Қазақстан Республикасында сот сараптамаларын тағайындау мен жүргізудің құқықтық және ұйымдастырушылық негіздері [ 77 бет ]

1 тақырып Сот сраптамасының түсінігі және негізгі сипаттамалары
1. Сот сараптамасының түсінігі және негізгі сипаттамасы
2. Сот сараптамасының тақырыбы мен міндеттері
3. Сот сараптамасының обьектілері
4. Сарапшылық зерттеуге арналған үлгілер

2 тақырып Сот сарапшылық зерттеу әдістері және жіктеу
1. Сот-сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерінің түсінігі, оларды қалыптастыру
2. Сот-сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерін жіктеу
3. Сот-срапшылық технология түсінігі. Комьютерлік технология құралдарын сот срапшылық зерттеулерде пайдалану
4. Зерттеу тақырыбы бойынша сараптамаларды жіктеу
5. Сот сараптамасының даму бағыты
6. Іс жүргізу негіздері бойынша сот сараптамаларын жіктеу
1. Сот – сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерінің түсінігі, оларды қалыптастыру

Сот – сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерінің түсінігі, оларды қалыптастыру.
Срапшылық зерттеу – күрделі шығармашылық процесс, онда ғылым мен техника жетістіктерін білу, қазіргі тиімді зерттеу әдістемелерін меңгеру, срапшының білік – дағдысы іске асырылады.
Сот сараптамасының әрбір тегі мен түрлеріне тән белгілер зерттеу әдістерінен тұратын сарапшылық зерттеудің тиісті әдістемесі болып табылады.
Сот – срапшылық зерттеу әдісі – бұл срапшының алдына қойылған сұрақты шешу үшін деректерді алудың логикалық және аспапты операциялар (тәсілдер, амалдар) жүйесі.
Сот – сарапшылық зерттеу әдістемесі – сраптамалардың белгілі бір тегі, түрі тақырыбына жататын нақты деректерді анықтау үшін сот сараптамасы обьектілерін оқып – зерттеу кезінде қолданылатын әдістемелер (амалдар, техникалық құралдар) жүйесі.
Сарапшылық танымға әдістердің реттілігі, жүйелілігі тән, сондықтан да әдістеме мазмұнына енгізілген әдістер шешілетін міндеттер мен зерттеудің шарттарына тәуелді белгілі бір дәйектілікпен қолданылады.
Сот – сарапшылық зерттеудің әдістемесі сарапшылық міндеттерді шешуге бағдарланған болғандықтан, оның өзіндік ерекшелігі сраптаманың тақырыбы мен обьектілерінің ерекшеліктерімен есептеледі.
Сот сараптамасында пайдаланылатын әдістер, көбінде, жаратылыс және техникалық ғылымдардан алынған және сраптаманың міндеттерімен обьетілерінің өзіндік ерекшелігіне сәйкес түрлендірілген.Олар іске асыру нысандары – амалдар, техникалық жабдықтар бойынша жалпы ғылыми әдістерінен елеулі айырмашылығы болады.
Кез келген ғылыми – техникалық құрал мен әдіс сот сараптамасының мақсаттары үшін ұсыныла қоймайды.Оларға, алдымен, іс жүргізу заңы белгілейтін бірқатар талаптар ұсынылады.
Срапшылық зерттеу дәлелдеудің элементі болғандықтан, тиісті әдістер ҚІЖК – нің 129- бабы 3-бөлігінде көзделген сипаттамаларға сәйкес, олар:
1. заңмен тікелей көзделген немесе оның нормалары мен принциптеріне қарама – қайшы келмейтін;
2. ғылыми орныққан;
3. қылмыстық іс бойынша жүргізудің тиімділігін қамтамасыз ететін;
4. қауіпсіз болуы керек.
Сондай- ақ заңда сот сараптамасы әдістеріне сәйкес келетін обьектілердің бірегейлігімен себептелген, олароды барынша сақтау талабы да көрініс тапты. Обьектілерді толық немесе ішінара жоюға не олардың сыртқы түрін немесе негізгі қасиеттерін өзгертуге әкеп соқтыратын әдістерді пайдалану тек қылмыстық процесті жүргізуші органның рұқсатымен ғана жол беріледі.
Сот – срапшылық зерттеу әдістерін қолданудың нәтижелері барлық процеске қатысушылар үшін анық және көрнекті болуы керек.
Сараптама тағайындау процесінде сраптамалардың әр түрлі кластарын, тектері мен түрлерінің әдістерін әзірлеу деңгейлерін ескерген маңызды, ол үшін сарапшылық зерттеу мүмкіндіктері жөнінде алдын ала кеңестер өткізу керек.
Жаңа әдістерді қалыптастырудың негізгі көзі сот – срапшылық мекемелердің ғылыми зерттеу бағдарламаларында көрініс табатын өзекті сарапшылық міндеттерді шешу қажеттілігімен себептелген арнайы ғылыми зерттемелер болып табылады.
Сонымен бірге, аз ғана таралуы, бірақ дәл криминалистика үшін ерешелігі бар ғылыми – техникалық құралдарды ендіру бағытын да атап көрсеткен жөн, соған сәйкес криминалист «сыртқы» ғылымның жаңа жетістіктері туралы ақпарат алып, сараптама мақсаты үшін осы ғылыми ешімді пайдалану мүмкіндігін іске асырады. Атақты криминалист Е.Ф Буринскийдің өмірі мен қызметін зерттеген А.И Винберг, аталған заңдылықты ең алғашқы рет осы адам ғылыми түрде сипаттады және ол трансформация принципі аталады деп көрсетті.
Мысалы, осылайша бірқатар обьектілерді зерттеу үшін қолданылатын оптикалық кванттық генераторларды пайдалануды көздейтін әдістемелер кешені құрылған болатын.
Сот сараптамасының дамуы тек жаңа міндеттерді шешу мүмкіндіктерін құруды ғана көздеп қоймай, сонымен қатар бұрын белгілі шешімдерді оңтайландыруды да көздейді, қолдағы бар сарапшылық зерттеудің әдістемелері зерттеудің жаңа әдістерін пайдалану есебінен ұдайы жаңарып отыру керек.
Егер зерттелетін обьекті туралы ақпараттың қолданыстағы сипаты және көлемімен, сондай- ақ уақыттық және материалдық шығын тарапынан салыстырғанда артықшылығы болса жаңа әдісті енгізу аяқталады.
Сот сараптамасының жаңа әдістермен баюы бірнеше нұсқаны көздейді. Заттай дәлелдемелерді зерттеу кезінде сот ісін жүргізуден тыс басқа ғылымдарда ұқсастығы бар проблемалық жағдайлар жиі пайда болғандықтан, сарапшылық практикаға өзге ғылыми міндеттерді шешу үшін әзірленген әдісре кеңінен енгізіледі.
Шешілетін міндеттің өзіндік ерекшеліктері басқа ғылымдарда қолданыстағы әдістерді тек түрін өзгерте және оларды толықтыра пайдалануға мүмкіндік беретін болса, сарапшылық практикаға жаңа әдістерді енгізудің екінші жолы да қолданыс табады. Мұнда әдістің модификациясы құрылады. Мысал ретінде биологиялық обьектілердің термикалық сипаттамаларын зерттеу әдісі негізінде жасалған сұйық кристалл индикаторларын пайдалану әдісін әзірлеуді келтіруге болады.
Аталған екі әдістен басқа, заттай дәлелдемелерді криминалистік зерттеуге әдейі арналған әдістердің әзірлеме нұсқалары бар.Криминалистік сраптама әдістерін медицинада, антропология мен өзге де ғылыми білім салаларында пайдалану мысалдары бар.

2. Сот – срапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерін жіктеу
Сот – срапшылық зерттеу әдістерін ғылыми практикалық қызмет ретінде жіктеу әр түрлі – ортақтық дәрежесі мен олардың дәреже сатысы, әдістер алынған ғылым салалары, алынатын ақпарат сипаты, зерттеу обьектісіне әсер ету дәрежесі негіздері бойынша жүзеге асырылады.
        
        Ж алпы бөлім
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА СОТ САРАПТАМАЛАРЫН ТАҒАЙЫНДАУ МЕН ЖҮРГІЗУДІҢ
ҚҰҚЫҚТЫҚ ЖӘНЕ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1 тақырып Сот сраптамасының түсінігі және ... ... Сот ... ... және ... ... Сот ... тақырыбы мен міндеттері
3. Сот сараптамасының обьектілері
4. Сарапшылық зерттеуге ... ... ... Сот ... ... ... және жіктеу
1. Сот-сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерінің түсінігі,
оларды қалыптастыру
2. Сот-сарапшылық зерттеу әдістері мен әдістемелерін ... ... ... ... ... ... сот ... зерттеулерде пайдалану
4. Зерттеу тақырыбы бойынша сараптамаларды жіктеу
5. Сот сараптамасының даму бағыты
6. Іс жүргізу негіздері бойынша сот сараптамаларын жіктеу
7.
1. Сот – ... ... ... мен ... ... ...... зерттеу әдістері мен әдістемелерінің түсінігі, оларды
қалыптастыру.
Срапшылық зерттеу – ... ... ... онда ғылым мен
техника жетістіктерін білу, қазіргі тиімді ... ... ... ...... іске ... сараптамасының әрбір тегі мен түрлеріне тән белгілер зерттеу
әдістерінен тұратын сарапшылық зерттеудің тиісті ... ... ...... ... ... – бұл ... алдына қойылған сұрақты
шешу үшін деректерді алудың логикалық және аспапты операциялар ... ...... ... ...... белгілі бір тегі,
түрі тақырыбына жататын нақты деректерді ... үшін сот ... оқып – ... кезінде қолданылатын әдістемелер (амалдар,
техникалық құралдар) жүйесі.
Сарапшылық танымға әдістердің ... ... тән, ... ... ... ... ... шешілетін міндеттер мен зерттеудің
шарттарына тәуелді белгілі бір ... ...... ... ... ... ... шешуге
бағдарланған болғандықтан, оның өзіндік ерекшелігі сраптаманың тақырыбы мен
обьектілерінің ерекшеліктерімен есептеледі.
Сот сараптамасында ... ... ... ... ... ... ... және сраптаманың міндеттерімен обьетілерінің
өзіндік ерекшелігіне сәйкес түрлендірілген.Олар іске асыру нысандары –
амалдар, техникалық ... ... ... ғылыми әдістерінен елеулі
айырмашылығы болады.
Кез келген ғылыми – техникалық ... мен әдіс сот ... үшін ... қоймайды.Оларға, алдымен, іс жүргізу заңы
белгілейтін бірқатар ... ... ... ... ... болғандықтан, тиісті әдістер
ҚІЖК – нің 129- бабы 3-бөлігінде көзделген сипаттамаларға сәйкес, олар:
1. заңмен тікелей көзделген немесе оның ... мен ...... келмейтін;
2. ғылыми орныққан;
3. қылмыстық іс бойынша жүргізудің тиімділігін қамтамасыз ететін;
4. қауіпсіз ... ... ақ ... сот ... ... ... ... бірегейлігімен себептелген, олароды барынша сақтау талабы да
көрініс тапты. Обьектілерді толық немесе ішінара жоюға не ... ... ... ... ... ... әкеп ... әдістерді
пайдалану тек қылмыстық процесті жүргізуші органның рұқсатымен ғана жол
беріледі.
Сот – ... ... ... ... ... ... ... үшін анық және көрнекті болуы керек.
Сараптама тағайындау процесінде ... әр ... ... мен ... әдістерін әзірлеу деңгейлерін ескерген маңызды, ол
үшін сарапшылық зерттеу мүмкіндіктері жөнінде ... ала ... ... ... ... ... көзі сот – ... ғылыми зерттеу бағдарламаларында көрініс табатын ... ... шешу ... ... ... ... ... табылады.
Сонымен бірге, аз ғана таралуы, бірақ дәл криминалистика үшін ерешелігі
бар ғылыми – техникалық құралдарды ендіру бағытын да атап ... ... ... ... ... ... жаңа ... туралы ақпарат
алып, сараптама мақсаты үшін осы ғылыми ешімді ... ... ... ... ... Е.Ф ... өмірі мен қызметін зерттеген
А.И Винберг, аталған заңдылықты ең ... рет осы адам ... ... және ол ... ... аталады деп көрсетті.
Мысалы, осылайша бірқатар обьектілерді зерттеу үшін қолданылатын
оптикалық кванттық ... ... ... ... кешені
құрылған болатын.
Сот сараптамасының дамуы тек жаңа ... шешу ... ғана ... ... ... ... бұрын белгілі шешімдерді
оңтайландыруды да көздейді, қолдағы бар сарапшылық ... ... жаңа ... пайдалану есебінен ұдайы жаңарып отыру керек.
Егер зерттелетін обьекті туралы ақпараттың қолданыстағы сипаты және
көлемімен, сондай- ақ ... және ... ... тарапынан
салыстырғанда артықшылығы болса жаңа әдісті енгізу аяқталады.
Сот сараптамасының жаңа әдістермен баюы бірнеше ... ... ... ... ... сот ісін ... тыс басқа
ғылымдарда ұқсастығы бар проблемалық жағдайлар жиі пайда болғандықтан,
сарапшылық практикаға өзге ... ... шешу үшін ... әдісре
кеңінен енгізіледі.
Шешілетін міндеттің өзіндік ерекшеліктері басқа ... ... тек ... ... және ... толықтыра пайдалануға мүмкіндік
беретін болса, ... ... жаңа ... ... екінші жолы
да қолданыс табады. Мұнда әдістің модификациясы құрылады. Мысал ретінде
биологиялық обьектілердің термикалық ... ... ... ... ... ... ... пайдалану әдісін әзірлеуді келтіруге
болады.
Аталған екі ... ... ... ... ... әдейі арналған әдістердің әзірлеме нұсқалары ... ... ... ... мен өзге де ғылыми білім
салаларында пайдалану мысалдары бар.
2. Сот – срапшылық ... ... мен ... ...... ... әдістерін ғылыми практикалық қызмет ретінде
жіктеу әр түрлі – ортақтық дәрежесі мен ... ... ... ... ... салалары, алынатын ақпарат сипаты, зерттеу обьектісіне әсер
ету дәрежесі негіздері бойынша жүзеге асырылады.
Ортақтық дәрежесі мен олардың дәреже ... ... ... ... ... әдіс (диалектикалық және формалды логика)
2. Жалпы әдістер: бақылау, салыстыру, сипаттау, өлшеу, ... және ... Жеке ... ... Т.В. ... дәл атап көрсеткендей, негізінде
өзінің мазмұны бойынша бұл санат ғылыми зерттеудің арнаулы әдістері
санатына ұқсас. Жеке ... ... ... аясы бір текті
немесе пайдаланылатын сипаты бойынша бір – біріне ... ... ... ... табылады. Мұндайға фотографиялық,
физикалық, химиялық, математикалық және сол ... ... ... ... ... Бұл әдістер нақты, жекелеген обьектіні зерттеу ... ... ... ...... ... ... әдістерді келтіруге болады.
Обьектілердің зерттелетін белгілеріндегі бейнеленіп алынатын ... ... ... ... ... ... талдау, физикалық,
химиялық және обьектілердің басқа қасиеттерін талдау әдістері деп бөлінеді.
Обьектілерге ... ... ... ... ... ... ... обьектіге әсер етпейтін және сынама дайындықты іске
асыруды қажет ... ... ...... зерттеу әдістемелері де жіктеледі.Мысалы, орталық
дәрежесі ... ... және ... әдістеме болып бөлінеді.
Типтік срапшылық әдістеме - типтік срапшылық міндеттерді щещудің
жинақтап қорытылған ... ... ... бір ... бұл
әдістемені сарапшы қандай да бір бейімдеусіз, өзгертусіз қолднауы ... ... жеке ...... әдістемені бейімдеу, өзгертудің
нәтижесі немесе сарапшылық міндетті шешуге ... ... ... болып табылатын нақты сарапшылық міндетті шешудің тәсілі.
Нақты әдістеме сарапшының қызметі нәтижесі ретінде мына жағдайларда
пайда болуы мүмкін:
- ... ... ... сараптама процесінде жүргізген
эксперименті нәтижесінде ... ... рет ... ... шешу үшін өзінің жеке тәжірибесін іске
асыруда;
- ... ... ... көрсетуі: стандартты аспапты
жетілдіруде, жалпы қабылданған әдістемені өзгеше ... ... әр ... ... ... мен ... ... арқылы осы
зерттеу үшін құрылған сарапшылық әдістеме негізінде ... ... ... ... тек ғылыми негізделген, мақұлдап – қорытылған,
сарапшылық ... ... ... алу ... ол мақұлдану және ендіру
сатыларынан өтуі керек. Осыған сәйкес әдістемелер алдын ала ғылыми ... оны сот ... ... ... - ... кеңесінің
бекітуі, арнаулы мемлекеттік тізілімінде стандартты ресімдеу мен тіркеуден
өтуі керек.
3.Сот – ... ... ... ... технология
құралдарын сот – сарапшылық зерттеулерде пайдалану.
Қазіргі уақытта сот – ... ... сот – ... ... зерттеуді ұйымдастырудың жоғарғы деңгейінің моделі
болып табылады.
Технология белгіленген жүйелікте ... ...... және ... ... жету үшін ... бір техника
негізінде іске асырылантын әр түрлі операциялар мен ... ... ... ... ... белгілері тек технологияның элеметтері
боп ұсынылатын әдістер мен әдістемелеріне оның ... ... ... ... түсінігін М.Я. Сегай мен В.К. Стринжей ... ... ... ... сот – ... ... сот ... ұтымды және тиімді ұйымдастырудың ережелері, тәсілдері
мен амалдарының жиынтығы;
- технологиялық ... ... мен ... ... ... ... амалдарды, биологиялық
сұлбаларды, процестер мен ... әрі ... ... ... және жеке ... ... ... табылады.
Жалпы сарапшылық технологияны құрудың элементтері нақты профиль ... сот – ... ... ... сұлбасын әзірлеу, сарапшылық
өндірісті жүзеге асырудың деңгейлерін анықтау, сарапшылық ... ... мен ... ... үшін қызмет субьектілерін анықтау
болып табылады.
Жеке сарапшылық ... ... ... мен ... ... технологиялық сұлбаларын, сондай- ақ құрал ... ... ... міндеттерді шешудің негізгі және
қосалқы операциялық сұлбаларын әзірлеуді, нақты сараптамаларды ... ... ... құру ... ... ... технологиялардың элемееттері срт сараптама
органдарының қызметіне табысты ... оның ... ... обьетілік
принцип бойынша, сол сияқты әдістемелік прицип бойынша ... ... ...... құру ... ... ... компьютерлік технология құралдарын кеңінен ендіру
бүтіндей осы сот – сраптама қызметіне де қатысты.
Қазіргі уақытта ... ... сот ... ... сот сараптмасына компьютерлік технологияларды ендірудің мына
бағыттары іске ... ... ... құралдарды аспаптық зерттеулер барысында алынатын
эксперименттік деректерді жинау мен өңдеуді автоматтандыру үшін
пайдалану;
2. Бейнелерді ... ... ... ... ... ... баллистикалық дактилоскопиялық, ... срт – ... ... ... зерттеулерді
жүргізуге мүмкіндік береді;
3. Нақты сараптама обьектілері ... ... қор ... ...... ... жасақтау;
4. Сарапшылық міндеттерді шешу ... ... ақ ... ... мен басу ... ... ... дайындығы үшін бағдарламалық
құралдарды әзірлеу;
5. Сот сараптамаларын тағайындау туралы қаулыны ... ... ... ... ... жұмыс орнын қаматамасыз ету құрылымына:
- тиісті деректер базасы;
- сараптаманың белгілі тегі мен ... ... ... ... ... мен ... ... жасақтау, жазбалар, редакциялау мен мәтінді
сыртқы құрылғыға шығару жүйелері жатады.
- Автоматтандырылған жасақтау, ... ... мен ... ... шығару жүйелелерін қолдану сарапшылық қорытынды
мәтіндерін ресімдеуге қызмет ... ... ... ... ... бағдарламаны пайдаланушының
сұхбаты процесінде жүзеге асырылады.
4. Зерттеу тақырыбы ... ... ... сараптамаларын жіктеу оларды тағайындау, жүргізу, сондай – ақ
сарапшының қорытындысын бағалау кезінде елеулі рөл ... ... ... ... ... туралы мәліметтерді білу сараптама
тағайындаған органға сот сараптамасы органын ... ... ... ... ғылыми құзыреттілігін бағалауға мүмкіндік береді.
Сондай – ақ сот – сараптама қызметі ... ... ... ... рөл ... ... нақ ... алынған кластары,
тектері, түрлері сот ... ... ... ... дайындығын ұйымдастыру мен біліктілігін жетілдіруді, сот –
сараптама қызметінің даму келешегінің бағытын анықтайды.
Мақсаттық ... ... сот ... ... әр ... бойынша жүргізілуі мүмкін.
Қылмыстық сот ісін жүргізу үшін де, ... – ақ сот ... ... ... үшін де ... ... ... жіктеу басты рөл атқарады.
Сараптаманың әр түрлерін және сол сияқты сарапшының ... ... ... ... ... ... яғни сараптама
жүргізу арқылы анықталуға жататын мән – жайлар болып табылады.
Бұл аспектіде ... ... ... түрінде, сараптама обьетісінің
қатысының жақтары ретінде түсіндіріледі, олар іс үшін мәні бар ... ... ... ... ... ... шешу мақсатында
сараптаманың осы саласының құралдарымен зерттеледі және танылады.
Сот сараптамасы туралы ғылымда қабылданған жіктеуге сәйкес ... ... ... ... ... тектерге, түрге, түр тармақтарына
бөлінеді.
Осы жүйенің ең ірі ... ... ... табылады, кластар
тектерге, сараптамалар тектеріне олардың түрлері, түрлерге – түр ... ... сот ... ... және ... ... көзі ... білімдердің ортақтылығыменг
біріктірілетін сарапшылық зерттеулерді құрайды.
Сараптамалар тегі – Ортақ ... ... ... зерттеу
әдістемесі мен сот сараптамасы туралы ғылымның тиісті саласы бойынша
бөлініп ... ... бір ... ... көп ... түрі – ... тегі, әдістемелер, міндеттер үшін жалпы
тақырыптың өзіндік ... ... ... ... ... түр ...... түрінің тақырыбына тән өзіндік
топтық міндеттерімен жен зерттеу әдісінің кешенімен ерекшеленетін сараптама
түрлілігі.
Қазақстан Республикасы ... ... сот ... ... ... ескергенде, мынадай:
криминалистік, медициналық және ... ... ... ... – көліктік; ...... ... кластарын қарастыратын сараптамаларды жіктеу қолайлы
болып табылады.
5. Сот сараптамасының даму бағыты.
Сот сараптамаларының орнығуы мен дамуының заңдылықтары ... ... ... – ақ ... ... заңдар ерекшелігінің көрінуіне сәйкес
өтетін білімнің даму процестеріне негізделеді.
Сарапшылық практиканың негізі болып табылатын ... ... ... ... ... ... мен ... және ғылыми
танымдағы субьектілік – обьектілік қатынастары заңының үлкен мәні ... мен ... ... ... сот сараптамасы
саласындағы білім дамуының талдау және синтетикалық үрдістері ... ... ... «зат + обьект - әдіс» танымдық жүйенің
барлық элементтері болып табылады. Дифференциация ... ... ... туралы білімдерді нақтылауды, олардың байланысы мен ... ... ... ... білім дифференциациясының базалық нысаны
обьектілер түрлерімен сәйкес олардың шоғырлануы, обьектілердің жақтары ... ... ... ... ... ... ... соңынан обьект бойынша зерттеу тақырыбының бөлінуі, оның
нақтылануы, сарапшылық зерттеу аясына таным құралдарын ... ... ... ... ... ... ... көрсететін интегративтік процестермен жалғасады.
Сараптамалардың жаңа ... ... ... ... ... ... сот ... – техникалық сараптаманың дамуы болып
табылады.
Қазіргі уақытта сараптаманың ... ... ... ...... ... оның ... компьютерлік
жүйенің техникалық құралдарын зерттеу ... ... ... ... ... ... – компьютерлік сараптама, оның тақырыбы ... ... ... ... ... құру мен
пайдаланудың заңдылықтары болып табылады.
3. СКТЭ – нің ... түрі ... ...... ... тақырыбына «компьютерлік жүйедегі ақпараттық ... үшін ... ... ... ... ... іздеу, табу, талдау және бағалау» барысында нақты деректерді
анықтау кіреді.
4. Компьютерлік – желілік ... оның ... іс ... ... үщін ... тапсырмасы бойынша желілік және
телекоммуникациялық технологияларды ... ... ... ... зерттеуді қамтиды.
5. Телематематикалық сараптама, «оның тақырыбы қылмыстық не азаматтық іс
бойынша қандай да бір ... ... ... туралы ақпараттың материалдық
жеткізгіштері ретіндегі телекоммуникация мен жылжымалы байланыс
құралдарын ... ... ... ... ... ... ... деректер болып табылады».
осы кезеңде сот сараптамаларының орнығу және даму ... ... ие ... сот ... ... артықшылық рөлді
обьекті емес, іс бойынша дәлелдеуге жататын қандай да бір мән – ... ... ... ... болып табылатын, соңында талданатын
оқиға механизмінің элементтерімен анықталатын ... ... ... психикасы мен психофизиологиялық процестері күйінің сот сараптама
тектерінің ... ... ... ... мына ... ... – криминалистік; сот инженерлік – психофизиологиялық; сот
психологиялық – ... ... ... мен бөлу ... Іс ... негіздері бойынша сот сараптамаларын жіктеу.
Қылмыстық іс жүргізу заңы (ҚІЖК –нің 249, 250, 255 - баптары) ... ... «Сот ... ... Заңы ... 8 - ... жіктеуді мына іс жүргізу істері бойынша қарастырады:
- қатысатын сарапшылардың саны бойынша (жекелік және комиссиялық)
- пайдаланатын арнаулы ... ... ... (біртекті және
кешенді)
- жүргізілетін зерттеулердің көлемі бойынша (негізгі және қосымша)
- жүргізудің жалғастығы бойынша (бастапқы және ... ... ... жеке өзі жүргізеді (ҚІЖК – нің 249 – бабы ... ... ... ... ... бар:
- оны бір мамандықтық екіден кем емес сарапшылары жүргізеді. Егер
сарапшылар комиссиясына екіден көп адамды ... ол ... – де ... (ҚІЖК – нің 249 – бабы 3-б);
- оны жүргізу күрделі зерттеулер қажеттілігі жағдайында болады;
- ... ... ... ... ... көлемде зерттеу
жүргізуді және тұжырымдарды шығару мен қорытынды беру ... ... ... ... ... оны ... ... арнацулы білімдерді
пайдаланудың біртектілігімен сипатталады.
Кешенде сараптаманың ерекшелігі іс үшін мәні бар бір мән – ... ... ... ... ... әр түрлі мамандықтағы сарапшылары
негізінде зерттеу үшін, демек, әр түрлі мамандықтағы сарапшыларды ... ... ... ... тән ... өндіріске әр түрлі мамандықтағы бірнеше сарапшының қатысуы;
2. сарапшының жеке өзінің, сонымен бірге басқа сарапшылардың жүргізген
зерттеулері негізінде қорытынды ... ... ... ... ... қойылған негізгі
міндеттерді шешу үшін қажетті аралық ... шешу ... ... ... ... және ... ережелерін
қолданумен қамтамасыз етілетін жаңа интеграциялық міндеттерді шешу үшін
жүргізіледі.
Кешенді зерттеу дегеніміз, ... ... ... жеке
сараптамалар шеңберінде бір обьектіні зерттеу үшін әдістер ... ... ... сараптама тек негізгі сараптама ... ... ... ... жүргізудің негіздемесі сарапшы
қорытындысынң жеткілікті түрде айқын немесе толық ... ...... ... ... ... қосымша мәселелер туындауы болып
табылады.Қосымша сараптама тек екінші емес, сонымен бірге ... ... ... кете ... ... ... ... қорытындыда жоқ, бірақ жүргізілген
зерттеулерден шығатын тұжырымдар мен олардың негіздемелері.
Қайталама сараптама сарапшының ... ... ... түрде
негізді болмағанда не оның дұрыстығы күмәнді болған не ... мен ... іс ... ... елеулі түрде бұзылған
жағдайларда дәл осы обьектілерді зерттеу және дәл осы мәселелерді шешу үшін
тағайындалады.
Қайталама сараптама ... ... ... алдына бұрын
қолданылған зерттеу әдістерінің ... ... ... ... ... ... тағайындаудың бір даулы негіздерінің бірі оны
жүргізу кезінде болған іс жүргізудің ... ... ... болып
табылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Арсеньев В.Д. Соотношение понятий предмета и ... ... ... ... судебной экспертизы/ Под. Ред. Т.В. Аверьяновой и Е.Р.
Россинской.М.,1999г.
3. Бычкова С.Ф. ... ... ... ... Российская Е.Р., Усов А.И. Судебная ...... ... ... П.П. ... ... как теория и система
методов ... ... в ... ... ... Дис. ... Юрид.
Наук. М., 1992г.
6. Моисеева Т.Ф. Комплексное ... ... ... ... М., ... Бычкова С.Ф. Формы проявления интегационныхпроцессов в развитии
науки о судебной экспертизе. Алматы., 1993г.
8. Орлов Ю.К. ... ... в ... ... М., ... Словарь осовных термиов судебных экспертиз. М.1980.
10. Винберг А.И. Роль ... Е. Ф. ... в ... ... ... ... ... судебной экспертизы/ под ред. Т.В. Аверьяновой и Е.Р.
Россинской. М. 1999.
12. Зинин А. М., Майлис Н.П. ... ... ... М. ... ... М.Я., Стринжа В.К. Актуальные проблемы экспертного познания.
Киев., 1984.
14. ... ... ... ... ... М. 1997.
3 тақырып Сот сарапшысы
1. Сот сарапшысы түсінігі. Қазақстан Республикасында сот ... ... ... адамдар
2. Сот сарапшысына қарсылық білдіру
3. Сот сарапшысының іс жүргізу функциялары, құқықтары мен міндеттері
1. Сот сарапшысы түсінігі. Қазақстан Республикасында сот ... ... ... ... ... – ол белгілі бір білім
саласындағы хабардар адам. “Сарапшы“ терминінің бірнеше мағынасы бар:
1) сот ... ... үшін ... ... адам ( сот сарапшысы),
2) сот сараптамасы органдарындағы штаттық ... 3) ... ... ... туындайтын мәселелер бойынша консультация және сарапшылық
бағалау үшін ... ... ... ... сөз ... бірінші аспектісі жөнінде
болып отыр. “Сот сараптамасы туралы” Қазақстан Республикасы Заңының 1 –
бабының ... сот ... ... ... ... адам немесе
оның талабы бойынша сот сараптамасы органның басшысы сот сараптамасын
жүргізуді ... ... ... мүдделі емес арнаулы ғылыми білім –
білігі бар адам болып ... ... ... ... ... ... талаптар
Қазақстан Республикасының “ Сот сараптамасы туралы “ Заңында толық түрде
тұжырымдалған, оған ҚІЖК – нің 243 – ... 1 – ... ... ... ... “ Сот ... ... “ Заңының 10 –
бабы 1 – тармағына сәйкес Қазақстан ... ... ... сот ... ... қызметкерлеріне;
2) лицензия негізінде сот – сараптама қызметін жүзеге асыратын адамдарға;
3) аталған Заңының талаптарына ... бір ... ... ... өзге
адамдарға тапсырылуы мүмкін.
Сот сараптамасы органының қызметкерлері болып табылмайтын және сот –
сараптама қызметін жүзеге ... ... ... жоқ ... бір ... бойынша тапсырылуы мүмкін жағдайлардың тізбесі Заңның көзделген 10 ... 1 – 1 ... ... ... ... Әділет министрлігінің 1999 жылғы 16 маусымдағы “
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Сот ... ... ... ... және ол ... Қазақстан Республикасы
Әділет министрлігі ... ... ... ... ... бекіту туралы “ № 44 ... және ... ... мен толықтыруларда көзделген сараптама түрлерінің
тізбесіндегі белгілі бір заңнамамен көзделмеген сараптаманы тағайындау:
2) ... 27 – ... ... сот сараптамасы саласындағы ... ... ... ... ... Сот ... ... қызме,ткерлері болып табылатын, сондай – ақ
лицензия негізінде сот – сараптама қызметін ... ... ... ... ... қарсылық білдіруді қанағаттандыру немесе
бүтіндей осы адамдарды және сот сараптамасының тиісті ... ... ... ... ... “ Сот ... туралы “ Заңының 10 –
бабы 2 – ... ... сот ... жоғары білімі және сот
сараптамасының белгілі бір түрі саласында арнаулы білімі ... ... ... ... қызметкерлері болып табылатын және лицензия
негізінде сот – ... ... ... ... ... ... бір
сараптама түрін жүргізу құқығына біліктілік куәлігі болуы және Қазақстан
Республикасы Әділет министрлігінің комиссиясында аттестациядан өтуі ... 10 – бабы 3 – ... ... сот сараптамасын:
1) Заңмен белгіленген тәртіпте іс - әрекетке қабілеті шектеулі және іс ... ... деп ... Бұрын сотталған;
3) Сот – сараптама қызметімен байланысты лауазымнан келеңсіз себептер
бойынша жұмыстан босатылған адамдарға тапсыруға болмайды;
Сот ... ... ... ... болдырмайтын өзге де
жағдаяттар іс жүргізу заңымен көзделген және сарапшыға қарсылық білдіру
негізінде ... ... ... ... және ... ... ... комиссиясында аттестациядан өткен, сот сараптамасы ... ... ... ... – ақ сот ... ... ... құқығына лицензия алған адамдар Қазақстан Республикасы Үкіметінің
1998 жылғы 9 ... № 1021 ... ... ... ... жылғы 15 мамырдағы № 57865 ... ... ... ... ... Мемлекеттік тізілімін ... ... ... 18 – бабы негізінде құрылатын Сот сарапшыларының
Мемлекеттік тізіліміне енгізіледі.
Хабардар адам нақты қылмыстық іс бойынша мына шарттар болғанда ... 1) ... ... ... ... процесті жүргізуші
органның ... ... ... 2) Сот ... ... тыс ... жүргізу кезінде – қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... іс жүргізу
мәртебесінен туындайтын құқықтары мен міндеттерін оған түсіндіруі, ... ... ... ... мен оның ... қолхаты; 3) Сотр сараптама органның сот сараптаманы жүргізуі
кезінде – оның ... ... ... ... тапсырмасы.
2. Сот сарапшысына қарсылық білдіру. ... ... ... ауыстыруға жатқызылады, сондықтан да қарсылық білдіру туралы ... - өзі ... ... өтінішін қанағаттандыру арқылы іске
қатысушыдан шеттелуі мүмкін.
Сарапшының іс ... ... ... ... ... ... мән – ... жан – жақты, толық, объективті зерттеуге жол береді.
Соған ... осы ... ... ... ... ... іс ... сарапшыға қарсылық білдіруді көздейді.
Сарапшының тікелей жеке мүдделілігі деге,німіз – ол нақты іс ... ... ... оған ... ... өзге де ... ... берілуі мүмкін мүдделілік. Сарапшының жанама мүдделігі
дегеніміз, ол сараптама жүргізу нәтижесінде ... өзі ... ... не өзге де ... ... бар адамдардың мүдделілігі.
ҚІЖК – нің 90 – бабы 1 – бөлігі мен 96 – бабына сәйкес, мына мән ... кез ... ... ... егер ол ... іс ... ... азаматтық талапкер,
азаматтық жауапкер, куә ретінде шақыртылса не ... ... ... жүргізуде куәгер, сот отырысының хатшысы, анықтаушы, тергеуші,
прокурор, ... ... ... ... өкілі, жәбірленушінің,
азаматтық талапкердің немесе азаматтық жауапкердің өкілі ретінде ... ... ... білдіру үшін аталған негіздер маман мен өзге
процеске қатысушылардың іс ... ... ... ... байланысты:
- Жәбірленушінің, азаматтық талапкердің, азаматтық жауапкердің ... ... ... немесе оның заңды өкілінің туысы,
прокурордың, судьяның, қорғаушының, ... ... ... туысы
болса; егер маман жеке, тікелей немесе жанама осы іске мүдделі деп санауға
негіз беретін өзге де мән – ... ... ... мән – ... ... жеке ... еместігі талаптарымен байланысты.
2) егер ол анықтаушыға, тергеушіге, прокурорға, судьяға, сезіктіге,
айыпталушыға, ... ... ... ... ... ... ... жауапкерге немесе олардың өкілдеріне ... ... ... өзге де ... болса немесе болып отырса. “
Өзге байланыс “ ... ... ... байланыс, бақылауға алыну деп
түсіну керек. Материалдық байланыс туралы тұжырым жасау үшін ... ... ... ... материалдық қолдау кездейсоқ сипатта
емес, жүйелі түрде болуы керек.
3) егер ол оның ... ... іс ... іс қозғау немесе
қылмыстық ізге түсуді бастау үшін негіз болған ревизия ... ... ... ... ... ... әрекеттеріне нәтижесі қылмыстық істі
қозғауға негіз болған кез келген ведомстволық, инспекциялық тексеру ... егер оның ... ... ... яғни ... ... білім
негізінде қойылған сұрақтарды шешуде кәсіби ... ... ... ... ... ... ... білдіру туралы мәселені қылмыстық процесті
жүргізуші орган шешеді. Егер сарапшыға ... ... ... ... ... жүргізгеннен кейін шешілсе, онда оның алдында берген қорытындысы
ҚІЖК – нің 116 – бабы 1 – ... 3 – ... ... ... күшін жояды.
3. Сот сарапшысының іс жүргізу функциялары, құқықтары мен міндеттері
Сарапшының жалғыз іс жүргізу ... ... беру үшін ... ... ... ... ... болып табылады.
Сарапшының іс жүргізу мәртебес, ең бірінші, ҚІЖК – нің 83 – ... оның ... және ... ... ... ... жасауға құқылы немесе жасамауға құқысы жоқ іс - ... ... ... ... сараптама жүргізуге қатысты материалдарымен
танысуға. Оның қармағына ұсынылатын ... ... ... ... ... ... ( ... белгіленеді;
- өзіне қорытынды беру үшін қажетті қосымша материалдарды ... – ақ ... ... мән – жайлары жөнінде сұрақтар мен
деректерді нақтылау туралы өтініш білдіруге ... ... ... ... ... сонымен бірге оны жүргізу
кезінде қосымша материалдар беру туралы өтініш ... ... ... ұсыну мүмкіндігінің жоқтығы жөнінде жауап
келген кезде, сарапшы қолдағы бар материалдарды ... ... ... ... ... ... соның ішінде, ішінара
және ықтималды нысанда жасауға міндетті.
- Қылмыстық процесті жүргізуші ... ... ... ... іс ... ... ... қатысуға және оған
қатысушыларға сараптама ... ... ... ... өзі
қатысқан тергеу немесе өзге де іс жүргізу ... ... – ақ ... бөлігінде сот отырысының
хаттамасымен танысуға және өзінің әрекеті мен жауаптарының толық
және дұрыс көрсетілуіне ... ... ... ... жасауға құқылы;
- Сараптаманы тағайындаған органның келісімі бойынша іс үшін ... және өз ... ... егер бұл ... мән ... оның ... ... білімі ауқымына жататын болса, өзге
мән – ... ... ... ... ... таныту
мүмкіндігі сараптама тағайындаған органның сарапшыға берілетін
тапсырмасының көлемін әр кезде дәл анықтай алмауы ... ... сот ... жаңа ... ... ... тергеушіге кешігіп жетеді. Сарапшылық
бастамашылық таныту ... ... ... ... ... ... ... - бастамашылық немесе
тараптардың өтініші бойынша сараптама жүргізу кезінде, ... ... ... ... және ... ... емес,
өйәткені сарапшының өз бастамасымен анықтаған мән – жайлары,
оның мүдделерін сот сараптамасы ... ... ... ... жағдайына келеңсіз әсерін тигізуі мүмкін.
Сарапшы қаулыда аталмаған объектілерді зерттеу миссиясын ... ... заң ... ... ... ... ... тапқан кезде, дәлелдеудің қатыстығы туралы сұрақ ... ... ... ... мен іс ... ... мән
жайлар арасындағы байланыс түсіндіріледі. Осыған байланысты
зерттеу ... ... жаңа ... табу ... іс жүргізу ережелері сақтала отырып, алынған ақпарат
оқиға орнын қосымша қарау хаттамасында ... ... ... және ... ... ана тілінде немесе еркін
меңгерген тілде беруге, аудармашының тегін көмегін пайдалануға;
- өзінің ... ... ... асып ... ... ... – ақ егер оған берілген материалдар қорытынды беру үшін
жеткіліксіз болса, қорытынды беруден бас тартуға;
- қылмыстық процесті ... ... ... ... кезінде
өз құқығына нұқсан келтірген әрекетіне шағым жасауға;
- ҚІЖК – нің 173 – бабы ... сот ... ... ... ... ... ... тапсырма ретінде орындаса, жұмыс орны бойынша
жалақы;
2)егер орындалған жұмыс оның лауазымдық міндеттер ... ... ... ... тыс ... ... болса, ҚР Үкімет белгілеген ставкілер
шегінде республикалық бюджет қаражаты есебінен сыйақы.
Сарапшыға сыйақы беру қылмыстық процесті ... ... ... ... кейінгі қаулысы негізінде төленеді.
ҚІЖК – нің 174 – бабына сай қылмыстық сот ісін ... ... ... ... істі ... органның шақырту бойынша келуге байланысты
шығыстар:
-теміржол, су, автомобиль көлігімен және сол жерде бар ... да ... жол жүру ... ал ... процесті жүргізуші органның
келісуімен - әуе көлігімен жол жүру құны;
-қызметтік ... ақы ... үшін ... ... бойынша бұл
шығындарды ұйым, жұмыс беруші өтемейтін реттегі тұрғын үйді жалдау ... ... үшін ... процесті жүргізуші органның талап ... ... ... ... ... ... ... қажет болған кезде
және тәуліктік ақыны ұйым, жұмыс беруші ... ... ... ... ақы.
Қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде шыққан шығындар сот
шығыстары сомасына жататындықтан, ... ... ... ... ... ... ... негізінде заңнамада белгіленген
мөлшерде өтелуге жатады. Заңда белгіленген ... ... ... іске ... ... ... сондай – ақ қылмыстық ... ... ... ... ... ... қорытынды беруге арналған материалдар жинауға құқығы жоқ,
өйткені бұл жағдайда ол өзінің іс жүргізу ... ... ... ал бұл ... жол беру ... ... әкеп соқтырады;
-егер оған сараптама тағайындаған органның арнаулы рұқсаты болмаса,
объектілерді толық немесе ішінара жоюға не ... ... ... ... ... өзгертуге әкеп соқтыратын зерттеулер жүргізуге құқығы
жоқ.
Сарапшы:
-қылмыстық процесті жүргізуші органның ... ... ... Сарапшының келмеуінің дәлелді себептері ҚІЖК – нің 158 – бабы 2 –
бөлігінде белгіленген;
-жүргізілген зерттеулермен ... ... ... мәселелер
бойынша жауап беруге міндетті. Сарапшыдан жауап алу ... ҚІЖК – нің ... ... ... ... ... кезінде және сот отырысы
уақытында тәртіп сақтауға міндетті;
-сараптама жүргізуге байланысты өзіне белгілі болған істің ... ... және өзге де ... ... міндетті.
Сарапшы сот сараптамасы органның қызметкері болғандықтан,
қызметінің тегіне ... ... ... ... және оған
көрінеу жалған қорытынды бергені үшін қылмыстық жауапқа ... деп ... ... ... ... сот ... ... жүргізуді
ұйымдастыру, зерттеу
1. Сараптама тағайындаудың негіздері
2. Сот сараптамасын жүргізуді ұйымдастыру
3. Сарапшылық зерттеу түсінігі мен сатылары
4. Сарапшылық зерттеу нәтижелерін ресімдеу
Қылмыстық ... сот ... ... Сараптама тағайындаудың негіздері.
Кең аспектіде сот сараптамасының түсінігі, ол – ... ... ... оны ... ... ... қорытындысын бағалау
деген үш сатыдан тұратын күрделі іс ... ... іс ... заңына сәйкес сараптама қылмыстық іс жүргізу
барысында, іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу ... істі ... ... ... ... ... ... тағайындалуы мүмкін.
Сараптама тағайындаудың негізі нақты және заңды деп бөлінеді.
Сараптама тағайындаудың нақты негізі іс ... іс ... ... ... ... ... ... органның қарамағындағы бар іс
бойынша ... ... ... оның ... ... ... ... негізінде анықтау қажеттілігін сипаттайтын ... ... ... ... ... ... ... негізі арнаулы ғылыми білімдерді
пайдаланумен мәселелерді шешудің қажеттілігі расталатын іс ... ... ... ... ... анықтау органы, тергеуші, прокурор,
сот тағайындауы мүмкін. Тергеуші ... ... істі ... және ... ала ... ... кезінде тағайындайды. Анықтау
органы, анықтаушы сараптаманы қылмыстық істі қозғау сатысында және алдын
ала тергеу ... ... емес сол ... бойынша анықтау жүргізу кезінде,
қылмыстық істі қозғау туралы мәселені шешу үшін оның ... ... ... ... ... ... іс жүргізу кодексінің 241-бабына сәйкес сараптаманы
тағайындау:
-өлімнің себептерін анықтау үшін;
-денсаулыққа ... ... ... мен ... ... ... ... үшін маңызды болып, бірақ жасы туралы құжаттар ... ... ... ... ... жәбірленушінің жасын анықтау үшін;
-ақыл-есінің дұрыстығы немесе қылмыстық іс ... өз ... мен ... өз ... ... қабілеті жөнінде анықтау органы, тергеуші
немесе сот күмән тудырғанда ... ... ... немесе
тәнінің жай-күйін анықтау үшін;
-іс үшін маңызы бар жағдайларды дұрыс ... және олар ... ... ... ... ... ... жәбірленушінің, күәнің психикалық
немесе тәнінің жай-күйін анықтау үшін;
-қылмыстық заңда өлім жазасы түріндегі жаза ... ... ... ... ... ... ... өзге мән-жайы басқа дәлелдемелермен дәл ... өзге ... ... үшін ... ... іс ... сотқа дейінгі іс жүргізу барысында сараптама
тағайындау.
Қылмыстық іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу барысында ... ... ... ... ... кезде, сондай-ақ анықтау немесе алдын ала
тергеу ... ... ... ... және ... ... тапсыру екі
кезеңіне бөлінеді.
Дайындық кезеңіне мына элементтер кіреді: 1) ... ... ... қабылдау; 2) осыған байланысты процессті жүргізуші органның өз
іс-әрекеттерін жоспарлауы; 3) сот сараптамасының ... ... ... ... қою; 5) сараптама жүргізуді тапсыру жоспарланған сот
сараптамасы ... ... ... ... 6) сараптама жүргізу ... ... ... ... ету.
Сараптаманы жүргізуді тапсырудың екі негізгі элементі бар:
1) сараптама тағайындау туралы қаулыны шығару;
2) ... ... ... немесе сот-сараптама мекемесінің басшысына
тапсыру.
3. Бірінші және апелляциялық сатыдағы сотта сараптама тағайындау.
Сараптама бірінші сатыдағы сотта тағайындаудың қажеттілігі істі ... ... ... да, ... ... ... сот талқылауында да
анықталуы мүмкін.
Басты сот талқылауын тағайындау ... ... шешу ... ... ... немесе процеске қатысушылардың өтініштері бойынша басты
сот талқылауында сараптаманы тағайындау ... ... ... шешеді.
4. Комиссиялық, кешенді, қосымша және қайталама сараптама тағайындаудың
ерекшеліктері.
Комиссиялық, кешенді, қосымша және қайталама сараптаманы ... ... ... ... ... ... тәртібін
белгілейтін қылмыстық іс жүргізу заңымен анықталады.
Комиссиялық ... бір ... ... ... сарапшылық
зерттеу жүргізу қажеттілігі жағдайында тағайындалады. Егер ... ... ... ол ... ... белгіленбесе,
комиссиялық сараптама жүргізу ... ... сот ... ... қабылдауға құқылы.
Практикада зерттеуге біртекті объектілердің біраз мөлшерін ұсынған
кезде, көбінде комиссиялық сараптама қате ... ... ... Бұл ... сот ... органының басшысы немесе жетекшісі
сарапшы объектілерді комиссия мүшелеріне бөліп ... ал олар ... ... оларды жеке зерттейді және ортақ тұжырым шығарады.
Кешенді сараптама іс бойынша бір мән-жайды анықтау үшін әр ... ... ... ... ... қажет болғанда
тағайындалады.
Қосымша сараптама қорытынды толық және жеткілікті түрде айқын болмаған,
сондай-ақ осының ... ... ... ... ... ... ... негізгі жүргізілгеннен кейін тағайындалады.
Қосымша ... ... ... ... ... алдыңғы
сараптамалардың қорытындылары ұсынылуы тиіс.
Қайталама сараптама ... ... ... ... ... ... не оның ... күмәнді болған не сараптама тағайындау
мен жүргізудің іс жүргізу нормалары елеулі түрде ... ... ... ... ... және сол ... шешу үшін ... Сезіктінің, айыпталушының, жәбірленушінің сараптама тағайындау кезіндегі
құқықтары.
Сезіктінің, айыпталушының, жәбірленушінің сараптама ... ... ... ... ... Сондай-ақ аталған бап
куәлардың және медециналық сипаттағы ... ... ... ... жүргізіліп отырған адамдардың да тиісті құқықтарын белгілейді:
1) сараптама жүргізілгенге дейін оны тағайындау туралы қаулымен ... ол ... ... ... оның ... ... түсініктер
алуға;
2) сарапшыға қарсылық білдіруге немесе сот сараптамасы органын сараптама
жүргізуден шеттету туралы өтініш білдіруге;
3) сарапшы ретінде ол көрсеткен адамдарды ... ... сот ... ... ... ... ... сараптаманы
сарапшылар комиссиясы жүргізуі туралы өтініш беруге;
4) сарапшының алдына қосымша сұрақтарды қою ... ... ... ... беруге;
5) қылмыстық процесті жүргізуші органның рұқсатымен сараптама жүргізу
кезінде қатысуға, сарапшыға түсінік беруге құқысы бар;
6) тергеушілерге ... ... ... сарапшының қорытындысымен немесе
қорытынды берудің мүмкін еместігі туралы хабарламамен танысуға, өзінің
ескертулерін ... ... ... алу, қосымша немесе қайталама
сараптама тағайындау, сондай-ақ жаңа сараптамалар ... ... ... ... Сот ... жүргізуді ұйымдастыру
Сот сараптамасы органының сот сараптамасын жүргізуі. Сот сараптамасы
органы басшысының өкілеттігі.
Қазақстан Республикасында сот ... сот ... ... сот ... ... ... ... табылмайтын адамдар
жүргізе алады. Олардың толық тізбесі «Сот сараптамасы туралы» заңының 4-
бабында ... ... ... ... министрлігінің Сот сараптамасы орталығы
және оның аймақтық бөлімшелері;
2) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Сот медецинасы
орталығы және оның ... ... ... Республикасының заңнамасымен қылмыстық қудалау функциясы
жүктелген мемлекеттік органдар ... ... ... ... сәйкес функцияларына сот сараптамасын
жүргізу жатқызылған мемлекеттік ... ... ... ... органдарындағы сот сараптамаларын жүргізудің іс
жүргізу мәселелері ... ... ... ... заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілермен ... ... сот ... ... ... ... Әділет министрлігінің 2002 жылғы 24 қазандағы № 158 бұйрығымен
бекітілген Қазақстан Республикасы ... ... Сот ... сот ... мен ... зерттеулер жүргізу
жөніндегі Нұсқаулық қолданылады.
Сот сараптамасы органының басшысы дегеніміз - Сот ... ... Сот ... ... ... олардың
орынбасарлары мен Орталықтардың аймақтық бөлімшелерінің басшылары, сондай-
ақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдардың мамандандырылған
бөлімшелерінің басшылары болып табылады. Сот сараптамасы органының басшысы
сараптаманы тағайындау туралы қаулы мен ... ... егер ... ... және бұл ... жүргізуге мүмкіндік бермесе,
сондай-ақ егер ... ... осы сот ... органдарымен
көзделмеген немесе ол тиісті мамандар мен ... ... ... ... ... ... құқылы.
Сараптама тағайындау туралы қаулыны қабылдау кезінде сот сараптамасы
органының басшысы:
- сараптаманы жүргізуді сарапшыға немесе ... ... ... ... мерзімін белгілейді, олардың сақталуына бақылау
жасайды;
- сарапшы тәуелсіздігінің принциптерін бұзбай, сарапшылық зерттеудің
толықтығы мен сапасына, сараптама объектілерінің ... ... ... қажетті әдістемелік көмек көрсетеді және оларды құрал-
жабдықтармен, аспаптармен, материалдармен қамтамасыз етеді.
Сараптама жүргізудің мерзімі ... ... ... ... ... ... ... талаптарын ескере отырып
белгіленеді.
Сарапшының қорытындысы екі данада жасалады. Бірінші ... ... ... жіберіледі, екіншісі – сот сараптамасы органының
мұрағатында сақталады. ... ... сот ... ... қол қойып сараптама тағайындаған органға жолданған ілеспехат қоса
тіркеледі, онда ... ... ... оны ... құны, қорытынды
мәтіні мен бейнелі материалдардың бет саны ... ... ... ... ... тыс ... ... сараптамасы органынан тыс сараптама жүргізудің іс жүргізу
мәселелері ҚІЖК-нің 246-бабында көрсетілген.
Егер ... ... сот ... ... қызметкері болып
табылмайтын адамға тапсыру ұйғарылып отырса, оны тағайындау туралы ... ... ... ... ... ... ... тапсыруды
белгілеп отырған субъектінің жеке басы мен кәсіптік сапаларын ... ... ... етіп ... ... ... одан бас ... болатын іс жүргізу сипаттағы кедергілердің ... ... ... ... ... қаулы шығарылған соң сараптама тапсыру
ұйғарылған адам шақырылады.
Процесті жүргізуші орган ұйғарылған ... жеке ... ... адам сарапшылық зерттеуге арналған материалдарды олардың
жеткіліктігі туралы мәселені шешу үшін ... оқып ... ... ... ... ... болатын шарттар болмаған
кезде, оған қаулының көшірмесі тапсырылады, ҚІЖК-нің 83-бабында құқықтары
мен міндеттері ... оған ... ... ... ... қылмыстық жауапкершілігі туралы ескертіледі. Осы ... ... ... ... ... ... ... белгі
қойылады. Дәл осы сәттен бастап ол нақты қылмыстық іс бойынша сарапшының ... ... ие ... ... жағдайларда қылмыстық процесті жүргізуші орган
комиссиялық, ... ... және ... сарпатамалар жүргізуді
ұйымдастыруға құқылы.
Сараптама ... ... ... ... ... ол ... ... басшысы үшін міндетті.
Сарапшының сараптама тағайындаған органмен (адаммен) өзара ... ... ... процесті жүргізуші орган және сарапшы
өзара әрекеттерді жүзеге асырылуы мүмкін, ал бұл ... іс ... ... ... ... мүмкіндік тұғызады.
Сараптама тапсырылған ... ... ... адам ... органға (адамға) қатысты тәуелсіздік пен өзіндік дербестікті
сақтай отырып, белгілі бір іс жүргізу ... ие ... ... іс ... ... ... ... 1-
бөлігінің 5) тармағында көзделгенне ... ... ... органның сараптама жүргізу кезінде қатысу құқығы ... ... ... ... ... іс ... ... іс жүргізу
әрекеттеріне қатысушы бола отырып, әрине, мұндай құқыққа ие ... ... ... оның ... ... ... қатысты қосымша
мәселелер қоюға, қосымша материалдар ұсынуға жәрдемін тигізуі, ал оларды
ұсынудың қажеттілігі мен мүмкіндігі ... ... ... анықталуы
мүмкін.
Егер процесті жүргізуші орган сараптама жүргізу кезінде өзінің қатысуын
қажетті деп ... онда ол бұл ... ... ... ... ... ... орны мен уақытын хабарлайды.
Процесті жүргізуші орган барлық сарапшылық зерттеуді жүргізу ... ... оның жеке ... ... ... ... ол сарапшының
қорытынды шығару кезінде, ал комиссиялық немесе кешенді сараптама жүргізу
жағдайында, зерттеу қорытындыларын талқылауға ... ... ... мен ... ... ... арасында әдістемелік
сипаттағы мәселелер бойынша ... ... ... ... іс ... ... болады, оларды сарапшының қорытындысын
алғанннан кейін пайдаланыу мүмкін, олар – сарапшыдан жауап алу, ... ... ... тағайындау, құзыретті жоқтығы себептерімен
сарапшыға қарсылық білдіру.
3. Сарапшылық зерттеу ... мен ... ...... ... ұсынылған объектілерді
зерттеу процесі. Ол жеке ... ... ... ... ... жүйелі түрде ауыстырып тұратын сатылардын тұрады:
- дайындық (сарапшылық тексеруді қосқанда);
- сот сараптамасының объектілерін бөлек зерттеу ... ... ... сатылары;
- зерттеу нәтижелерін бағалау және сарапшының қорытындыларын
тұжырымдау сатылары.
Сарапшылық ... ... ... – сот ... ... ... оның ... сараптама жүргізу үшін негіз болатын іс
жүргізу шешімімен және ... ... ... ... анықтау
үшін сарапшыға ұсынылған ... ... ... ... ... ... бағдарламасын жасау және қажетті техникалық,
аспаптық, ақпараттық базаны дайындау болып табылады.
Бөлек сарапшылық зерттеу сот ... ... ... ... тұрады. Осы сатысының барысында сот сараптамасының
әрбір объектісін ... ... ... соң жеке ... анықталады.
Мұнда дәлелдемелерді, содан кейін, қажет ... ... оқып ... ... Зерттеу нәтижесінде әрбір
объектіні жекелендіретін, оның мәнін, сапалық және сандық ... ... ... ... ... ... болуын анықтауға
мүмкіндік беретін белгілер кешенін қалыптастыру жүзеге асырылады.
Салыстырмалы зерттеу объектілердің анықталған белгілерінің сәйкес келуі
немесе айырмашылығы ... саты ... ... Ол ... ... ... келуі мен ... ... ... ... екі ... ... ... немесе олардың бір топқа қатыстылығын
анықтаумен аяқталатын объектілердің жалпы белгілерін салыстыру;
-объектілердің жеке белгілерін салыстыру.
Сарапшының ... ... ... және қорытындысын тұжырымдау
сатысы болады, өйткені сарапшы зерттеуді объектілер белгілерінің сәйкес
келу немесе айырмашылық ... атап ... ... ... ... ... ғылыми бағалау жүргізуге міндетті. Осы сатыда сарапшы
өзінің ішкі сенімі негізінде анықталған ... ... ... ... ... бірге логикалық жинақтап-қорыту әдістері,
ықтималды-статистикалық әдістер мен модельдеу кеңінен пайдаланылады. Саты
сарапшылық ... ... мен ... ... іс ... ... ... қорытындысын техникалық рәсімдеумен аяқталады.
4. Сарапшылық зерттеу нәтижелерін ресімдеу
Сарапшы қорытындысындағы тұжырым нысандары.
Сарапшы ... ... ... ... мәселе арнайы
қарайтын тақырып, өйткені ол сарапшы ... ... ... ... сарапшылық зерттеудің іс бойынша дәлелдемелік мәнін анықтайтын
оның түпкілікті мақсаты болып табылады.
Жалпы түрде тұжырымдар – қойылған сұрақтардың ... ... ... мән-
жайы бойынша сұраққа жауап немесе сұрақты ... ... ... ... ... ... ... принциптер түрінде
қалыптастырылған:
1.Біліктілік принципі.
Бұл өзінің шешімі үшін арнаулы ғылыми ... ... ... ... ... ... және ... шешілмеуі керек.
2.Анықтылық принципі. Әр түрлі ... ... әр ... жол ... ... ... ... арнайы түсіндіруді керек
етпейтін және тиісті ... ... жоқ ... ... ... тек ... тұжырымдар пайдалаеһнуы мүмкін.
Сарапшының тұжырымдары сарапшы шешетін міндеттердің деңгейіне қарай
бірнеше түрлерге жіктеледі:
Диагностикалық зерттеу нәтижелері ... ... ... мен ... ... тұжырым жасалады.
Жіктеушілік тұжырымдар объектінің белгілі бір ... ... орын ... ... ... екі түрі тән – жеке тепе-
теңдік туралы (бірыңғай шығу ... және ... ... ... туралы.
Ситуологиялық зерттеулерде жеке немесе ортақ уақиғаның механизмі туралы
тұжырым жасалады.
Сарапшылық зерртеу нәтижелерін ресімдеу.
Сарапшының қорытындысы – іс жүргізу құжаты, онда ... ... ... ... ... ... болса да жауап өз
мәнісі бойынша беріледі немесе тұжырымның ... ... да ... ... жасалады. Сарапшы өз атынан жазбаша қорыиынды жасап, оның
өз ... қоюы және жеке мөрі ... ... ... ... ... ... үш бөлімнен тұрады, олар: кіріспе, зерттеу және
тұжырым.
Сарапшы ... ... ... ... ... ... ... оның нөмірі, материалдар келіп түскен және қорытыны
жасалған күні; ... ... ... ... ... негізі;
зерттеу объектілерінің тізбесі; жеткізу тәсілі, зерттеуге түскен объектілер
орамасының түрі; ... ... ... ... ... туралы
мәліметтер – тегі, аты, әкесінің аты, білімі, мамандығы, ғылыми ... ... ... ... ... үшін қылмыстық жауаптылығы
туралы өзінге ескертілгені туралы сарапшының қол қоюымен куәландырылған
белгі.
Зерттеу бөлімінде ... ... ... ... сұлбасы, пайдаланған зерттеу әдістері мен оларды қолданудың
техникалық ... ... ... ... ... ... ... барысында пайдаланылған нормативтік құқықтық актілер мен
анықтамалық әдебиеттер туралы, ... ... ... ... туралы мәліметтер көрсетіледі.
Тұжырымда қойылған сұрақтарға сарапшының жауаптары ... ... өз мәні ... ... ... ... ... көрсете отырып
оны шешудің мүмкін еместігі көрсетіледі.
Ұсынылған әдебиеттер:
1. Шляхов А.Р: Судебная экспертиза. Организация и проведение. М., 1979.
2. Энциклопедия судебной ... /Под ред. Т.В. ... и ... М., ... ... Я.М. К ... о формировании убеждения судебного эксперта //
Правовые и методологические проблемы судебной экспертизы. М., 1974
4. ... Р.С. Курс ... М., ... ... к ... кодексу Республики Казахстан.
Часть особенная /Под ред. ... К.А. ... С.Ф. ... ... М.П. ... тактики проведения экспертизы на предварительном
следствии. М.,1952
7. Комментарий к Федеральному закону «О ... ... ... в ... Федерации» / Под общ.редакцией
В.И. Илюхина и Г.Н. ... М., 2002 ... ... ... С.Ф. ... экспертиза: научные, организационно-правовые и
методические основы // Теория и практика ... ... ... ... экспертизы в расследовании преступлений / Под ... ... ... ... Е.С. ... ... института специальных знаний в
гражданском судопроизводстве.
11. Белкин Р.С. ... ... ... ... ... – к ... М., 1988.
12. Эксперт. Руководство для экспертов органов внутренних дел и юстиции ... ред. ... Т.В. и ... В.Ф. ... ... ... іс ... сарапшы қорытындысын бағалаудың іс жүргізу
аспектілері
1. Қылмыстық іс бойынша дәлелдеме ретіндегі сарапшы қорытындысы – жалпы
сипаттамасы
2. ... ... ... ... ... ... бағалауы
3. Сарапшы тұжырымының мазмұны мен нысанына байланысты сарапшы
қорытындысының дәлелдемелік маңызын бағалаудың ерекшеліктері
4. Қылмыстық процесті ... ... ... ... бағалау
салдарлары
5. Сарапшыдан жауап алу
6. Сезіктіге, айыпталушыға, жәбірленушіге және куәге сарапшы
қорытындысын көрсету
2. Қылмыстық процесті жургізуші органның сарапшы қорытындысын
бағалауы. Сарапшының қорытындысын ... ... ... ... ... ... ... толық және объективті қараудың
жиынтығына негізделген өздерінің ішкі сенімі бойынша, заң мен ар ... ... ... ... жалпы ережелері бойынша
бағалайды (ҚІЖК-нің 25-бабы 1-6).
Сарапшының қорытыңдысы іс ... ... ... ... ... ... іс ... дәлелдеме ретіндегі сарапшы
корытыңдысын бағалауға іс бойынша оның қатыстылык, жол ... және ... ... анықтау кіреді.
Егер нақты деректер іс бойынша мәні бар ... өмір ... ... ... растамайтын немесе күмән келтіретін болса,
дәлелдеме іске қатысты деп ... ... ... ... ... ... өйткені ол ең бастан қылмыстық процесс шеңберінде
қалыптастырылады. Бұл жағдайда бағалау, негізінде, сараптама объектілерінің
қатыстылығын, сондай-ақ ... ... ... бойынша жасаған
тұжырымдарын тексеруге бағытталуы тиіс.
Жол берушілік - ол оны ... ... ... ... көздері тұрғысынан, соңдай-ақ қылмыстық іс жүргізу заңында көзделген
тәртіпте, осыңдай көздерде ... ... ... ... ... ... нысандарын сипаттайтын дәлелдеме қасиеті.
Сонымен, егер дәлелдеме Қазақстан ... ... ... ... белгіленген тәртіпте алынған болса, оған жол беріледі деп
танылады.
Дәлелдеме ретіндегі жол берушілікке төрт критерий кіреді:
1) ... ... ... іс ... ... жасауға
кұкықты тиісті субъект;
2) дәледдеме мазмұнынан құралған ... нақты деректердің тиісті көзі;
3) дәледдемелерді алу үшін ... ... іс ... ... алу үшін ... іс ... ... өткізудің
тиісті тәртібі .
Сондай-ақ сарапшы қорытындысьн бағалау туралы ... ... ... ... ... ... арнайы әдістер мен
әдістемелерге жол берушілік проблемасымен байланысты. Бұл жерде ... адам ... ... түрлері жайында сөз болып отыр.
Сараппш қорытындысының жол берушілігін ... ... ... ... ... және іс ... іс ... барысында нақты адамға
ұсынылатын іс жүргізу талаптарын қанағаттандыру тұрғысынан
сарапшының өзін бағалау;
* ... ... ... мен ... ... ... ... ретінде ұсьнылатын материалдарға жол
берушілікті бағалау;
* сараптама ... ... сот және ... өзге де
қатысушылары іс-әрекеттерінің заң талаптарына ... ... ... мен ... іс жүргізу тәртібін
оқып зерттей отырып, оның заңға сәйкестілігіне келгеңде, ... ... осы ... іс жүргізу әрекетінің мын жақтарына
назар аудару керек: сараптаманы тағайыңдау заңдылығы, яғни ... ... ... ... ... ... сараптама
тағайындау кезіңде сезіктінің, айыпталушының , ... ... және ... ала ... ... ... сот ... барысында сарапшының аддына қойылатын
сұрақтардың қойылу тәртібін сақтау; сарапшыға оның қүқықтары мен
міндеттерін түсіндірудің іс ... ... ... сараптама
жүргізу барысында сарапшының міндеттерін сақтауы;
-сот сараптамасын ... ... ... сот ... ... соттың және процестің өзге де қатысушыларының
әрекеттерінің заң ... ... ... ... ... ... өз құзыреті шеңберінен шығьп кетуінің көп тараған
жағдайлары оның ... өзге ... ... ... орындауы
(алғашқы мәліметтерді жинау, сараптама жүргізуге өзге ... ... ... ... ... органның айрықша құзыретіне жататын
кұқықтық сұрақтардышешу;
- сарапшының қорытыңдысына немесе қорытынды берудің
мүмкін еместігі туралы хабарламаға оны бекіту ... ... ... ... баға ... ... қосымша және қайталама сараптамалар ресімдеуге ... ... ... ... ... оның ... сәйкестілігі анықталса,
дәлелдеме сенімді болып танылады.
Сарапшы қорытындысының сенімділігін, яғни оның ... ... оны ... ең қиын ... болып табылады, өйткені
оның анық формальды критерийлері болмайды.
Сарапшы қорытындысының ... ... екі ... ... қорытыңдысының негізділігін бағалау, оның барысында ол
басқа ... ... ... жеке
зерттеледі;
* ... ... ... оны іс ... өзге
дәлелдемелермен салыстыру және басқа дәлелдемелермен сәйкестігін
анықтау арқылы ... ... ... өз ішкі құрылымы болады
әрі ғылыми және нақты (оның сезсіз ғылыми базисі ... ... деп ... ... бір ... сарапшылық міңдеттерді шешудің ғылыми негізділігі
туралы айтсақ , біз жал-пы ... мен ... және ... ... сот ... белгілі бір ғылыми алғышарттар мен негіздемелердің
болуы деп түсінеміз. ... ... ... ... нақты сарапшылық
міндетті негіздеп шешудің толық кепілдігі бола алмайды, дегенмен сарапшылық
практикада мақұлданған және ... ... ... ... нәтижелерге көрінеу сену психологиялық ... Өз ... ... ... өзі де бірқатар компоненттерден
тұрады. Олардың анықталатын бастылары: ... , ... ... ... ... ... ... жерлер
үшін тиісінше анық және түсінікті ... ... ... керек.
Көптеген әдебиеттерде баяндалған ұсыныстарға сәйкес сарапшы
қорытындысының негізділігін бағалау мына ... ... ... ... ... зерттеу әдістемесінің сенімділігі.
Бұл бағалау ушін осы сараптама ... ... ... ... ... қандай ғылыми ережелерді ... ... ... ... ... және тиімді әдістерін ... ... ... нақты жағдайда осы не өзге әдістемелерді пайдаланудың
құқыққа сәйкестілігін тексеру керек, өйткені нәтиже-лердің дұрыстығы ... ... ғана ... ... бірге белгіленген проблемалық
танымдық ситуацияда оны ... ... де ... ... зерттеу әдістемесін тексеру мәселесі де күрделі
болып табылады, оның себебі сотқа ... ... әр ... әдіснамалық
ережелері бар әр ... ... бір ... ... ... белгілі.
Сот сарапшының таңдауын бағалай алу үшін, ол ... ... ... ... ... ... ... сот үшін
сарапшының осы таңдауының дұрыстығын анықтау қиынға түседі. ... ... ... бағалау үшін ғылыми және әдістемелік әдәбиеттермен
танысу, мамаңдар кеңесінің қорытыңдысын ... жеке ... ... алу ... ... ... сарапшы ұсынылган материалдардың дұрыстыгы мен
жетекшіліігі. Сарапшы ... ... ... ... ... ... ... болады.Заңға сәйкес сарапшылық зерттеу
объектілерінің сенімділігі мен жол берушілігіне сот ... ... ... ... сот сараптамасы объектілерін, яғнй сарапшылык зертгеу ... ... ... ... өзінің де бағалау мүмкіңдіктері
өзекті пробдема болып табылады.
в) жүргізілген ... ... ... ... ... көзделген барлық әдістерді пайдалану; ұсынылған
материалдардың барлық көлемін оқып зерттеу; қорытынды ... ... ... ... ... үшін мәні бар сарапшы ... ... ... ... анықталган белгілерді дүрыс түсіндіру. Сарапшы
анықтаған объектілердің ... ... ... ... ... ... анықталған белгілерге сәйкес келетіндігін анықтау
керек;
е) сарапшы түзісырымдарының ... ... ... ... сарапшы тұжырымдары арасындағы
логикалық байланыстың ... ... ... ... дәйектілігін, осы
дәйектіліктің логикалық негізділігін, аралық ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Сарапшы қорытындысының негізділігін бағалау мүмкіңдігі
қазіргі күңде шешімін таппаған сот сараптамасы ... мен ... ... ... ... Бұл ... ... ғылыми білім
негізінде ... ... ... ... ... іс ... ... тарихында осы
мәселе бойынша бір-біріне тұп-тура қарама-қарсы көзқарастар көрініс тапты.
Өзінің ұзақ ... бар ... ... бағалау
проблемасы қазіргі күні де езекті әрі күн тәртібінен түспейді, өйткені ... ... ... ... ... ... болуымен байланысты
болып отыр.
А.Р. Белкин осы женінде айта отырып, «тергеуші және соттың
сарапшы қорытындысын ... ... ... ... ... ... мұндай бағалау ... шынайы тергеу және сот ... ... ... екі жүзділік тұжырымдарға жоламай, сарапшылық
қорытындылар-ды ... ... ... мен соттың басшылыққа алуы ке-рек
критерийлерін нақты анықтап алу, сонымен бірге, ол критерийлер ... ... қол ... ... осы ... ... ... кемегін
(кеңестерін) пайдалану тәртібін қарау керек» деп ойлаймын дейді.
Қазіргі сәтте практикалық жол ... ... ... ... үшін Сот ... ... ... қалыптастыру мен ұсыну болып табылатыңдығы болып ... ... ... ... ... бағалауға оның дұрыстығын
анықтау да кіреді. Сарапшы қорытындысының дұрыстығы оны ... ... ... ... ... содан кейін ғана сарапшы
қорытындысының сенімділігі ... ... ... шешу ... процесті жүргізуші орган езге дәлелдемелермен
жиынтықта сарапшы қорытындысын ... ... ... ... ... ... бүл олардың себептерін анықтауды қажет ... ... ... ... қорытындысымен де, өзге де ... ... ... ... ... соңғы кезеңі оның дәлелдемелік
маңызын ... ... ... дәледдемелік маңызы сарапшының анықтаған мән-жайлары іс
бойынша дәледдеу тақырыбына ... көп ... ... ... Тікелей ... ... ... сарапшы қорытындысы,
негізінде, іс бойынша аса маңызды болады. Мысал ретінде есірткілерге, суық
және атыс ... ... ... ... ... ... дәлелдеме болып табылатын сарапшышар қорытын-
дыларының дәлелдемелік ... ... ... байла-нысты және іс
бойынша нақты ситуациямен анықталады. Олар іс жүргізу шешімінің ... ... өзге ... ... ... бірі ретіңде жиынтықта
қойылуы мүмкін.
Сарапшы анықтаған мән жайлардың мәңділігі қорытынды-
ның мазмұны мен нысанына байланысты түрленеді, ол ... сөз алда ... ... ... ... еместігі туралы хабарламасы
сот дәлелдемесі бола алмайды, өйткені оңда қылмыстық мән-жайлары жөнінде
нақты ... ... ... ... ... ... бар сол
сарапшы қорытындысы бағаланатын принциптер бойынша
жүргізіледі. Осыңдай шешімдерді бағалау кезіндегі қылмыстық
процесті жүргізуші органның ... ... ... алу ... ... олар ... сарапшының ұсынылған материалдарды дұрыс бағаламау,
қойылған міндеттерді дұрыс ... ... ... ... іс ... және ... ... бұзу салдарынан
болады. Осыған байланысты, сол сұрақтар және сол ... ... ... ... тергеудің (соттың) мүдделі сұрақтарына
келісімді түрде шешу мүмкіндігін береді.
3. Сарапшы тұжырымының мазмұны мен ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері. Сарапшылар
қорытындысын бағалаудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тұжырымдардың
логикалық нысанымен анықталады, сондықтан да тектік ... ... ... сондай-ақ ықтималды, шартты және баламалы нысандағы
тұжырымдардан тұратын қосымша және ... ... ... бойынша қорытындыларды бағалаудың жағдайын қарастырған лайықты
болады.
Қайталама сараптама жүргізудің нәтижелері бойынша қоры тындыны
бағалау тек ... ... ... ... ал ... ... ... бойынша қорытындьшы бағалау - негізгі
қорытыңдымен жиынтықта жүргізіледі. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... болып табылады.
Бастапқы жөне қайталама сараптамаларда қайшылықтардың болуы
кезінде сот бір қорытындының екіншіден ... ... ... жою үшін жаңа ... ... керек.
Тектік (топтық) қатыстылық туралы тұжырымдарда бағалау кезінде
олардың дәлелдемелік күші ... ... ... ... кері пропорционалды. Осы таралушылық туралы білу ... ... ... ... ... ... ... нысандағы сарапшы қорытындысының дәлелдемелік маңызын
бағалау сот сараптамасы теориясы мен практикасыңда талас пікірдегі ... ... ... ... жол берушілік, соның ішінде
оларды ықтималдылық теориясы тұрғысынан түсіндірудің жақтастары да ... ... ... ... жол бермеу туралы пікірлер кең
тараған. Мысалы, В.Д. Арсеньев қойылған сұраққа толық кесімді ... ... ... ... ... сарапшы оған ішінара, бірақ кесімді жауап беруі
керек деп есептейді. Сарапшылық болжамның барынша ... аз ... ... ... ... ... дәлелдемелік маңызы болады .
Сарапшының қорытыңдыда болжамды тұжырымдар келтіруі, негізінде,
қылмыстық процесті ... ... ... ... ... ... ... ұсыну болып табылатындығына келіскен жөн.
Осыған ... ... ... іс ... іс ... ... қойылмайды.
Алайда, сарапшы хабарлаған фактілер іс бойынша дәлелде-
мелердің жалпы жүйесіне қосылатындықтан, ... ... ... ... бар ... ... дәлелдемелік мақсаттарда
пайдалану мүмкіндігі бар.
Актінің зерттеу бөліміңде баяндалған сарапшының ... ... ... ... сарапшылық түсіндіру жөнінде сөз болып
отыр. Бұл шешім ... ... ... және ... ... мүмкіңдік береді. ... ... ... тұжырым тек ол
расталмаған нысанда тұжырымдалғанда ... ... ... ... ... туралы тұжырым көбінде тек ақпараттық рөлді атқарады.
Сарапшы өзара бірін-бірі шығаратын екі не одан да көп ... ... ... ... ... ... ... бағалай отырып, қылмыстық процесті жүргізуші адам ... ... ... ... тандап алуы мүмкін.
Шартты тұжырымдар сарапшы келтірген ... ... ... ... басқа іс материаддарымен расталған кезде
дәлелдеме ... ... ... ... ... жүргізуші органның сарапшы қорытындысын
бағалау салдарлары. ... ... ... ... ... орган оны дәлелсіз ... онын іс ... ... ... ... ... көтермелеп бағалауға, дәледеме
ретінде сыни ... жол ... ... ... ... ... ... қылмыстық процесті жүргізуші ... мына ... ... қабылауы мүмкін:
* қорытындыны толық және негізделген, ал ондағы нақты деректерді іс
бойынша сенімді және манызы бар деп ... ... ... анык және ... емес деп тануы;
* қорытыңды негізделмеген немесе оның дұрыстығы күмән келтіреді ... ... ... ... ... оның іс бойынша іс жүргізу
барысында ... іс ... ... ... қабылдау сәтіңде
берілгендігіне байланысты айыптау қорытындысында , іс бойынша ... ... ... ... ... алу, қосымша (қайталама) сараптама
тағайындау туралы) немесе үкімде көрініс табу керек. ... ... ... ... сарапшылық қорытындылардың мәнісін және олардың
негізінде тиісті мән-жайлар туралы өз тұжырымын дәл ... ... ... ... ... қорытындысында немесе үкімде айыпталушының
(сотталушының) кінәлі ... ... ... ... ... ... қорытындыларды пайдалану практикасы дұрыс ... ... ... ... оң ... ... ол ... алу және бар дәлелдемелерді тексеру үшін, сол ... ... ... ... іс ... әрі ... іс ... анықтау үшін дәледдемеде пайдаланылуы мүмкін.
Сарапшы қорытындысымен келіспеу себептері айыптау қорытыңдысында,
қаулыда, сот үкімінде баяндалады. Мұнда қылмыстық процесті жүргізуші ... ... ... ... бір ... бөлігін қабылдамайды..
Сарапшы қорытьндысын келеңсіз бағалаудың салдары ... ... әр ... болуы мүмкін. Мысалы, сараптаманы
тағайындау мен жүргізудің іс жүргізу ... ... бұзу ... ... қорытындысы іс материалдарында қалса да, іс бойынша
дәлелдемеден шығары-лады. Сарапшы қорытындысы жеткілікті турде анық ... ... ... ... ... ... ... сараптама
тағайындалуы мүмкін (ҚІЖК-нің 253, 255, 354, 355-баптары). ... ... ... ... ... не оның дұрыстығына күмәңді
болған немесе жо-йылмайтын іс ... ... ... ... ... сараптама тағайындалуы мүмкін (КІЖК-нің 255,354-бап-тары). Міндетті
сараптама тағайындау ... ... ... ... қылмыстық процесті жүргізуші органның міндеті емес, оның құқығы
болып табылады. Бұл ... ... ... жүргізуші орган сарап-шының
тұжырымдарын тексеруге бағытталған өзге де іс жүргізу әрекеттерін өткізе
алады.
Заң әдебиеттерінде ... ... ... ... ... берілген қорытындысына баға берудің мүмкіңдігі туралы
мәселе тақыланьп жүр. Оған жауап беру кезінде тек ... ... ... қорытындысын іс жүргізуіне бағалау және арнаулы ғылыми білімдерді
пайдалануға негізделген арнаулы бағалау айырмашылығьшан шығып отыру керек.
Айтылғанды ... сот ... ... ... ... ... құкықтық актілерге бастапқы ... ... ... ... себептерін бағалау
талабы кіреді.
Сарапшының қай қорытындысына ... ... ... ... ... ... беру керектігі жайлы мәселе,
отандық заңнамада қылмыстық процесті ... ... ... ... ... ... ... сараптама қорытындыларының бастапқы
сараптама қорытындысымен салыстырғанда, қандай да бір артықшылығы жоқ.
5. Сарапшыдан жауап алу. Қорытынды ... ... осы ... ... қылмыстық процесті жүргізуші органның сарапшыдан жауап алу
күқығы КІЖК-нің ... ... ... ... ... ... ... түрде .анық болмаса, қосымша зерттеулер
жүргізу талап етілмейтіңдей олкылықтары болса немесе сарапшы ... мен ... ... ... ... ... аталған мән-
жайлар бойынша жауап алынады.
Сарапшыньщ корытыңдыны түсіндіруі ... оның ... ... ... ... ... әдістемесінің; оның пайдаланған
ғылыми-техникалық құралдарының;
объектілерді оқып-зерттеу кезінде анықтаған ... ... ... бағалау критерийлерінің мәні мен мағынасы ашылады.
Нақтылауға сарапшының қорытындысында пайдаланған жеке ... ... ... ... ... ... жатады..
Сарапшы қорытындысының қосьшшасы дегеніміз қорытындыда жоқ ,
бірақ жүргізілген зерттеулер нәтижелерінен шығатын тұжырым . Егер жауап ... ... ... ... өзгертсе, онда ... оның жаңа ... ... ... ... ... тағайындалады.
ҚІЖК-нің 120-бабы жауап алу барысыңда берген сарапшының
көрсетулерін жеке өзіңдік дәлелдеме ретінде ... оның ... ... ... ... бөлігін қарастырады.
Сарапшыны жауап алуға шақыру және сарапшыдан жауап алу тәртібі
заңмен толықтай реттелмегендіктен, бұл ... ... мен ... ... ережелерінің айырмасын ескере отырып куәні шақыру мен одан жауап
алу ережелері бойынша жүргізіледі. ... сот ... ... ... оның ... ... жүзеге асырылады.
Сарапшыдан жауап алу хаттама толтыру арқылы ресімделеді.
Сарапшыдан жауап алу тек оның ... ... ... мен ... болғандықтан, са-рапшы қорытынды
ұсынғанға дейін жауап алуға жол берілмейді.
Іс бойынша сотқа дейінгі іс ... ... ... ... істі ... ала тындау барысында шығарылған ... ... ... ... ... алу-дың кейбір ерекшеліктері болады.
Сотта сарапшыдан жауап алуға байланысты сарапшыны шақырту және
оның сотта болу тәртібін ... ... ... ... ... ... сот талкылауын тағайындау
кезіңде немесе басты сотталқылауында тікелей соттың өз бастамасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... ҚІЖК-
нің 302-бабы 2-бөлігі 4), 6) тармақтары болып табылады.
Сарапшыны сотқа ... тек ... ... ғана ... ... Жалпы танылған пікір бойынша ондайлар мыналар болуы мүмкін:
1) қылмыстық іс бойынша дәлелдеме ретінде сарапшы ... ... ... ... ... ... оның корытынды берудің мүмкін
еместігі ... ... ... ... ... дұрыстығына күмәні;
3) сарапшы қорытыңдысының жеткілікті түрде анық немесе толық ... ... ... ... ... туындаған сұрақтарды шешу мүмкіндігі;
5) бір сұрақтар бойынша сараптама ... ... ... ... комиссиялық (соның ішінде кешенді) сараптама
жүргізген ... ... ... арасындағы келіспеушіліктің
болуы;
6) аддын ала тергеуде жүргізілген сараптама ... ... ... ... және ... сотта сараптама жургізу
туралы дәлелді өтініші.
Мұнда ... сот ... ... алу ушін ... ... де ... да ... мүмкін.
Іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу кезінде ортақ ... және бір ... ... сарапшылар комиссиясының сараптама жүргізу
жағдайыңда сотқа сарапшылар комиссиясының бір ... ... ... ... ... керек деген мәселені комиссия мүшелері немесе сот
сараптамасы органының басшысы шешеді.
Егер сараптама жүргізу кезінде ... ... ... онда ... сотқа шақыртылады.
Заңда көзделгеңдей сарапшының корытыңдысы дәлеледеме ретіңде
сот шешімінің негізіне алыну үшін оны сот зерттеп, бағалауы ... ... ... ... зерттеудің мәні іс
бойынша дәледдеу элементі ретіндегі дәлелдемелерді зерттеудің жалпы анықтау
негізінде ... Бұл ... ... ... ... оның
тікелей қабыддауы, өзге дәлелдермен ... ... ... ... мен жоюы жүзеге асырады. М.К.Треушников
атағандай, «Сарапшы корытындысын ... ... ... ... ... ... алуға және оларды ... ... ... ... бағытталған іс жүргізу әрекеттері».
Сот шешімді өзінің сот ... ... ... ... ... ... ... сот
отырысында жүргізіледі.
Сот іс жүргізудің өзіндік ашықтығы мен тікелігі ... іске ... ... ... ... ... үшін сарапшы
қорытындысын зерттей ... оны ... ... ... оны ... мен сарапшыдан жауап алу кіреді — ... ... ... соң, ... ... ... түсіндіру және
толықтыру мақсатында оған сұрақтар қойылуы мумкін.
нің 355-бабы сотта жауап алудың ... ... ... бірінші
болып өтініші бойынша сараптама тағайындалған ... ... ... ... ... ... келісім бойынша немесе қылмыстық процесті
жургізуші органның (адамның) бастамасы ... ... ... больш айыптаушы тарап, содан соң қорғаушы ... ... ... ... ... кез келген сәтінде сарапшыға сұрақ қоюға құқылы.
Сарапшының ауызша түсіндірмесі дәлелдеме болып тек оның алдында
берген корытыңдысының бөлігі ... ... ... алу ... ... тақырыбы болмаған жаңа сұрақтар қойылмауы керек, сондай-
ақ сарапшы да ... ... ... ... жаңа тұжырым-дар
беруге құқысы жоқ. Н.И. ... дәл атап ... ... жауап алу
берілген қорытындыны, оның жеке тұжырымдарын, терминологияны, сарапшының
құзыретін нақтылауды түсіндіруге, зерттеу ... мен ... ... қорытындысы мен істегі басқа дәледдемелердің арасындағы болуы
мүмкін ... ... ... ... ... жауап алу кезінде соттың реттеушілік рөлінің маңызы
бар, өйткені ... алу ... ... ... ... ... ықпалын тигізе ме, жоқ әдде сарапшының жеке басы ... ... ... ... актісіне айналама, соған байланысты
болады.
Сарапшы қорытыңдысын зерттеу барысы сот отырысы ... ... ... жәбірленушіге және куәга сарапшы
қорытындысын көрсету. ... ... оның ... ... ... ... хабарламасын, сондай-ақ сарапшыдан жауап алу
хаттамасын сараптама жасалған сезіктіге, айыпталушыға, жәбірленушіге,
сондай-ақ ... ... ... ... мен ... мүдделерін сақтаудың
кепілі болып табылады.
Алдын ала тергеу аяқтағанға дейін ... ... ... ... ... жүргізілген жоғарыда санамаланған ... ... ... дер ... іс ... әрекеттерін өткізу
қажеттілігімен байланысты.
КДЖК-нің 254-бабына сәйкес, сарапшының қорытындысымен және
өзге де материалдармен танысқан сезікті, ... ... ... бас ... ... мәні ... ... беруге;
-сарапшы қорытындысына дәлелді қарсылықтарын мәлімдеуге;
-жаңа, қосымша немесе қайталама сараптама тағайындау ... ... ... ... ... немесе қабылдамаған жағдайда тергеуші
тиісті қаулы шығарады, оны өтініш ... ... ... алып ... ... 2-бөлігінің мазмұныңца аталған құқықтарға,
сонымен ... егер оның ... ... ... берсе, медициналық
сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану ... іс ... ... адам ... ... және одан ... алу хаттамасымен жоғарыда
аталған адамдарды таныстыру туралы хаттама жазылып, оңда ... ... мен ... ... сараптама адамды айыпталушы ретінде іске тартқанға немесе
оны сезікті не жәбірленуші деп танығанға дейін ... ... ... ғана емес (қорытынды берудің мүмкін еместігі туралы
хабарлама, сарапшыдан жауап алу хаттамасы), ... ... ... ... ... көрсетіледі.
6 тақырып Қазақстан Республикасының азаматтық және әкімшілік ісіндегі
арнаулы білім беру институты
1. Азаматтық процесске арнаулы білімдерді пайдалану
2. Азаматтық сот ісін ... сот ... ... ... арнаулы білімдерді пайдалану
7 Тақырып Қазақстан Республикасындағы сот-сараптама қызметін ұйымдастыру
1. Қазақстан Республикасының заңнамасындағы сот-сраптама ... ... Сот ... ... Сот сараптамасының принциптері
4. Сот-сараптама қызметінің ұйымдастырушылық нысандары
5. Сот-сраптама ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік, ақпараттық, материалдық-
тезхникалық және қаржылық қамтамассыз ету
7. Сот сараптамасы саласындағы халықаралық ынтымақтастық
Ерекше бөлім
СОТ САРАПТАМАЛАРЫНЫҢ КЕЙ БІР ТҮРЛЕРІ
8 ... ... ... ... ... ... сараптамалар
1. Құжаттардың сот сараптамасы
2. Сот портреттік сараптама
3. Сот бейнефонографиялық сараптама
4. Сот ... ... ... сот ... Жазу мен қолтаңбаларды сот-сарапшылық зерттеу
Жазу мен қолтаңбаларды сот-сарапшылық зерттеу көбінде азаматтық ... ... ... ... ... іс санаттары бойынша, соның
ішінде адам мен ... ... және өзге де ... ... қарсы, мемлекеттің конституциялық құрылымының негіздері мен
қауіпсіздігіне қарсы, экономикалық қызмет аясындағы ... ... және өзге ... қызметтің мүдделеріне қарсы, мемлекеттік
қызмет мүдделеріне қарсы, басқару тәртібіне қарсы қылмыстар жөніндегі
қылмыстық ... ... ... ... ... тақырыбы:
- жазуды іске асырудағы орындаушының жеке ұқсастығын;
- жазуды іске асырудағы ... ... ... ... және ... жазуды іске асырудағы орындаушының ... ... ... іс ... арнайы ғылыми білім негізінде
анықтау болып табылады.
Сараптаманың обьектлері жазуды іске асыру, (қолжазбалар мен ... ... ... - ... ... ... ... іске
асыруды орындаудың жағдаяттары туралы деректер салыстырмалы зерттеуге
арналған үлгілер және сараптама ... ... өзге де іс ... ... ... ... ... негіздері жазудың
қалыптасу ... ... және жазу ... жүзеге асырудың
механизмі бар ... ... ... ... ... ... физикалық, техникалық, математикалық және өзге де ... ... ... ... ... дайындаудың
ерекшеліктері. Сараптама тағайындау туралы ... ... ... жекелеу қажет. Онда сондай-ақ, алдағы зерттеу үшін мәні ... ... ... тыс ... туралы, орындаушының жасы туралы,
ондағы аурулар мен басқалар туралы ... ... ... етіледі.
Сарапшылық зерттеуді жүргізу үшін құжаттың түпнұсқасы ұсынылады. Өйткені,
зерттеуге көшірмені жіберу сараптаманың мүмкіндіктерін барынша ... ... ... жиі ... ... ... пайдалану тек
ерекше жағдайларда, сараптаманы тағайындаған адамның іс ... ... ... жатқызылатын құжатты қарау олардың сақталуын қамтамасыз ететін
белгілі бір ережелерді орындауды қажет етеді: зерттеу обьектлері бөтен әсер
етуден ... ... ... да ... ... қағаздан жасалған
конвертте сақтау керек. Құжаттарды қағаз парақтарына ... және ... ... ... ... ... сараптамасы үшін еркін, экспирементті және шартты-еркін
салыстырмалы үлгілерді ... аса ... ... ... ...... ... іспен байланысты емес орындаған
қолжазбасы, ол бойынша осы істі ... ... ... ... хат жазу материалдарындағы мәтіндер мен ... ... ... ... ... ... ... бірге,
үлгілердің шынайылылығы соны орындаған адамның жеке өзімен расталуы керек.
Еркін үлгілер зерттелетін құжатпен жазуы мен тілі ... ... ... ... мазмұны мен мақсаты бойынша, жазу материалдары ... ... ... ... ... бойынша салыстыруға келетін болуы
қажет.
Экспериментті үлгілер зерттелетін құжаттың жобаланған орындаушысымен
орындалады және тергеушінің(соттың) ... ... ... сонымен
бірге үлгілерді алудың жағдайы белгілене отырып алынады.
Экспериментті үлгілерді алу барысында орындаушыға әдеттегі жазу жағдайы
қамтамасыз етіледі. ... ... ... 3-4 рет ... жаздырылады.
Егер орындаушы өзінің жазуын өзгертуге тырысса, онда оның өз ... ... ... ... ұзақ ... ... ... немесе айтып
жаздыру қарқынын тездеткен лайық.
Экспериментті үлгілерді алу ... ... ... ... ... берілмейді, өйткені мұндай жағдайда ... ... ... ... өзгертумен орындалуы мүмкін.
Шартты-еркін салыстырмалы үлгілерге оған өз ... ... ... алу хаттамалары мен беттестіру, ... ... ... ... ... ... саны мен сапасы
сарапшының ... ... ... ... болады.
Онда, сараптамаға әдеттегі жағдайларда оындалған ... және ... ... ... ... еркі ... ... мазмұны бойынша
әртүрлі 5-6 қолжазбаларды ұсынған жеткілікті. Экспериментті үлгілердің саны
12 парақтан кем болмауы тиіс.
Қолтаңбаларды зерттеу әдістемесімен өзгешелігі ... ... ... ... ... ... мыналар ұсынылады:
- зерттелетін құжаттағы жазуды орындаған ... ... ... ... үлгілері;
- жазуды орындаған деп жобаланған адамның қолтаңбалары мен жазуының
еркін ... ... ... ... ... ... үлгілері;
- зерттелетін қолтаңбаларды орындаған адамның 3-5 парақтағы аты-жөні
жазылып ... ... ... ... ... ... деп жобаланған адамның 5-7 жазбадан 3-5 парақтағы аты-
жөні жазылып көрсетілген жазушының экспериментті үлгілері.
Көп обьектлі сараптама бойынша материалдарды әр топқа ... жөн ... ... жеке ... ... ... Топтау мына негіздер бойынша
жүргізіледі: зерттелетін қолтаңбаларды орындаған адамдар; ... ... ... сот-техникалық зерттеу
Құжаттарды сот-техникалық зерттеу көбінде азаматтық істерді жүргізу
кезінде, сондай-ақ адам мен азаматтың ... және өзге де ... ... ... мемлекеттің конституциялық құрылымының негіздері
мен қауіпсіздігіне қарсы, экономикалық қызмет аясындағы меншікке қары,
коммерциялық және өзге ... ... ... ... ... ... қарсы, басқару тәртібіне қарсы қылмыстар ... ... ... ... ... ... құжатты дайындаудың тәсілін;
- құжат мазмұнын өзгерту фактісі мен тәсілін;
- құжат деректемелерінің аз ... және ... ... ... ... ... құжатты дайындаудың уақытын;
- құжатты дайындауға қолданылған құралдар мен материалдардың табиғаты
мен тепе-теңдігін ... ... ... ... ... ... техникалық орындаушысын анықтау мен ... ... ... ғылыми білім негізінде анықтау болыптабылады.
Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу заңына сәйкес ... ... ...... ... ... ... білдіреді.
Сараптама обьектлері: құжаттар, құжаттарды дайындауға пайдаланылатын
техникалық құралдар және ... ... ... ... ... қолтаңбалар және т.б.
Құжаттардың сот-техникалық сараптамасының ғылыми-әдістемелік негіздері
құжатты қалыптастырумен оны ... ... ... ... ... саласын құрайды. Зерттеу әдістемесіне ... ... ... ... және т.б. әдістері кіреді.
Құжаттардың сот – техникалық ... ... үшін ... ... ... қарау кезінде пинцетті пайдалану
талап етіледі. Құжттарды айналдыра сызуға, ... ... ... ... ... ... ... жабысқақ лентамен қоршалған
екі шынының арасына салынады. Құжаттарды жеке ... ... ... ... және ... ... олар ... жылу және
жарық әсерінен қорғалған болуы керек. Жоғарғы температура әсіріне ұшыраған
құьжаттарды папирос ... ... ... ұяшасына, содан ... ... ... Жазу аспаптары горизанталь күйде, жазу
бөліктерін зақымдамайтындай буып-түйіледі.
Сот –автортану зерттеуі
Сот-автортану ... ... ... ... ... ... сондай-
ақ адам мен азаматтың конституциялық және өзге де ... ... ... ... ... ... ... мен
қауіпсіздіне қарсы, меншікке қарсы басқару тәртібіне қарсы қылмыстар
жөніндегі қылмыстық істер бойынша ... ... ... ... авторын
- сөйлеу хабарының қалыптасу ... ... ... ... ... ... білім негізінде анықтау болып табылады.
Сараптама обьектлері жазбаша сөйлемдердің әртүрлі стильдерінде (қолжазба,
машинамен жазылған, құжаттардың ... және өзге де ... ... ... салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер ... ... ... өзге де ... ... табылады.
Сот-автортану зерттеуінің тікелей обьектлері мәтіннің ... ... ... және ... ... ... мәтіннің тілдік және мағыналық-түсінік құрамдарының
сипаттамасы болып табылады.
Сот-автортану сараптамасының ... ... ... ... ... ... түрлілігін анықтайтын
заңдылықтар тақырыбы бар ... ... ... ... ... криминалистік, лингвистикалық, психологиялық, социологиялық,
математикалық және өзге де әдістер кіреді.
Сот – автортану сараптамасын ... үшін ... ... ... ... ... туралы қаулыда
сараптама тақырыбына жататын мына мәліметтер көрсетіледі:
- жобаланған автордың жеке басы туралы(жынысы, жасы, ... ... ... ... ... бар ... ... (ол жіберілген аймақ, жасалған
жағдайы, жасалды деп жобаланған уақыты) болуы тиіс.
Мәтіннің байланыстылығы мен мән-мағынасы және оның көлемі 500 ... ... оның ... туралы сұрақты шешу мүмкін болады.
Жазбаша сөйлеу еркін ... саны 10-15 ... ... ұсынылуы керек.
Сонымен бірге, үлгілер ретінде өзге де стилде жазылған ... ... ... ... ... саны 25 ... кем болмауы тиіс.
2. Сот портреттік сараптама
Сот-сарапшылық габитологиялық зерттеу көбінде азаматтық ... ... ... жеке ... қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тіртіпте,
халықтың денсаулығы мен ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Сот-портреттік сараптаманың тақырыбы:
- сыртқы пішіннің обьективтік көрінісі негізінде адамның жекелеген
ұқсастығын;
- адамның сыртқы пішінінің обьективтік ... ... оның ... ... қатыстылғын анықтаумен ... ... ... ... ... ... анықтау болып табылады.
Сараптама обьектлері фотосуреттер, көзі тірі адамдар және мәйіттердің
басқа да ... ... ... ... гипстік
жапсырылымдар, рентген түсірілімдері, бейнежазбалар және ... ... және ... ... ... өзге де ... ... сараптаманың ғылыми-әдістемелік негіздері адамның сыртқы
пішінінің қалыптасуы мен өзгеру заңдылықтары бар сарапшылық ... ... ... ... ... ... ... және өзге де әдістер кіреді.
Сот портреттік сараптаманы тағайындау үшін материалдарды ... ... ... ... ... адам ... ... бейнеленген адамның туған жылы, туыстарымен сыртқы
ұқсастығы, егізінің болуы, жарақат алуға, ... ... ... өзге ... ... ... белгілерінің өзгеру туралы мәліметтер
көрсетілуі ... ... ... ... ... бейнелерге мынандай талаптар
қойылады:
- адам зерттелетін ... не ... ... ... ракурста
бейнеленуі керек
- бейнелер мүмкіндігінше бір уақыттағы мезгілге сәйкес болуы керек
- фотосуреттер ... ... ... ... ... тиіс.
Егер адамды фотоға түсіруге мүмкіндік болса, онда ... ... ... ... ... ... ... сондай оның болған жағдайындағы
түсірілім жүргізіледі.
Сондай-ақ, танылмаған мәйіттерді анықтау үшін ... әр ... ... тиіс.
3. Сот бейнефонографиялық сараптама
Сот-сарапшылық бейнефонографиялық зерттеу көбінде адам мен ... және өзге де ... мен ... ... пен адамзаттың қауіпсіздігіне қарсы, мемлекеттің конституциялық
құрылымының негіздері мен қауіпсіздігіне қарсы, меншікке қарсы, қауіпсіздік
пен қоғамдық тәртіпке қарсы, ... ... және ... ... ... ... ... басқару тәртібіне қарсы
қылмыстар жөніндегі қылмыстық істер бойынша ... ... ... түсініксіз және бұрмаланған фонограммалардың мазмұнын
- фонограмма негізінде адамның жекелігін ұқсастыруды
- ... ... ... ... ... ... физикалық қасиеттері мен
әлеуметтік-биологиялық сипаттарын
- адамның сөзін белгілеу сәтіндегі оның психофизиологиялық күйін
- ... ... ... ... ... жазу құрылғыларының
қасиеттерін
- фонограмманы белгілеу шарттарын анықтаумен байланысты іс жағдаяттарын
арнайы ғылыми білім негізінде анықтау болып табылады.
Сараптаманың ... ... ... жазу құралдары,
салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер және сараптама тақырыбына жататын
өзге де іс ... ... ... ... негізгі тікелей обьектісі – магниттік
таспадағы электромагниттік сигнал-бейнелер ретінде белгіленген адам ... ... ... ... ... ... ... және өзгеру заңдылықтар тақырыбы бар сарапшылық
білім ... ... ... ... ... акустика, перцептивтік талдау, лингвистика, психология,
әлеуметтік лингвистика, матемматика және өзге де ... ... ... ... үшін материалдарды дайындаудың
ерекшеліктері. Сот сараптамасын тағайындау туралы ... ... ... ... ... Мұнда сарапшылық зерттеу обьектлерінің
мына белгілеулері: кассета марксі және зерттеуге қажетті жазбасы бар ... ... қоса ... ... ... ... жататын
шекарасы ұсынылады.
Салыстырмалы материал 3 негізгі талап – түсініктілік, ... ... ... сай болу ...... ... ауызекі сөйлеудің мағынасын дұрыс
қабылдап түсіну. Мұнда жазу сапасымен ... ... ... ... ... белгілері болып табылатын баяндау мәнерімен себептелген
түсініксіздікті шатастыруға болмайды.
Дауыстың дұрыс шығуы – бұл жазбаны қатты ... ... ... түсінікті
болатын ауызекі сөйлеудің қайта өндірілетін магниттік жазбасының деңгейі.
Табиғилығы – мұнда адам өзіне тән ... ... ал бұл ... ... фонаграммасын мәтіннің мағынасын ... ... ... ... бірге тембрі мен интонациясын анықтауға
мүмкіндік береді.
4. Сот ... ... ... ... зерттеу көбінде азаматтық істер
бойынша іс жүргізу ... ... ... жеке ... қарсы, қоғамдық
қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке қарсы, халықтың денсаулығына ... ... сот ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі.
Сот-фототехникалық сараптаманың тақырыбы:
- фотосуреттерді дайындау кезінде пайдаланылған құрал-жабдықтар мен
материалдарды
- бейнелеулердегі фотографиялық белгілеу мен ... ... ... ... ... ... жерлер, үй-жайлар, заттар
бейнелеулерінің мөлшерлері мен өзара орналасуын анықтаумен ... ... ... ... білім негізінде анықтау болып табылады.
Сараптаманың обьектлері фотографиялық түсілімдер, оларды дайындау
үшін қолданылатын ... ... мен ... ... арналған үлгілер мен сараптама тақырыбына жататын өзге ... ... ... ... ... обьектлері Фотографиялық
түсілімдер болып табылады. ... ... ... ... түсірілімге фотоқағаз бен мөлдір материалдарда дайындалған
фотографиялық бейнелеулер кіреді.
Фотографиялық түсілімдерді 5 ... ... ... жай
фототүсірілімдер, цифрлік ... ... және ... ... – бұл жай ... қабылданатын және жай
құралдар мен процестерді пайдалану арқылы алынатын бейнелеулер.
Цифрлік бейнелеулердің қылмыстық процесте екі түрі бар:
1. арнайы ... не жай жазу ... ... ... не сол ... ... дискета) жасырын түрде
белгіленген.
Микрофильмдер – фотографиялық жолмен алынған және ортақтық
мазмұнымен біріктірілген бір ... одан да көп ... ... ... ... ... – бүл рентген сәулелерінің жарық сезгіш
материалдарына әсер ету нәтижесінде алынған ... Бұл ... ... ... да ... әсер етуі ... ... бейнелеулерді
жатқызуға болады.
Фотографиялық түсірілімдердің басқа да түрлеріне ... ... ... ... ... ... фототехникалық сараптаманың ғылыми-әдістемелік негіздері фотографиялық
бейнелеулердің заңдылықтарын қалыптастыру тақырыбы бар ... ... ... Сот фототехникалық сараптаманың ... ... ... ... ... және өзге ... кіреді.
Сот фототехникалық сараптаманы тағайындау үшін материалдарды
дайындаудың ерекшеліктері. Сот сараптамасын ... ... ... ... ... және дәл ... талап етіледі. Сонымен қатар
сараптама тағайындайтын адам түсіру үшін пайдаланылған аппаратура, түсіру
жағдайы мен фотоматериалдарды өңдеу туралы ақпаратты білген ... ол ... ... көрсетуі тиіс.
Диагностикалық сипаттағы міндеттерді шешу ... ... ... ... қойылған обьектлер ұсынылады. Зерттеуге
ұсынылған барлық обьектлер сыртқы әсерден ... ... ... ... ... ... Әділет министрлігінің 2002 жылғы ... Сот ... мен ... ... жүргізу
жөніндегі Нұсқаулық.
2. Бычкова С.Ф. ... ... и ... ... / ... и ... судебной экспертизы. Алматы, 1999.
3. Вопросы судебно-автороведческой диагностической экспертизы. Киев.
1984.
4. Вул С.М. Теоретические и методичиские вопросы ... ... ... ... ... ... ... Е.И. Смотров С.А. и др. Теория и практика судебной
экспертизы. СПб. 2003.
6. Решение ... ... ... ... ... ... ... М. 1985.
7. Россинская Е.Р. Судебная экспертиза в ... ... ... процессе. М. 1996.
8. Сосенушкина Н.Н. Основы ... ... М. ... ... ... экспертиза. М. 1989.
10. Судебно- техническая экспертиза документов. М. 1993.
11. Технико-криминалистическая ... ... ... ... ... ... В.А. ... материалов документов. М. 1996.
13. Эксперт. Руководство для экспертов органов внутренных дел ... Под ред. Т.В. ... В.Ф. ... М. ... Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің 2002 жылғы ... Сот ... мен ... ... ... Нұсқаулық.
15. Бычкова С.Ф. Организации назначения и ... ... / ... и практика судебной экспертизы. Алматы, 1999.
16. Зинин А.М., Кирсанова Л.З. Криминалистическая фотопортретная
экспертиза. М. ... ... В.А. ... ... ... ... в.А. ... криминалистическая экспертиза по
фотокарточкам. М. 1971.
19. Қазақстан Республикасы ... ... 2002 ... ... Сот ... мен арнайы зерттеулердегі жүргізу
жөніндегі Нұсқаулық.
20. Бычкова С.Ф. Организации ... и ... ... / Теория и практика судебной экспертизы. Алматы, ... ... Е.И. и др. ... ... ... по ... речи. М. 1996.
22. Громовенко Л.И. Криминалистическое исследование средств и
материалов магнитной ... Киев ... Леви А.А ... в ... ... М. ... ... А.А. и др. Звукозапись и фоноскопическая экспертиза на
предварительном следствии. М. 1984.
25. Рамишвили Г.С., Чикоидзе Г.Б. ... ... речи и ... ... ... ... ... И. С. И др. Подготовка и назначение ... ... ... ... Республикасы Әділет министрлігінің 2002 ... ... Сот ... мен арнайы зерттеулердегі жүргізу
жөніндегі Нұсқаулық.
28. ... В. К. ... ... М. ... ... С.Ф. ... ... и производства судебной
экспертизы / Теория и практика судебной экспертизы. Алматы, 1999.
30. Эксперт. Руководство для ... ... ... дел ... Под ред. Т.В. ... В.Ф. ... М. 2003.
31. Дмитриев Е.Н. и др. Применение фотосьемки, звуко-и видеозаписи в
борьбе с организованной преступностью. М. ... ... Д.Я. ... Л.Б. и др. ... ... ... ... Трассологиялық, баллистикалық сараптама жасаудың аспектілері
1. Сот трассологиялық сараптама
2. Сот баллистикалық сараптама
1. Сот трасологиялық сараптама
Сот – сарапшылық трасологиялық зерттеу ... ... әр қилы ... ... ... жеке ... қарсы, меншікке қарсы, қооғамдық
қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке ... ... ... ... ... қылмыстар жөніндегі қылмыстық істер ... ... ... ... із – ... ... әр ... оьбъектілерді жекелей тендестіруді;
- заттар бөліктерінің бір бүтінге қатыстылығын;
- із – кескіндердің ... болу ... ... ... ... ... ... білім негізінде анықтау болып табылады.
Сараптаманың объектілері іздер мен олардың модельдері, заттай дәлелдемелер,
оқиға орнының ... ... ... ... арналған үлгілер және
сараптама тақырыбына жататын өзге де іс ... ... ... сараптаманың объектілері ретіндегі іздер дегеніміз: ... ... ... мен ... ... ... ... белгілерінің және өзге де тұрақты кеңістік шекаралары ... ... ... ... ... ...... іздер емес, тек із ... ізді ... ... ... көрінген іздер және олрдың
пайда болу механизмі. Нақты жағдайларда көрінетін көрсетілген ... ... ... әсер етуінің материалдық көріністері іздер болып
табылады. Іздерге:
а) зерттеу аясына кіретін объектілердің өзара әрекет ету фактісі;
б) өзара әрекет ету ... ( ... ... ... әсер ету ... мен ... із түйісуінің механизмі мен шарты;
г) із қалдыруда көрінетін оъектілердің қасиеттері белгіленеді, ... ... ... ... қасиеттердің аса маңызы бар.
Іздердің криминалистік мәні ол бойынша тергелетін оқиғаның ... ... ... ... әр ... ... ... іздерді жіктеу
пайдаланылады, сараптаманы жүргізуге материалдарды дайындау үшін ... тегі ... ... адам ... мен оның жеке ... ... белгілерін
көрсететін гомеоскопиялық іздерді;
- адам денесі қасиетін және бір мезгілде ... ... әр ... (аяқ ... киім) немесе адам денесі бөліктерін ... ... бір ... олардың қызметін атқаратын (қол, аяқ ... ... ... ... ... ... саймандар мен механизмдер қасиетін көрсететін механоскопиялық іздерді;
- жануарлар іздерін дифференциялау тиімді.
Гомеоскопиялық іздер – адам ... ... ... адам
аяқтары іздеріне, адам басының терілері іздеріне, адам ... ... ... кезінде, механогомикалық іздер – киімнің механикалық
зақымдануына, бөліктер бойынша бүтінді ... ... ... ... ... – бұзу ... іздері мен құрал – саймандар,
құлыптар, ... суық ... ... ... бұйымдарға сараптама
жүргізу кезінде зерттеледі.
Сот трасологиялық сараптаманың түрлеріне суық қаруды сот – ... ... суық ... ... туралы сұрақты шешу үшін сарапшы оның белгілі бір
суық қару түріне жатқызуға ... ... ... бар/жоқ екендігін
анықтайды. Сонымен бірге Қазақстан Республикасының 1998 ... ... ... жеке ... ... ... ... туралы»
№339 – 1 Заңының 1 – бабы 3) ... ... ... ... құралы адамның бұлшық еттері күшімен әрекетке келтірілетін қару
суық қаруға жатқызылады.
Сот трасологиялық сараптаманың ғылыми - әдістемелік ... із ... ... ... ... мен ... қасиеттері
болатын, сондай – ақ олардың іздердегі белгілерін көрсетуге әкелетін өзара
әрекеттесу механизмдері болатын сарапшылық ... ... ... ... ... ... криминалистік, физикалық, химиялық,
математикалық, техникалық және өзге де ... ... ... зерттеу бойынша сараптама тағайындалған кезде:
1. ұсынылған затта қол іздері бар ма?
2. қол іздері адамды сәйкестендіруге жарамды ма?
3. заттағы іздер қай ... ... қай ... қай ... қол саусақтары іздерінің өзара орналасыу қалай, олардың заттардағы
шоғырлануы қандай?
5. қол іздерін қалдырған адамның қол қоспасы құрылымының ... да ... бар ма? ... ... бір ...... қолғаптар
болған ба?
6. қол іздерін қалдыру уақыты қашан?
7. қол ... ... ... ... ... ... бойы қандай?
8. заттағы қол іздерін қанша адам қалдырған?
9. заттардағы қол іздерін нақты адам (бір адам) ... ... ... мен аяқкиім іздеріне сараптама тағайындау кезінде:
1. адамнығң ... ... ... ... нәскей болғанда) қалдырылған
ба?
2. із қай аяқпен (сол не он) ... із ... ... мөлшері мен ерекшелігі қандай№
4. Із қандай аяқкиіммен (түрі, мөлшері, тозу дәрежесі, ... Із ... ... ... ... ... ... жүріс
ерекшелігі) қандай?
6. аяқ іздерін қалдырған адамның қозғалыс бағыты мен сипаты ... ... ... ... бір ... ... адам қалдырған ба?
8. жалаңаяқ іздерін осы адам қалдырған ба?
9. оқиға орнындағы қалдырылған іздер осы ... ... ... ... ... сараптама тағайындау кезінде:
1. зат суық қару болып табыла ма?
2. ол қандай ... ... осы зат суық ... ... типіне, түріне, әр түрлілігіне жатады?
Сот трасологиялық сараптаманы тағайындау үшін материалдарды дайындаудың
ерекшеліктері. Сараптаманы тағайындау ... ... ... ... ... ... сақтау мен тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... іздердің сипаттамасы
ғана емес, сонымен бірге олардың өзара орналасу ... де ... ... да, ... мен ... ... оқиға орнының
тексеру хаттамасын да ұсыну талап етіледі.
Зерттеуге заттай ... ... ... ... ... тек
ерекше жағдайларда, заттай алу мүмкін болмаған кезде сол ... ... ... ұсынылады. Көшірме дайындалғанда, объектіні фотоға
түсіруге де болады.
Дактилоскопиялық сараптама тағайындау кезіеде ... ... ... ... талаптарға сәйкес алынған дактилоскопиялық карталар
ұсынылады. Сезіктілердің қол із – таңбаларымен бірге, күнделікті ... - ... ... заттарға қолы тиюі мүмкін адамдардың да қол із ... ... ... салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер ретінде сезіктінің
(айыпталушының) жалаңаяқ із – ... осы ... ... 2 ... ... ... аяқкиім, шұлықтар (нәскейлер), 2 -3 экспериментті түрде
алынған із жолдары, олрды алу үшін ... адам ... ... жұқа
қабаты жағылған қағаз лентаның үстімен жүргізеді.
Тіс бедерлерінің эқспериментті салыстырмалы үлгілеріне тістердің, ...... ... ... ... ... ... бедерлері
жатады.
Бұзу іздеріне сараптама тағайындау кезінде қаулыда ... ... ... ... ... ... көрсету, жабу құрылғысы, есік қораптары,
есік босағалары, есік алдындағы еден (жер) бөлігін жазып көрсету керек.
Пломбаларға сараптама ... ... ... ... ... сол ... бекіткен 3-5 ұқсас ... ... Сот ... ...... ... ... көбінде адамның жеке басына
қарсы, бейбітшілік пен ... ... ... конституциялық
құрылыс негіздері мен мемлекет қауіпсіздігіне қарсы, ... ... ... пен қоғамдық тәртіпке қарсы, халықтың денсаулығына
және ... ... ... ... ... қылмыстар жөніндегі
қылмыстық істер бойынша, сондай – ақ әскери ... ... ... ... ... заттарды атыс қаруына, оқ – дәрігерлерге жатқызу фактісін;
- атыс ... ... ... ... және ... атуға
жарамдылығын;
- атыс қаруы данасының дайындау тәсілін немесе оның күйінің өзгеруін;
- атыс ... ... оқ – ... ... моделі, маркісі, калибрін;
- атыс қаруы данасының жекелік тепе – теңдігін;
- атыс қаруы бөліктерінің оның ... ... ... атыс қаруы мен оқ – дәрілердің шығу көзін;
- атыс қаруын пайдалану шарттарын анықтаумен байланысты іс ... ... ... ... ... ... ... объектілері:
- бүтіндей атыс қаруы және оның жеке бөліктері;
- оқ – дәрілер – оқтар, ... ... ... ... ... және ... ... қару;
- қару мен оқ – дәрілерді қайтаратын заттар – атылған снарядтар (оқтар,
бытыра, кәртеш), ... ... ... ...... ... ... және оқиға орнындағы заттар
(тесіп өту жерлері, рикошет іздері);
- атыс қаруы мен ... ... ... ... ...... ... орнының заттық күйінің элементтері;
- салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер;
- сараптама ... ... өзге де іс ... ... ... объектілерінің әр алуандығын ескергенде, ол
мына түр тармақтарына жіктелуі мүмкін:
- атыс қаруының (оның бөліктерінің) сараптамасы;
- оқ – ... ... ... қару сараптамасы;
- атылыс іздері мен жағдаяттары.
Қару және оның ... ... - ақ оқ – ... ... ... 1998 жылғы 30 желтоқсандағы «Қарудың жеке ... ... ... ... №339 – 1 ... келтірілген.
Заңның 1 – бабы 2) тармақшасында оқты, ... ... ... ... ... өзге ... әсері нәтижесінде болатын қаруды қару деп
анықтама берілген.
«Атыс қаруы» деген түсінікке мынадай белгілер ... ...... ... немесе белсенді қорғануға (қорғанысқа) және
нысанына бұзу арқылы оны зақымға ... ... дене ... (егер
нысаны тірі организм болса) салуға арналған қару;
- арнайы:
а) дәрі газдары энергиясын немесе басқа жарылыс заттарын ... ... ... ... беруге зарналған ұғымның болуы;
в)зарядтың от шығаруына арналған құрылғының болуы;
г) снарядтың жеткілікті ... ... бір ... көп ... ... ... ... конструкциясы мен
мықтылығының болуы;
- факультативтік – жабу механизмдері мен от шығару зарядының, қаруды
ыңғайлы ұстауды және көздеуді қамтамасыз ететін құрылғыларының ... ... іс - ... ... ... үшін ... ... анықтаудың маңызы бар, ал бұл әр түрлі негіздер ... ... ... ... ... ... кезде мүмкін болады.
Осы Заңның 9) тармақшасында оқ – дәрілер (патрондар) құрылғы немесе қарудың
тиісті түрінен атуға және нысанаға тигізуге ... ... ... ... мына ... ... ... болғанда: дәрінің немесе
басқа да жарылыс заттарының көмегімен ату не жарылыс жасау арқылы ... ... ... ... ... оқ атқан кезде), жарқыншақпен
не фугастық, термикалық не өзге де әсер арқылы зақым ... ... және ... ... (дене жарақатын салу, кедергілерді
қирату және т.б.) наөқтылы мүмкіндікті ... ... ... ... ... ... тұтанғыштық құрылғысы болатын; бір рет пайдалану
сипаты бар заттар оқ – дәріге ... ... ... ... нысанына тікелей снарядпен,
жарқыншақпен не фугастық, термикалық не өзге де әсер ету ... ... ... ... ... тұтанғыштық құрылғысы бар басқа да
жарылғыш заттың жарылысы нәтижесінде және өзінің ... ... ... ... ... ... мен заряд қуаттылығы бар бір
реттік әрекет құралдар (заттар) оқ – дәрілерге жатқызылады.
Атылыстың негізгі ... – ол ... ... ... ... ... ... снарядта болған энергиясына, оның соққы бағыты
мен кедергі қасиеттеріне ... ... ... ... өтіп кетпеген
зақымдар пайда болуы мүмкін. Кедергіге еніп келкен ... ... ... ... ... ... ... тесіп өткен және соқыр
зақымдар болуы мүмкін. Тесіп ... ... ... кедергіден өтіп
кетуінен пайда болады. Ол кірген және шығып кеткен тесіктері бар ... ... Оқ ... ... ... соқыр зақымдар пайда болады.
Олар бір кіру тесігі бар арна ретінде болады. Соқыр ... ... ... еніп ... снарядтан пайда болған үстіңгі беттегі зақымдар
өтіп кетпеген зақымдар ... ... аз ғана ... ... ... ... және ... іздері жатады. Жанай тиген зақымдарды
снаряд объектінің тек ... ... ... оның ... ... ... ... Рикошет іздері снарядтың кедергіге соғылғанында, оның ... ... ... кері ... ... қайту) және өзінің бастапқы ... ... ... ... Атылыстың қосымша іздері – атылыспен
бірге ілесетін құбылыстардың әрекеті нәтижесінде ... ... ... іздердің пайда болуына дәрі газдары, ауа бағаны, ұңғы жалыны, дәрі
ұнтағы, капсюль құрамының жайылу ... ... ... мен ... ... аса ... рөл атқарады. Атылыспен бірге ілесетін құбылыстардың ... ... ... ...... ... ... мен күю, дәрі
ұнтағының қалуы, ыс, майлар, үйкелу ... қару ... із ... ... ... мүмкін.
Шарпу мен күю ұнғы жалынының жылуы, қатты қызған дәрі ғаздары мен жанған
дәрі ... ... ... тек ... ұңғы ... ... жерде
пайда болады.кедергідегі дәрі ұнтағының қалуы мен енуі атылыс сәтінде
дәрінің толықтай жанып ... ... ... ... ... қалуы дәрі
заряды жану өнімдерінің ұсақ бөлшектерінің қалуы мен капсюль құрамының
жайылуы, ... –ақ оқ, ... және ұнғы ... ... ... ... нәтижесінде пайда болады. Кедергіде майдың қалуы оғы
майлы құраммен қапталған патроны бар немесе майланған ... ... ... ... ... ... ... ену кезінде кедергіде одан жұғылып
қалған майдың қалуынан, ластанудан, ... ... ысы ... ... болады. Үйкелу белдеуінің негізгі құрауыштары металл
бөлшектері болып табылады, сондықтан да оны ... ... деп ... Қару ... із – ... ... атқанда киімде немесе адам
денесінде қалады. Мұндай із – ... ...... деп ... ... ... жеке айналымына мемлекеттік бақылау
туралы» ... 1 – бабы 4) ... газ ... деп көзден жас ағызатын
не тітіркендіргіш заттарды ... ... ... қару
түсіндіріледі. Осы Заңның 5 – бабы 1) тармақшасына ... ... ... ... сонымен қатар олардың патрондары, механикалық
тозаңдатқыштар, заңнамамен қолдануға рұқсат ... ... жас ... ... ... ... ... және басқа да құрылғылар
газ қаруы болып есептеледі.
Жеке қорғану ... ... ... ... ... мен лакриматорлық эффектісі бар табиғи қосылыстар кеңінен
тарады. ТӘУЗ – ді пайдалану үшін ... ... қол ... ... ... ... ... «газды тапаншалар мен револьверлер» деп те
атайды.
Газды патрондармен ату үшін қолданылатын қару, негізінде, қолдағы ... ... ... атыс ... дәл ... ... ... Көп
жағдайларда, мұндай қарудың металл бөлшектері морт ... ... ... патрондармен ату үшін қолданылатын тапаншалар автоматты
қару болып табылады, өйткені ондағы қайта оқтау мен келесі ... ... ... соң дәрі ... әрекеті есебінен жүзеге асырылады.
Тапаншалармен қатар, өзін - өзі қорғау үшін газды және ... ... ... арналған әр тү.рлі модельдегі ... ... ... ...... белменді заттың атуы
кезінде 3 – метрге дейінгі қашықтыққа лақтыру. өзінің біршама арзандығы,
құрылымының қарапайымдылығғы, ... ... мен ... жағынан кең
қолданатын, өзінің құрамында ТӘУЗ – і бар ... ... ... ... ... ... - ... негіздері атылыс
процесі және оқ – дәрі қарауыштары мен ... ... ... бар ... ... ... ... баллистикалық
сараптамасы әдістемесіне криминалистік, баллистикалық, физикалық, химиялық,
математикалық, техникалық және өзге де әдістер ... ... ... ... ... ... объектідегі зақымдар атыс қаруынан болған ба?
2. осы атыс зақымы қарудың қандай түрі мен үлгісінен ... ... ... объектіде атыс қаруынан болған зақымдар қанша?
4. объектіге зақым келтірілген атылыс қандай арақашықтықтан болған?
5. зақымдалған объектіге атылыс қай ... кіру ... ал қай ... ... ... ... атыс зақымдарының тию реттілігі қандай?
7. зақымдалған объектіге атылыс қай бағытта және қандай бұрыштықтан
болған?
8. ... қай ... ... ... ... қару мен зақымдалған объектінің өзара орналасуы ... ... ... ... оқ ойығы қайсысы?
11. қалтаның кірленуі қаруды салып жүруден ... ... ... ... ... кезде:
1. газ қаруы модельдің қандай түріне, үлгісіне жатады?
2. газ қару ыжарамды ма, егер жарамсыз болса, жарамсыз болу себебі ... газ ... атыс ... ату үшін ... ... ... ұсынылған киімді газ қаруынан атылысты айғақтайтын іздер бар ... газ ... ... түрге, үлгіге жатады және олар қандай қару
түріне ... газ ... ... түр, ... ... газ ... ... жасалған ба?
8. газ патрондары белгілі бір мақсатқа пайджалануға дұрыс, жарамды ма?
9. газ баллоны ішіндегі зат қай түрге жатады?
Сот баллистикалық ... ... үшін ... ... Атыс ... ... сол ... түсіру сәтінде болған түрде
ұсынылады.
Егер қауіпсіздік үшін тасымалдау кезінде қарудың оғы алып тасталынса, онда
ондағы ... саны мен ... ... ... ... ... атылыстың өздігінен болу мүмкіндігі туралы сұрақты қойған
кезде қаруды бөлшектеу рұқсат етілмейді.
Хаттамада қару және ... ... мен ... ... ... ... ... кезінде зақым келмейтін етіп буыптүйген жөн. Бөтен
заттардың әсері мен дәрі ... ... ... ... ... қарудың
ұңғы жағына қандай да бір қорғаныс құрылғысы кигізіледі.
Сұрақтарды қою кезінде мынаны ескеру керек: қолдан жасалған ... ... ... ... оның ... ... ... туралы сұраақ
қойылу қажет.
Атыс шүріппесін баспай ату мүмкіндігі туралы сұрақ ... ... ... шыға ... ... ... ... (қару құндығын
қатты затқа соққанда, мылтық құлап қалған ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 30 желтоқсандағы «қарудың жеке
түрлері айналымына мемлекеттік бақылау туралы»№339 – 1 заңы.
2. қазақстан Республикасы ... ... 2002 ... ... №158 ... ... қазақстан Республикасы Әділет
министрлігінің Сот сараптама орталығында сот сараптамалары мен
арнайыландырылған зерттеулерді жүргізу жөніндегі Нұсқаулық.
3. ... С.Ф. ... ... и ... ... ... и ... судебной экспертизы. Алматы,
1999.Т.1.
4. Василевский Л.И. Экспертиза следов орудий ... ... ... ... ...... пособие. М.:
ВНИИСЭ, 1973.
5. Герасимов А.М., Капитанов В.Е. и др. Криминалистическое иследование
современных типов пломб и ... ... ... М.,
1988.
6. Голдованский Ю.П. Криминалистическое исследование следов взлома на
месте происшествия. М., 1969.
7. Грановский Г.Л. Основы ... ... ... Н.А. ... ... ... ... производства. Киев, 1983.
9. Майлис Н. П. Судебно – трасологическая экспертиза. М., 2000.
10. Поташник С. И. Криминалистическая экспертиза замков. М., ... ... Е. Н. ... ... ... оружия:
Учебно пособие. 1987.
12. Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 30 желтоқсандағы «қарудың жеке
түрлері айналымына мемлекеттік бақылау туралы»№339 – 1 заңы.
13. ... ... ... ... 2002 ... ... №158 ... бекітілген қазақстан Республикасы Әділет
министрлігінің Сот ... ... сот ... ... ... жүргізу жөніндегі Нұсқаулық.
14. Бычкова С.Ф. организация назначения и ... ... ... и ... ... ... ... жук. А.Б. Энциклопедия ... ... М.: ... ... ... С:Д. ... ... М.: Госюриздат, 1956.
17. Лазари А.С, Сонис М.А, ... Е.Н. и др. ... ... ... судебно – баллистической экспертизы:
Мотодическое пособие для экспертов.М., 1984.вып. 3 и ... ... А.С., ... Л.Ф., ... Г.м., ... М.А., ... Комплексное судебно – баллистическое исследование боеприпасов
к охотничьим гладкоствольным ружья: Методические рекомендации ... М., ... ... М.А, Пчелинцев А.М. Методические рекомендации по судебно –
баллистической ... М., ... ... ... мен материалдардың сот сараптамасы
1. Заттар мен материалдардың сот сараптамасы
2. Лакты бояу материалдары мен жабындарды және полимер материалдарын
сот ... ... ... ... мен жанар-жағармай материалдарын сот-сарапшылық
зерттеу
4. Металдар мен қорытпаларды сот сарапшылық зерттеу
5. Топырақты сот сарапшылық зерттеу
6. Талшықтық ... мен ... ... ... ... ... ... сұйықтықтарды сот-сарапшылық зерттеу
1. Заттар мен материалдардың сот сараптамасының түсінігі
Заттар мен материалдарды сот-срапшылық зерттеу көбінде ... ... ... ... жеке ... ... ... қарсы,
қоғамдық қауіпсіздік пен қоғамдық тәртіпке қарсы, халықтар ... сот ... ... ... экологиялық және көлік бойынша
қылмыстар жөніндегі қылмыстық ... ... ... мен ... сот ... тақырыбы:
- заттар мен материалдардың тегін, қасиеттері мен күйін;
- жеткішгіш-заттағы ... бір ... ... ... мен ... жекелей теңдестіру немесе оған тектік
(топтық) днңгейінде ... ... ... объектілерді олардың өзара ... ... ... ... ... ету ... ... байланысты іс
жағдаяттарын арнайы ғылыми білім негізінде анықтау болып табылады.
Жалпы жағдайда сараптаманың объектілеріне ... мен ... ... және морфологиялық қасиеттері тұрғысынан оларды
құрайтын заттары мен материалдары болатын ... ... ... ... ... ... зерттеуге арналған үлгілер
мен сараптама тақырыбына қатысты өзге де іс материалдары жатады.
Оқиға ... ... ... ... оқиғасы туралы криминалистік мәнді
ақпаратты жеткізуші болып табылатын әр ... ... ... ... ... ... Олар ... мен бөлшектерден
тұратын жай бұйымдар мен заттар, заттардың жиынтықтары, материалдар мен
заттардың ... мен ... ... құрылымдар (минералдар, руда,
топырақ) болуы мүмкін. Алайда, объектілердің тегі мен ... ... ... ... заттар мен материалдардың криминалистік сараптамасы
бір ғана әдіснамалық принциптерге сүйенеді. Барлық объектілер үшін ... ... ... жүргізу үшін арнайы ақпарттық қор құралады.
Көрсетілген сараптаманың әр түрлі түр шеңберінде шешілетін, сондай-ақ
оларды шешудің жалпы ... да ... ... ... ... ... деңгейдегі міндеттерге заттар мен материалдарды табу,
олардың тегін ... ... ... ... шешу ... бір ... ... анықтауға мүмкіндігін береді.
Сәйкестендірушілік ... ... жеке ... ... олардың шығу тегінің бір ғана көзін анықтауға ... ... ... объектілердің түйіспелі өзара әрекет ету фактісін
анықтауға қызмет етеді.
Заттар мен материалдар сот сараптамасының ғылыми-әдістемелік ... ... ... ... ... элементтері болып
табылатын объектілердің морфологиялық және субстанционалдық ... өмір сүру және ... ... тақырыбы бар сарапшылық білім
саласын құрайды. Зерттеу әдістемесіне криминалистік, физикалық, химиялық,
физика-химиялық, ... ... ... және өзге ... ... түрлілігін ескергенде, заттар мен материалдардың сот
сараптамасына мына төмендегі зерттеулер кіреді:
- ... ... мен ... және ... ... мұнай өнімдері мен жанар-жағармай материалдарын зерттеу;
- металдар мен қорытпаларды зерттеу;
- топырақты зерттеу;
- талшықтық ... мен ... ... ... ... ... ... зерттеу;
- арнайы химиялық заттарды зерттеу.
-
2.Лактыбояу материалдары мен жабындарды және полимер материалдарын сот-
сарапшылық зерттеу
Лактыбояу материалдары мен жабындарды және ... ... ... – ЛБМ, ЛБЖ және ПМ) сот-сараптамашылық зерттеу нәтижесінде:
- ЛБМ, ЛБЖ, ПМ-ға жатқызу мақсатында заттың ... ... ... мен ... Жеткізгіш-заттардағы ЛБМ, ЛБЖ және ПМ із-жұғындыларының пайда ... ПМ ... ... ... оның ... түр ... ... бастапқы түрі немесе әр түрлі сыртқы және ішкі ... ... ... заты;
- Салыстырылатын ЛБМ, ЛБЖ, ПМ объектілерінің ортақ тегі, ... Жеке ... ... ЛБМ, ... өзге ... ... нәтижесінде
пайда болатын оның із-қабаттары бойынша нақты боялған заты;
- ЛБМ, ЛБЖ іздері негіздеріндегі зерттелетін объектілердің ... ... ету ... мен ... ЛБМ, ЛБЖ және ... шығу тегі ... мүмкін.
Сараптаманың объектілері: үсті ... ... мен ... ... ... лакты бояу материалдары көлемі ... ... ... ... ... әрекет ету іздері бар боялған
заттардың нақты жиынтықтары, полимер материалдарын дайындауға арналған
шикізат пен ... ... ... арналған үлгілер және
сараптама тақырыбына жататын өзге де іс материалдары.
Лактыбояу ... ... және ... ... сот
сараптамасын тағайындау үшін материалдарды дайындаудың ерекшеліктері.
Заттай дәлелдемелерді қараған кезде мына ... ... ... Заттай дәлелдемелер – оқиға орнынан алынған бояу, полимер кесектері,
олардың бөліну шекараларын бұзбай отырып, бір қағаз пакетке ... ... ... ... ... ... ... жүйесі туралы
ақпаратты алу үшін жабындардың салыстырмалы үлгілерін алуда, олардың
бөліктерін ... ... ... кесе ... жүргізу керек;
- ЛБЖ, ПМ іздері бар заттарды алғанда, ескі іздерін сақтап және қылмыс
оқиғасына байланысты емес жаңа ... ... ... алу ... ... ... ... жабындарының зақымданған жерлерін, сондай-ақ
киімді немесе бояу іздері бар басқа объектілерді қосымша ... ... ... да бір ... ... түсуінен сақтаған жөн;
киімде немесе басқа затта ... ... ... ... да, олармен барлық жұмыстар таза ақ қағазда жүргізіледі, оған
сол заттарды буып-түйіп, сараптамаға ... ... ... ... ... ... үшін олардың шамаланған
түйіскен жерлеріне жақын жерлерден алған жөн;
- Бояу ... бар ... ... ... жеке боялған заттарды сараптамаға жолдаған кезде әрбір
затты тығыз ақ ақағазға немесе ... ... ... жақсы
жауып буып-түю қажет;
- Оқиға орнынан полимер түймелерді алу ... оның ... ... ... ... жөн;
- Кабельді өнеркәсіптің бөліктерге ... ... ... ... үшін, егер бөлудің жалпы ... ... онда ... ... ... ... ... ұсыну керек (оның саны, пайда болу жағдайлары,
пайдалану және бөліктерге бөлу ... ... ... ... бояу ... ... үшін әр бөлшектері
жабындарынан үлгілер таңдап алу ... ... оның ... ... ... табылады. Нөмірін қайта жасау жағдайында
бөлшектің ішкі бөліктерінен де үлгілерді алу жүргізіледі.
3. Мұнай өнімдері мен ... ... ... ... ... мен жанар-жағармай материалдарын (бұдан әрі – МӨ мен
ЖЖМ) сот-сарапшылық зерттеу нәтижесінде:
- Оқиға ... ... ... ... органолептикалық тәсілмен
қабылданбайтын МӨ мен ЖЖМ іздерінің болу/болмауы;
- Мұнайдан ... ... ... ... белгісіз зат табиғаты;
- МӨ мен ЖЖМ маркасы, түрі;
- МӨ мен ЖЖМ сипаты мен түр өзгеру себептері;
- МӨ мен ... ... ... (топтық) қатыстылығы;
- Дайындалу орны, сақталу жағдайы, пайдалануы бойынша МӨ мен ЖЖМ-нің
бірыңғай шығу ... ... ... байланысты бөліктерге бөлінген МӨ мен ... ... ... МӨ мен ... ... ... ... құрамы анықталады.
Сараптаманың объектілері – заттардағы мұнай өнімдері мен ... ... ... ... мен олардың заттардағы іздері;
салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер мен ... ... ... де іс ... ... мен жанар-жағармай материалдарына сот ... үшін ... ... ерекшеліктері. Сараптама
тағайындау туралы қаулыда істің мән-жайы, сондай-ақ:
- Зерттелетін объектілердің шығу тегі, сақталу жағдайлары, тасымалдануы,
пайдаланылуы, ... табу және алу ... ... ... орын ... ... ... қызметіне сәйкес іске қатысты
адамдардың МӨ мен ЖЖМ-нің белгілі бір түрлерін пайдалану ... ... ... ... технологиясы туралы, МӨ мен ЖЖМ-де іздері
табылған заттың қасиеттері ... ... ... ... мен ЖЖМ ... ... ... дайындаған кезде мына
төмендегі талаптар сақталу керек:
- Зерттеу ... ... ... ... өйткені көптеген сұйық МӨ
(бензин, керосин, еріткіш) құрамында тез буланғыш компоненттері болады;
- МӨ мен ЖЖМ ... ... ... үшін ... ... және
сарапшылық зерттеуге ұсынуды қысқа мерзімде өткізу керек және үлгілерді
зерттеуге жібергенге дейін оларды ... әрі ... ... ... Ыдыс ... ... үлкен болуына байланысты МӨ-ның ... ... ... ... ... ... көлемді МӨ-нің
сұйық үлгілері ұқыпты жабылған құрғақ шыны ыдысқа құйып алынады;
- Қоймалжың МӨ мен ЖЖМ үлгілерін (май, пластик ... шыны ... ... МӨ мен ... таза ... пакетке орналастыру керек;
- Қағаз пакеттер, сіріңке қораптары, ағаштан, картоннан, матадан жасалған
орама материалдар МӨ-ні буып-түюге ... ... ... ... МӨ ... ... сіңіп кетеді;
- Жеткізгіш-заттардағы МӨ мен ЖЖМ іздерін табу және ... үшін ... және ... МӨ мен ЖЖМ ... іздерін сақтауды қамтамасыз
ете отырып ұсынған мақсатқа лайықты;
- МӨ мен ЖЖМ жеткізгіш-затын тасымалдау ... ... ... ... мақта не дәке анжысымен алынады немесе осы жеткізгіш-
заттардың қиындылары ұсынылады;
- МӨ мен ЖЖМ қасиеттеріне қатысты ... шешу ... ... ... ... осы марканың бақылау үлгілерін ұсыну талап
етіледі.
МӨ мен ЖЖМ-ге жататын объектілер ... ... ... тез ... ... ... жүргізу талап етіледі.
4. Металдар мен қорытпаларды сот-сарапшылық зерттеу
Металдар мен қорытпаларды сот-сарапшылық ... ... ... ... мен қорытпалардың микробөлшектерінің
болу/болмауы;
2. жалпы ... ... ... ... металдың белгілі бір түрге
қатыстылығы;
3. металдар мен қорытпалардан жасалған бұйымдардың ... ... ... ... сипаттамалары;
4. металдар мен қорытпалардан жасалған объектілердің бірыңғай тектік
(топтық) қатыстылығы;
5. металдар мен ... ... шығу ... (массасы, тобы,
қорытылуы) қатыстылығы;
6. металдардан жасалған ... ... ... ... ету ... ... ... – негізгі металл болатын (болат, шойын)
қорытпалардан жасалған бұйымдар, түсті металдар ... және ... (мыс, ... ... ... ... металл сынықтары,
асыл металдардан жасалған (алтын, күміс, платина) бұйымдар мен жабындар,
жеткізгіш-заттардағы металдану ... ... ... ... мен ... тақырыбына жататын өзге де іс материалдары.
Металдар мен қорытпаларға сот ... ... ... ... ерекшеліктері. Сараптама ... ... ... ... ... ... дәлелдемелердің жойылу немесе
зақымдану мүмкіндігін ... жөн. ... ... түрі, құрылымы,
химиялық құрамының өзгеруі мүмкін жағдаяттарды толықтай ... ... ... ... сол ... түрде, бөлек пакеттерге буып-
түйіліп ұсынылады.
Объектілерді сертификациялагған ... ... ... ... ... ... туралы сұрақтарды шешу ... ... сапа ... мен осы ... ... ... ұсыну талап
етіледі.
Объектілердің өндіріс технологиясы туралы сұрақтарды шешу үшін ... мен ... ... ... ... Топырақты сот-сарапшылық зерттеу
Топырақты сот-сарапшылық зерттеу нәтижесінде мыналар анықталуы мүмкін:
1. жеткізгіш-заттардағы жұғындылардың нақты ... жер ... ... ... ... ... болу ... объектінің жергілікті жер орны топырақ жабынымен өзара түйіспелі әрекет
ету фактісі;
- жеткізгіш-заттардағы топырақ ... ... ... ... ... - ... ... жергілікті жер
орындарының топырақтары, жеткізгіш-заттардағы (көлік құралы, киімдегі, кісі
өлтіру құралындағы) ... ... ... ... ... бір ... алынған топырақтың салыстырмалы және бақылау үлгілері, үлгілерді
алудың сызба-жоспары, сондай-ақ сараптама ... ... өзге де ... ... ... ... жаратылыс шектерінде бөлінген немесе іс-
жағдаяттарына байланысты белгіленген шектерде жер орны көлемі шегінде
алынған топырақ ... ... ал ... ... ... орны ... жер орны шектеріне тікелей жақын алынған топырақ ... ... ... ... үшін ... дайындаудың
ерекшеліктері. Сараптама тағайындау туралы ... жер ... ... ... ... ... себу, қылмыстық оқиға
кезіндегі метеорологиялық ахуал), сондай-ақ жеткізгіш-заттарға (аяқкиімді
қию мерзімі, оны тазалау, жуу) ... ... ... ... жұғындылары тікелей жеткізгіш-заттарда (киімде, аяқкиімде,
қылмыс құралдарында) ... ... ... ... ... жеткізгіш-
заттардағы жұғындылар шоғырының сақталуын қамтамасыз етуі керек.
Топырақ үлгілері жер бетінен жеткізгіш-заттың топыраққа жобаланған еніп
кету деңгейіндегі тереңдіктен ... және ... ... ... ахуал ескеріледі. Бір үлгінің салмағы 50-100 г болуы ... ... ... ... ... ... ... кептіріп алған
жөн.
Салыстырмалы үлгілер зерттелетін жер орны топырағының ерекшеліктерін
оқып-зерттеуге мүмкіндік беретін ... ( ... 5 ... кем ... ... ... үлгіні алу орны сызба-жоспарда белгіленуі тиіс.
6. Талшықтық материалдар мен олардан жасалған бұйымдарды сот-сарапшылық
зерттеу
Талшықтық материалдар мен ... ... ... ... ... мына жағдаяттар анықталуы мүмкін:
- жеткізгіш-заттарда табылған тоқыма талшықтары микробөлшектерінің
орналасқан жері және оның ... ... ... ... ... талшықтары микробөлшектерінің, жіп қиындыларының, мата мен
басқа да талшықтық текті ... ... және ... ... (топтық)
қатыстылығы;
- тоқымы талшықтары мен киімнің ... ... ... киім
құрамдарының өзара түйіспелі әрекет ету фактісі;
- тоқымы талшықтары микроіздерінің ... ... ... (майлау, металл бұйымдары ЛБЖ бөлшектері), сондай-ақ қандай да бір
зат беттеріндегі ... ... кісі ... ... ... ... көлік құралымен киім құрамдарының өзара түйіспелі әрекет ... ... ... бүтін (матаның нақты қиындысы, киім заты), ... ... ... ... қатыстылығы) киім құрамы;
- материалдардың (талшық, жіп, бояғыш зат) жиынтығы бойынша ... ... ...... ... ... бұйымдар (киім,
тұрмыстық заттар, арнайы мақсаттағы заттар), талшықтық материалдардың
(талшық ... ... ... ... заттар) химиялық
құрамының элементтері; салыстырмалы зерттеуге арналған үлгілер, сараптама
тақырыбына жататын өзге де іс ... ... ... мен ... ... ... сот ... үшін материалдарды ... ... ... ... ... қылмыстың жасалу уақыты;
- қылмыстың жасалу орны, соның ішінде материалдық ортаның сипаттамасы;
- қозғалыс бағытын, ... өту, сол ... ... да бір ... ... ... ... қылмыс жасалуының тәсілі мен механизмі;
- іс-әрекетті жасау ... ... ... ... мен ... (айыпталушының) киімін алу уақыты;
- қылмыс жасалған сәттен сараптамаға жібергенге ... ... ... ... ... туралы мәліметтер көрсетілуі керек.
Сарапшыға:
- қылмыс жасалғанға дейін қатынаста болған адамдарға қатысты;
- қылмыстық оқиғадан ... ... ... ... ... ... киімдердің толық емес құрамының;
- түсі және құрамы бойынша бір ... киім ... киім ... мен ақ ... ... ... ... түйіспелі
әрекет ету фактісі туралы сұрақты қоюдың қажеті жоқ.
Заттай ... ... ... ... үшін мына ... ... ... қарау хаттамаларын және сарапшылық ... ... ... және алу жөніндегі деректері бар сызбаны, алу
уақыты, талшықтардан пайда болған микроіздердің ... ... ... жері ... ... ... қасиеттері туралы
деректер көрсетілген заттай дәлелдемелерді қарау мен алу ... шығу ... ... ... туралы ақпараты бар жауап алу
хаттамалары; сот-медициналық сараптама қорытындысын ұсыну қажет. Тек
мамандар ғана ... ... ... ... ... ... ... дәл орналасқан жерін, ... алу ... ... талап етіледі.
Әрбір адамның киімі толық құрамымен алынады және саңылауы жоқ (калька,
полиэтилен) орама материалдарға бөлек ... ... ... ... ... әкеп ... ... (сілку, тазалау)
жасамаған жөн.
7. Спиртқұрамдас сұйықтықтарды сот-сарапшылық зерттеу
Спиртқұрамдас сұйықтықтарды (бұдан әрі – СҚС) ... ... ... ... сәйкес көлемдегі немесе іздердегі СҚС-нің
белгілі бір түр мен сортқа қатыстылығы;
- СҚС сапасының Мемстандартқа немесе ... ... ... ... ... ... ортақ тектік, топтық қатыстылығы;
- СҚС-нің дайындалу (өндіріс) орны, тәсілі ... шығу ... ... ... ... бөліктерге бөлінген СҚС-нің нақты
көлемінің ортақ шығу көзі;
- әртүрлі ... мен ... ... ... ... аппараттарға қатыстылығын анықталуы мүмкін.
Сараптаманың объектілері: СҚС әр түрлерінің нақты жекелей ... ... ... ... өзге текті сұйықтықтармен қоспада; ... ... СҚС ... ... ... ... жалған
жасалған өнім; қолдан дайындалған СҚС (самогон, чача, тұнбалар); әр түрлі
жеткізгіш-заттардағы СҚС ... ... ... ... ... ... құрылымдар, аппараттар; өндірістік технологиялық
процестер және СҚС дайындауға ... ... ... ... ... ... тақырыбына қатысты өзге де іс материалдары.
Спиртқұрамдас ... сот ... ... үшін
материалдарды дайындаудың ерекшеліктері. Сараптама тағайындау ... ... ... ... сұйықтықтың түсі, иісі, көлемі; жеткізгіш-
заттағы сұйықтық іздерінің орналасу жері, түсі, шамасы мен конфигурациясы
көрсетіледі.
Объектілерді ... ... мына ... ... ... ... нормаларына сәйкестілігін анықтау мақсатында зауыттық
тәсілмен дайындалған объектілер, белгілі бір дайындаушы-зауыт ... ... ... ... ... ... ... және тауар қағазы алынған сәттегі түрде сақталуы тиіс;
- егер зерттеу объектісі үлкен көлемдегі СҚС болса, әрбір ыдыстан ... ... алу ... ... ... ... сұйықтықтың
барлық көлемінің қасиетін көрсету керек;
- біраттас СҚС-ның өнімдері көп көлемде болған ... ... ... ... осы үлгілердің кескін-келбетін қамтамасыз ететін
көлемде: бір жәшіктен 3 шөлмектен кем емес, әрбір құтыдан (бөшке, канистр)
орталанған сынамадан ұсынылады;
- ... таза ... ... ... ыдысқа (ашыту сатысындағы СҚС-дан
басқа) алынады;
- жеткізгіш-заттағы СҚС іздері полимер ... ... ... осы затпен бірге ұсынылады;
- агрегаттың пайдалануын анықтау мақсатында зерттеу жүргізу үшін, оның
барлық бөліктерін ұсыну қажет;
- СҚС өндірісі ... ... ... кезінде тиісті техникалық
құжаттаманы ұсыну талап етіледі.
Ұсынылатын әдебиеттер
1. ҚР ... ... 2002 ... 24 ... №158 бұйрығымен
бекітілген ҚР Әділет министрлігінің Сот сараптамасы ... ... мен ... ... ... ... Арафенин А.В. и др. Экспертное исследование изделий ... ... по ... ... М., ... ... ... теории и практики почвоведческой экспертизы: Сб.
Науч. Тр. М., 1978.
4. Беляева Л.Д. и др. ... и ... ... ... ... ... изделий из пластмасс и полимерных
материалов. М., 1981.
5. Беляева Л.Д., Орлова В.Ф. ... ... ... ... ... вещной обстановки места происшествия
// Криминалистическое исследование контактно-взаимодействующих объектов М.,
1982.
6. ... С.В. ... ... и производства ... // ... и ... ... ... ... 1999. ... Жаров Е.А., Аграфенин А.В. Диагностика и идентификация марок медных
сплавов по элементному ... М., ... ... Л.Л, ... А.М. Дифференциация сухих вин ... ... и ... ... методом эмиссионного
спектрального анализа // Экспертная практика и ... ... ... М., ... ... Э.П., ... В.С. и др. ... криминалистическое
исслеование почв. М., 1978.
10. Криминалистическое исследование волокнистых материалов и изделий из
них: Методическое пособие. М., 1983, 1984. Вып. ... ... ... ... ... и
покрытий: Методическое пособие. М., 1977, 1988, 1989. Вып. ... ... ... ... и ... ... ... М., 1987, 1989. Вып.1,2.
13. Криминалистическое исследование спиртсодержащих жидкостей ... ... ... М., ... ... М.Ю., Пучкова Т.М. Формирование экспертных знаний в области
криминалистического исследования металлов и металических изделий. М., 1986.
15. ... и ... ... ... экспертиз для
установления факта контактного (механического) взаимодействия различного
рода объектов: Методические рекомендации, М., 1985.
16. Назначение и ... ... ... ... ... длмашней выработеи и аппаратов, используемых для их изготовления:
Методические рекомендации, М., 1987.
17. Назначение и организация ... ... ... ... ... ... (механического) взаимодействия различного
рода объектов: ... ... / Отв. Ред. В.П. ... М., ... ... и ... ... для производства
криминалистических экспертиз нефтепродуктов и горючесмазочных материалов:
Методическое пособие. М.,1983.
19. ... А.И. ... ... ... материалов и изделий из них: Методическое пособие. М.,1986.
20. Пучков В.П., Федянина Н.В, Исследование закономерностей изменения
пакетов материалов, фрагментов и ... ... при ее ... М., ... ... Е.Р. ... экспертиза в уголовном, гражданском,
арбитражном процессе. М., 1996.
22. Современные возможности судебных ... ... ... ... ... и ... / Под ред. Ю.Г. ... М., 2000.
23. Судебно-почвоведческая экспертиза. М.: ВНИИСЭ, 1994. Ч.2.
24. Судебно-почвоведческая экспертиза. Научные ... ... ... ... ... ... Метод. Пособие для
экспертов, следователей и судей. М., 1992.
25. Судебно-экспертное ... ... в ... ... М., ... ... А.А., ... А.А., Хабалова О.С. Криминалистическое
исследование микроколичеств неизвестных ... ... ... ... ... с ... их дифференциации по условиям
изготовления: Методическое пособие. Горький, 1977.
27. Эксперт: Руководство для экспертов внутренних дел и ... / ... Т.В. ... и В.Ф. ... М., 2003.
11 тақырып Жол-көлік оқиғалары мен көлік құралдарының сот ... ... ... ... сот ... ... Сот сарапшылық көлік-трассолдогиялық зерттеу
3. Көлік құралдарын сот-сарапшылық зерттеу
12 тақырып Сот экономикалық, тауартану, құрылыс сараптамалары
1. Сот экономикалық ... Сот ... ... Сот ... ... Сот ... ... тақырып Сот технологиялық және өрт-техникалық, жарылыс техникалық
сараптама ... Сот ... ... Сот өрт-техникалық сараптама
3. Сот жарылыс техникалық сараптама
3. Сот жарылыстехникалық сараптама.
Сот сарапшылық жарылыстехникалық көбінде жеке ... ... ... ... мен ... ... қоғамдық қауіпсіздік пен
қоғамдық тәртіпке қарсы ... ... ... ... ... сондай
ақ көлік қылмыстары, әскери қылмыстар бойынша жүргізіледі.
Сот жарылыстехникалық сараптаманың тақырыбы:
➢ Жарылғыш құрылғлардың (оқ дәрі ... ... ... ... заттар мен жару құралдарының топтық қатыстылығы мен ... ... ... мен ... ... ... ... арнайы ғылыми білім негізінде анықтау болып табылады.
Сараптаманың объектілері: жарылыс әрекеті бар ... ... ... оқ ... және ... ... ... құрылғылар,
негізінде , өзінің құрылымы, мақсаты мен әрекет принципі бойыша ... мен қол ... ... ... (әскери, өндірістік не жан
жақты мақсаттағы) мен дәрі, жару құралдары; жарылыс ... мен ... ... ... болып табылады.
Сот жарылыстехникалық сараптаманың түр тармақтары былай бөлінеді:
➢ Жарылыс жүйелерін зерттеу;
... ... ... ... оқ дәрілері мен инженерлік
оқ дәрілерді зерттеу;
➢ Пиротехникалық құралдар мен қоспаларды зерттеу;
➢ Жарылыс орны мен жарылыс іздерін зерттеу.
Сот ... ... ... ... ... ... мен жарылғыш заттарды, ... ақ ... және ... ... ... ... тақырыбы бар сарапшылық білім саласын құрайды.
Сот жарылыстехникалық ... ... үшін ... ... Сараптама жүргізу үшін ұсынылатын материалдар
істің мән жайы, объектілердің және сарапшының шешуіне қойылатын сұрақтардың
сипатымен ... ЖҚ, ЖЗ, ЖҚ, ЖҚҚ, ИҚ, ПҚ, ... және ... ... ... ... қарау және табу сәтінде оларды пайдалану
үшін қауіпсіз жағдайға келтірілген объектілердің өзі; оларды табудың ... және ... ... ... ... ... көрсетілген тергеу
әрекеттері хаттамасының көшірмелері; сезіктіден табылған ... ... ... ... техникалық
сипаттамалары; сезіктінің дайындаған ЖҚ, ЖЗ, ЖҚ, ИҚ, ПҚ ... ЖЗ, ЖҚ мен ЖҚ ... ... ... ... ... ... қарау хаттамасының көшірмесі; хаттаманың қосымшалары; оқиға
орнынан алынған объектілер; сот ... ... ... не оның зардаптарын бақылаған адамдардан жауап алу хаттамалары;
жауап алу ... ... ... ... ... ... ... министрлігінің 2002 жылғы 24
қазандағы №158 бұйрығымен бекітілген Қазақстан ... ... Сот ... ... ... мен мамандырылған зерттеулер жүргізу жөніндегі
Нұсқаулық.
2. Агинский В.Н. Криминалистическое исследование взрывчатых веществ.
М., 1985.
3. Бычкова С.Ф. ... ... и ... судебной
экспертизы. Теория и практика судебной экспертизы. Алматы, ... ... Ю.М. ... ... ... ... и ... исследование. Москва , 1991.
14 тақырып Есірткі, психотроптық заттар мен ... ... сот ... ... ... заттар мен прекурсорлардың сот сараптамасы
2. Сот сарапшылық ... ... ... ... ... мен прекурсорлардың сот сараптамасы
Есірткелер, психотроптық заттар мен прекурсорлардың сот ... ... ... ... ... ... олардың
заңсыз айналымы – есірткі құрамдас өсімдіктерді өсіру, жинау ... ... ... ... ... мен ... ... қайта қндіру, ішке ... ... ... ... ... алу, сақтау, бөліп ... ... ... қызмет түрімен байланысты қылмыстық істер бойынша
және әкімшілік құқық бұзушылық ... ... ... ... ... ... мен прекурсорлардың сот сараптамасы
тақырыбы:
Есірткілерге не прекурсорларға ... ... ... ... есірткілер, психотроптық заттар мен прекурсорлардың блгілі бір
түріне жатқызылуын;
Салыстырылатын объектілердің ... ... ... шикізат
шығу көзі, бірыңғай дайындалу технологиясы, бірыңғай сақталу ... ... ... көлемге және бірыңғай шығу көзіне ... ... іс ... арнайы ғылыми білім негізінде анықтау
болып табылады.
Сараптаманың объектілері: есірткілер (сора, көкнәр және ... ... ... ... ... ... ... қайта өңдеу өнімдерін ); қолдан дайындалып алынатын жартылай
синтетикалық және синтетикалық есірткілер мен ... ... ... не ... ... бар зауытта дайындалған немесе
дәріхана әзірленген дәрілік ... ... мен ... ... ... ... ... бөліп салу, қолдану, сақтау және
тасымалдау кезінде пайдаланатын түрлі жеткізгіш заттардағы ... ... ... ... ... ... мен құрал жабдықтар; есірткі құрамдас өсімдіктер өсетін орындардың
тексерілетін аумақтары; оқиға ... ... ... есірткілер,
психотроптық заттар мен прекурсорлардың шикізат көзі ... ... бар ... ... ... ... ... технологиясы, оқиға орнын
өарау, заттай ... алу ... ... ақ ... жататын өзге де іс материалдары.
Сондай ақ зерттеу прецесінде тексерілетін ... ... ... ... ... және ... ... ( гербарий,
есірткілер, психотроптық заттар мен ... ... ... препараттардың бақылау үлгілері мен химиялы түрде таза заттардың
стандартты ... ... ... айналымымен байланысты қылмыстық істерді тергеу
және исот қарауы барысында тиісті анықтамаларды дұрыс түсінудің мәні ... ... 10 ... ... ... «Есірткі, психотроптық
заттар мен прекурсорлар және олардың заңсыз айналымы мен теріс ... іс ... ... ... №279 ... сәйкес олардың мазмұны мынадай:
1. Есірткілер Қазақстан Республикасының заңнамасына, 1961 жылғы есірткі
құралдары туралы Бірыңғай ... ... ... ... ... ... сәйкес енгізілген тузетулер Бірыңғай Конвенцияға
сәйкес бақылауға жатқызылатын есірткілер, психотроптық ... ... ... ... ... ... ... тектес
заттар;
2. Психотроптық заттар Қазақстан Республикасының заңнамасына, Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... 1971 ... заттар туралы Конвенцияға сәйкес бақылауға жатқызылатын
есірткілер, психотроптық ... мен ... ... ... ... ... тектес заттар;
3. Прекурсорлар Қазақстан Республикасының заңнамасына, ... ... ... соның ішінде 1998 ... ... ... мен ... ... айналымына
қарсы күрес туралы БҰҰ Конвенциясына сәйкес бақылауға жатқызылатын
Есірткілер, психотроптық ... мен ... ... ... ... ... ... дайындау, қайта өндіру
кезінде кезінде пайдаланатын заттар;
4. Есірткілер мен спихотроптық ... ... ... ... ... ... бар, есірткілер тізіміне енгізілген заттармен құрылымы
және қасиеттері ұқсас, оларды теріс ... ... ... қауіпті стимулдық, депрессивті немесе елес күйін
тудыратын және Қазақтан Республикасы ... және ... ... ... ... ... психотроптық заттар
ретінде бекітілмеген синтетикалық ... ... ... ... ... ... ... бақылауға жатқызылатын,
есірткілер, психотроптық заттар мен ... ... ... ... ... туатын зардаптарына байланысты
халықтың денсаулығына зор қауіп әкелетін, есірткілер мен психотроптық
заттар ретінде ... ... ... ... ... есірткілер, психотроптық заттар мен прекрсроларға жатқызу
мәселесі олардың Қазақтан Республикасы ... 1998 ... 9 ... ... ... ... Республикасындағы бақылауға
жатқызылатын есірткілер, психотроптық заттар мен прекурсорлар Тізіміне енуі
негізінде шешіледі.
Есірткілер, психотроптық заттар мен ... сот ... ... ... ... ... ... мен
прекурсорлардың қалыптасу мен өзгеру қасиеттері заңдылықтары бар сарапшылық
білім саласын құрайды. Зерттеу ... ... ... ... және өзге де ... кіреді.
Есірткілер, психотроптық заттар мен прекурсорлардың сот сараптамасын
жүргізу үшін материалдарды дайындаудың ерекшеліктері.
Сарапшылық зерттеуге ... ... ең ... ... ... өйткені есіртклерді құрайтын көптеген органикалық заттар
тұрақсыз болады және оларды сақтау нәтижесінде ... ... ... ... ... мен өімдіктерді сараптамаға алған кезде, әр
жерден алынған (4-5 үлгі) есірткі ... ... ... ... ... сынаманы (массасы 50-100г, көлемі 20-50 мл.) жіберу керек.
Сусымалы ... ... ... әр тереңдіктен, әр жердің әрбір
бұрышынан және ортасынан жинап алынады. ... ... ... ... ... ... ... сынаманы жеке ыдысқа құйып алады.
Есірткілердің дайындалу әдісі туралы сұрақты шешу үшін ... ... ... ... дайындау кезінде пайдалануы мүмкін
заттарды да жіберген ... ... ... ... ... ... ақ есірткілерді қолдан
дайындау, сқтау не тасымалдау кезінде пайдаланылған тас ... мен ... ... ... ... микробөлшектерінің, не болмаса,
механикалық қосылу мен ізжұғынды түріндегі есірткілердің қалдықтарының болу
болмауына зерттеу ... ... өсу орны ... сұрақ қойылған ... ... ... талап етіледі, олар ... ... ... тез арада жер учаскесінен алынады.
Қолдан дайындалған есірткілерге сараптама тағайындаған кезде сарапшының
қарамағына есірткілерді қарау хаттамасы ұсынылуы керек, онда ... ... алу ... ... ... ... ... түрі мен жағдайы, заттың
түсі мен иісінің сипаты көрсетілуі керек.
Заттай дәлелдемелерді тасымалдау кезінде олар ... ... ... ... етіп буып түю, ... ақ ... жасандылығын
болдырмау қажет.
Сұйық заттар үшін тығыз тығыны бар ... ... ... парафин
қақпақпен жабылтын шыны ыдыстар қолданылады. Қатты және сусымалы заттарды
буып түю үшін ... ... ... ... жасалған конверттер,
сондай ақ объектілердің сақталуын қамтамасыз ететін өзге де ... ... ... үшін ... ала кептіріледі. Жаңадан жұлынған
өсімдіктер кептіріліп немесе 6-8 сағаттың ... ... ... ... жеткізіледі.
Шайыры бар заттар қағазға жұқпау керек.
Орамасыз алынған таблеткалар мен ... ... ... ... контейнерге салынады.
Полиэтилен түріндегі орама жіппен ... бір ұшы ... ... керек.
Буып түйілгеннен кейін әрбі объект таңбаланады және оны ... ... ... ... ... тақырып Адамның психикалық күйі мен психофизиологиялық процестердің
сот сараптамасы
1. Сот ... ... ... ... ... зерттеу
3. Сот-сарапшылық инженерлік-психофизиологиялық зерттеу
4. Сот психологиялық-физиологиялық зерттеу

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге


Пәндер

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0887