
2. ... ... ... ... жол ... Оқу ... ... темекі шегуге тиым салынады.
2. Ережемен таныс емес бөтен адамды ертіп келуге болмайды.
3. Адамға қауіп төнген жағдайда оқу ... ... кету ... ... туралы әкімшілікке және сынып жетекшісіне хабарлауға тиіс.
Құрал-жабдықтар. Тоқыма тоқу үшін бізге қүрал жабдықтар қажет болады.
Ол үшін ... ... ... ... жіп ... челнок. Қайшы - артық
жіптерді кесіп отыру үшін қажет. Егерде тоқыма жібін қолмен үзетін болсақ
онда жіп ... қиып ... ... ... жүмыс істегенде қайшыны
пайдаланған дүрыс.
Тоқпақ - айқасып тоқылған жіптерді біртегіс етіп тығыздап тоқу үшін қажет.
Тоқпақпен ... ... ... ... ... келеді. Ілмекті пышақ - бүл
пышақты көбіне кілем тоқу үшін ... ... ... ... ... ... байлаған соң артық жіптерді кесіп отыратын аспап. Пышақтың
жүзі өткір болу керек. Бүл аспапты қолдан жасамай, ... ... ... алып ... болады. Ол үшін дәкенің үстайтын сабын сол күйінде
қалдырып, үстараның жүзіндей қайтара егеп, кішкене металл қаңылтырын екіге
жапсыра иеді де ... ... ... ... ... - жіп ... ... ағаштан немесе пластмассадан жасалады. ... ... ... ... ... ... тез әрі жақсы өтеді.
Тоқығанда өте ыңғайлы бүйым. ... ... ... ... ... ... ... пышақ /кесермен пышақ/
3. Мектепте сәндік сурет салу сабақтарын өткізу ... 3-4 ... ... ... салу ... ... ... сабағының төрт түрлерінің бірі осы сәндік сурет салу.
Бағдарлама бойынша 3-4 ... ... ... салу ... 1-2 ... ... ... сурет сабағын өтерден бүрын мүғалім ою-өрнекті шеңбердің ішіне,
сызықтың бойына, төртбүрыш, ... ... ... ... Сәндік сурет салу сабағында мүғ&шм космос, көктем, қыс, жаз, күз
тақырыптарына ою-өрнектер арқылы сюжеттік ... ... ... ... ... өнер ... көрсетеді, сондай-ақ
сәндік-сурет салу сабағында мүғалім көрнекілік ... өте ... ... ... ... ... қолданбалы өнер туындыларын
кең көлемде практика жүзінде қолданады. Мүғалімнің ... ... ... ... арттыра түсуіне өз ықпалын тигізеді.
Сәндік сурет салу сабағы барысында оқушыларға қазақ ... өнер ... ... ... да ... ... ... үнемі хабардар етіп отырған жөн, ол өз үлтымыздың қолданбалы
өнерін қадірлеп-қастерлеп ... ... ... сүйе ... мен 3 ... ... ... сурет салу сабағының жоспар
конспектасын беріп ... ... ... ... салу сабағы өткеннен соң оқушылардың
эстетикалық талғамы дамып ұлттық өнеріге деген қызығушылығы арта түседі.
Сәндік сурет салу ... ... ... ... ... ... ... суреттеріне, жасаған әсем заттарына қарай отырып оның
өзі де бір әсем ... зат ... ... ... ... ... ... кетеді.
Оқушының осындай іздену кезінде мұғалім үнемі қасында болып өз көмегін
уақтылы көрсетіп ... ... ... салу сабағында оқушыларға үнемі ою-өрнектердің түрлерін,
оларды салу жолдарын, қолданалатын жерлерін айтып көрсетіп отыру керек.
Сәндік өнер ... ... өнер ... көрнекі
құралдар, видео, диа, телефильмдер, слайдалар арқылы оқушыларға үзбей
көрсетіп отыру керек, міне сонда ғана ... өз ... ... ... ... сурет салу сабағының мектеп оқушыларына беретін
эстетикалық тәрбиелік мәні
Эстетикалық тәрбиені тек сабақ ... ғана ... іске ... ... мақсатты көздеп қоймай, сол мектептің үй-іші, сырты, жабдықталуы, оқу
тәрбие ... ... ... педагогтар коллективінің тәртібі,
шынайлылығы, көркемділігі, оқу үлгерімінің дұрыстығы, кішіпейілдігі арқылы
да берілетіндігіне көңіл бөлдік.
Өнердің басқа да ... ... ... де ... ой өрісі
мен білімдерін жан-жақты дамытуға әсері мол. Болашақ зергер, ... ... де ... ... ... Сондықтан мектеп - өте
күрделі лаборатория. Оның қабырғасынан алған білім мен ... ... ... өмір үшін қажетті кілті іспетті.4
Мектепте ою-өрнек өнерін - бастауыш кластарда ... ... ... өткізуге болады. Ою-өрнек қазақ ... әр ... ... Оның ... ... ... тектес болып, қазақ ... жиі ... өру, ... ... қүрау, еріту, балқыту, қию
арқылы үй ... ... киіз ... қүрылыстарды,
зергерлік бүйымдарды, кілем, алаша, сырмақ, терме алаша, қоржын, ыдыс-
аяқтарды, ... ... ... ... ... ... ... Қарахан, Айшабибі т.б. мавзолейлерден көруге болады.
Қазақтың үлттық ою-өрнектері мен оның атаулары көп. Ғалымдар әзірше 200-
дей түрін ғана ... Біз ... ... ... көп ... ... ою-өрнектерді сөз етпекпіз.
Ою-өрнектердің бүл тобын, қазақ халықының ою-өрнектерінің төркіне деуге
болады. Өйткені барлық жаңа буындар осының негізінде жасалып, тек ... ... ... ... ... ... бүғы мүйіз, қырық мүйіз, қос
мүйіз, сыңар мүйіз, сынық мүйіз, өркеш мүйіз, ... түйе ... ... қос ... қүс қанаты, қаз табан т.б. ою-өрнектердің негізгі арқауы.
Осы элементтерден ою-өрнек композициясы жасалады. Қазақ оюларының мазмүны
мал ... мен ... ... ... көріністерін, күнділікті өмірде
кездесетін әр түрлі заттардың сыртқы бейнесін аңғартады және ... ... оюы ... араласып отырады. Әрбір оюшы ою-өрнек жасап, оған ат беріп,
оны түрмыста қолданған. ... ... ... ... ең ... ең көп түрі және әр түрлі мәнер жасауда жиі қолданылатыны ... ... ... ... ол ежелгі өрнек, сондықтан
онда көбінесе мал шаруашылығы мен ... өмір ... ... ... ... ... өте үсақ, кейде өте ірі болып келеді.
Ұсағы зергерлік, кесте тігу, ағаш, сүйек, мүйіз үқсату ... ... ... ... ... ... терме алаша, текемет, сырмақ, ши орау,
қоржын, киім-кешек, ... ... ... ... ... сан қилы ... қүбылта, бір
элементке екінші, үшінші элементтерді қосып, толықтырады да, ... де ... ... ... ... ... ... ою-өрнектер
тізбегін Қазақстан Республикасы ғылым академиясы үйінің ішкі ... ... ... ... ... ... ою-өрнектерді бүрын-соңды
зерттеуші ғалымдардың барлығы бүл өрнектердің ... ... ... ... ... ... қодастың, еліктің мүйіздерін
бейнелеуден шыққан деп түйеді.
Шеберлер жаңа ою-өрнектерін түрмыс тіршілігіне, өз ... ... ... лайық деп отырған. Мысалы, халқымыздың көне бұйымдарындағы ою-
өрнектер сәнділігімен қатар, сол бүйымдардың жеңіл, әрі ... болу ... Оның ... ... жануар мен заттың өз бойындағы қасиеттеріне
қарай тақырыптық ... ... ... мен ... мен ритмі, сондай-ақ оған арналған философиялық мәні де байқалады.
Композиция дегеніміз латынның ою-өрнекті заттың ... ... ... ... ... болса, ол үлкен де, кіші де болмай, асқан дәлдікпен
жарысым табу керек.
Өрнек үшін симметрияның да ... зор. Оның екі ... ... ... ... ... ... кез келген ою-өрнекте ... ... ... ... ... ... ... колорит дейді. Колорит
көп бояулы ою-өрнектерде жиі кездеседі.
Ою-өрнекте бір элементтің ... ... ритм - ... дейді.
Мысалы, қошқар мүйздің қайталанып отыруы - ритм.6
Бастауыш кластарда жіргізілетін сурет сабағы - эстетикалық тәрбиенің
алғашқы ... ... ... ... ... ... ... суретін салуды үйрене бастайды. Біз бастауыш мектептің әр класына
арнап, ою-өрнектердің элементтерімен таныстырамыз.
Бейнелеу енері сабағының жоспар - конспектісі
Сабаңтъщ тацырыбы: "Түйе табан" ... ... ... салу. Сабацтың
маңсаты: Оқушылардың декоративтік ... ... ... үғу ... ... Түйе ... ... тарихын
әңгімелесу. Көре, байқай білу ... ... ... ... ... ... суретін салуды үйрету. Түйе табан
өрнегін табақтың ішіне, белдіктің тоғасына салу жолдарын үйрету.
Сабақтъщ турі: 3 сыныпта сәндік сурет салу.
Сабацтың жабдьщталуы:
1) ... ... ... ... ... ... ... жүмыстарының иллюстрациялары.
2) Оқушыларға. Сурет салатын альбом, қаламсап, түрлі-түсті бояулар.
Сынып тацтасының ... ... ... плакаттар,сол жағының жоғарғы жағында өрнектің салыну
композициялық шешімі. Тақтаның төменгі жағы бос қалдырылады, сабақтың
барысында графикалық түсініктер берілу үшін. Сабац ... ... ... 2 ... Жаңа ... материалын түсіндіру. 13 мин.
III. Оқушылардың өз бетінше жүмыс жасауы. 25 ... ... ... 5 мин.
Сабақтың барысы І.Ұйымдастыру бөлімі. 2. Жана
сабак түсіндіру.
Ою-өрнектің ... ... және оны ... ... ... ... ... жасаған сәндік ... ... ... ... соң ... үйлершде ою-өрнектермен
безендірілген қандай бүйымдар бар екендігін сүраймын. Оқушыларға "Түйе
табан" өрнегінің түйенің басқан өзіне үқсайтынын, оның мал ... ... оның ... де ... айтып өтемін.
3. Оқушылардың өз бетінше жүмысы.
Тақтаға өрнектің бірнеше ... үш ... төрт ... ... ... көрсетемін. Осыдан кейін оқушылар "Түйе табан" өрнегін
табақшаның ішіне бейнелеуге кірседі. Олардың ... ... ... ... ... ... ... корытындалау, аяктау, бағалау. уйге тапсырма.
үйдегі үй жиһаз, бүйымдарындағы ою-өрнектерге салып келуге тапсырма
беремін.
3.3. Мектепте сыныптын тыс ... ... өнер ... Гобелен тоқу
Оқушылармен сабақтан тыс жүргізілетін тәрбие жүмыстары сабақтан тыс
немесе сыныптан тыс жүмыс деп ... Бүл ... ... ... үстінде
жүзеге асыратын тәрбие жүмысын толықтыра және тереңдете отырып, ең алдымен
балалардың талаптары мен қабілеттерін толық ашудың қызығушылығы мен ... ... ... ... ... ... тыс жүмыс кезінде оқушылар
керекті және пайдалы бүйымдар жасап үйренеді. Бүйымдарды жасау барысында
оқушылардың эстетикалық тәрбиесі артады.
Тәрбие ... ... ... ... ... Мысалы:
Бейнелеу өнер сабағы бойынша шебер қолдары деген атпен бірнеше ... ... ... ... ... ... ... болады.
Оқушылардың оқудан бос уақыттан барлық сыныптан тыс ... ... ... ... атамекен үйымының басшылығымен өткізіледі.
Жүмыс бөліміндегі ... ... ... ... жасалуы тиіс.
Оқушыларымен оқудан тыс жүргізілетін ... ... ... ... ... асырылатын формаларын бөліп көрсетуге болады:
салтанатты кештер, мерекелер және үйірме жүыстарына сәйкес еліміздің атақты
адамдарымен кездесулер. Сыныптан тыс жүыстардың барлығы ... ... ... ... ... және қабілеттерін дамыта ... ... ... өз ... қосатыны анық.
Оқушыларға бос уақытта дүрыс үйымдастыруға көмектесу ... ... ... оқушылармен мектепте өткізілетін жүмыстар айырмасы - ... ... ... тыс ... ... Ол ... тыс ... Оны мектепте оқушылардың бос уақытының ұйымдастыруға, олардың
қабілетін анықтауға және дамытуға әр ... ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Оқушылардың бос уақытын тиімді пайдалану үшін үйірме жүмыстары
оқушыларға әр ... ... кең ... ... мүмкіндік береді,
қабілетін арттырып қана қоймай, ... ... ... ... ... көмектеседі, шығармашылық еңбекті сүйуге үйретеді.
Үйреме жүмысының міндеті жалпы білім және ... ... ... ... ... қабілетін оятуға жан-жақты дамуына ықпал
жасау, оқушыларды ... ... ... тәрбиелеу.
Оқушылардың сыныптан тыс уақыттағы жүмыстары оқу мен тәрбие-леудің
негізгі принциптерінде қүралады.
1. Оқушылардың жеке қызығушылығын ескере ... ... ... таңдап алу.
2. Оқушылардың сыныптан тыс жүмысында жан-жақты қамуты.
3. Әр түрді сыныптан тыс ... ... ... ... өз ... ... жасауын қадағалу және инициативасын
көтеру.
4. Сыныптан тыс жүмыстардың қоғамға пайдалы ... ... ... ... тыс ... ... оқу ... бағынуы.
Сәндік-қолданбалы өнер жайлы лекциялар, әңгімелер, мүражайға,
көрмелерге, көркем-шеберханаларға ... ... ... ... үйірмешілердің жүмысы кәсіптік бағдар үшін көп ... ... оның ... суретшілердің шығармашылық лабораториясымен дәстүрлі
халық кәсіптерімен, көркем өндірісіндегі жүмысшы мамандық-тарымен танысуына
көңіл бөледі.
Үйірме жетекшілерінің еске сақтайтын бір жайы әр ... ... өнер ... тек жүйелі арнайы өңделген бағдарлама бойынша
жүргізілсе ғана ... ... ... білімі мен біліктілігі олардың шығармашылық бесенділігінің
дамуына халық шығармашылығын зерттеуіне қазіргі кездегі сәндік-қолданбалы
өнерді оқып үйренуіне мүмкіндік береді.
Сабақтан тыс ... ... ... таңдауда шешім қабылдауға
көп дербестік алады. Дербестік ала отырып ... ... ... ... ... бағыттап отыруы керек, оларға ... ... ... ... ... 72-144 ... аралығында есептіленген.
Сабақ мектеп жағдайында аптасына 1 рет және ... тыс ... 2 рет 15 адам бар ... ... Ал ... ... 2-ші немесе 3-ші жылғы үйірмеде аптасына 4-сағаттық сабақ
өткізуге болады.
Сабақтан тыс ... ... ... қоғамға пайдалы
еңбегіне ерекші көңіл бөлу қажет. ... ... ... ... ... ... ... оқушыларын ғылыми-зерттеу жүмысына
баулу қажет. Олүшін олар халықтық сәндік-қолданбалы өнер ... ... ... ... бойынша тапсырма-лар орындаулары қажет.
Осылардың негізінде оқушылар тек біліммен қаруланбай, сонымен бірге халық
өнерін тереңірек ... ... ... ... сабақтан тыс жүмыстардың негізгі мақсаты оқушылардың жалпы
техникалық білімін қалыптастыруға және оқушының эстетикалық ... ... ... ... ... ... кезінде алған біліммен практикалық біліктіліктерін оқушылар
үйірмеде одан әрі дамытып жалғастырады. Бүл ... шешу ... ... тоқу ... ... жалғасып дамиды. Қолданбалы
өнердің бүл түріне үйрету ... ... ... және әсемдікке
тәрбиелеу бір-бірімен үштасып, бір-бірін толықтырып отырады.
Оқушыларға гобелен тоқуын үйретуді сыныптан тыс үйірмелерде жүргізуге
болады. Жүнді ... оны ... ... ... ... тоқып үйрену жүмыс
мазмүнын ашады.
3.4 Үйірме сабақ жоспарының үлгісі
Тақырыбы: Гобеленді тоқып шығу.
Мақсаты: Оқушыларды ... ... қол ... бұйымдарымен
таныстыру, ұқыптылыққа, тиянақтылыққа тәрбиелеу, халқымыздың көне
мұрасын бүгінгі ... ... ... ... гобелен
тоқу
технологиясымен таныстыру, шығармашылық қабілетін арттыру.
Сабақтың түрі: аралас (теория мен практика).
Көрнекті құралдары: буклеттер, иллюстрациялар, гобелен тоқу технология-
сы ... ... ... ... қайшы, пышақ, тоқпақ, иірілген жіп.
Сабақтың құрылымы:
1) Үйымдастыру кезеңі.
2) Жаңа тақырыпты ... ... ... Жаңа ... бекіту.
5) Қорытынды.
Сабақтың барысы:
I. Үйымдастыру кезеңі.
а) Сыныпта тыныштық орнату;
б) Кезекшінің мәлімет бойынша оқушыларды ... ... ... ... Үйірме сабақтың тақырыбын мен мақсатын айту;
II. Жаңа тақырыпты түсіндіру.
Шатыс - керілген жіп ... яғни ... жіп пен ... жіптерінің
күзу арқылы адырғының көмегімен айқасуы.
Адырғы - керілген жіп ... ... ... ... байланбағанын
бетіне шығарып, былайша айтқанда еркек жіп үрғашы жіпті
ерсілі-қарсылы, жоғары-төменді алмастырып тұратын бел ағашпен қатар жатқан
ағаш.
Бел ағаш - ... тоқу үшін ... жіп ... күзу ... ... ... ... Оқушыларға жұмыстың орындалу тәртібін
айту және көрсету. III. Практикалық жұмыс.
а) Жұмыс орнын дайындау.Құрал-саймандарды дайындау;
б) Қауіпсіздік ережелерін ... ... ... ... тоқу ... түр ... шалуға жаттығу, тоқу
барысында еркек пен үрғашы жіптерді шатыстырмай шалуды дүрыс
орындауға қадағалу;
г) Оқушылармен жеке жүмыс ... ... ... ... мән ... ... ... орындау, жіптің қырқылуының біртігістігіне мән
беру.
ІҮ.Жаңа сабақты бекіту.
а) Күзу ағашының үзындығы қанша болу керек?
б) Желі жіптерінің ... ... болу ... ... тоқу ... ... ... дегеніміз не?
д) Бел ағаш дегеніміз не?
Ү.Қорытынды.
* оқушылардың жүмысына талдау беру, оны бағалу.
* үйге тапсырма беру.
Қорытынды
«Гобелен» ... сөз ... ... ең ... ... ... Шарль Лебреннің мына сөзі есіме түседі: «Гобелен - Адам баласының
жылы-жұмсақ шебер қолдарымен, тұрақты ойымен, таза көңілден ... ... ... - деді ол. ... ... ... ... Европадан Орта
Азияға, Қазқстан еліне де кең таралуы осы ойды ... ... ... ойы- ... ... өнер. Мына небір
жылдамдатылған технологиялық заманында Адам баласының ой-өрісіде өсіп, қол
өнері де ... . ... ... ... ... ... өз
шығармашылық жұмыстарын жарыққа шығаруда. Қазақстанның ... ... ... ... ... ... «Суретшілер халқына »
көптеген мүмкіншіліктер беріліп ... ... ... ... ... әртүрлі
әдістермен тоқылуда. Сонымен бірге ата-бабамыздың атадан балаға мүра болып
келе жатқан өнері ... ... ... ... ... тоқыма шеберлері үлттық нақышта терме алаша, қақпа алаша, ... және ... ... тоқу технологиясын пайдалана отырып, камзол, шапан,
сырткиім ... де ... ... ... ... үлес ... жүрген суретші гобеленші Әлібек, Сәуле
Бапановтар жанүясы. Олар қазақтың көне киіз басу ... жаңа ... ... ... ... ... т.б. ерлер, әйелдер киім үлгілерін
шығармашылықпен байланыстырып , киіз басу ... ... ... қол жеткізу үшін өз жүмысна деген сүіспеншілік және еңбек пен
төзімділік қажет. Міне осындай ... ... өнер ... ... ... ... ойға жетелеуде.
Өмір барда - Адам бар,
Адам барда - өнер бар.
Өнер таусылмас байлық.
Пайдаланылған әдебиеттер
Арғынбаев X. Қазақ ... ... ... ... 1993 ... Әбдуалиева Ш. Қүрақ құрау да өнер. "Арай" 1989ж., Әбдуалиева ... - көне ... ... ... 1984ж. № 10 61-62 ... Белова Т.М. Грянникова В.М. Қазақ тақиясын тігу. "Қазақстан
мектебі".,1991ж. № 67 .71 бет.
Джанибеков У. ... ... ... Алматы, Өнер, 1982г.
5. Дворкина И. "Гобелен за десять вечеров". Москва: Культура и ... ... Қ.. ... ... ... ... 1985 ж.
7. Ералин Қ., Ш,Ақмырзаев, С.Бейсенов. "Бейнелеу өнерін оқыту
әдістемесі" Шымкент,А.Яссауи атындағы ХҚТУ, 1995 ... С. ... ... ... ... 1997ж. № 2 22 ... ... А. Халық шебелері шығармашылығын тәрбие жұмыстарында
қолдану. Қорқыт-ата атындағы Қызылорда мемлекеттік ... ... ... Қ., ... Е. ... қолданбалы өнер сабақтары. Шымкент,
1994 ж.
11. Ералин Қ. Көркемдік білім мен ... ... ... ... ... 2001 ... Еспенбетова Б. Халықтық қолөнер туралы. "Қазақстан мектебі".1992ж.,
№7 ... ... Ө. "Эхо" ... ... 1990 ... Жолдасбекова С.А. Бастауыш класс оқушыларының сәндік-қолданбалы
өнерге эстетикалық қызығушылығын қалыптастыру(диссертация).
"Бейленеу өнер", 2002 ж. № 1.
15. Қәкенұлы Ж. Киелі өнер. "Зерде", 1990 ж. № ... ... Қ. ... ... ... Алматы : Қайнар, 1990 ж.
17. Марғулан Ә. "Қазақтын сәндік өнері" Алматы,1977ж.
Мұханов М. Казахская юрта. Алматы, Өнер, 1984 ж.
19. ... О., ... Қ. ... ... сабақтары 1 класс".Шымкент,
1992 ж.
20. Суранбаева Н. Халық өмірімен етене өмір. "Қазақстан мектебі".1992 ж.
№63 57 ... ... С, ... М. ... ... ...

Пәндер тізімі

2008-2014 © Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.2162
^