Қазақстан республикасындағы суицид мәселесі

Жоспар:

1. Қазақстан Республикасындағы суицид мәселесі

2. Адамдардың суицид жасау себептері

3. Суицидтің алдын-алу жолдары
Менің таңдаған әлеуметтанулық зерттеу тақырыбым – Қазақстан Республикасындағы суицид мәселесі. Бұл мәселені талдау үшін алдымен суицид деген терминге қысқаша шолу жасап өтелік.
Суицид (лат.: sui caedere — өзін өлтіру) – адамның өзіне-өзінің қиянат жасап, өз өмірін қиюы. Суицид деген термин XVII ғасырда пайда болған, бірақ XVIII ғасырдың ортасына дейін бұл ұғым қоғамда кеңінен пайдаланылған емес. Тек XX ғасырдың басында адамдардың өз-өзіне қол жұмсауының етек алуына байланысты ғылымда «суицидология» атты дербес зерттеу саласы қалыптасты.
Ғалымдардың айтуынша суицидтің үш түрі бар:
1. Шынайы суицид. Оған барған адам өмірден түңіледі, үнемі көңілсіз болып жүреді, өлгісі келеді. Нақтырақ айтқанда өмірдің мәнін жоғалтады.
2. Жариялық суицид. Өзін-өзі өлтіргісі келгендердің көбі өлместен бұрын өзгелердің назарын өзіне аударғысы келеді (мысалы, біреумен ренжіссе, қолына суық қару алып, болмаса арқан, жіп ала жүгіріп, «өлем» деуі).
3. Жасырын суицид. Бұл түрінде адам өз-өзін өлтіру жақсы іс еместігін түсінеді, бірақ қиындықтан шығар шара, жол жоқ болып көрінгендіктен, өлімге апаратын істерге бас тігеді (мысалы, нашақорлық, алкоголизм т.б).
Енді Қазақстандағы суицидке тоқталайық, Қазақстандағы суицид саны жалпыәлемдік стандартпен салыстырғанда, өте жоғары деңгейде. Қазір әлемнің барлық елдерінде, оның ішінде Қазақстанда да суицид пен нашақорлық проблемасы маңызды мәселеге айналып отыр. Себебі бұлар адам санын азайтатындықтан, мемлекетті моральдық және экономикалық жағынан шығынға ұшыратып отыр.
Қазіргі кезде Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының дерегі бойынша Қазақсатан елдегі азаматтарының өз өмірлерін қиюы бойынша әлемде үшінші орынды алады. Ал осыдан үш жыл бұрынғы деректер
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Дат» газеті, Республикалық психиатрия, психотерапия және наркология ғылыми-тәжірибелік орталығы суицидология және эпидемиология ғылыми бөлімінің меңгерушісі Айгүл Нәшкенованың берген сұхбаты;
2. Азаматтық радиосы, Қазақстан психоаналитиктер ассоциациясының президенті Анна Құдиярованың берген сұхбаты, сайты www.azattyq.org;
3. www.malimetter.org – танымдық және энциклопедиялық сайт;
4. АБЖАД студенттердің интеллектуалдық таным клубы қатысушыларының сұхбаты, сайты www.abzhad.tor.kz;
5. ҚАЗАҚСТАН Республикалық телерадиокорпорациясы – жаңалықтар, сайты www.kaztrk.kz;
        
        Жоспар:
1. Қазақстан Республикасындағы суицид мәселесі
2. Адамдардың суицид жасау себептері
3. Суицидтің алдын-алу жолдары
Қазақстан Республикасының суицид мәселесі
Менің таңдаған ... ... ... – Қазақстан
Республикасындағы суицид мәселесі. Бұл мәселені талдау үшін алдымен суицид
деген терминге қысқаша шолу ... ... ... sui caedere — өзін өлтіру) – адамның өзіне-өзінің қиянат
жасап, өз өмірін ... ... ... ... XVII ... ... ... бірақ
XVIII ғасырдың ортасына дейін бұл ұғым қоғамда кеңінен пайдаланылған емес.
Тек XX ... ... ... ... қол ... етек алуына
байланысты ғылымда «суицидология» атты дербес ... ... ... ... ... үш түрі ... Шынайы суицид. Оған барған адам өмірден түңіледі, үнемі көңілсіз
болып жүреді, ... ... ... айтқанда өмірдің мәнін жоғалтады.
2. Жариялық суицид. Өзін-өзі өлтіргісі келгендердің көбі ... ... ... ... аударғысы келеді (мысалы, біреумен ренжіссе,
қолына суық қару алып, болмаса арқан, жіп ала жүгіріп, «өлем» деуі).
3. Жасырын суицид. Бұл ... адам ... ... ... іс ... ... қиындықтан шығар шара, жол жоқ болып көрінгендіктен, өлімге
апаратын істерге бас тігеді (мысалы, нашақорлық, ... ... ... ... ... ... ... саны
жалпыәлемдік стандартпен салыстырғанда, өте жоғары деңгейде. ... ... ... оның ... ... да ... пен нашақорлық
проблемасы ... ... ... ... ... ... адам ... мемлекетті моральдық және экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Ұйымының дерегі бойынша
Қазақсатан елдегі азаматтарының өз өмірлерін қиюы бойынша әлемде үшінші
орынды ... Ал ... үш жыл ... деректер бойынша Қазақстан бесінші
орында болған. Ол кезде орта есеппен 100 000 ... ... ... саны 30 ... ... ... жыл сайын шамамен миллионға жуық адам өз-өзіне қол салып
көз жұмады. Олардың 8 мыңы – ... яғни ... әр ... бір адам өз еркімен өмірмен қош айтысып жатады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ... ... ... мың ... ... 53 кісі өзіне қол салып қаза болады ... бұл ... ... «тұрақты лидерлер» саналатын – Венгрия (88)
мен Литвадан (96-99) сәл төмен тұр. Бұл көрсеткіш Орта Азия ... ... ең ... ... енді ... ішіндегі жағдайға назар аударсақ: соңғы бірнеше
жылда осындай қаза бойынша көш басында Оңтүстік ... ... ... ... (64-67 ... және ... ... облысы (100 мың
тұрғынға шаққанда 57 адам өз-өзіне қол жұмсаған). Бір атап ...... ... қарағанда өз-өзін өлтіргендер саны әлдеқайда көп екен.
Қазақстанда суицид жасайтындардың көбі ер азаматтар деген пікір ... ... ... 2007 жылы 342 ... фактісі тіркелген.
Оның 2/3-і ер азаматтар.
Психологтардың ... ... ... ... ... әйелдерге
қарағанда ер адамдар арасында жиі келеді. Ер адам өз-өзіне қол саламын деп
шешсе, онда олар өз ісін ... ... ... ... Ал ... ... ... өзіне назар аудартуды көздейді. Сол себепті, статистикада өз-
өзіне қол жұмсап өмірін қиған ер ... 1 ... ... ... ... ... 5 фактісі сәйкес келеді екен.
Ал әйелдер ... ... ... ... бар: дүниежүзілік
денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша, қазақстандық әйелдер арасындағы
суицидтің көрсеткіші – 15 пен 24 жас ... 100 мың ... ... ... ... Салыстырмалы түрде АҚШ-та бұл көрсеткіш – 2,9-ға тең.
Қазақстанда жылдан-жылға жасөспірімдер арасында суицид ... ... жыл ... ... 14 пен 17 жас ... жасөспірімдер
арасында 6-8 суицид фактісі тіркелетіндігін айтады.
Елде 2005-2007 жылдары кәмелетке толмағандар арасында 1364 ... салу ... ... оның – 887-і қазамен аяқталған. 2005 жылы ... 2006 – 274, ал 2007 – 352 ... ... жылы ... ... алғашқы бес айдың ішінде 18 жасөспірімнің
түрлі жағдайлардағы суцид ... оның оны ... ... 2008 ... ... өзі ... ... қарағанда жастар
арасындағы суицидтің белең алғандығын ... ... ... 2009 жылы 26 ... ... ... Жағдай былтыр да жақсарған жоқ. Осылайша, елімізде 237 суицид
оқиғасы тіркелген. Алаңдататыны – ... ... ... ... орын ... ... 30 ... Қарағанды, ОҚО, Ақмола,
Ақтөбе облыстарында 20-дан аса ... ... ... ... ... ... үш жылда СҚО-да бұл көрсеткіш екі есеге артқан», - деп ҚР
Парламенті Мәжілісінің депутаты ... ... ... ... ... ... ... арасында соңғы жылда ... ... ... ... жылы 13 ... Қарағанды қаласында он төрт
жасар жасөспірім асылып қалды. ... бес күн ... ... жұртшылық
Алматы облысының Тұздыбастау кентінде он бес ... екі ... ... қол ... ... қош ... естіп, жағаларын
ұстасты.
23 қарашада бұқаралық ақпарат құралдары Ақтөбе қаласында он жетідегі
қыз бала мен он бес ... ... ... ... ... ... 26 қарашада осындай оқиға Алматыда қайталанды. Бұл жолы айтып
келмеген ажалдың ... он алты ... ... ілікті.
Желтоқсанның 6-13 аралығында Теміртауда, Семейде, Астанада, Ақмола
облысының ... ... тағы үш қыз, екі ер бала өз ... ... ... ... облысының Егіндікөл ауылында жергілікті
мектептің 10 ... ... қыз бала ... ... Өкінішке орай жаңа
жылдың алғашқы күндері де ата-аналарға қайғы арқалата келді. Бұрынғы ... ... ... құралдары жұртшылыққа Ішкі істер министрлігі
академиясының бірінші курс ... көп ... ... ... ... естіртті».
Сөйтіп, бүгінде ата-анасы баласы мектепке кетсе, үйге аман-есен орала
ма деп, өздері жұмыста жүрсе, ... ... ... ... ма екен ... ... күй ... болды. Ертең мезгілсіз ажал кімнің ... ... зар ... Бұл пәле ... ... ... ... бүтін,
іші түтін балалар қайдан шығып жатыр? ... ... белі ... ... ... ... ... «Сенің табаныңа қадалған шөгір менің
маңдайыма қадалсын», - деп ... еті ... үшін отқа да, суға да ... ата-ананың көз жасы неге құрғамайды, ... ... кім ... ... ... суицидтардың себебін анықтайық. Неліктен бұл
адамдар бір рет қана берілетін өмірден оңай кете ... ... бұл ... ... ... ... назар аударайық.
«Өзін-өзі өлтіру ешқашан кездейсоқ әрекет болған ... ... ... ... психологиялық қажеттіліктерден туындайды. Өз-өзіне
қол жұмсау қадамына барудың себептері өте көп. Оның ... ... ... жақын адамының өлімі, жалғыздық, жұмыс барысында
туындаған проблемалар. Кейде жазылмайтын ауруға душар ... ... ... ... да өз ... ... шауып
жатады. Тіпті кей жандарға қызмет лауазымының өзгеруі де ықпал етеді. ... ... ... бірі ... ... ... бірдей өз
өзіне қол жұмсамайды ғой. Неге? Себебі оның өмір ... оң ... ... ... ... Ол – ... ... махаббат, ата-ана
қамқорлығы, дұрыс тәрбие. ... ... ... ... ... кез ... проблемаларға қарсы тұруға көмектеседі», - дейді Айгүл
Нәшкенова, Республикалық психиатрия, психотерапия және ... ... ... ... және эпидемиология ғылыми бөлімінің
меңгерушісі
Психолог ... ... ...... ... ... ... айтады.
«Өз-өзіне қол салу – ... пен ... ... ... адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасында түсініспеушілік
орын алып ... ... ... ... ... ... әйелін түсінбесе
немесе керісінше дегендей, ... ... ... түсінбеуі осындай
қайғылы оқиғаларға алып келеді», – деп ... ... ... Анна ... айтып кеткен.
Қазіргі кезде суицидтің төмендегідей себептері жайлы айтылып жатыр.
Әр суицидтің шығу себебі бар. Бірақ көп ... ... ... иманының болмауы мен өмірдің ... ... ... ... басты себептері. Ал басқа себептердің барлығы
осы басты себептерге тікелей тәуелді. Мысалы, сүйген қызымен ұрысып, немесе
аралары ... ... ... ... ... ояу адам баласы үшін
ешқандай ақылға қонымды себеп жоқ. Ақымақтықпен өз ... ... ... ... де кей адамдар үшін суицидтің тудырушы
күші болып табылады. Алайда, қаржылық қиындықтар ... ... ... ... қиындықтарға шыдамай өз-өзін өлтіру белең алса, онда әлемнің тең
жартысы қырылып қалады емес пе?! Қиындық ... жоқ ... ... ... ... ... көзқарасы дұрыс емес болған адам ғана ... ... төзе ... ең дұрыс жол ретінде суицидті таңдайды.
Ренжу. Кейде жасөспірімдердің арасындағы суицид ата-анасына ренжудің
салдарынан ... ... ... ардақты жандарға ренжіп өзін-өзі өлтіру де
жан дүниесінде кемістігі бар адамның істейтіні болса керек.
Қателік. Өмір болғаннан соң ... мен ... ... ... ... ... ... бар нәрсе. Қандай қателік
жасасақ та суицидпен шешімін табуымыз дұрыс емес. ... тұяқ ... ... қателігін жылы жауып қою мақсатында өлімге бару ... ... ояу ... ... әрекеті емес.
Міне Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының тағы бір дерегі:
Суцидпен көз ... 44% ... ... мына адам ... деп ... ... ... кіналі деп тапқаны мыналар:
- «Барлығы» - 20%
- Жақын ...... ... – 8%
- ... емес – ... бұл – ... ... қалғанды ойламайды, «сол керек!», - деп кек
қайтарған болады.
Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының мамандары адамдардың өз өміріне
қол жұмсауына себеп болатын мынадай ... ... 1,2 % - ... ... 3 % - Қаражат қиындығынан;
- 1,4 % - Өмір сүрудің ауырлығынан;
- 6 % - Құмарлықтан;
- 18 % - Отбасы келіспеушілігінен;
- 18 % - ... ... 19 % - ... ... ... ... ... қатерлі қадамға барады
екен. Ал өзін-өзі өлтіру фактілерінің 41 %-ы неден болатыны белгісіз күйде
қалып отыр. Бұл ... ең ... ... ... ... ... ... кездесуі.
Жасөспірімдердің неліктен өз-өзіне қол жұмсайтындығы жөнінде көптеген
пікірлер бар. Солардың кейбіреулері төменде:
Қазақстан Республикасының Бас ... 2008 жылы ... ... ... арнайы зерттеуінде балаларды суицидке
итермелейтін негізгі ... ... ... ... әлеуметтік-
психологиялық жағдайы, одан кейін – ұлтаралық қатынас, отбасылық ... мен ... ... сияқты факторлар аталған.
Айта кететін бір жәйт, жасөспірімдер арасындағы өз-өзіне қол жұмсау
фактілерінің әрбір үшіншісі – ... ... ... ... олар ... тек осы ... өздеріне назар аудартқысы келеді. Мамандар
мұның өте қауіпті ... ... ... ... келесі талпынысы
қазаға ұласып жатады.
Жасөспірімдер арасында өзіне-өзі қол жұмсаушылардың көбеюі ең алдымен
телеарналардан беріліп жатқан ұрыс-төбелеске, қантөгіске толы ... ... ... шайлығын айырамын, байлығын еселеймін, деп шарқ
ұрып жүрген ата-аналардың жұмысбастылығы кінәлі, олар күнкөрістің ... ... күн ... үй қарасын көрмейді, ... ... ... бөле ... назардан тыс қалған бала өзін керексіз
сезінеді деушілер де ... ... ... ... мен сан ... ... бала
психологиясына кері әсер етуде. Өз-өзіне қол салу – түсініспеушілік ... ... ... ... ... ... алшақтауы, неше түрлі
компьютерлік ойындар, көбінесе жастардың арасында суицидтің ... ... ... ... қол салуына көбінесе, айтылған
сынды дұрыс қабылдамауы, қиындықтарға төзбеуі себеп болады. ... жат ... ... ... мен ... ... ... өзі қол жұмсайтын жастардың көбеюі — ... ... ... ... ... ... өлтірудің себебі көп деп түсіндіреді. Алайда, олардың
басты проблемасы – жалғыздық. Егер мектепте қандай да бір ... ...... ... ... ... керек, ал отбасында проблема туындап
жатса – ... ... ... ... ... ... бұл ... алдын алу
үшін мектептерде психолог мамандарды, кәмелетке толмағандардың істері
бойынша ... ... ... көбейтіп жатыр.
Тағы бір жүргізілетін іс-шара бұл – дүние жүзінің суицидке қарсы ... Бұл күн 10 ... ... өзі қол жұмсаудың алдын алу жөніндегі
халықаралық қауымдастық бастамасымен және Дүниежүзілік ... ... ... атап ... ... құмарту – психиканың проблемасы екендігін айтады.
Сондықтан әрдайым жақындарыңмен бірге ... ... ... әрдайым
түсіністікпен өмір сүре білу қажет дейді психолог ... ... ... І ... 1 ... ... ең қымбат қазынасы – адам және оның
өмірі», ендеше сол ... ... ... ... етіп қорғау
әрбір азаматтың алдындағы, сондай-ақ жалпы ... ... ... ... ... «Дат» газеті, Республикалық ... ... ... ... орталығы суицидология және эпидемиология
ғылыми бөлімінің меңгерушісі Айгүл Нәшкенованың берген сұхбаты;
2. ... ... ... психоаналитиктер ассоциациясының
президенті Анна Құдиярованың берген сұхбаты, сайты www.azattyq.org;
3. www.malimetter.org – танымдық және энциклопедиялық ... ... ... ... ... клубы қатысушыларының
сұхбаты, сайты www.abzhad.tor.kz;
5. ҚАЗАҚСТАН Республикалық телерадиокорпорациясы – ... ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гуманитарлық ғылымдар жүйесіндегі девионтологияның орны28 бет
Кәмелет жасқа толмаған жеткіншектердің өз-өзіне қасақана қол салуы5 бет
Суицид78 бет
Әлеуметтік медицинаның пәні және оның негізгі бөлімдері105 бет
«Жасөспірімдердің өзіне – өзі қол жұмсаудың алдын алу шаралары»4 бет
2-ші дүние жүзілік соғыстан кейінгі халықаралық жағдай. Герман мәселесі19 бет
Абай мен Ыбырайдың ағартушылық ойлары мен оқу-білім мәселесі жөніндегі көзқарастары7 бет
Абай Құнанбаевтың дүниетанымындағы адам мәселесі49 бет
Адам құқығы мәселесінің халықаралық қатынастарға тигізер әсері6 бет
Ажырасу мәселесіне арналған әдебиеттерді талдау19 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь