Қазақстан Республикасындағы халықтың әртүрлі категориядарымен әлеуметтік жұмыс жүйесінің қалыптасуын талдау [ 88 бет ]

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1-ТАРАУ. ХАЛЫҚТЫҢ ӘРТҮРЛІ КАТЕГОРИЯЛАРЫМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ...................................................

6
1.1 Халықтың әртүрлі категорияларымен әлеуметтік жұмысының мәні мен мазмұны...................................................

6
1.2 Әлеуметтік жұмыс объектісі, субъектісі және қағидалары.....................................................................................
26
2-ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚТЫҢ ӘРТҮРЛІ КАТЕГОРИЯДАРЫМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН ТАЛДАУ........

43
2.1 Қазіргі кездегі жастар мен әлеуметтік жұмсының барысы...............................................................................................
43
2.2 Мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін талдау.................................................................................................

50
2.3 Халықтың әлеуметтік - әлсіз топтарына мемлекеттік көмек жүйесі.................................................................................................

60
3-ТАРАУ. ХАЛЫҚТЫҢ ӘРТҮРЛІ КАТЕГОРИЯДАРЫМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ..........................................................

70
3.1 Әлеуметтік жұмысты жеттілдірудегі шетелдік тәжірибенің маңызы...........................................................................................
70
3.2 Халықтың әртүрлі категорияларымен әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін жетілдіру...............................................................
81

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Адам жөнінде қамқорлықтың өсуі, оны әлеуметтік қорғау тек этикалық-моральдық пайымдардың ғана бұйрығы емес, сонымен бірге оның прагматикалық негізі де бар, өйткені XXI ғ. «адам капиталының» ролі экономикалық өсудің басты қозғаушы күші ретінде шырқау биікке көтерілді. 192 елдің ұлттық байлықтарының талдауына сүйене отырып, Дүниежүзілік банктің сарапшылары 90-шы жылдардың орта шенінде өндірістік қорлардың үлесіне ұлттық байлықтың 16 %, табиғи қорларға – 20 %, «адам капиталына» 64 %-ы тигенін есептеп шығарды.
Әлемде орасан зор әлеуметтік жұмыс тәжірибесі жиналған, оның ішінде көрсетілген халық тобымен де. Бұл салада отандық тәжірибе де аз емес. Қазіргі кезеңде еліміздегі әлеуметтік жағдай күрт өзгерді, әлеуметтік қарам-қатынасының өршу үрдісі ойлануды, жалпылама талдауды қажет етеді. Тұрғындармен әлеуметтік жұмыстың ғылыми негізделген тұжырымдамасын, әлеуметтік технологияларды, әлеуметтік жұмыс жүргізуде ұйымдардың түсінікті әрі сенімді тәсілдерді жасау қажет.
Әлемдегі тәжірибе дәлелдегендей, көптеген елдерде әлеуметтік қызметкерлердің есебінсіз әлеуметтік дамудың бағдарламасы да, мемелекеттің әлеуметтік саясаты да іске асуы мүмкін емес. Бұл саладағы мамандар, заңнамалық актілерді дайындауда, жергілікті билік орындары мен қоғамдық ұйымдардың шешім қабыдауында сарапшы қызметін атқарады.
Тәжірибе көрсеткендей (әсіресе бізде), адамдар көбіне көп не өздері, не отбасы мүшелері, не достары, не көршілері, не игі ниетті шенеуніктерде шеше алмайтын мәселелермен жиі ұшырасады. Бұл үшін ерекше мамандық иелері әлуметтік жұмыскерлер қажет.
Бұл мамандықтың қалыптасуы өте қиын жағдайда өткен. 90 жылдар басынан мемлекет өзінің дамуындағы жаңа және өте қиын кезеңін- нарықтық экономикаға өтуді бастады. Бұл - үрдіс өндірістің тоқырауы, жұмысссыздық, мемлекет тұрғындарының көпшілігі табыстарының күрт төмендеуі, адамдардың азып-тозуымен сипатталатын қиын да ауыр процесс. Қазақстандағы күрделі экономикалық, саяси, әлеуметтік жағдай, сонымен қатар адамға игеріп алу, бағыт алу, кейде жай ғана осы жағдайда жан сақтап қалуда көмектесуге қажеттілік біздің мемлекетімізге әлеуметтік жұмыстың жаңа жүйесін құруды талап етеді.
Әлемнің көптеген елдерінде ғасырдың басында-ақ әлеуметтік жұмыс дербес мамандық ретінде қарқынды дамып, бұл салада кәсіби мамандар бітімі қалыптса бастаған уақытта, Қазақстанда тоталитаризм жағдайында көптеген онжылдықтар бойы кеңес, адамның теңдессіз қамқорлықта екендігі мәлімделіп келді, сондықтан халықты әлеуметтік қорғаудың арнайы жүйесін құрудың мәні жоқ деп есептелді.
Еліміздегі мұндай жүйенің қалыптасу процесі 90 жылдың бас кезінен жүрді.
Біріншіден, жаңа әлеуметтік-экономикалық қарым-қатынас, күрделі әлеуметтік жағдай адамды, отбасын, жалпы мемлекет халықтарын әлеуметтік қорғаудың қарқынды өзгеруіндегі нарықтық әлеуметтік жағдайына бағытталған жүйесін талап етеді;
Екіншіден, экономикалық және әлеуметтік жағынан едәуір сәтті (Европа елдері, Скандинавия, АҚШ, Канада) мемлекеттер тәжірибесі кез келген, тіпті ең бай қоғамда да әлеуметтік ауыртпалықтар: мүгедектік, қайыршылық, аурулар, маскүнемдік пен нашақорлық және т.б. өмір сүретіндігін сендіре дәлелдейді. Оларды әлеуметтік жұмыс жүйесінсіз және әлеуметтік жұмыс кадрларынсыз игеру мүмкін емес.
Үшіншіден, әлеуметтік қызмет жүйесі сонымен қатар көмекке мұқтаждар мен заңдар, мемлекет аппараттары арасын байланыстырушы буын қызметін де атқарады.
Әлеуметтік тәжірибедегі жаңа әдістеме әлеуметтік жұмыстың әлеуметтік өзгерістерге қол жеткізуге бағытталған қызметтің бір түрі болып табылатындығы түсінікті. Мұндай позиция тұрғысынан әлеуметтік жұмыс қоғамдағы әлеуметтік сүргіндер мен келіспеушіліктерді ұстап тұратын, олады жеңетін мықты тәсілдер болып отыр, ал ол тәсілдер тиімді болған сайын қоғам мен мемелекет соған сәйкес көбірек қор бөле түседі.
Әлеуметтік қамсыздандыруды реформалау, өнімді жұмыспен қамтуға жәрдемдесу, халықтың тұрмыс деңгейін арттыру мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саясаттың маңызды саясатының маңызды бағыттары болып табылады.
Тоқсаныншы жылдардың екінші жартысында басталған экономикалық өсу белсенді әлеуметтік саясат жүргізу үшін алғышарттар жасады. Жаңа жағдайларда әлеуметтік қорғау жүйесін реформалаудың еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі заңдар шығаруға және оларды іске асыруға, жұмыспен қамтуға белсене жәрдемдесуге, жинақтаушы зейнетақы жүйесіне көшуге және атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге бағытталды.
Алайда әлі де орын алып отырған кедейлік, жұмыссыздық, халықтың қартаң тартқан қатарының көбеюі, рыноктарды жаһандандыру, сондай-ақ биресми сектордың көбеюі әлеуметтік реформаларды одан әрі тереңдете түсуді талап етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы: 2001 ж. 9 сәуірдегі №481 қаулысымен бекітілген.
2. Қазақстан Республикасының Заңы. «Қазақстан Республикасындағы жастар саясаты туралы»: 2004ж. 4-шілдедегі №581-ІІ ҚРЗ.
3. Қазақстан Республикасының Заңы «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы». //Егемен Қазақстан, 2001 жылғы 10 тамыз
4. Қазақстан Республикасының Заңы «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық педагогикалық түзету арқылы қолдау туралы». //Егемен Қазақстан, 2002 жылғы 23 шілде
5. Қазақстан Республикасының Заңы «ҚР мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» // Егемен Қазақстан, 2005 жылғы 26 сәуір
6. Кожамкулова Л.Т., Демеуова М.Е. Әлеуметтік жұмыстағы қайырымдылық рөлі. – Алматы: Қазақ университеті, 2003ж.
7. Сарсенова Ж.Н. Әлеуметтік жұмыс: Оқу құралы – Алматы, 2004ж.
8. Жаназарова З.Ж. Социальная работа с семьей: Учебное пособие для студентов гуманитарных факультетов высших учебных заведений. – Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
9. Кожамкулова Л.Т. Социальная работа города: принципы и направления – Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
10. Абдираимова Г.С. Социальная работа с молодежью: Учебное пособие – Алматы: Қазақ университеті: 2003ж.
11. Мүгедектерді оңалтудың 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары: 2003ж. 15 қаңтардағы №20 қаулысымен бекітілген.
12. Жанұя бюджеттеріндегі әлеуметтіліктілікті қоғамдық тұрғыда қолдау – Қаржы-қаражат – 2004.-№2.
13. Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жәрдемақылар – Заң газеті – 2005-14 қаңтар.
14. Жәрдемақылар мен жеңілдіктер - /Астана хабары – 2005- 4қыркүйек.
15. Қазақстандағы әлеуметтік жағдай туралы: Түркістан: 2003-24 сәуір.
16. Основы социальной работы: Москва-2003г. Учебное пособие: под редакций И.В. Мартынова.
17. Агафанов А.Н., Менлибаев К.Н. Социальная работа с молодежью: Учебное пособие – Караганда: Издательство КарГу, 2003г.
18. П.Ф. Павленок. Теория история и методика социальной работы. Москва; 2003г.
19. Тетерский С. В. Введение в социальную работу. Учебное издание – Москва 2003г.
20. Блинков Ю.А., Ткаченко В.С., Клушина Н.Г. Медико-социальная экспертиза лиц с ограниченными возможностями / Серия «Учебники, учебные пособие»- 2002г.
21. Мельников В.П., Холостова Е.И. История социальной работы. Учебное пособие. 2-е изд. – М.: Издательско – книготорговый центр «Маркетинг»; 2002г.
22. Холостова Е.И., Деменнтьева Н.Ф. Социальная ребилитация: Учебное пособие. – 3-е изд. – М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К», 2004г.
23. Пантелеева Т.С., Червякова Г.А. Экономические основы социальной работы: учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – М.: Гуманитарный издательский центр ВЛАДОС, 2004г.
24. Уровень жизни населения в Казахстане. Статистический сборник. Под редакций Ю. К. Шокаманова. – Алматы, 2004г.
25. Қарағусова Г. «Әлеуметтік көмектің әлуеиі әлсіремейді» // Егемен Қазақстан, 2002 жылғы 1 қантар
26. Атаулы көмек: оның бүгіні мен болашағы // Егемен Қазақстан. 2002 жылғы 10 қазан
        
        МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ |
|3 ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ | |
| ... ЖӘНЕ ... | |
| ... |
| |.. | |
| |1.1 ... ... ... ... жұмысының | |
| | ... мен |6 |
| | ... |
| |1.2 ... ... ... ... және |26 |
| | ... |
| | |..................................... | ... ... ... ... ... | |
| ... ... ЖҰМЫС ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН | |
| ... |43 |
| |2.1 ... ... жастар мен әлеуметтік жұмсының |43 |
| | ... |
| | ... | |
| |2.2 ... әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін | |
| | ... |
| | ... | |
| |2.3 ... ... - әлсіз топтарына мемлекеттік көмек | |
| | ... |
| | ... | ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫ | |
| ... ... | |
| ... |
| |....... | |
| |3.1 ... ... ... шетелдік тәжірибенің | |
| | |маңызы....................................................|70 |
| | ... | |
| |3.2 ... ... ... ... қызмет | |
| | ... ... |81 |
| | ... |
| | |.............. | |
| | | | ... | |
| | | | ... ... ... ... жөнінде қамқорлықтың өсуі, оны әлеуметтік қорғау тек ... ... ғана ... ... ... бірге оның прагматикалық
негізі де бар, өйткені XXI ғ. «адам капиталының» ролі экономикалық ... ... күші ... ... ... ... 192 ... ұлттық
байлықтарының талдауына сүйене отырып, Дүниежүзілік банктің ... ... ... орта ... ... ... ... ұлттық байлықтың 16
%, табиғи қорларға – 20 %, ... ... 64 %-ы ... ... ... зор ... жұмыс тәжірибесі жиналған, оның ішінде
көрсетілген халық тобымен де. Бұл салада ... ... де аз ... ... ... әлеуметтік жағдай күрт өзгерді, әлеуметтік қарам-
қатынасының өршу үрдісі ойлануды, жалпылама ... ... ... ... ... ... негізделген тұжырымдамасын,
әлеуметтік технологияларды, әлеуметтік жұмыс жүргізуде ұйымдардың түсінікті
әрі сенімді тәсілдерді жасау қажет.
Әлемдегі ... ... ... ... ... есебінсіз әлеуметтік дамудың бағдарламасы да, мемелекеттің
әлеуметтік саясаты да іске асуы ... ... Бұл ... ... актілерді дайындауда, жергілікті билік орындары мен ... ... ... ... ... ... ... (әсіресе бізде), адамдар көбіне көп не өздері,
не отбасы мүшелері, не ... не ... не игі ... ... ... ... жиі ... Бұл үшін ерекше мамандық ... ... ... ... ... өте қиын ... ... 90 жылдар басынан
мемлекет өзінің дамуындағы жаңа және өте қиын кезеңін- нарықтық экономикаға
өтуді бастады. Бұл - ... ... ... ... ... ... ... күрт төмендеуі, адамдардың азып-
тозуымен сипатталатын қиын да ауыр ... ... ... ... ... ... ... қатар адамға игеріп алу,
бағыт алу, кейде жай ғана осы ... жан ... ... ... ... мемлекетімізге әлеуметтік жұмыстың жаңа жүйесін құруды
талап етеді.
Әлемнің көптеген ... ... ... ... ... ... ретінде қарқынды дамып, бұл салада кәсіби мамандар ... ... ... ... ... ... көптеген
онжылдықтар бойы кеңес, адамның теңдессіз қамқорлықта екендігі мәлімделіп
келді, сондықтан халықты әлеуметтік қорғаудың ... ... ... ... деп ... ... жүйенің қалыптасу процесі 90 ... бас ... жаңа ... қарым-қатынас, күрделі
әлеуметтік жағдай адамды, отбасын, ... ... ... ... ... өзгеруіндегі нарықтық ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік жағынан едәуір ... ... ... АҚШ, ... ... ... кез
келген, тіпті ең бай қоғамда да әлеуметтік ауыртпалықтар: ... ... ... пен ... және т.б. өмір
сүретіндігін сендіре ... ... ... жұмыс жүйесінсіз және
әлеуметтік жұмыс кадрларынсыз игеру мүмкін емес.
Үшіншіден, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мемлекет аппараттары арасын байланыстырушы буын қызметін
де атқарады.
Әлеуметтік тәжірибедегі жаңа ... ... ... ... қол ... ... ... бір түрі
болып табылатындығы түсінікті. Мұндай позиция ... ... ... ... сүргіндер мен келіспеушіліктерді ұстап
тұратын, ... ... ... ... ... ... ал ол ... тиімді
болған сайын қоғам мен мемелекет соған сәйкес көбірек қор бөле түседі.
Әлеуметтік қамсыздандыруды реформалау, өнімді ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық саясаттың маңызды саясатының маңызды бағыттары болып табылады.
Тоқсаныншы жылдардың екінші жартысында басталған ... ... ... ... жүргізу үшін алғышарттар жасады. Жаңа
жағдайларда әлеуметтік ... ... ... еңбек қатынастарын
реттеу жөніндегі заңдар шығаруға және оларды іске асыруға, жұмыспен қамтуға
белсене жәрдемдесуге, жинақтаушы зейнетақы ... ... және ... ... көрсетуге бағытталды.
Алайда әлі де орын алып отырған кедейлік, ... ... ... ... ... рыноктарды жаһандандыру, сондай-ақ биресми
сектордың көбеюі әлеуметтік реформаларды одан әрі ... ... ... - ... ... ... ... ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ
1.1 Халықтың әртүрлі категорияларымен әлеуметтік жұмысының ... мен ... ... ... ... ... ретінде, міне, 100 жылдан
астам уақыттан бері әр түрлі ғылымдардың зерттеу объектісі болып ... және ХХ ... ... ... Еуропа мемлекеттерінде (Ұлыбритания,
Германия, Нидерланды, Швеция және Франция және АҚШ-та) ... ... ... ... қызмет ретінде әлеуметтік жұмыс ... Ол ... ... ... ... және ... ... жүйесін құрудың дамуы нәтижесінде мүмкін болды. Оның ХХ
ғасыр басында туындауы – адамзаттың ... ... ... ... көмек нәтижелі болу үшін, ол кәсіби болуы керек,
бірақ бұл ... келу үшін ... ... қажет болды. Мұқтаж
адамдарға біліктілі көмек ... ... ... ... ... ... алып келді. Мұқтаждарға кәсіби көмек көрсету
мен адамдардың мейірімділік сезімінің дамуына үлесін қосқан қайырымдылық
қызметі де ... ... ... ... ... ... мұқтаждарға қайтарымсыз
көрсетілетін көмек деп қарастырылады. Бұл қызмет пен айналысатын адамдар
материалдық емес моральдық ... ... ... қоса олардан
арнайы дайындықтар талап ... көп ... ... ... ... ... олар ... деп есептелді. Мұқтаж адамдарға
көрсетілетін қайырымдылық қызметі және мемелекеттік ... ... ... ... ... ... Шын мәнінде де, әлеуметтік заңнама
шегінде мұқтаждарға көмек көрсетумен айналысатын адамдар қызмет ... сол ... үшін ... сый ақы ... да олардың дайындық
деңгейлері өте ... ... ... ... ... мүмкіндікке
айналуы (немесе басқа сөзбен айтқанда оның мамандық ... ... ... ... ... ... ... келешек әлеуметтік
жұмыскерлер білім ала алатындай арнайы оқу орындарының ашылуын ... ... ... ... ... ... ... алғашқы
қадам болды, одан кейінгі қадам – оның ұйымдастырушылық құрылымын жасау.
Алғашқы әлеуметтік қызметкерлер ұйымы толық дамымады. ... олар ... үшін ... ... әлеуметтік қызметкерлер құқықтары үшін ... ақы алу үшін ... Кез ... ... ... ... өз еңбектері үшін материалдық емес сый ақы алған мамандар жиынтығын
көрсетті.
Егер әлеуметтік ... ... ... ... ... ... көмектің қажеттілігін түсінген көптеген елдердің күнделікті өміріне
мықтап енген жаңа әлемнің танымы болды десек ... ... ... ... ... ... жөнінде сөз еткенде ең алдымен
өзінің түбірімен ежелгілікте ... ... ... ... ... ... ... болған тарихи формалардың бейнесі оның адам
мәдениетінің бөлінбейтін элементі болғанын, батыс, шығыс деп бөлінбегеніне
куәландырады. Қайырымдылық ... ... ... ... ... ... бір ... айналды және де адам келешегін онсыз елестету мүмкін
емес. Әлеуметтік жұмыстың тарихи шарттарын қуатын мұқтаждарға ... ... ... ... ол Батыс елдерінде буржуаздық қарым-
қатынастың түбегейлі бекінуіне әкелген өндірістік ... ... ... ... ... ... да айтылған тарихи шарттар негізінде туындаған әлеуметтік
жұмыс батыс мәдениетінің танымына айналды.
Осы ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс
пәнаралық және интегративті сипатта көрінеді. Әлеуметтік жұмыстың дамуына
психология ... ... көп, сол ... педагогика, психиатрия,
антропология, заң және кейбір ... ... ... ... ... ... қоғамдық құбылыс ретінде пайда
болып, кейіннен нақты әлеуметтік институтқа, сөйтіп тану объектісіне, түрлі
күнделікті ... ... ... ... ... ... әлеуметтік бағытталған теория моделінің классикалық позитивизмге
әсері сезінеді. (О.Конт, Дж.Милль, Т.Спенсер). Социологиядағы ... ... ... ... өзгермейтін заңдар қызметін және ... ... ... ... ... ... бөлік ретінде қарастырылады.
Құрылымдық функционализм және әлеуметтік жұмыс теориясының дамуына
белгілі әсер етіп, ... ... ... ... кең ... ... бөлігі, өзінің қызметі мен рөлі;
- кейбір ... ... ... әлеуметтік іс-
әрекеттердің жиынтығы, әлеуметтік институт.
- ішкі құрылымдар жүйесінің сипаттамасы.
Әлеуметтік жұмыс ойлаудың әлеуметтік стилінің болуы және осы ... ... ... ... ... ... жұмыстың социологиясы түрлі әлеуметтік топтардың және
әлеуметтік институттар ретінде әлеуметтік жұмысты қоғам ... ... ... ... пен ... ... түрлі кезеңдерді сипаттайды.
Қорғаусыздық – ... ... ... ету: әлсізді, әл-ауқат
деңгейінің төмендеу мүмкіндігі осыдан шығады.
Мемлекет ресми құжаттарда әлеуметтік бағыттылық, яғни ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саясатқа сәйкес құрылады. Халықты қорғаудың негізгі
элементтерінің бағдарламасы:
- халықтың ... ... ... қорғауды жан-жақты
талдау және әлеуметтік мақсаттар мен міндеттер аймақтық ... ... ... түрлі топтары мен әлеуметтік қорғау шаралары ... ... ... мен ... дайындаумен қайта даярлау кіреді;
- аймақтардың инфрақұрылымдарының ... ... ... мен оның ... ... ... шығын көздері әлеуметтік қорғау ... ... ... мен жай-күйі.
Қоғам, әлеуметтік топ, жеке адам, әлеуметтік статус, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және ... социологияның маңызды категориялары болып табылады. Әлеуметтік сала
социологиясы, мәдениет социологиясы, ... ... ... ... ... емес әлеуметтік ұйымдарды білдіретіні – бұл
салалар жаңадан құрылуда, бірақ ... ... ... ... ... зор. ... ... ұйымдастыру және оны жан-жақты ғылыми
сүйемелдеу, біртұтастығын ... ету ... ... ... ... іс-әрекетінің даму мониторингін қамтамасыз ету ғылыми
әлеуметтік білімнің принципті мағынасы бар.
Соңғы жылдары біздің республикамызда ... ... ... қарқынды дамыды. Әлеуметтік қызметкерлер дайындайтын кәсіби-
педагогтік қызметтер дамытып, әлеуметтік жұмыс және ... ... ... ... ... әлеуметтік өмірін талдап, олардың
әлеуметтік өзара әрекеттестігін түзету мен жетілдіру тәсілдерін үйретеді.
Әлеуметтік ... ... оқу ... ... ... ... қажет. Әлеуметтік жұмыстың негізгі
компоненттерінің әлеуметтік мониторингі оның сенімділігін ... ... ... ... ... ... ... әсерін бағыттайтын негізгі спектр
нақты белгіленіп, ... ... ... ... ... белгіленіп,
анықталады: қоғамдық әлеуметтік құрылымды әлеуметтік зерттеу қорытындыларын
қолдану, осы мәліметтердіәлеуметтік ... ... ... ... қызметкерлер түрлі топтарараласу бағытында әлеуметтік
жұмысты талдау. Барлық әлеуметтік институттар, әлеуметтік қорғау институты
және әлеуметтік жұмыс маңызды ... пен ... үшін ... міндет
атқарады, яғни тұрақтандыру мен ... ... ... қоғамдық
қаитынастардың үйлесімділігін қамтамасыз етудің негізгі факторларының бірі.
Әлеуметтік жұмыс – бұл теория ғана ... ол ... ... әрекеттік қарым-қатынасының өнері. Ескере кететін жайт, әлі
әлеуметтік жұмыстың ... мен ... ... Біз ... әлеуметтік жұмыстың мынадай объектілері: жұмыссыздар, ... орны жоқ ... ... ... ... ... жаңа ... болуда - әлеуметтік жұмылдыру жұмысы және стиверк (көшедегі
әлеуметтік жұмыс). Бұл әдіс ... ... ... ... болды, содан
кейін Австралия, Германия, Франция және ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс саласында өзекті мәселе ... ... ... ... ... ... ... қорғау
деңгейін дәлелдеуі оны маңызды ... ... ... ... ... ... ... проблема болып отыр. Өкінішке орай,
өмірде түрлі ... ... ... әлеуметтік топты сыртқы
ортадан көмек сұрауға, тұрмыс ... ... ... ... ... арасындағы немесе ата-ана мен балалар қатынасы
кез келген отбасында оның ... ... ... ... ... туындауы мүмкін.
Жасөспірімдердің өтпелі кезеңдегі немесе қарт адамдардағы проблемалар
және халықтың бұл категориясы, әрі олардың жақындары осы ... ... пен ... ... ... ... әлемде әлеуметтік жұмыс барлық
топтарға және мүгедектерге ... ... ... оны ... ... ... ... іс-әрекеттің түрі және әлеуметтік институт
ретінде күшті теориялық базасыз өмір сүре ... ... ... ... парадигмаларына сүйенеді. Қазіргі ... ... ... түрл ... ... ... оның іс-
әрекетінің мазмұнын түсінуге байланысты. Мысалы, әлеуметтік жұмыс саласының
бірден бір ... л. ... ... ... 4 түрлі парадигмасын
анықтайды:«радикалды-гуманистік», ... ... ... атты ... ... екі ... ... жүйелі немесе құрылымдық және әлеуметтік психологиялық.
Шын мәнісінде ... ... ... дауларды шешуге бағытталған
әрекетке бағытталған. Чикаго мектебінің өкілі Роберт Пак даулардың жақсы
қызметитерін атап ... ... бар ... ... ... ... тек осындай жағдайда рационалды бейнесі бар».
Әлеуметтік жұмыс жағдайында ... ... ... ... ... ... теория ретінде - әлеуметтік
қызметкерлердің методологиялық база қызметі.
2. Жанжал орта деңгейдегі теория ... – ол ... ... ... өз ... қолданудың негізгі тәсілдерін әлеуметтік
қайшылықтарды шешуге қолданады.
3. Жанжал технологиясының ... ... алу, ... ... басқару.
Жылдар бойы басылып келе жатқан қарама-қайшылықтар, тұрғындардың
көпшілік бөлігінің бүгінгі ... ... ... ... ... ... құрылымы т.с.с. әлеуметтік субъектілердің
бұрынғы шашыраңқы қарама-қайшылықтарының бірігуіне әкеледі, ... бір ... ... ... ... ... ... әкеп соғады.
Осылайша, қарама-қайшылықтарды жалпы басу жағдайында ... ... ... қоғамның ыдырауының негізі болады, әлеуметтік
қысымның өсуіне ықпал етіп, барлық деңгейде жеке ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қызметкерлер
айналысады, онда бір мезгілде құрылымның ... мен ... ... ... ... бойынша, жанжалдың
конструктивті рөлі ... ... ... және басқа деңгейде ол
құрылым бұзылу маңыздылығымен толықтырылады. ... ... ... барысында кейде әлеуметтік жанжалмен өз объектісінің нақты ... ... ... ... ... адам ... ... көрсетеді, ол
белгілі бір нақтылық жөнінде объективті ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық, әлеуметтік
мәселені шешуге бағытталған – жеке ұйымдарды, ... ... ... ... ... және ... қызмет ретінде
айқындауға болады. Әлеуметтік жұмыстың ғылым ретінде маңызды мәселелерінің
бірі – көрсетілген ... ... ... ... тиімді
әдістері мен технологияларын өңдеу және де ... ... бар ... ... ... ... техникалық, әсіресе табиғи ғылымдармен байланысты.
Бұның шеңберінде жүргізілетін зерттеулер бір жағынан, көп ... ... ... ... ... байланысы тұрғысынан қарағанда
ғылымның бөлімдері арасындағы сипатын білдіреді, ал ... ... ... ... ... ... және ... (қоғамдық) ғылымдармен байланысын білдіреді.
Әлеуметтік жұмыс елімізде әліде болса қалыптасу кезеңінде тұр. Ғылыми
тәртіптің сипатты ... ... ... мен ұйымдардың, оқу
кафедраларының және оқулықтардың саны болып табылатынын айта кету ... ... ... елдерде ондаған жоғарғы оқу орындарында сәйкес
кафедралар ашылған, бірнеше оқу ... және ... ... ... және ... ... ... дайындалған және басылып шығарылған.
Алайда бұл ғылымның құрылу үрдісі аяқталудан әліде болса алыста. Сол
себептен де ... мен ... ... ... ... және ... мамандықтары бойынша дайындалуда.
Әрбір ғылым ториялық және эмперикалық білімдердің ,теориялардың,
әдістердің, ... ... ... ... ... ғылым тараулары ретінде оның ... ... мен ... ... Бұл оның ... ... Мұндай бірліксіз ғылым
болмайды, мұндай бірліксіз Адам өміріне ... ... ... ... қалыптаса алмайды.
Әрбір ғылымның өзінің терминологиясы, түсіндірмелі-сипатты аппараты
болады. Сонымен қатар, кез келген ғылым ... ... ... ... ... ... ... әрекет жасалады.
Бір топты, әлеуметтік жұмыстың ғылым ретінде спецификалық санаты
болып табылмайтын терминдер мен ... ... ... ішінен
нақты ғылымдар тарауларымен байланысы басымырақ түсініктерді ... ... ... ... сала, әлеуметтану, педагогика және
психологиямен ... - ... ... және ... топ ... ... жұмысқа көбірек қатысты,
сонымен қатар басқа да ... ... Бұл ... әлеуметтік
жұмыстың объектілерін және негізгі бағыттарын анықтайтын, әлеуметтік
қызметкер және мекемелер түсінігі. ... ... ... ... халық
топтары, девианттық мінез-құлықты топтар мен тұлғалар, әлеуметтік қорғау,
әлеуметтік ... ... ... әлеуметтік көмек, балалар мен
жасөспірімдер пана үйлері, ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғауды басқару және т.б.
түсініктер бар.
Әлеуметтік қорғауды қоғам мен және оның түрлі ... ... ... ... ... өмір сүру жағдайының кепілдігіне және
адамның ... ... ... ... ... деп ... болады.
Әлеуметтік қолдауды тұрмыс қызметінде мұқтаж тұлғалар, жеке
отбасылар және ... ... ... ... ... бағытталған арнайы
шаралар деп түсіндіруге болады.
Әлеуметтік көмек – бұл жеке ... ... ... ... ... жеңуге немесе жеңілдетуге, олардың қоғамдағы ... ... ... ... ... көмектесетін жәрдем,
қызмет және қолдау түріндегі ... ... ... ... ... өмірінің барлық саласындағы адамдардың
субъективті рөлінің жүзеге асуын тиімдету, өмір ... ... және ... ... ... және ... топтардың,
қоғам мүшелерінің іскерлік қабілеттерін дамыту мақсатындағы, ... өзге түрі ... ... ... бастысы әлеуметтік жұмыс ... ... бірі ... ... ... ... ... қолдауға, қорғауға
бағытталған. Мұндай қызмет ... ... ... ... оның даму
кезеңдерінде өз орны ... ... ... тек қана ... ... ... ... шараларын жүргізу ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... бағытталған.
Бұл кең мағынада әлеуметтік жұмыс бүкіл халықтың әрбір ... ... ... және халыққа әлеуметтік ... өте ... ... ... қарт адамдарға және мүгедектерге
азық-түлік тағамдарын үйлеріне жеткізу, іс- ... ... ... ... ... орталықтар ашу (сауықтыру, спорттық, ойын
түріндегі, ... кем ... ... ... және ... әлеуметтік қолдау, әлеуметтік қорғау, ... ... ... ... ... ... және ... топтар
қарым-қатынасын және де олардың тұрмыс ... ... ... ... ... ... белсенді ету белгілі
бір бағыттағы мемлекеттің әлеуметтік ... ... ... ... ... түрлерінің бірі және
оның қызметі – қоғамдық ... ... ... ... қоғамдық қарым-қатынастардың субъекттілері ретінде дамуын
қамсыздандыру ... ... ... ... девианттық мінез-
құлықтағы ... ... және ... ... ... ... ... есепке ала отырып оны
ұйымдастыру үшін ... ... ... ... ... және ... компоненттерін анықтап алу қажет.
Сонымен қоса ең маңызды ... мен ... ... ... әлеуметтік және материалдық жағынан
өмір ... ... ... ... ... топ ... ... көрсету, мақсатында ... ... ... емес жәрдемдесетін кәсіби қызметтің арнайы түрі.
Әлеуметтік қызмет - ... ... ... ... ... жеке ... және ... органдардың,
мекемелердің, кәсіпорындар мен ұйымдар жүйесі.
Әлеуметтік қызмет көрсету - әлеуметтік қызметкерлер және ... ... ... ... ... ... психологиялық-педагогикалық, әлеуметтік құқықтық
қызмет, қиын өмір жағдайдағы азаматтардың ... ... ... ... қызметі.
Әлеуметтік қызметкер - бұл әлеуметтік жұмыс саласының ... ... ... ... ... ... ... қамсыздандыру - заңды ... ... ... ... ... ... ... материалдық қызмет көрсету бойынша мемлекеттік
және қоғамдық іс- шаралар ... ... - жеке ... қатерлер ... және ... ... ... ... экономикалық және ұйымдастырушылық шаралар жүйесі.
Қиын өмір жағдайы – ... ... Адам үшін ... және оның ... өмір ... ... ... жағдай (мүгедектік, жасы келуіне, ... ... ... қызмет көрсете алмау, ... ... ... ... ... ... және
келіспеушіліктер, жалғыздық және т.б.).
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... қабылдады және де олардың кең көлемде дамуына жағдай жасады.
Мемлекеттер арасындағы қатынас әлеуметтік қауымдастыққа енуі ... ... ... Әлем елі ... ... ... ... жүру
арқылы енеді деген көзқарас күйреді. Адам баласы қоғамында глоболизация
деп аталатын жаңа кезең пайда болды. ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде әлеуметтік ұйымдар, олардың
ұйымдастырушылары өзара кең түсінікте бола бастады.
Сондықтан әлеуметтік ... ... үшін ең ... ... ... ... ... анықтау қажет, екіншіден әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... үлкен әлеуметтік өзгерістерге әкеледі. Сондай-ақ, әлеуметтік
әрекеттер институттар мен топтардың іс-әрекет ... ... ... Сөз жоқ, ... ... ... ... бірінші кезекте
қайырымдылық ұйымдарының өзара қарым-қатынасын жақсарта отырып, қоғамның
тұрақталуына ... әсер ете ... Осы ... халықаралық қайырымдылық
ұйымдары мен ... ... әсер ... ... ... ... Республикасы халықаралық қауымдастықтың белсенді мүшесі.
Соның нәтижесінде оның өтпелі кезеңдегі ... қол ұшын ... ... жағдайына көмектесу халықаралық сипат ала бастады.
Бүгінде әлем түбірінен өзгерді, ... ... ... ... ... Бұл ... ... жүзіндегі бірден-бір беделді де белсенді
гуманитарлық қоғамдық қайырымдылық ұйымының бірі- халықаралық Қызыл Крест
Комитеті. 1863 жылы ... ... Анри ... ... ... ... ... көрсету үшін Халықаралық Қызыл Крест
Комитеті ... ... ... ... ... мен 1992 ... Президентінің Жарлығына сәйкес өз жұмысын атқарып келеді. Қоғам
негізінен ... ... ... ... көмектесу, табиғат
апаттар жағдайында қол ұшын ... ... ... ... ... ... ... құқықтық принциптерін орындау,
шетелден мемлекетімізге гуманитарлық көмек ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс жүргізеді. Басқа
қоғамдардан айырмашылығы – ел басына күн туған шақта, яғни ... ... ... ... ірі ... ... ... тек
ұлттық Қоғам ғана заңды түрде шет мемлекеттерге шыға алады, ... ... ... ... және ... Ай қозғалысына кіргендіктен, соның бір бөлігі
саналатын, бүгінде Алматы қаласында орналасқан халықаралық ... ... ... Ай ... ... ... әлемде болып жатқан жаңалықтарды,
ақпараттарды біліп отыруға құқы бар.
Қазақстан Қызыл Крест және Қызыл Ай ... ... ... шараларын жасауда, ал бүгінгі ... ... ... көмегіне мыңдаған адам мұқтаж болып отыр. Олардың саны ... ... ... ... ... ... ашылып, онда бір
мезгіл мұқтаж адамдар тамақтануда. ... ... ... ... көп ... ... ... сондай-ақ, тұрмыс
жағдайдайлары тым төмен жандарға арналған қайрымдылық ... ... ... ... мен ... шетелдік дипломаттардың
жұбайлары бірігіп, өз ... ... ... ... сатып,
қайырымдылық көмегін көрсетіп отыр.
Америка Құрама Штатының Нью-Йорк ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қоғамдық қорлар
жөніндегі заңына сәйкес Қазақстанда 1994 жылы құрылған ... ... қоры 1995 жылы ... ... ... министрлігі
арқылы тіркелді. Оның құқықтық құрылымы - қоғамдық қайырымдылық қор.
«Сорос-Қазақстан» қоғамдық ... қоры өз ... ... ... емес, білім, мәдениет, ғылым, құқық
қорғау, ... ... және ... ... ... сақтау, тіл
білімдері саласында жүзеге асырады.
Ол тапқан ... ... ...... 300 ... американ
долларын қайырымдылық мақсатқа жұмсайды.
Джордж Сорос жоқшылықты көрген, жалаңаяқ жарлының да күйін кешкен,
эмигрант болудың да ... ... ... ... ... ... ... бірнеше фирмаларда түрлі қызметтерді атқарады. 1969 жылы
оның инвестициялық мансабының шұғыл өрлеуі ... ... ... даңққа бөленген «Квантум групп» фирмасының басшы иегерінің
бірі болды. Жұмысты қарызға алынған төрт ... ... ... ... қазір төрт миллиардтан астам қаржыға қожалық ... Жыл ... ... ... ... ... ... Сорос компаниясының біреуі ғана әлемге
жайған қасиеттерінің бірі – оның ... ... ... ... 31 елінде бар. Тек 1994-1999 жылдары ғана филантропиялық ... ... ... ... ... ... Кейінгі деректерге қарағанда,
соңғы уақыттарда ашық ... ... ... үшін жыл ... 350 ... ... қаржы жұмсалады. Ашық қоғам орнатуды ... ... ... ... ... ... пен экономикаға қатысты ... ... де ... ... ... ауқымдағы ірі тұлғаның, қоғамдық
қайраткерлердің, супермиллиардерлердің назарынан ... ... ... тыс ... Республикамыздағы мәдениет пен білім, денсаулық сақтау мен
экология және басқа рухани әлеуметтік салаларды дамытуға өз үлесін ... ... бері ... ... ... қоры ... да ... бұл қорға жыл сайын бөлініп отырған қаржы 3-4 ... ... ... ұйымдардан тыс қайырымдылық қызметпен айналысатын
Сорос қорлары азаматтық қоғамды нығайту, ... ... ... ... ... ... негізгі міндетіміз – мемлекеттік емес ұйымдарға көмек ... ... ... ... қол ұшын ... - ... қордың
атқарушы директоры. «Сорос-Қазақстан» қоры мектептер үшін дәстүрлі
ұйымдастыратын гранттар деп ... ... ... ... ... қала және ауыл ... 198000 АҚШ долларын сыйлыққа ұсынды. Сонымен
қатар, Сорос-Қазақстан қоры Республика Білім министрлігімен ... ... ... ... игі ... ... ғасыр суретшілері» атты Қастеев атындағы мемлекеттік өнер
мұражайында ... ... ... ... мектебінің «Сорос-Қазақстан»
қорымен бірігіп ұйымдастырған ... ... ... ... ... ... екінші кезеңі жалғастырылады. Осы бағдарлама
бойынша Шымкент, Жамбыл, Қызылорда, ... ... ... ең
таңдаулы бес мектебі әлемдік ақпараттық «Интернет» жүйесіне қосылуға
мүмкіндік ... Ал ... тілі ... бойынша Британ кеңесімен
келісе отырып, радио мен тележурналистер үшін арнайы курстар өткізілуде.
«Сорос-Қазақстан» Республикамызда ашық қоғамның орнауы және ... ... ... ... ... өз ... негізінен мәдениет,
білім, ғылым, құқық, экономика, экология, денсаулық сақтау тағы басқа да
гуманитарлық ... ... ... Бұл ... қор ... емес ... білімнің барлық деңгейдегі жаңа ... ... оқу ... ... мен ... бітірушілеріне
оқуын шет елдерде жалғастыру үшін ... мен ... ... гуманитарлық ғылыми конференцияларға қатысатын ... ... ... ... ... ... шығу мүмкін емес.
Мәліметтерге жүгінсек, «Тәй-тәй» (балалар бақшасына арналған), «Мектептерге
көмек», «Оқулықтармен ... ... ... «Ағылшын тілі,
медицина, жоғары білім беру білім беруді қолдау, мәдениет пен өмір, ... ... ... ... қолдау, Орталық Азия форум,
Құқықтық реформа, Ақпараттық орталық, ... ... ... ... ... және дамыту үшін қор үш миллионға жуық АҚШ
долларын ... өнер мен ... ... ... ... ... ... журналдар, атап айтқанда «Жұлдыз», «Жалын»,
«Парасат», «Простор» және «Аполлинарий» компьютерлік сапалы құрал-жабдықпен
қамтамасыз ... он ... ... шығарылып, әлемдік музейлерге
жіберілгенін, бірнеше семинарлер мен сайыстар өткізілгенін айтуға ... ... ... қор алғашында 4,5 миллион доллар ... ... ... 5,5 миллион доллар бөлініп отырған.
Біздің елімізде балалар үшін тек қана ... бір ... ... ... ... ... ... да қамқорлық жасалып келеді. ... ... ... мен ... ... мол ... өзі де жағдайды өзгерте алар емес. Осыған ... ... ... ... қоры қазақстандықтарға өзіміздің жас
отандастарымыздың балалық бал дәуренінің қызығын көріп-білуіне ... ... ... жетім балалар үйіне ата-анасынан қапылыста айырылып қалған
балаларға қарағанда, ... ... ... тұл жетім
атанғандардың саны басым. Бұл табаны тайғақ әкелер мен без ... ... ... Мұны ... ... ... ... сондықтан. Өзі
туған баласын өзекке тепкендер мен дүниеге әкелген ұрпағына ... ... заң ... ... ... ... ғана шектеп
жатады. Осындай жетім балаларды қамқорлыққа алу мақсатында ... ... ... қалашығы ашылды.
2001 жылы 23 маусымда Астанада «SOS-Киндердорф Интернационал»
халықаралық ... ... ... ... ... қалашығы
ашылды. Балаларға, әсіресе жетім, панасыз қалған ... ... ... ... көрсетілуде, бұл біздің басты парызымыз. ... ... ... ... ... ... болмасын ең алдымен жас ұрпақтың
жағдайын жасауы қажет. Бүгінгі күні Республикамызда екінші рет ... ... ... ... ашылып отырған жетім
балалар қалашығы сондай ізгіліктің белгісі, - деді Нұрсұлтан Назарбаев.
Қазақстан үкіметі мен «SOS-Киндердорф ... қоры ... жылы қол ... бірлескен қайырымдылық қызметі туралы келісім
шеңберінде Алматыда ... ... ... ... Бұл ... қалашығын
қаржыландыру мақсатында қор құрылды.
Ал «SOS-Киндердорф Интернационал» ... ... ... ... ... ... Оның негізін қалаған Герман Гмайнер еді.
2030 жылға дейін ... ... ... ... сақтау, рухани толысу, өсіп-өркендеу мәселесіне ... ... ... бір орын ... ... бір ... және ұлттық
мәселелерді шешу мақсатында оған қол ұшын беру үшін ... ... ... ... ... Ол ... атқаратын қызметі
мен алдына қойған мақсаты мен ... ... ... топтастыруға болады.
Балалар қайырымдылық қорлары: Республикалық халықаралық «Бөбек»
балалар қайрымдылық қоры; Алматы облыстық «Балбөбек» балалар ... ... ... ... ... ... қалалық «Эльдани» балалар қоры.
Мүгедектерге қайырымдылық көмек қоры: Тұрмысы төмен азаматтарды
қолдау жалпы Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... атты мүгедек балалары бар отбасына көмек қоры;
Республикалық ... ... ... ... көмитеті
қайырымдылық қоры; «Эльдорадо» Алматы қаласы Бостандық ауданы ... ... ... ... Ардагерлер қоғамы.
Рухани қорлар: «Шапағат» қайырымдылық қоры; «Иман» қайырымдылық қоры;
«Қазығұрт» ... ... ... ... Орта Азия комитеті
қайырымдылық қоры; «Фатима» мұсылман ... діни ... ... госпиталь» халықаралық ізгілік қоры; Халықаралық
«Ақ ... ... ... ... пен ... нығайтатын қор; Халықаралық
рухани бірлестік конгресі қоры; «Абу-Даби» қайырымдылық қоры; ... ... ... және ... ... ... ... ұйымы;
«Қожа Ахмет Иассауи» қайырымдылық қоры; Халықаралық ... ... ... ана» қоғамдық қайырымдылық қоры т.б.
Тұрмысы төмен азаматтарға қайырымдылық көмек қорлары: ... ... ... ... ... ұлттық қор; ... ... ... Осы ... ... ... ... – Қазақстан Республикасындағы қайырымдылық қорлар
Жаңа ғасыр мен мың ... ... ... біздерді болашағымыз
балалар қандай күй кешуде деген сұрақ жиі мазалайды. Соңғы он ... ... ... ... соғыстың нәтижесінде 2,5 миллион баланың өмірі
қиылып, 5 ... бала ... ... ... 12 миллиондай жеткіншектер
мен балалар баспанасыз қалған. Соғыстың кесірінен 10 миллионға жуық ... ... ... ... ... дамыған немесе жүйке ауруына
ұшыраған.
Эльдорадо қоғамы ... ... ... қалалық Одағы
жанынан құрылған (1996). «Бұл қоғам Ауғаныстан ардагерлеріне қол ұшын ... ... - ... оның директоры Рахат Салимов.
Алматы қаласында 3 мыңға тарта Ауғаныстан ардагері болса, оның 103-і
мүгедектер, ал 76 ... - өз ... мен ... айырылғандар. Енді
бұл қоғамның мақсаты - осы отбасыларына материалдық, ... ... ... ... ... ... бала-шағаларына көмектесу.
1998 жылы Қазақстан Республикасы орталық архиві жанынан «Ақиқат» атты
қоғамдық-ағарту ... ... ұйым ... тарихымыздағы
ақтаңдақтардың сырын ашуға, ... ... ... ... ... ... тырысқан, ал 1991 жылдан бастап «Иман» болып аталған
қордың да игі істері де ... ... ... қоры ... мынадай
мақсаттар қойған:
- мемлекеттік басқару органдарының идеологиялық қызметіне қолдау
көрсету;
- ұлтаралық ... ... ... ... ... мен Қазақстанды мекендейтін басқа да ұлт өкілдерінің
рухани және ... ... ... ... ұлт ... дамыту арқылы патриотизм мен ... ... ... ... ... жатқан тарихынан тағылым алып, жас ұрпақтың
елін, жерін сүюге шақырып, аталар дәстүрінен үйренуге үгіттеу.
«Фатима» мұсылман әйелдерінің діни ... ... ... мақсаты дінге жан-тәнімен берілген, бес мезгіл намазын қаза қылмай
оқып, шариғаттың бүкіл талаптарын ... ... ... басын
қосу, олардың бүгінгі экономикалық дағдарыс кезеңінен ... ... ... ... ұстап, ислам арман-мұратын биікке көтеріп,
материалдық та, рухани да қысым ... ... өмір ... ... ... қайырымдылық орталығы ата-ана мейіріміне зәру ... ... ... ... және материалдық жағынан қорғап
қана қоймай, қамқорлық жасап, тәуелсіз еліміздің болашақ ұрпақтарының ... ... ... қамтамасыз етумен айналысады. Осы орталықтан орта мектеп
бітірген балалардың өзі қалаған жоғары оқу орнына түсуін, сондай-ақ сол оқу
орнын ... соң ... ... ... ... тұрғын үй мәселесін
шешіп беру, сонымен бірге оларға оң ... ... ... ... ... ... оны жетімдер үйі деп емес, ел
баласының интернаты деп атауды ұсынған.
2. Әлеуметтік жұмыс ... , ... және ... ... бұл ... ... қаралуын мынадай
дәйектермен белгілейміз: субъекттер өздерінің маңыздылығына қарамай, олар
белгілі бір шамада объекттерден ... ... де, ... ... ... бір ... әлеуметтік-экономикалық жағдайдың әсерінен
объективті түрде туныдайды және қалыптасады: субъектілер объективті
жағдайлар ... ... де, олар ... және басқа да әлеуметтік
институттармен қалыптасады, яғни ... ... ... ... объект пен субъектті түсіну үшін ... ... ... ... ... органикалық өзара әрекеті,
байланысы; олардың орын ауыстыруына мүмкінділігі.
Объектіні субъектіге, оның ... және ... ... ... деп ... болады. Ол жай ғана объективті шындықтарға
ұқсас болып қана қоймайды – ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Кең мағынада әлеуметтік жұмыс объектісі ... ... ... Бұл ... ... топтары мен қабаттарының өміртіршілігінің
белгілі бір шамада қоғам ... ... ... сала ... саясат мазмұны және оның жүзеге асу мүмкіндігінің алдын ала
анықталу бағыныштылығымен түсіндіріледі.
Сонымен қатар кез ... ... кез ... ... ... өмір ... өзінің қажеттіліктері мен мүдделерінің толықтай қанағаттануын
қажет ететіндігін ескеру керек.
Сонымен қоса әрбір тіршілік ... олар ... ... бай Адам ... ... ... ... ахуалда, денсаулығын
сақтауды және нығайтуды қажет етеді; ал дені сау Адам ... ... іске ... ... жоқ ... ... ... кез келген
жанұяда ата-аналар арасында ... бала мен ... ... ... ... ... әсіресе қоғамның кризистік
жағдайында байқалады),- яғни, әрбір Адам қандай жағдай болмасын ... ... ... ... ... ... құрылған және одан, өздерінің әлеуметтік ... ... ... ғана шеше ... ... мүлдем шеше
алмайтын қиын өмір жағдайындағы адамдар, ... ... ... жұмысты тар мағынада қарастыра отырып біз объект дегенде, ... ... ... ... ... жеке ... индивидтер екенін
түсінеміз.
Бұндай объекттер жеткілікті. Олардың басымдылығын есепке ала ... ... ... өз ... жеңуге мүмкіндік бермейтін денсаулық
жағдайы.
Бұл келесідей халық топтары: ... ... ... ... ... бар ... ... қиындықтағы,
психологиялық стрестегі, суицидті іс-әрекетке бейім балалар мен ... ... ... жағдайдағы қызмет және еңбек.
Бұл топқа Ұлы Отан соғысының ардагерлері және Ұлы Отан соғысы кезінде тылда
еңбек еткендер, соғыс кезінде ... ... ... ... ... жұбайлары жатады;
адамдардың егде, зейнеткерлік жасы, белгілі бір жағдайларға
байланысты қиын тұрмыс ... - олар ... ... қарт ... ... құралған отбасылар (жасына, мүгедектігіне және басқада
негіздерге байланысты).
девианттық мінез-құлықтың әр түрлі формада көрінуі
Бұл санатқа ... ... ... мен ... ... ... балалар; денсаулығы мен дамуына қауіп төнетін жағдайға
душар болғандар; арнайы оқыту және түзеу мекемелерінде бас ... ... ... ... алкаголь ішімдіктерін, наша ... ... ... ... ... ... ... қиын жағдайы
Бұл халық тобына бала асырап алушы отбасыларды және асыраушысынан айырылған
балаларды; ... ... ... бар отбасыларды; жас отбасыларды; ата-
аналары кәмелетке ... ... ... ... ... конфликтті қарым-қатынаста болатын отбасыларды жатқызуға болады;
балалардың ерекше жағдайы (жетімдік, кезбелік және т.б.)
Бұл негізде келесі ... ... бала ... мен ... түлектері (олардың материалдық тәуелсіздікке дейін); жетім
қалған немесе ата-анасының ... ... ... бақылаусыз
қалған балалар мен жасөспірімдер;
кезбелік, баспанасыздық
Бұл топқа тұрғылықты мекен-жайы жоқ ... ... ... жер ... дейінгі және босанғаннан кейінгі жағдай
Бұл жүкті және емізулі, сонымен қатар бала күтуіне байланысты ... ... ... ... және ... ... адамдардың
құқықтық (сонымен қатар әлеуметтік) жағдайы
Ұсынылған топ бөліктері тек қана жалғыз бұл емес. ... ... ... ... ... ... ... адамдардың көмегін қажетететін адамдар әлеуметтік жұмыс
объектісі болады. ... ... ... ... ауыр
хальдегілер; балалар; қиын өмірлік жағдайға ... ... ... ... тап ... ... маскүнемдер, нашақорлар, жыл сайын өзін-
өзі өлтіретіндер, жұмыссыздар, ... және ... ... тобы ... ондаған миллионға жуық. Бұл
ондаған ... ... ... ... ... ... өмірбаянға ие жеке тұлғалар. Бұлардың ... ... ... жан ... ... ... білуді, жанашырлық
танытуды, жан-жақты болуды, үлкен шыдамдылықпен ... ... ... жұмыстың бірден-бір маңызды және ... ... ... жалғыз басты аналар отбасы, мүгедек балалары бар отбасылары.
Сол сияқты ата-аналары мүгедек отбасылар. Әдетте, қиын материалдық ... ... ... бар (3 жасқа ... ... ... ... ... қамқорлығында босқындар мен көшуге мәжбүр
болған отбасылары бар. Тағы бір ... ... ... ... категориясы - ол
кәмелетке толмаған балалары бар жұмыссыздар отбасы. Тағы бір отбасылар – ол
маскүнемдер, нашақорлар мен ... ... т.б. ... ... ... проблемасын шешуге ғана емес, оларды нығайту, дамыту,
отбасының ішкі потенциалын, әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... мен ... бұл адамзаттың тіршілік ету
аралығындағы құбылыс. Бірақ бұл ... ... ... күйзелістер
кезеңінде және табиғи апаттар, атап айтсақ: соғыс, аштық, су тасқыны, жер
сілкіну, ... ... ... ... ... кездеседі. Ол дамыған,
сондай-ақ нашар дамыған елдерге тән. ... ... ... ... пен ... ... қиындататын жалпы принциптерге қоса
принциптер сипаттамасы:
- тұрғын үй мен арзан тұрғын үйдің жетіспеушілігі;
- ... ... ... үйге ... ... жоқтығы;
- кейбір азаматтар мен көптеген ... ... ... ... ... ... (маскүнемдік, нашақорлылық т.б.);
- отбасындағы қарым-қатынастың іске ... ... аз ... ... ... ... және ... көрсетуге бағдарына, топтарға материалдық және басқа көмектер
көрсетуге бағыттау.
Үйсіздер тобын түрмеден ... ... ... ... ... ... ... босқындар, басқа елдерден
қайтқан әскери қызметкерлер. Үйсіздердің көпшілігі жалғыз басты ер адамдар.
Үйсіздердің түрлі ... ... ... ... ... ... ... үлкен рөл атқарады., мысалы: баспаналар, әлеуметтік
сауықтару орталығы, балалар үйлері және т.б. ... ... ... ... №408 2000 жылы 16 ... ... ... тұратын жері жоқ адамдар үшін әлеуметтік бейімделу ... ... және ... ... ... №99 2000 жылдың 25
сәуіріндегі «Әлеуметтік бейімделу орталықтарының ... ... ... – бұл тәжірибелік қызметті, біліктілікті,танымды жеткізуші,
объектке бағытталған ... ... ... ... ... ... қызмет түрлерін әлеуметтік жұмыс
субъектісі орындайды. Әлеуметтік жұмысты жүргізетін және оны ... ... және ... ... болып табылады. Ол - әлеуметтік
саясатты жүзеге ... ... Ол- ... ... ... крест
пен қызыл жарты ай қоғамы ... ... Ол- ... ... ... Одағы және т.б. ұйымдар.
Әлеуметтік жұмыс зерттеушілері. Ғылыми ... ... ... ... ... әдістерді қолдана отырып ғылыми
бағдарламаларды ... ... бар және ... болған тенденцияларды
(беталыстар) бекітеді; ... ... ... ... статьяларды
жариялайды, ғылыми есептер, кітаптар шығарады.
Алайда әлеуметтік жұмыстың басты субъектісі, әрине ... ... ... ... ... немесе қоғамдық бастауларда айналысатын
адамдар болып табылады.
Кәсіби қызметкерлер айтарлықтай көп ... ... әлем ... ... ... саны 500 мыңға жуық адам. Бұлар «әлеуметтік
қызметкерлер» маманы екенін куәландыратын дипломы бар ... ... ... іс- ... ... ... бірнеше ондаған мың
әлеуметтік қызметкер дайындалған.
Әлеуметтік жұмыс субъектісі болып келесілер табылады: 1) ... ... ... қызметкерлер, әлеуметтік педагогтар; ... ... ... ... ... мен, ... 3) зерттеушілер.
Жалпы мұқтаж адамдарға әлеуметтік қызмет көрсету бойынша негізгі
ауырлық дипломы жоқ, ... бір ... ... ... айналысып жүрген бейкәсіби (мамандандырылмаған) әлеуметтік
қызметкерлерге жүктеледі.
Қазақстанда 1990-2000ж.ж. аралығында кәсіби ... ... ... ... ... ... күні 5 ... адамды құрайды. Осы жылдары
дипломы бар бірнеше жүз мыңдаған әлеуметтік қызметкерлер дайындалған.
Әлеуметтік жұмыс туралы айтқанда, тағы бір ... ... ... Жоғарыда айтылған қызметкерлер арасында негізінен әлеуметтік ... ... бар ... ... немесе
басқарушылар деп атауға болады) және де кейбіреулері тек қана ... ... ... көрсетумен айналысады. Ал оларды ... ... деп ... болады.
Функциялар ғылымда бір мағынада ғана ... ... және ... жүйенің жекелеген субъектілерін ұйымдастыруда,
жеке тұлғалардың, әлеуметтік топтардың, қоғамның мүдделері мен ... ... рөлі деп ... жөн.
Әлеуметтік жұмыстың функцияларын атап өтейік және оның қысқаша мазмұнын
қарастырамыз:
диагностикалық функция- әлеуметтік қызметкердің ... ... ... ... ... ... оларға деген (немесе оған) әсерін
және әлеуметтік диагноз қоюды үйрену.
болжамдылық функциясы- ... ... ... институттардың
әлеуметтік жұмыс объектісіне әсерін болжамдау және бағдарламалау.
Сақтандыру – профилактикалық ... ала ... ... ... ... ... юристік, психологиялық,
әлеуметтік-медициналық, педагогикалық және басқада ... ... қосу және ... ... ... ... ... күресуге
көмектесетін әлеуметтік-терапевтикалық ұйымдар, әлеуметтік-тұрмыстық,
психологиялық-педагогикалық, медициналық,заңдық және ... да ... ... ... жасөспірімдердің, балалардың және жастардың
құқықтарын қорғауды қамтамасыз ету. ... ... тек қана аз ... және ... ... ... ... мен қорғауды көрсетіп қана қоймайды және сонымен қатар олардың іс-
әрекеттері мен ... ... әсер ... ... ... сақтандырады;
Құқық қорғау функциясы- елдегі және белгілі бір себептерге байланысты
басқа елдің бөлігінде қалған халықты қорғауға, ... ... пен ... ... барлық заңдар кешені мен құқықтық нормаларды қолдану;
Әлеуметтік педагогикалық функция- адамдардың әртүрлі қызметке деген
(мәдени-бос уақыттың, ... ... және ... ... қатар көркем
өнер шығармашылығы және ... ... ... және ... ... ... ... мекемелерді, ұйымдарды,
қоғамдық, шығармашылық және ... ... ... ... уақыт өткізу қызметін ұйымдастырушыларды тарту немесе шақыру;
Әлеуметтік-психологиялық ... ... ... және ... беру түрлері, барлық ... ... ... мен ... ... орындарында көмек көрсету;
Әлеуметтік-медициналық функция- ауруды алдын ала емдеу ... ... ... ... ... негізін үйренуге көмек,
тамақтану мәдениеті, санитарлық-гигиеналық нормалар, отбасын жоспарлау
жұмыстарын ұйымдастыру, репродуктивті және ... ... ... ... жастарды отбасы өміріне дайындауға ... ... ... ... ... өмір ... ... функциясы- әртүрлі халық категорияларына
(мүгедектерге, қарт адамдарға, жас отбасыларға және т.б.), қажетті көмек
көрсетуде, ... ... ... жақсартуда, жақсы тұрмыс
ұйымдастыруда болысу (себепші болу);
Коммуникативті функция– көмек пен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қызметке көптеген
қоғамдық институттарды енгізуге ат салдысу;
Жарнамалық-насихаттау ... ... ... ... ... ... ... идеяларды насихаттау ұйымдары;
Өнегелік–адамгершілікфункциясы– (барлық басқа қызметтердің белгілі
бір қасиеттерін өзіндік топтау) – ... ... және ... ... ... ... ... жұмысқа жоғары адамгершіліктік
мақсаттар қою;
Ұйымдастырушылық функциясы– кәсіпорындарда және мекемелерде, сондай-
ақ мекен-жайына ... ... ... ... болысу,
олардың жұмысына жұртшылықты ... ... ... ... және ... ... көрсетуге әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... қорғалған қабаттарға және топтарға, ... ... ... функциясы оның ... мен ... ... ... – бұл ... ... ... қызығушылығын қанағаттандыруды қажетсінуді анықтаудан тұратын
компоненттер.
Құрылым ... ... ... қасиеттерін сақтауды
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жөн. ... бұлай жалпы айтылуын өзара ... ... ... ... ... және оларды бір
бүтінге айналдыратын тәсіл, ... және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмысқа да ... ... ... ... ... ... қызметтің
мәні мен сипатын анықтайтын басты фактор болғанмен, кез ... ... ... ... ... ... ... мінездеме беруді объектіден бастау заңды
Барлық негізгі компоненттер бір-бірімен тығыз ... ... ие ... олар ... ... ғана әлеуметтік жұмыс
түсінігін береді.
Сонымен қатар, әлеуметтік жұмыстың екі аспектісін бөліп ала аламыз:
клиенттің күнделікті, жедел ... ... ... ... ... ... (жұмыссыздық, кедейшілік, түрлі әлеуметтік аурулар, девиантты
мінез-құлықтың анағұрлым өткір формалары және т.б.) болжау және алдын-алу.
Әлеуметтік жұмыстың екі ... ... ... ... ... қоғамның даму ориенттерімен (тұспал) байланысты.
Әлеуметтік жұмыстың келесі құрылымдық бөлігі оның адам ... түрі ... ... ... ... ... Сөз ... жұмыстың негізгі бағыттары туралы болып отыр:
әлеуметтік диагноз, әлеуметтік терапия, әлеуметтік ... ... ... ... ... сақтандыру, әлеуметтік қызмет
көрсету, әлеуметтік делдалдық, әлеуметтік қамқорлық және т.б.
Әлеуметтік жұмыс қызметінің ... ... түрі ... ... әлеуметтік жұмыс ... ... ... ... ... стандартына сәйкес оның
қалыптасқан мамандандырумен құрылым түрінде берілуі мүмкін.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... және әлі ... дейін шешілмеген мәселе. Бұның дәлелі
мамандыру санының 20-дан 50-ге дейін және одан да астамдығымен ... ... ... ... ... түрлерін,
объектілерін және т.б. есепке ала отырып бөліп алуға болады:
универсалды, ... ... ... ... ... әлеуметтік- құқықтық, әлеуметтік-педагогикалық, әлеуметтік-
психологиялық жұмыс, әлеуметтік-медициналық қолдау және тұрғындарды қорғау
т.б. Бұл мамандандырулар ... ... ... қолдану үшін
саралануы мүмкін;
жекелеген клиенттер немесе бүтін қоғаммен ... ... ала ... отбасылар, топтар);
қоғам өміріндегі салаларды, ... әр қилы ... ... және басқаларды ескере отырып: әлеуметтік жұмыс
материалды өндіріс саласында ғылым, ... ... ... сақтау саласында;
ұйымдарда, мекемелерде және қызмет көрсету ... ... ... жерлерде; әлеуметтік-этникалық ортада; қоғамның қарулы ... және ... ... және ... емес ... басымдылығын ескере отырып.
Қызметтің кәсіби түрі былай анықталады:
1) еңбектің ... және оның ... ... 2) оқумен тәжірибелік қызметтік қорытындысынан алынған
білімнің, машықтанудың және ... ... 3) ... ... ... жұмыс.
Әлеуметтік жұмыс (басқа да қызмет түрлері сияқты) бірден кәсібилікке
жете алмайтыны анық. ... ... ол ХХ ... әр елде әр ... ие
болды деп есептелініп жүр.
Әрине әлеуметтік жұмыс тәжірибелік көмек, ... ... адам ... болғаннан-ақ оның түрлі даму кезеңінде әр қилы формада өмір сүріп
келеді. Ғасырлар бойы ол Қазақстанда да, ... ... де ... және
рақымдылық сипатқа ие болып келеді.
Қазіргі таңда оның ... ... ... десек те, кәсіби ... ... ... ... ... да әлеуметтік жұмыстың
мына түрлерін атап өту кездейсоқтық емес: барлық мамандар қол ... ... ... ... квалификациясы болу талабы; түрлі аумақ
бойынша квалификациясы болу талабы; оның деңгейін ескере отырып.
Әлеуметтік жұмыс деңгейін ... ... әр ... ... ... ... ... қарай федералды, аймақтық, жергілікті
және индивидуалды деңгейде өтуі ... ... ең ... ... ... ... деген
әлеуметтік көмекті басқарумен, мемлекеттің заңнамалық және ... ... ... ... дәл осы ... ... кең
ауқымды түсінігінде көрінуі тиіс, бұл әрине оның тар көлемдегі мазмұнына да
із қалдырады.
Әлеуметтік жұмыстың аймақтық ... көп ... ең ... ... ... ... ... туындайды. Бұл федералды актілерді
таратумен ... ... ... субъектілерінің ерекшелітеріне
бейімделуімен нақты көрінеді, бұл ауа-райы, ... және ... ... құбылмалы Қазақстан үшін маңызды. Осыған орай әлеуметтік жұмыс
аймақтық деңгейде нақты, мазмұнды сипатқа ие ... және ... ... ... тар мағынасында көрінеді.
Әлеуметтік жұмыстың жергілікті деңгейі нақты объектіге нақтылы
бағытталуымен анықталады; әлеуметтік жұмыс ең ... ... ... мен және еріктілермен орындалады.
Индивидуалды деңгей – ... ... ... ... техника мен әдісті қолдана отырып, жүргізілетін жұмыс.
Нақтылы объектілерге байланысты әлеуметтік жұмыс жеке ... ... де, ... де, ... ... де жүргізіле береді.
Қоғам өмірінің феномені ретінде әлеуметтік жұмыс (әсіресе, қазіргі
жағдайда) спецификалық ... ... түрі ... ғана
қарастырылмай, ғылым, оқу қарастырылуы тиіс. Демек, бұл жерде де ... ... ... ... ... ... ... Г. Бернлер мен Л.Юнисонның пікірлерінше, әлеуметтік
жұмыс ... және ... ... психотерапия); топтық;
қоғамдық (қоғаммен макродеңгейдегі жұмыс, әлеуметтік, ... ... деп ... ... ... ... қызмет түрі болып табылады, ... ... ... ... ол ... ... ... кешенімен
тікелей байланысты. Әлеуметтік жұмыс прициптерін ... ... ... ... мазмұндылық принциптері: адамгершілік, бұқаралық, заңдылық;
адамдардың өмір ... ... ... ... ... ... әлеуметтік әділеттілік; альтруизм; қоғамдық,
топтық және тұлғалық мүдделердің ... ... ... ... ... ... адам мен ... өз келісім беруі;
әлеуметтік қызметті барлық адамдардың алу ... ... ... ... барлық әлеуметтік қызметтің формалары мен түрлерінің
қолданылуы; атаулылық; азаматтардың денсаулығына ... ... ... ... ... көрсету басымдылығы; әлеуметтік реабилитациялық және
адаптациялық жәрдем; аймақтық әлеуметтік ... ... ... және ... ... өз ... көрсететін қоғамдық қызметтерге
деген мемлекеттік қолдау;
2) ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... мен ... құқықтары мен
міндеттерінің бірлігі; жалпылық; кешенділік; делдалдылық; ынтымақтылық;
материалдық көмек және ... ... ... ... ... ... технологиялық компоненттілік; белсенділікті
ынталандыру; мақсаттылық; сенімділік, тартымдылық, жанашырлық; ... ... жас және жеке ... ерекшеліктерін есепке алу және
т.б.
Бірнеше принциптер мәнін ашып көрейік.
Адамгершілік әлеуметтік жұмыстың жүргізуші мақсатты ... ... ол ... ... ... және ... көрсетуіне
жағдай жасауды, оның беделі мен ... ... ... ... ... құндылықтары деп есептейді.
Лауазымдық нұсқаулар мен, бұйрықтар және қаулылармен ... ... ... ... қызметкер мен клиент арасындағы қарым-
қатынас ең бастысы жеке құндылықтарының ... ... ... ... ... және ... (антипатия)
нәтижесінде санкциялық қажеттілігінсіз ... және ... ... ... ... сипаты психологиялық феномен
ретінде көрінгенімен, әлеуметтік қызметкердің жұмысындағы міндеттемелерінен
шет қалып қоймайды.
Әлеуметтік жұмыстың бұқаралылығы клиенттен ... ... ... ... мен ... сақтауды, клиенттің
жеке басына деген сыйластықты, оның жеке басының проблемаларын шешудің
белсенді ... ... ... және ... ақылын, білімін,
өнегесін, тәжірибесін клиенттің қалауынсыз білдірмеуді талап етеді.
Заңдылық ... ... ... ... бірі, ол, мемлекеттік органдардың, лауазым иелерінің,
қоғамдық ұйымдардың және ... ... ... және ... ... ... қатал түрде орындалуын талап етеді.
Құқықтық-нормативтік акт мемлекеттік, сонымен қатар ... ... ... ... ... Құқықтық рөлі мен міндеті, ең алдымен,
саясаттың жүзеге асуына қызмет ету, ... ... бұл ... оның ... қатал түрде сақтаған жағдайда ғана орындай ... ... ... жеке ... ... болсын оның бірінші ... ... ... ... ... ... ... бірі оның
адамның нақты өміртіршілік жағдайымен тығыз байланысты болып ... ... ... ... ... мен ... ... көрінісін
табады, ал оның таратылуы (жүргізілу) халықты әлеуметтік ... ... ... мен ... ... ... формалар мен
әдістердің шыншылдығын және ғылыми негізделуін қамтамасыз етеді.
Өмір әрқашанда теорияларға, ... ... мен ... ... өзгеріп отыратын хал-ахуал және өміртіршілік жағдайы,
мәдениет дәрежесі, ... ... ... ... жарамдылығы және
біліктілігі, денсаулығы бойынша бөлінетін адамдар, ... ... ... - әлеуметтік қызметкерлер соқтығысатын әлеуметтік мәселелер
спецификасын және үздіксіз жаңашылдықтарды ... ... ... да ... жұмыстың адамның өміртіршілігінің нақты бір
жағдайға баға беруді, адамның ... ... ... ... ... ұйғарады. Бұл қағида әлеуметтік жұмыс мақсаттарына
жетуге үлес қосатын ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік жұмыстың ... ... ... істі ... ... – ол
әлеуметтік жұмыстың өз алдына бір жеке бөлігі ... оның ... ... ... және ... ... ... іс-
әрекетінің мәні, әр түрлі халық топтарын әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... принциптерінің негізгілерінің
бірі әлеуметтік ... ... ... мен ... мен ... ... ... табылады. Әлеуметтік
қызметпен олардың басқару органдарының қызметін үйрену, олардың әлеуметтік
нақты қалыптасуын ... ... ... ... ... қызметтері
мен тапсырмаларын ашық көрсете алуының негізінде екенін көрсетеді.
Өмір ылғи да үлкен өкілеттіліктегі ... аз ... ... ... ... жақсы жағдай мен мүмкіндік
тудырады. Сонымен ... аз ... ... ... жауаптылығы
кесімді, оперативті әрекет етуіне мүмкіндік бермейді, инициативтілікті
өрістетпейді және іс ... ... ... мамандарының жауапсыздығына
әкеліп соқтырады. Міне, сондықтан да әлеуметтік қызметтегі әрбір ... ... ... ... органдары жүйесіндегі бөлімдерге қатал және
мөлшерлес өкілеттілік пен жауапкершілік тағайындалған және оларға жүктелген
функционалды міндеттерді дәл орындау жалпы ... ... ... шарты болып табылады.
Әлеуметтік жұмыс теориясы мен практикасы ... ... орын ... ... клиенке ықпал ету тәсілін, әлеуметтік
жұмыс формасы мен әдісіне ... ... ... топтағы әлеуметтік жұмыстың негізін қалаушы ... ... ... ... ... табылады. Әлеуметтік жұмыстағы кешенділік,
бір жағынан, әлеуметтік жұмыс объектісіне тұтас, ... ... ... ал ... жағынан, әлеуметтік проблемаларды шешуде
шектеуге, жершілдікке (текшілдікке), мекемешілдікке қарсы тосқауыл қызметін
атқаруға және адамдар ... ... ... мен ... ұйғарылады; сонымен қатар адамдардың тиістілігін,
әлеуметтік ... ... ... және өмірлік тәжірибесі т.б. делдал
болатын олардағы шынайы тұлғаны, мұқтаждықты және ... көре ... ... психологиялық-педагогикалық принциптері ішінен
саралау әдістемесін ерекше бөліп ... жөн. ... ... ... ... қабаттар, топтар, мамандықтардың және ерекше көзқарас
тағы адамдардың және қоршаған ... ... және ... ... ... ... өндірілген. Осыдан әлеуметтік жұмыста тұлғаның
қызығушылық ерекшелігінің максималды және ... ... ... ... ... ... ... шараның сәтті іске асуы көп
жағдайда әлеуметтік жұмыста әлеуметтік қызметкерлердің, әлеуметтік қызмет
басқармасы органдарының технологиялық контингенттілігі ... ... ... – бұл ... ... ... мәселенің мән-жағдайымен оны шешудегі технологиямен жете ... ... өз ... ... ... ... ... асыра білу, ал бұл
кадрлардың ... ... және ... ... дәл ... ... буындарында аналитикалық және болжамдық қызметтің, әлеуметтік ... ... және ... білімі олардың ұйымшылдығы және
іскерлігі мен ерекшелігі болуын ... ... ... ... ... ... принципінің бастыларының бірі- әлеуметтік
белсенділікті ынталандыру, белгілі бір әлеуметтік маңызды ... ... ... ... ... ояту, оның қуатын, ... және ... ... ... ... те кез келген
қызмет түрінде қайнар көзінің оятушы күші адам ... мен ... ... ... деңгейі болады.
Әлеуметтік жұмыстағы ынталандыру принципі оның өнегелі-идеялық және
материалды формаларының сәйкестігі және бірлігі; тәсілдердің адекваттылығы
және ... ... ... ... ... ... құндылықтарға объективті және әділ баға беру қатынасы деп
топталынады.
Психологиялық-педагогикалық топқа ... ... ... жатады. Әлеуметтік жұмысшының ... ... ... ... ... ... оның іс-әрекетінің сипаты мен әдісін
анықтайды, әлеуметтік жұмыстың формасы мен ... ... ала ... жету ... ... ... күш-жігерінің тиімділігінің
және іскерлігінің өлшеуіші болып табылады. ... ...... ... жұмыстағы жеке маманның болсын, барлық құрылымның
болсын қызметіндегі орны мен маңыздылығының куәсі.
Мақсаттылық, ... ... ... бір бүтінге біріктіре
отырып, оған жұмыстың әдісі мен формасын ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚТЫҢ ӘРТҮРЛІ КАТЕГОРИЯДАРЫМЕН
ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазіргі кездегі жастар мен әлеуметтік жұмысының ... ... ... ... қоғамның әлеуметтік-
экономикалық проблемалардың көрінісі мен жалғасы болып ... ... ... – бұл ... өмір ... (білім, еңбек, бос
уақыт және т.б.) үшін және де, жастар үшін де ... ... ... ...... топтың спецификалық (өзгеше)
проблемалары, жас ұрпақтардың және олардың ... ... ғана ... ... ... мен мемелекет тарапынан нақты саясатты талап ететін
шешімдер болып табылады.
Жастар арасындағы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... туындау «деңгейін» анықтау
табылады.
Ең алдымен әлеуметтік қызметкерлер мынадай екі ... ... ... мектепте оқуын жалғастырып жатқан жасөспірімдер еңбегі және
орта мектеп түлектерін жұмыспен қамту.
15-29 жас аралығындағы ... ... саны – ... ... ... ... санының 25,7% -ын құрайды.
1-кесте. 2001-ші жылмен 2004-ші жылдар халық құрылымындағы жастардың
үлесі,% (15-29)
|Жылдар |2001 |2002 |2003 |2004 ... ... | | | ... |100% |100% |100% |100% ... үлесі |24,7 |25,0 |25,4 |25,7 ... А.Н, ... К.Н. ... ... с ... ... Издаетльство КарГУ, 2003г.
Сонымен, жоғарыда көрсетілген кестеден халық құрылымында ... ... ... Дегенмен, жастар санының өсуі регрессивті
сипатты процестер есебінен болып отыр.
2- Кесте. ... топ ... жас ... саны (мың адам)
| |2001ж |2002ж |2003ж |2004ж ... |
| | | | | ... ... |1431,4 |1418,0 |1418,7 |1374,3 |96,01 ... |1288,2 |1307,6 |1293,6 |1251,0 |97,11 ... |1153,9 |1150,4 |1152,7 |1162,4 |100,73 ... көрсетілген 2-Кесте бойынша 15-19 жас аралығындағы
қазақстандықтардың жалпы саны 5642,4 ... ... (20-24) жас тобы ... ... Бұл ... жас ... саны 15-19 жас аралығындағы
халықтар санымен ... 502 ... ... жас ... топтар 4619,4 жас қыздар мен ұлдарды құрайды.
Ең төмен көрсеткіш осы топтағы жас халықтар санынан байқалады. ... ... тобы ... ... санымен салыстырғанда-521 адамға кем, ал 15-
19 жас тобы аралығындағы халықпен салыстырғанда – 1023 ... кем ... ... ... ... ... ... ойландырады: жоғары
немесе орта білім ала алмау; өз отбасын материалдық жағынан ... өз ... ... ... ... ... баспананың
болмауы. Өмір тәжірибесі көрсетіп отырғандай дәл осы қиын ... ... ... ... ... пайда болуына,
олардың ... алып ... жыл 2004 ... ... ... деңгейі, %
Республика экономикасында 1205,8 мың жастар жұмыспен қамтылған, немесе олар
жалпы халықтың 28%-ын ... ... ... 15-24 жас аралығындағы
жастардың үлесі – 50,5% және 25-29 жас аралығындағы ... ... ... ... ... ... және ... жоғарғы білімі бар
жастар үлесі- 17,1% -ды құрайды, орта мамандар – ... және ... ... жас ... – 44,3% -ды ... ... ... және балық
шаруашылық секторларында 356,8 мың ... ... ... (жұмыспен
қамтылған халықтың жалпы санының 29,6%-ын құрайды), өнеркәсіпте және
құрылыста – 189,5 мың (15,7%), ал ... ... ... – 659,1 ... ... ... ... әлеуметтік қызметкерлер - әлеуметтік ... ... ... ... және әскери салаларда жұмыспен қамтылған
3-Кесте. Халықтың жас ерекшелігі мен саны
пайызбен
| ... ... ... ... ... ... |
| |2000ж |2001ж |2002ж |2003ж |2004ж ... халық|100 |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | ... | | | | | ... |1,6 |1,5 |1,5 |1,4 |1,4 ... | | | | |
|1 ... | | | | | ... | | | | | ... |7,3 |1,5 |6,5 |6,1 |5,8 ... |10,6 |6,9 |10,0 |9,7 |9,3 ... |10,3 |10,5 |10,7 |10,8 |10,7 ... |9,2 |9,3 |9,4 |9,6 |9,8 ... |8,4 |8,5 |8,6 |8,7 |8,8 ... |7,4 |7,6 |7,7 |7,8 |7,9 ... |7,7 |7,4 |7,2 |7,1 |7,1 ... |8,0 |8,1 |8,0 |7,9 |7,6 ... |6,5 |6,7 |6,9 |7,1 |7,4 ... |5,4 |5,6 |5,7 |5,8 |6,0 ... |2,8 |3,0 |3,5 |4,1 |4,7 ... |4,8 |4,4 |3,7 |3,1 |2,6 ... |3,1 |3,4 |3,8 |4,1 |4,2 ... |2,9 |2,7 |2,4 |2,2 |2,2 ... |4,0 |4,0 |4,4 |4,5 |4,5 ... | | | | | ... жылы 2000 ... ... 1 жасқа дейінгі халық саны 1,5%-
ға, 1-4 жас ... ... саны ... 5-9 жас ... ... ... 30-34 жас аралығындағы халық саны ... 35-39 ... ... саны ... 55-59 жас ... халық саны 2,2%-ға,
65-69 жас аралығындағы халық саны 0,7% -ға кеміді.
Ал, 10-14 жас аралығындағы халық саны ... 15-19 жас ... саны ... 20-24 жас ... халық саны 0,4%-ға, 40-44 жас
аралығындағы халық саны 1,1%-ға, 45-49 жас ... ... саны ... жас ... ... саны ... 60-64 жас аралығындағы халық
саны 1,1%-ға және 70 жастан жоғары жастағы ... саны ... 2004 ... жылмен салыстырғанда ұлғайған. Және де осы кестеден көріп отырғандай
халықтар ... ең ... өсім 10-14 жас ... ... Қазақстан Республикасы аумағында 3527000 отбасы ... ... ... ... жағдайын шиеленістірді. ... ... ... іске ... ...... ... және балаларды алғашқы ... ... ... ... бір ... ... процентінің жоғары
болуы. Аборттан кейінгі өлім – ана өлімінің жоғарғы коэффициентіне ... ... ... орыс әйелдері емес, сондай-ақ қазақ ... ... да ... ... бала туу ... нақты төмендеуі байқалады.
2003 ж. мәліметтері бойынша ... ... бала туу ... ... алғанда, 35 жасқа дейін ақталады: бала туудың 90,9% 35 ... ... Орыс ... бала туу жасының мөлшері негізінен, 30 жасқа ... ... ... 84,1% 30 ... ... ... ... әйелдері көпшілік жағдайда, бір екі бала
туумен ғана ... ... ... ... ... үшін отбасы жалпы
санының жартысынан көбі үш және одан да көп ... ... ... Тек қаланың
емес, сондай-ақ ауылдық жердегі әйелдер де баланы аз ... ... ... ... ... шектеу, негізінен бала туу барынша қабілетті ... ... ... байланысты әйелдер мен балалардың денсаулығы
мен өмірін қорғау аса ... ... ... ... жылы неке саны 145686, ал ... саны 41567 ... 2004 жылы
неке саны 96048, ажырасулар 35460, яғни халықтың неке-6,4, ажырасу-2,4
болған. ... 4 жыл ... неке саны ... егер ... ... ажырасудар саны қарқынды өсуде.
Некеге тұрушылар санының қысқаруы байқалады. 2000 жылы ... ... 6,4 ... 2002 жылы 9,8 неке ... яғни осы ... ішінде
некелік 1,7 есе кеміген.
Әрине, әлеуметтік қызметкер жеке отбасы мен оның ... ... ... ол ... ... туындаған қиыншылықтарды өз бетінше
жеке білуге көмектесу мақсатында, иек ... ... ... ... ... мәселелерін шешуде отбасы мүшелерінің шын мүдделілігі,
сол сияқты әлеуметтік қызметкер ... ... ... өз ... шешім
қабылдауға дайындығы орасан зор роль атқарады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... атқарады.
Әлеуметтік қызметтер жұмысының бағыттары:
- психологиялық-педагогикалық, медициналық-әлеумеметтік, заңдық көмекті
жүзеге асыру және кәмілетке толмағандар мен басқа да жастар өкілдеріне
консультациялар беру;
- өздерінің тәни ... ... ... ... ... ... ... көмек;
- жас отбасыларына әлеуметтік көмек;
- еңбек және оқу ұжымдарында жастарды құқықтық қорғау;
- мінез-құлқы ... ... ... қадағалаусыз және
панасыз қалған кәмелетке толмаған азаматтарға әлеуметтік көмек;
- құқықтық насихат, жастардың жұмысқа орналасу, білім беру және кәсіптік
даярлау, бос ... ... ... және ... салаларындағы
құқықтарын іске асыру мүмкіндігі туралы оларды ... ... ... ... ... және ... ... жәрдемдесу
болып табылады.
Мелекеттік органдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жастарға
арналған әлеуметтік инфрақұрылым ... ... және оның ... ... ... Республикасында жастардың әлеуметтік құқықтары:
1) заңдарына сәйкес мемлекеттік медициналық мекемелерде тегін
медициналық қызмет көрсетілуіне;
2) ... оқу ... ... жалпы орта білім және бастауыш
кәсіптік білім алуға, сондай-ақ мемлекеттік білім беру ... ... ... және орта ... ... ... жергілікті мемлекеттік басқару органдарының шешімі ... ... ... ... және ... ... баруға;
4) құқықтық, психологиялық, педагогикалық мәселелері, ... және ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетулерді; мүгедектерді, әскери
қызметтен босатылған әскери қызметшілерді, бас бостандығынан айыру
орындарынан ... және ... ... ... ... тұтынуға;
5) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік атаулы
әлеуметтік көмек алуға әлеуметтік құқықтары бар.
Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жастар ... ... ... ... ... ... ... мен дене тәрибиесін дамытуы үшін
әлеуметтік-экономикалық, құқықтық, ... ... ... ... ... ... ... үшін олардың шығармашылық әлуетін
ашу мақсатында жүзеге асырылады.
2.2 Мүгедектерге әлеуметтік қызмет көрсету жүйесін талдау
Еліміздегі ... мен ... ... ... ... ... көмекті қажет етеді, себебі олардың физикалық, психикалық,
интеллектуалдық мүмкіндіктері олардың қоғамда дұрыс өмір сүруіне кедергі
жасайды. Осы ... ... ... ... ... қолға алынды.
Қазақстанда 388,7 мың мүгедектердің барлық категориялары, соның ... мыңы ... 49,1 мыңы 16 ... дейінгі балалар, 58,8 мың бала
күнінен мүгедектерді құрайды. Соңғы жылдары мүгедектердің ... ... ... ... мүгедектік төмендеген. Бұл ерте мүгедек
реабилитациялау төменгі деңгейде ... ... ... ... ... мүгедектер динамикасы
Сонымен бірге бірінші рет мүгедек көрсеткіш ... ... ... мүгедектер үлесі тұрақты түрде өсіп келеді. 2002 жылы бұл сан 86 ... ... 1999 ... салыстырғанда 4,9%-ға өскен (4-ші кестеде
көрсетілген).
4-кесте Бірінші рет ... ... ... басына)
| |1999ж |2000ж |2001ж |2002ж |
|1 |2 |3 |4 |5 ... рет ... ... ... |55,1 |49,7 |46,1 |40,8 ... ... мың адам | | | | ... ... ... ... саны |3,5 |3,3 |3,1 |2,8 |
| | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... бойынша, мың адам| | | | |
| |5,9 |4,9 |4,8 |4,6 |
|- І топ ... саны |33,1 |27,5 |25,3 |23,8 |
|- ІІ топ ... саны |16,1 |17,3 |16,0 |12,4 ... топ ... саны | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... бөлу, мың | | | | ... |22,5 |20,5 |18,9 |- ... |32,6 |29,1 |27,2 |- ... | | | | ... ... ... жеріне | | | | ... ... мың адам |32,1 |28,5 |26,1 |- ... жер |23,1 |21,1 |19,9 |- ... жер | | | | ... ... қабілеттігіне |44,7 |41,6 |39,6 |35,14 |
|байланысты саны, мың адам | | | | ... ... ... ... мың адам |14,7 |10,9 |8,9 |8,7 ... ... ... еңбекке |81,1 |83,7 |85,9 |86,0 |
|жарамды жастағы мүгедектердің саны, %-бен | | | | ... ... ... ... ... ... ... қорғау мен еңбек министрлігі
Берілген сандар мүгедектер санының ары қарай өсуі халықтың дені сау
өсімінің ... ... ... ... ... ресурстарының өсуіне
әкеліп соғуы мүмкін.
Мүгедектің еңбекке жарамды халық ... ... ... және ... ... ... әсер ... қорғаудың томен деңгейі, сонымен бірге медициналық қызметтің жоғары
құны мен төмен сапасы өз үлесін ... ... ... ... ... ... – 18,6 %-ы ... органдарының
ауруына байланысты, екінші жаман сапалы пайда болулар – 14,1%, ... ... 12,1%, ... ... ...... мамандық жарақаттары мен еңбек салдарынан ... ... ел ... 1,3%-себебі болып табылады.
5-кесте Алғашқы мүгедектік себебтерінің динамикасы (жыл ... ... |2002ж. |2003ж. |2004ж. ... ... |46417 |41560 |38118 ... ... |656 |516 |479 ... сырқау |163 |111 |111 ... ... |6424 |6518 |5524 ... ... жылдамдығы 13%-ын 16 жасқа дейінгі мүгедек
балалар құрайды. Республикада қазіргі 49,1 мың ... ... ... ... ... және 58,8 мыңы ... ... арасында күрт өсуі елдегі ... ... ... яғни өндірістік қоқыстардың ана мен бала
денсаулығына әсері, сонымен ... ... ... ... ... ... берілетін мемелекеттік жәрдемақылардың
көлемі,теңге
|Мүгедектер категориясы ... ... ... |2 |3 |4 ... ... ... және профессионалдық | | | ... ... ... |7АЕК ... |3АЕК ... қызметкерлер, ішкі істер |7210 |4635 |3090 ... ... ... ... | | ... байланысты мүгедек болғандар | | | ... ... |7АЕК |5АЕК |4АЕК |
| |7210 |5150 |4120 ... ... қызмет өтушілер ішінен мұгедектер,| | | ... ... ... ... | | | ... ... | | | ... объектілерде қауіп-қатерге, авария, | | | ... ... жою ... ... ... | | | ... | | | ... экологиялық жағдайларда, соның ішінде |9АЕК |6,5АЕК |5АЕК |
|радиациалық әсер, ядролық жарылыс сынақтар |9270 |6695 |5150 ... ... ... | | | ... ... ішінен мүгедектер жаралану,| | | ... ... алу ... мүгедек болу және|16АЕК |10,5АЕК |7АЕК |
|ішкі істер органдарында қызмет бабында мүгедек |16480 |10815 |7210 ... | | | ... ... ... ... ... |4АЕК |4АЕК |4АЕК |
| |4120 |4120 |4120 ... жәрдемақылардан бөлек мүгедектер жергілікті
өкілеттіліктер мен атқарушы органдардан ... ... ... ... ... мемлекеттік жәрдемақыларға қосымша тұтынушылар бағасын индексі өсуіне
сәйкес;
- жалғыз ... ... ... ... ... ... ететіндерге
қосымшалар;
- демалыс емделу органдарда емделуге жеңілдіктер.
4-сурет 1999-2002 жылдар ... ... ... 8%-ы ғана жұмыс істейтіндер екенін ескерсек (6-кесте)
қалған жұмысқа қабілетсіздер мен жұмыссыздар қазіргі ... ... ... ... екен.
| ... ... ... |ІІІ-топ|
|Бірінші рет мүгедек болып |4820 |4581 |23842 |12397 ... | | | | ... ... ... ... |21,2 |14,5 |21,3 |23,7 ... % | | | | ... ... ... ... |130771 |6552 |76860 |47359 ... ... болып танылғандар ішінде |3,7 |06 |09 |8,6 ... ... ... % | | | | ... ... санындағы жұмыс |7,9 |6,3 |5,8 |11,7 ... ... % | | | | ... ... тап болатын проблемалардың ішінде, келесі
негізгі топтарға бөлуге болады:
- жұмыспен қамтылудағы ... ... ... ... ... ... шектеулер және әлеуметтік-мәдени қажеттіліктерін
қанағаттандырудағы шектеулер;
- мүгедектерді реабилитациялауда ... ... ... ... мен ... көлемі;
- мүгедектерді тұрғын үйлерге қол жеткізе алмады;
- елдің қоғамдық-саяси өміріне қатысудың әлсіздігі.
Қазақстан ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік қолдау ... ... ... ... Республикасының 2005 жылы 13
сәуірдегі «Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік ... ҚР 1999 ... 5 ... № 365-1 «Қазақстан Республикасындағы
мүгедектігі, асыраушысынан айырылу және жасына байланысты ... ... ... 2002 ... 11 тамызындағы «Мүмкіндігі
шектеулі балаларды ... және ... ... және ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2001 жылы 29
желтоқсан № 1758 ... ... ... ... ... және ... нормативтік актілермен өткізілуде.
Мүгедектерге мемлекет тарапынан әлеуметтік көмек жәрдемақылар, протез-
ортопедиалық заттар және аяқ-киіммен ... ету, ... ... ... дыбысты үлкейтетін аппаратуралар ... ... ... және ... да реабилитациялау
құралдарын қамту, интернаттық мекемелерде бағу ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді
әлеуметтік қорғау туралы» Заңымен ... ... ... ... бюджет құралдары ішінде қосымша мүгедектерді әлеуметтік қорғауды
жүзеге асыру, соның ішінде мемлекеттік жәрдемақыға қосымша төлеу, жалғыз
басты ... ... ... ... ... ... ... елдерге жеңілдік беру.
Елде мүгедектерге медициналық-әлеуметтік көмек көрсетуде 72 ... ... ... онда 16,5 мың ... ... қарттар және
еңбекке жарамсыз мүгедектер тұрады, соның ішінде 2,9 мың мүгедек ... ... ... ... интернат-үйлері (жыл соңына)
| |2001ж |2002ж |2003ж |2004ж ... ... ... ... ... |16,5 |16,5 |17,0 ... | | | | ... және ересек мүгедектерге арналған интернат үйлері ... ... саны |51 |52 |53 |56 ... ... мың |13,5 |13,4 |13,4 |13,9 ... ... саны, мың адам |11,8 |12,2 |12,9 |13,6 ... ... ... ... ... ... ... саны |17 |17 |17 |17 ... ... мың |3,2 |3,1 |3,1 |3,1 ... ... ... мың адам |2,9 |2,7 |2,7 |2,9 ... ... ... ... ... ... ҚР
әлеуметтік қорғау мен еңбек министрлігі
Мүгедек балалар, отбасында ... ... ... беру ... ... жоқ ... психологиялық-медициналық консультация
қарттар мен 3160 үйде оқытылады ... ... ... мен ... ... әлеуметтік қолдау үшін үйде әлеуметтік көрсетудің 327 бөлімшесі
жұмыс жасайды, 32,7 мыңға қызмет ... ... 7 ... ... ... ... шегінде жыл сайын республикалық
бюджеттен мүгедектермен ардагерлерді сауықтыруға ... ... ... қызметтерді Алматы қаласындағы «Ардагерлер»
республикалық пансианаты, Павлодар облысындағы «Мойылды» ... ... ... ... және Бурабай курорттық зонасында
орналасқан «Жеке-Батыр» қызмет ... ... ... құру үшін ... жан-жақты интеграциялауы мүмкіндігін жасау үшін
Қазақстан Республика үкіметінің 2001 жылы 29 желтоқсандағы № ... ... ... ... ... бекітілді.
Бағдарлама мүгедектерді реабилитациялау жүйесін құруға бағдарланған, өмір
сүру жағдайына қарамастан мүгедектік деңгейін ... ... ... ... алдын алу үшін Қазақстан Республикасының
«Мүмкіндігі шектеулі балаларға ... ... ... ... Заңы ... Заң ... медициналық-
педагогикалық түзетудің формалары мен әдісін анықтайды. Ауытқулары бар
балаларды ... ... ... білімі және әлеуметтік қызмет
көрсету, реабилитациялық ... ашу, ... ... ... оқыту, еңбек сыйақыларымен байланысты ... ... ... ... ... ... ... алдын
алу болып табылады.
2010 жылға ... ... ... ... жоспарында дамуында
авытқулары бар балаларды орта кепілдендірілген білім беру конституциялық
қол ... ... ету ... ... Арнайы білім ... ... ... ондай балаларға елде қарапайым мектептерде
оқыту тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... слнымен бірге балаларды яғни қарап және арнайы
мектептерде оқуға мүмкіндігі жоқтарға ... ... ... ... ... ... емес ұйымдардың қызметі
(МЕҰ). Қазақстанда ... ... ... ең ... ... МЕҰ ... 200 ... 90-ға жуығы мүгедектермен тікелей жұмыс істеуге
біріккен (60%), ... ... ... осы ... ... Бірақ қаржыландыру қызметтегі көлемі, мүгедектерге МЕҰ ... және оны ... ... соғады.
Мүгедектерге МЕҰ құрудың заңды базасы Қазақстан Республикасының
«мүгедектерді әлеуметтік қорғау» ... ... ... ... ... «мүгедектердің құқығын қорғау, мүддесін ескеру, өзара қолдау
көрсетуді атқарушылар қөоғамдық ... ... ... бар, ... ... ... ... заңымен бекітілген әртүрлі қорлар.
Сонымен республикада республикалық мүгедектер қоғамдарымен олардың
облыстық бөлімшелері, Қазақстандық ... ... Ести ... ... ... ... ... қорғау «Бибі-Ана»
қоғамы, әлеуметтік адаптациялау және ... ... ... ... бар жасөспірімдерді реабилитациялау. Центр-Сатр, «Кеңес»,
«Лига», «Ақбота», яғни мүгедектермен психофизакалық ... ... ... ... ... ... ... аассосиайиясы, «Қазақстан
мүгедектері» мен мемлекеттік емес ұйымдар заңды тұлғалардың бірігуі тағы
басқа жатады.
Көпшілік ... ... ... ... жеке меншік
мекемелерін аша отырып, мүгедектерді жұмыс орнымен қамтуға ... ... ... ... көп ... ... бар. ... мүгедектер, түймелер, металл үлгілерін, қыстырғыштыр, қақпақтар,
тығындар, ... ... ... және тағы ... заттар жасап шығарады.
Құлағы естімейтіндер қауымдастығында талдарды ... ... бар, ... шығарады. Психофизикалық дамуы бұзылған ... мен ... ... лигасы өзінің қорғауындағыларды бау-бақшамен қамтыған.
Мекемедегі мүгедектердің жалақысы жоғары ... бар ... 7-8 ... Кей ... ... ... төленбейді, орнына гуманитарлық көмек
беріледі – ... ... ... мекемелері жиі рентабельдік емес
болып тұрады. заңнамада мынадай норма тұрақтанған. кәсіпорындарда ... ... тек қана ... ... ... жұмыс істейтін
мекемелер алады. Бірақ тәжірибеде көрсеткендей, егерде мекемеде 35%-ға жуық
мүгедектер жұмыс істейтін болса, ол ... ... ... ... мүгедектерді біріктіруші 200-ден астам
ұйымдар бар. Олардың өзара келіспеушілігі ... өте ... ... ... ... сол ... ... және қорғау тенденциясы
қалыптасуда. Мүгедектердің жағдайымен айналысатын көпшілік мекемелер білім
алу жөніндегі конституциялық құқығын қорғауға, ... ... ... ... ... ... тырысады. Мүгедек әйелдер қоғамы «Бибі-Ана» және
мүгедек балалар ата-аналар ассосиациясы (АРДИ) көп ... ... ... ... заң ... ... ... жеңіп, 200-
ден астам мүгедек балалардың ... ... ... ... ... ата-аналар ассосиациасы (АРДИ) күнделікті мүгедек балалармен
емдеу және ... ... ... (5 пен 20 жас ... ... ... жағдайда қызметкерлердің әлеуметтік
қорғалуын арттыру және әлеуметтік сақтандыру проблемасының шешімін ... ... ... ... ... ... Тұжырымдамасы»
әзірленді. Еңбек қабілетінен айырылған және ... ... ... ... ... ... ... құрылымды енгізуді
көздейді. Бірінші деңгей – бюджеттің ... ... ... беру ... ... ... қарай).
Екінші деңгей – міндетті әлеуметтік сақтандыру ... ... ... зейнеткерлік жасқа жеткенге дейін қосымша ... ... ... ... үшін ... ... ... Әлеуметтік сақтандыру жүйесінен төленетін төлемнің мөлшері
белгілі бір уақыт ... ... ... ... ұзақтығы мен
еңбек қабілетін жоғалтудың дәрежесіне немесе асырауындағы жандардың санына
қарай орын басу ... ... ... ... міндеттерін орындау кезінде жазатайым ... ... ... ... қабілетін немесе асыраушысын жоғалтқан жағдайда
сақтандыру ұйымдарынан ... ... ... ... ... қарастырылады (үшінші деңгей).
2.3 Халықтың әлеуметтік - әлсіз топтарына мемлекеттік көмек жүйесі
Қазақстан Республикасының «Күнкөріс ... ... ... ... ... анықтама беріледі, ол халықтың ең төменгі
қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ... ... шегі ... Осы «кедейшілік шегі» аз қамтамасыздандырығандарға (табысы
аздарға) ... ... ... ... ... ... болып
табылады және ол мемлекеттің ... ... ... «Кедейшілік шегін анықтау тәртібі туралы
Үкімет Қаулысына сәйкес Қазақстан Республикасының еңбек және ... ... ... 2000-2001 жылдарда республика бойынша
«кедейшілік шегін» күнкөріс минимумының 38 % деңгейінде ... ... ол ... ... 40 %-ын ... жылы 1,137 ... жуық қазақстандықтар Қазақатан
Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» Заңына ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
көмек алғандардың тең жарымынан астамы - 18 жасқа дейінгі балалар ... ... – 18,3 % және ақы ... ... ...... ... Атаулы әлеуметтік көмекті алушылары, %
«Қазақстан Республикасында зейнеткерлік қамсыздандыру туралы» ... 1999 ... 1 ... ... ... асыраушысынан айырылуға,
жасына (қажетті стаждары жоқ), ... (1,2,3 ... ... жастан мүгедектер) байланысты әлеуметтік зейнетақылар ... ... ... жәрдемақылар жүйесіне ауыстырылдығ яғни олар
зейнетақылар емес, ал мемлекеттік ... ала ... ... және ... ... ... министрлігінің мәліметтері
бойынша, мемлекеттен әлеуметтік жәрдемақы алатын мүгедектердің жалпы саны,
асыраушысынан айрылған және ... ... (бір ... ... ... қорғау және еңбек органдарында тіркеуге тіркелгендер 2004 жылдың
басына 786,4 мың ... ... ... ... мөлшері мүгедектігіне
байланысты – 4178 тенге, асыраушысынан айрылуына байланысты – 3142 ... ... – 2616 ... ... ... әлеуметтік жәрдемақының
орташа мөлшері 3647 теңгені құрайды немесе ... ... осы ... ... ... ... ... саны және жасына қарай, мүгедектігіне және
асыраушысынан айрылуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... |
| ... | |
| | ... ... ... | ... |ның |не |ң |ан |ң |
| | | ... ... |орташа |айрылуына |орташа |
| | | ... | ... ... ... |
| | | ... | ... | ... ... ... |786426 |15470 |2616 |391311 |4178 |379645 |3142 ... ... |41055 |526 |2616 |19501 |4086 |2128 |3181 ... ... |36074 |701 |2616 |14265 |4179 |21108 |3047 ... ... |87776 |2703 |2616 |44962 |4109 |40111 |3055 ... ... |28674 |392 |2616 |11601 |4181 |16681 |3036 ... облысы |79636 |1489 |2616 |41483 |4362 |36664 |3204 ... ... |52758 |1280 |2616 |24891 |4220 |26587 |3067 ... облысы |35336 |383 |2616 |17898 |4038 |17055 |3107 ... ... |72894 |488 |2616 |37499 |4211 |34907 |3188 ... облысы |40411 |927 |2616 |17819 |3971 |21665 |3170 ... ... |40116 |761 |2616 |19725 |4151 |19630 |3016 ... ... |18322 |430 |2616 |8349 |4383 |9543 |3198 ... ... |36740 |422 |2616 |19124 |4180 |17194 |3263 ... ... |887 |2616 |23033 |4093 |17560 |3223 ... обл. |117410 |3487 |2616 |58386 |4019 |55537 |2909 ... ... |13274 |212 |2616 |6913 |4457 |6149 |3675 ... ... |44470 |382 |2616 |25862 |4536 |18226 |3830 ... ... ... ... жүрген әлеуметтік
қамсыздандыру жүесі ... ... ... ... ... асыраушысынан айрылған адамдарды ... өзге де ... ... ... ... бюджеттің
есебінен жүзеге асырылады.
Бүгінде әлеуметтік қамсыздандырумен 3,5 млн. артық адам (немесе барлық
халықтың 23,6%) қамтылған.
2004 жылы ... ... ... ... (жоспар) 1999
жылмен салыстырғанда бір жарым еседен астамға көбейді.
Бұл халықтың табысының едәуір көбеюіне мүмкіндік берді, оны ... ... ... ... 1999 жыл мен 2004 жыл ... ... ең төменгі мөлшері 2,5 есеге (2605 теңгеден 6600 теңгеге
дейін);
- зейнетақының ең ... ... – 1,9 ... (3000 ... ... ... ... жалақы – шамамен 2 есеге (11864 теңгеден 26048 ... ... ... орташа мөлшері – 2 есеге (4104 теңгеден 8529 ... ең ... ... ... – 1,5 ... (3394 ... 5394 теңгеге
дейін);
- мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың орташа мөлшері – 1,3 есеге
(3441 теңгеден 4670 ... ... ... ... ... жалпыға бірдей қол жетімділігін және
қоғамдық жағынан қолайлы сапасын қамтамасыз ету ... ... ... ең ... әлеуметтік стандарттар: ең төмен күнкөріс
деңгейі, жалақы мен зейнетақының ең төменгі ... ... ... мен ... ... әлеуметтік қызметтерді ұсыну нормативтері
және тағы басқа белгіленді және қазіргі уақытта пайдаланылып жүр.
Алайда қазіргі қолданылып жүрген мемлекеттік ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайларды көрсетпейтін болды және
олардың арасында қажетті жүйелі өзара байланыс жоқ. ... ... ... ... ... және ... ... төлеудің жүйесімен өзара байланысының жоқтығынан жұмыс істейтін адамдар
мен ... ... ... ... ... арасындағы тиісті
байланыстар жоғалып кеткен. Осыған байланысты ... ... ... ... ... басталып та кетті.
Әлеуметтік қамсыздандыруда зейнетақы жүйесі ерекше орын алады. Елде
реформалау нәтижесінде аралас зейнетақы ... ... ... ... ... ... ынтымақты негізде зейнетақы
төлемдерімен қамсыздандырылады. Жыл сайын зейнетақыны арттыру жүргізіледі
және соңғы ... ... ... ... ... тұтыну бағалары
индексінің өсімінен озып кетті.
2003 жылы индекстеуден басқа зейнетақыларды саралап ... ... ... маусымнан бастап 1055,0 мың ... ... ең ... ... ... ... саны үш ... ал 450 мыңнан астам адам ең ... ... ала ... 2004 ... 4 қаңтарында зейнетақының ең төменгі мөлшері ... ал ... ... ... 8335 ... ... ... оң өзгерістер бола тұрса да зейнетақыларды ... ... ... ... Ең бастысы-зейнетақымен
қамсыздандырудың деңгейі салыстымалы ... ... әлі де ... күйінде
қалып отыр.
Ынтымақты зейнетақы жүйесімен қатар 1998 ... ... ... ... жинақтау қағидатына негізделген қамсыздандырудың жалғыз
түрі жинақтаушы ... ... ... және ... келеді. Қазіргі
уақытта жинақтаушы зейнетақы қоры азаматтардың 6,5 млн. ... ... ... ... ... ... ... бойынша)
сипатталады. Зейнетақылық қызметтер ... ... ... қоры мен 15 ... емес ... қоры бар. Жұмыс істегелі
бері оларда 415,2 млрд. теңге зейнетақы жинақтары, соның ішінде 115,7 ... ... ... ... ... бірге жинақтаушы зейнетақы жүйесінде де бірқатар проблемелер
баршылық: жинақтаушы зейнетақы қорының қызметтерімен ... әлі ... ... ... ... ... ... кемалым азая
түскенімен, ол әлі де жоғары ... ... ... ... ... де ... емес.
400 мыңнан астам мүгедекті мемлекет әлеуметтік қамсыздандыруға алып
отыр. Бұл ретте әрбір үшінші мүгедек еңбекке жарамды ... ... ... ... асады, олардың көпшілігінің кемістігі туа ... ... ... ... деңгейі азайғанымен, әлі де жоғары күйінде қалып отыр.
1998 ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жалпы ауруы салдарынан мүгедектігіне байланысты зейнетақы
жалақысы ескеріле отырып, мүгедектік басталған уақыттағы ... ... ... ... ... ... ... байланысты зейнетақы –
еңбек өтіліне қарамастан, бірақ жалақысы ескеріле отырып тағайындалатын
еді.
1998 жылдан ... ... ... ... бойынша,
асыраушысынан айрылуы жағдайы бойынша және жасына байланысты берілетін
мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар ... ... ... ... ... ... ... мөлшері еселенген айлық
есептік көрсеткішке (одан әрі-АЕК ) сәйкес белгіленеді, ал олардың өсуі оны
индекстеу есебінен жүргізіледі.
Жалпы аурудан ... ... ... ... 2004 ... ... мүгедектер үшін 7720 теңгені; ІІ топтағы мүгедектер үшін ... ... ... ... 2005 жылы ... ... ... І топтағы мүгедектерге -3АЕК (2895 теңгеге); ІІ
топтағы мүгедектерге -2,5 АЕК-ке (2412,5 теңгеге); ІІІ ... ... ... (1930 теңгеге ); 16 жасқа дейінгі мүгедектерге 3 АЕК-ке ... ... 2005 жылы ... әлеуметтік жәрдемақылардың
орташа мөлшері 6700 теңгеге ... ... 50%-ға ... ... ... Отан ... ... мен қатысушыларына арнаулы мемлекеттік
жәрдемақылардың ... 15 АЕК ... ... және 30 мың ... материалдық көмек көрсетіледі.
Алайда, мүгедектер үшін күнкөрістің жалғыз көзі ... ... ... ескергеннің өзінде мардымсыз. Бұл проблема
міндетті әлеуметтік сақтандыруға көшу ... де ... ... алып ... үшін де, биресми секторда жұмыс ... ... де ... ... ... ... ... сәйкес әлеуметтік қамсыздандыру және
мүгедектерді оңалту жүйесін жақсарту мақсатында облыстар мен Алматы ... ... ... ... медициналық-әлеуметтік сараптама
(МӘС) қызметі Қазақстан Республикасының Еңбек және ... ... ... ... ... ... жеңу үшін қазіргі қолданылып жүрген
шаралар мүгедектерге олардың жоғалтқан тіршілік ету функцияларының ... ... ... ... алуға жеткілікті көңіл бөлінбейді,
мүгедектерді оңалту көрсеткіштері де төмен ... ... ... Сондықтан да
қазіргі уақытта МӘС қызметін нығайту, бірыңғай оңалту технологиясын ... ... ... және ... ... оны іске ... ... өміріне басқа азаматтармен теңдей ... ... ... өзге ... да: ... айрылған адамдар, жаппай
саяси қуғын-сүргіндер, Семей сынақ полигонындағы ядролық ... Ұлы Отан ... ... мен ... Чернобыль АЭС-
ындағы аварияның зардаптарын жоюға қатысушылар және басқалар да ... ... ... ... жеңуіне мүмкіндік бермейтін әлеуметтік
қамсыздандырудың негізгі проблемасы халықтың осы топтарының әлеуметтік
жәрдемақылар деңгейінің төмендігі болып табылады.
Бұл жағдайда ... ... ... үшін аз ... ... ... пен ... көрсетеді. Елде әлеуметтік
қамсыздандыру жүйесін реформалау барысында барлық ... ... аз ... ... ... жасауға ауысу жүзеге
асырылады. 2002 жылы елде жан басына шаққандағы табысы кедейлік деңгейінен
де төмен (кедейлік шегі ... ... ... анықталады және қазіргі
уақытта оның мөлшерінің 40% құрайды) отбасыларына атаулы әлеуметтік ... ... ) ... ... ... ... Аз ... алушылардың есебін жүргізу ретке келтірілді, және АӘК
автоматтандырылған ... ... және аз ... отбасылар бойынша
бөлінген дерекқор жасалды.
«Мемлекеттік атаулар әлеуметтік ... ... ... ... іске ... нәтижесінде жан басына шаққандағы табысы
кедейлік деңгейінен де төмен аз қамтылған ... саны ... ... ... ... 2004 жылдың 1 қаңтарында 6,6%-ға (немесе 859,8
мың адам).
Кедейлік, жұмыссыздық және АӘК ... ... ... ... АӘК ... ... бөлігі балалар (2003 жылы
олардың үлесі 60,3% немесе 518,6 мың адамды құрады). АӘК ... ... ... ... ... айналысатындар, жұмыссыздар, мүгедектер,
зейнеткерлер, өз бетімен жұмыспен қамтылғандар, жұмыс істейтіндер ... ... ... ... санатына қатысты тиісті шаралар: баяу-
материалдық көмек; белсенді-жұмыспен қамтуға жәрдемдесу, ... ... ... ... рынок талаптарына бейімдеу қолданылады.
Аз қамтылған азаматтар құрамында балалардың үлесі басым екендігін
ескерсек, аналар мен балаларды ... ... ... ... ие ... үшін 2003 ... 1 ... бастап бала туғанда отбасының табысына
қарамастан республикалық бюджеттің қаражаты есебінен 15 АӘК мөлшерінде
біржолғы ... ... ... ... ... ... енгізу
жөнінде ұсыныстар әзірленуде.
Соңғы жылдары еңбек рыногының ... ... ... ... ... азайып келе жатқанымен ... ... 2004 ... қаңтарда 6862,8 мың адам еңбек
қызметімен қамтылды, оның ішінде ... ... саны 4219,8 ... ... Жұмыспен қамтылғандардың жартысынан астамы ірі және орта
кәсіпорындарда ... ... ... ... агенттігінің деректері
бойынша 1999 жыл мен 2003 жылдар аралығындағы кезеңде жұмыссыздық 4,7%
азайды және ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті органдар тіркеген жұмыссыздар саны азайып
келеді. ... 2004 ... 1 ... 2002 ... ... ресми
жұмыссыздық 25%астамға азайды. Жұмыссыздар құрылымында әрбір екінші адам
әйел, ... ... 15-39 ... Жұмыспен қамту проблемасы біржақты
өнеркәсібі бар ... мен ... ... ... ... ... ... рыногы жағдайының млниторингін ... ... ... мен ... бөлінісінде жұмыс күшіне деген нақты ұсыныс
пен сұранысты ... ... ... жасалды. Қазіргі күні ұсыныстың
сапасы мен кәсіптік-біліктілік ... ... және ... ... қабілетінің төмендігі себебінен жұмыс күші жергілікті еңбек
рыноктарында тапшы бола ... да оған ... ... ... бар
екенін талдау көрсетіп отыр. Жұмыспен қамту орындарының ай сайынғы банкі 15-
17 мың бірлікті құрайды. Алайда кәсіби белгісі бойынша жұмыс ... ... ... ... ... бір бос ... ... айына орташа 9-
10 жұмыссыз үміттенеді.
Білім беру қызметін көрсету ... ... ... жедел ілесе
алмайтын болып шықты ал бұл білікті жұмысшы кадрларға тапшылық проблемасын
шешуге және ... ... ... ... пен ... ... жоюға мүмкіндік бермейді.
Кедейлікті азайтудың 2003-2005 жылдарға арналған бағдарламасын, Ауыл
жылын өткізу жөніндегі іс-шаралардың жоспарын іске асыру ... ... ... ... ... жақсарды. 2003 жылы елде 244,3
мың жұмыс орны (2002 жылы-211,5 мың), соның ... 60% ... ... ... ... ... ... жәрдемімен өтініш
жасағандардың (2002 жылғы 148,6 мың адаммен салыстырғанда 154,6 мың ... ... ... ... 2002 ... ... ... жұмысқа орналасқандардың саны 20,6%-ға ... ... ... уәкілетті органдарға өтініш жасағандардың жартысынан астамы
қоғамдық жұмыстарға қатысады.
Жұмыссыздардың біраз бөлігі ... ... ... және ... ... 2003 ... ... ғана 25 мыңнан астам адам ... ... ... ...... ХАЛЫҚТЫҢ ӘРТҮРЛІ КАТЕГОРИЯДАРЫМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫ
ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Әлеуметтік жұмысты ... ... ... маңызы
Шет елдегі әлеуметтік жұмыс туралы жазғанда ... ... ... АҚШ пен Канада жайлы болады. Дегенмен, әр елде әлеуметтік ... ... мен, ... ... ... ... Америка құрама Штатында халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің
айрықшалылығы оның бөлшектенуінде. Бұл әртүрлі әлеуметтік бағдарламалардың
түрлі деңгейлерінің саны ... ... ... федералды, шататтық,
жергілікті. Осы жүйенің артықшылығы, ... ... ... ... ... ... және оперативті жүзеге асыруына мүмкіндік
береді.
Әлеуметтік сақтандыру және мемлекеттік көмек ... ... ... ... 2 ... формасы болып табылады.
Олардың арасындағы негізгі ... ... ... ... қорлары жұмысшылар салықтарының есебінен ... ... ... ... ... қордан пайыздық үлеспен), және
еркін мамандардан, дәрігерлер, діни ... және т.б. ... ... ... мемлекеттік, штаттық және жергілікті билік органдарының қаржы
бөлу қорларының есебінен.
1935 жылы АҚШ-та әлеуметтік сақтандыру Заңы ... ... ... қабылданды – қартаюы бойынша зейнетақы және ... ... ... ... ... (ең бірінші кезекте мүгедектер және
жетімдер) көмек көрсету ... ... ... – асыраушысынан айырылуы
бойынша бойынша зейнетақы, жұмыссыздық бойынша, ... ... ... 65 жастан жоғары адамдарға ... ... ... ... күші жеке ... ... де қатысты. Темір жолшылар, федералды азаматтық қызметкерлер
үшін әлеуметтік сақтандырудың ерекше ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқа еңбек етуші
категориялар мемлекеттік сақтандырумен қамтылмаған.
Штат деңгейінде ... ... ... басқа өндірістік
жарақат немесе кәсіби ауру жағдайларына байланысты сақтандыру түрлері бар.
Компенсация (өндірістік жарақат бойынша, қайтыс болу және т.б.) ... ... ... және ол ... жеке сақтандыру
компенсацияларымен төленеді.
Кедейлерге көмек ... ... ... ол елде ХХ ғ. ... ... және де ол ... ... ... ... тұрмыстық және медициналық көмекке мұқтаж балалы отбасыларға ... емес ... ... ... әйел ... жұмыссыз адам) қолдау
көрсетуге бағытталған.
АҚШ- тағы мемлекетпен кепілденген табыс «кедейшілік ... ... ... ... ... ... есебінен реттеліп отырады және ... ... ... ... ... алады.
Азық-түлік көмегінің басты жолы мұқтаж адамдарға ... ... ... асырылады. Оларды «Кедейшілік шегі» табысының
125% -нан аспайтын табыс көзі бар ... ... ... Талондар
оларға тегін немесе төмен бағамен беріледі. Азық-тұлік ... ...... шығындары, 1 жасқа дейінгі баласы бар аналарға көмек және
т.б.
АҚШ-та тұрмыстық субсидиялар (жәрдем ақша) төмен ... ... оның ... отбасына шаққанда жылына орта шамамен 2000 долларды
құрайды.
Елдегі мемлекеттік сақтандыру жүйесі жеке ... ... оның екі түрі бар – ... орны ... ... және
индивидуалдық.
Елдің көптеген жұмыскерлері үшін маңызды мәні бар. Жеке зейнетақымен
қамсыздандыру жүйесімен 40 ... жуық ... мен ... ... ... мен ... жарналарынан
жиналады. Жеке зейнетақының мемлекеттіктен айырмашылығы, ол жұмысшыларға
бір фирмада ... 10 ... ... бар ... ... ... зейнетақы – жұмыс орнына байланысты емес.
АҚШ-та сонымен қатар қосымша төлемдер (демалысқа төлеу, жұмыссыздық
бойынша ... ... ... ... ... үшін және заң ... субсидиялар) кеңінен таралған.
АҚШ-та басқа елдермен ортақ ... ... жеке әр ... ... ... ... ... және түрлерін атап кетуге
болады.
Қамсыздандырудың белгілі бір үлесін елдің жергілікті ... ... ... ... ... үшін ... және т.б. ... елдердегі
сияқты АҚШ-та да үйде қарттарға көмек көрсету түрі ... ... ... интернат үйлерінде, күндізгі ауруханалар, кезеңдік емдеу
курстары сияқты жаңа қызмет ... ... жиі ... ... ... мен мүгедектерді тұрмыспен-баспанамен
қамсыздандыруға бөлінуде. Американдық ғалымдар зерттемелері көрсеткендей,
30 млн. ... 1/4 ... 65 және одан ... жастағы халықтар
әлсіз.Үйге түскі ас әкелу, жуындыру, шаш қысқарту, киімдерін ауыстыру, ... ... ... ... ... ... шаралар ұйымдастыру
және т.б. Қарттарға көмек көрсету түрлері ... ... ... үшін бейімделу, дайындығы (түрлі техникалық және басқада
заттарды қолдануды ... ... ... ... ... үйрету,
транспорттық қызметтер және т.б.) қарастырылған.
Басқа мемлекеттердегі ... ... да қарт ... ... ... бар. ... ХХ-шы жүзжылдықтың, 80-ші
жылдарының бас ... ... ... ... ... үшінші
қарттар үйін қажетті қауіпсіздік пен сапа стандарттарына сай болмай шықты.
Мұның себептерінің бірі: көптеген ... үйі жеке ... ... ... ... қажеттіліктерін лицензиялау мен инспекциялауға
(тексеруге) мәжбүр.
Американдық зерттеушілер көрсеткендей, тағы бір мәселе – ... ... 12%) ... ... ... ... үштен
бірі кететіндігі. Ал 30 миллионнан астам жасырақ азаматтардың денсаулық
қамсыздандырулары жоқ. Сондықтан аға буын өкілдері не ... ... ... ... ... тағы да көбейтуге талпыныс ұрпақтар арасындағы тартысты
тереңдетуі мүмкін, ал бұған жол беруге болмайды.
Елде балалармен жүргізілетін әлеуметтік ... ... аз ... ... ... ... балаларға (аз қамтамасыз етілген
жанұяларға тегін) мынадай ... ... ... ... оқытуға
арнайы топтар ұйымдастыру, жұмысқа тұруға көмек көрсету; күндізгі және
кешкі уақытта ... ... ... ... ... ... қалалық денсаулық орталықтарында, тұрмыс құрмаған аналарға қызмет
көрсетуді ұйымдастыру; ... ... ... ... құру және ... асырап алушы жанұямен жұмыс, баланың жаңа
жанұяға бейімделуін ... ... ... ... әлеуметтік көмек
көрсету ата-аналарына үй шаруашылығын жүргізуге ... ... ... және т.б. Мұндай қызметтер белгілі ақыға басқа жанұяларға да
көрсетіледі. Төтенше ... ... ... ... ... ... ... қамқорлық жасауды міндетіне алады. Балалар әлеуметтік
қызметі міндетіне жетім балаларды асырап алу мәселелері де кіреді.
Әлеуметтік қызмет ... ... ... ... ... үйлерімен қатар, мамандандырылған стационарлық пен диспансерлік
(емханаларда) және де амбулаториялық көмек көрсетеді.. Әсіресе, ... мен ... ... ... ... ... жа ... мемлекеттеріндегідей, үйлері жоқ ... ... ... ... ... жұмыс жүргізіледі: баспаналар
(жетімхана) мен жатақханалар қызмет жасайды; жеке және ... ... ... ... баланы жанұяға қайтару мақсатында ата-аналармен
сұхбат жасау; балалармен ... ... ... ... ... ... ... жас қашқындарға тегін қызмет көрсететін, сенім телефондары»
жұмыс жасайды.
Кәмелетке толмаған заң ... мен ... ... ... ... бірқатар бағдарламалар негізінде
құрылады: полицияның базалық бағдарламасы (олар, ... ... ... мақсатында полициялық атлетикалық клубтары қызметін
қарастырады); кәмелетке толмағандар істері соттарының базалық бағдарламасы
(олар, ең бастысы, ... ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді: қалыпты және қиын, ... ... жылы ... ... ... ... ... делдал қызметін
атқарады және қызмет көрсету ұйымдары жұмыстарын кәмелетке толмағандар
сұраныстарына сәйкес ... білу ... ... ... ... ... ... Калифорнияда және басқа штаттарда) өздері қызмет
көрсетеді.
АҚШ-та ... ... екі ... бар: жабық бостандықтан
айыру орны және ... ... ... Жасөспірім шартты түрде сотталған
кезеңінде оған ... ... алу ... да ... ... толық емес жанұямен әлеуметтік жұмысты алсақ, онда мемлекеттегі
«әріптессіз ... ... ... ... ... мен өзара көмек
топтарының кеңінен дамуын адамды біріктіреді, олардың көбі- (65%) ... ... ... ... ... ... қолдау топтары 12-15 адамнан тұрады. Көрсетілген топтар
жұмыстарының басты ...... ... ... ... күндері
мен демалыстарды өткізуге көмек көрсету, түрлі мәселелерді ... ... ... және ... ... ... ... бірі мемлекеттік нәсілдік
пен аз ұлттықты (этникалық азшылық) әлеуметтік қорғау ... қала ... ... ... ... ... ... жатады, олар,
негізінен алғанда, қара нәсілді американдықтар, ... ... ... ... ... ... ... 1993ж.)
көрсетілгендей тәуелсіздікті жариялаған уақыттан бері экономикалық өмірдің
«бағаналы жолынан» жүйелі кемсіту (дискриминация) мен бөлектеу, ... ... мен ... бар. Көпшілік қаранәсілділердің өмір сүру
жағдайы ерлер, сонымен қатар сәбилер мен балалар арасында өлімнің ... ... ХХ –шы ... 90-шы ... ... осы топ
тұрғындарындағы жалғыз басты аналар ... ... ... өсті ... 22% -дан 1990 ж. 44%-ға ... ... ақ ... арасында
жалғыз басты аналар саны да өсті, бірақ олар ... ... ... болды. Ал қара нәсілді аналардың балаларын жалғыз
тәрбиелеуінің себебі, көбіне, ... ... ... ... ... және ... ... кеңінен таралған
кедейлік және жұмыссыздық өте жағымсыз жағымен отбасы ... ... ... ... әсер ... ... бұзылуы,
жұмыссыздық әсерінен алған стресс, маскүнемдік, психикалық ауру, өзін-
өзі ... ... ... ... ... және ... теріс көріністерге түрткі болды.
Ұлттық азшылықпен тәжірибелік ... «қос ... ... оның ... бір ... ірі ... құрылымына сәйкес
құндылықтарды, көзқарастар мен мінез-құлық ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... отбасылық және қоғамдық ортасына
қатысты аналогиялық мінезімен ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмысқа тән құндылықтардан, ... ... ... ... ... тұрғыдан жақындаудан,
төртіншіден, тәжірибеден құралады. Басқаша ... бұл ... ... ... ... ... негізі мен әдістерін
үйренудің қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ең ... арналған бағдарлама деңгейінде іске асырылады, сондықтан бұл елде
мемлекеттік емес ... ... ... ... ... қазіргі зерттеушілер үшін әлеуметтік жұмыстың мәнісін
айқындауда АҚШ ... ... ... ... ... жақын: әлеуметтік жұмыс – жеке адамға, топқа немесе қауымға
берілетін көмек немесе олардың ... ... ... ... ... және осы мақсаттарға жетуге жақсы қоғамдық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмысты, халықтың өнегелілігінің
әлеуметтік негізіне қызмет ететін мамандықпен байланыстырады. Әлеуметтік
жұмыс саласы ... ... ... ... ... бүгінде АҚШ
әлеуметтік жұмыскерлер қызметі көптеген ... ... ... ... ... ұйымдары, мектептер, денсаулық күту
орталықтары, бала мен отбасын қорғау ... ... ... ... және ... реттеу орталықтары мен жеке іс-тәжірибе.
Әлеуметтік қызметкерлер – ұлтына, әлеуметтік-экономикалық ... ... ... балаларды және одан үлкен жастағы адамдарға ... тағы ... ... ... тәжірибесі көптеген қызмет түрлерін
қамтиды.
АҚШ- тағы ... ... ... ... ... ... ... көрініс табатын қызметтің көптеген түрлерін қамтиды.
Әлеуметтік жұмыстың түрлі нұсқалылығы мен кешенділігі ... ... деп ... ... ... ... ... негізінде келесі төрт тұжырымдық облысты
қамтитын құрамдық элементтер тұрады: ... ... және ... ... ... бағыттың этикасы мен философиясы;
тәжірибелік бағыттар ... ... ... ... ... ... тағы ... қызметкерлер Ұлттық Ассоциациясы, мысалы, олар
әрбір адамның ... ... үшін ... жеке тұлғалар және қоғам
арасындағы өзара пайдалы өзара әрекетті ... ... ... ... ... ... ... қызметкер
қоршаған ортадағы жағдайға сәйкес әрекет ете ... ... ... мен ... ... іске ... барынша себепші болуы
тиіс және халықтың жалпыадамдық қызметтерін ... ... ... жеңілдету мақсатында көмектесуі қажет. Клиент жеке ... топ, ... ... ұйым ... ... ... шығатыны, кәсіби ... ... ... топтардың немесе ұжымдардың функционалды өмір ... ... ... дем ... көмектесу мен әрбір адамның өмір сүру
сапасын оның әлеуметтік және жеке (физикалық) ... ... ... жолы ... ... ... кірістіреді. Әлеуметтік жұмыстың
ажырағысыз сипаты- әрбіреудің ... іске ... ... ... ... қамтамасыз ету.
Барлық қоғамда қазіргі кейбір ... ... ... ... ... ... және ... қоршаған ортаның
әлеуметтік тұрмысының жақсаруына жәрдем беруге ... бұл ... ... ... Жеке ... мен оны қоршаған орта арсындағы өзара ... жеке ... ... даралығын бекітуі тиіс. Адамдар иманды және
әділетті болуы қажет
Қорыта айтқанда, әлеуметтік жұмыскерлердің қызметі мынадай:
- дамдарға жеке бас ... шешу ... мен ... ... ... ... өз мүмкіндіктерін іске асыруға көмектесу;
- адамдардың қайымдылығын ынталандыру;
- жекелеген адамдар мен олардың қоршаған ... ... ... ... ... ... экономикалық, саяси институттар мен қоғам
мүшелерінің өзара әсеріне ықпал ету;
- ... ... пен ... ... қорғау саясатына ықпал
ету.
Бұл ... ... ... ... ... жұмыскер көптеген
адамдармен қарым-қатынас жасайды; оған клиенттердің әлеуметтік қалыптасуына
жағдай жасауына көмектесетін білім мен тәжірибелік ... ... та ... ... ... студенттік немесе аспиранттық
жоғарғы білім деңгейінде оқытылады. Студенттік деңгейдегі оқу жоспарының
мақсаты студентті ... ... ... мамандық алуға ... ... мен ... ... ... мамандардың
бақылауында болуға мүмкіндіктері бар. Кез келген пән ... ... ... ... соң, студенттер мамандықтары бойынша
аспиранттық білім мақсаты- адамды ерікті ... ... ... ... ... ... ... әдетте екі жылға созылады. Бірінші жыл
мамандық тәжірибесі мен теориясын тереңдетіп оқытуға ... ... ... бойынша мамандандыру мен олардың тәжірибе жүзінде апробациялау (ресми
рұқсат) үшін қолданылады.
Кейбір кәсіпкерлер ары ... ... ... ... ... ... диплом дайындауға мүмкіндік бар. Докторлық бағдарламалар
үшін ресми стандарттар жоқ. ... ... ... тәжірибелі адамды
зерттеу қызметі үшін мол мүмкіндіктер бере отырып, ары қарай мамандандыруға
және басқа колледждер мен университеттерде ... ... та ... ... ... ... ... теориялары бар. Түрлі теориялар мен ... ... ... ұзақ уақыт бойы академиялық форумдарда айтыс туғызып
келді. ... ... ... өз бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... негізгі
элементтерді оқу жоспарынң алты саласында да сақтауға ... ... ... ... сапасының жақсаруын Әлеуметтік Жұмысқа Оқыту
Кеңесі (ӘЖОК) қадағалайды. Бұл ұйым ... ... ... ... ... ӘЖОҚ әлеуметтік жұмыс ... ... ... мен ... , оларда барлық қажетті элементтердің қатысқанын,
мектептегі оқыту ӘЖОҚ ... ... ... ... ... көз ... ... жиі-жиі тексеріп отырады.
Оқу жоспары негізін алты саладағы - әлеуметтік ортадағы адамның іс-
әрекеті, әлеуметтік саясат, мамандық ... мен ... ... пен ... тәжірибелік ол- білім мен тренинг құрауға тиіс.
Сонымен қатар АҚШ-та табысы төмен отбастарына тұрмыстық жәрдемақы
беріледі, ... ... ... ... ... алғанда 2000 доллар.
Қосымша төлемдер (демалыс, сырқаттану қағаздарының ... ... ... жәрдемақылар барынша көп таралған. Қазіргі уақытта мемлекет
балалардың жоғарғы мектепте оқуын жалғастыруға жәрдемақыны өте көп береді.
АҚШ-та федералды ... ... мен ... құрылуда. Бұлар қарттығы
бойынша ... ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз ету және т.б. Отбасындағы қарттарға, мүгедектерге
тұрғын-үй-тұрмыстық қызмет көрсетуге ерекше көңіл бөлінеді.
АҚШ-та ... ... ... ... ... ... ... ұйымына біріккен өз-өзіне көмек
көрсететін топтар мен ... ... кең ... 1960 жылы ... 22% болса, 1990 жылы 44% болды.
АҚШ-ғы отбасымен жүргізілетін практикалық жұмыс отбасындағы ... ... ... тәртіп ерекшеліктерін,
көзқарастарын, ... ... ... тұжырымдамаға
негізделмейді.
Қазіргі уақытта АҚШ-та үлкен жоспарлы мемлекеттік «Отбасына қайту»
бағдарламасы өте белсенді. ... ... ... ... мәні ... ... әлеуметтік жұмыс жүргізетін профессионалдар, социологтар,
отбасы жөніндегі кеңесшілер өз қызметін белсенді көрсетеді.
АҚШ-ғы отбасымен жүргізілетін әлеуметтік жұмыстар ... ... ... ... елде ... өмір және қорғалу дәрежесі туралы
белгілі бір ұғым жасауға мүмкіндік береді.
Көп ... ... соң, ... ... Штаттары мамандары
(кәсіпкерлері) әлеуметтік жұмыс бар, ол жай ғана ... емес ... ... Бұл да солардың ішіндегі мамандық. Тек осы мамандық қана
жеке тұлға мен оның ... ... ... өмір сүруін қамтамасыз
ететіні анық.
3.2 ... ... ... ... ... ... ... жұмыс әлеуметтік қолдау мен қызмет көрсету іс-әрекеті
ретінде ғана қарастырылмайды. Қоғамдағы әлеуметтік ... ... оның ... ... белгілі себептермен өзінің өмір сүруіне қажетті жағдай
қамтамасыз ете алмайтындарға, бағытталған мемлекеттік және мемлекеттік емес
құрыламдар күшінің жиынтығы. Бұл ... ... ... өз тәуелсіздігін
алған жылдары оның экономикасында 21 миллиардтан ... ... ... тартылды. Бұл қаржы еліміздің әрбір тұрғынына шаққанда 1,5 ... ... ... ... ... ... экономикасына 80%
инвестиция Орталық Азиядан түсті. Әлемдік банк ... ... ... 20 ... ... ... ... күні біздің
халықаралық қарыздарымызды ұлғайтып, Қазақстан таза несие беруші еліне
айналды.
Біздің ... ... ... тез дамып отырған
жекеменшік секторы жатады. ... күні жеке ... ... 75% ... ... ... жеке ... өндіріс орындары тіркелеген, оның 1700-ге
жуығы ірі өндіріс орындары. Оған қоса елімізде 348 мың ... ... ... ... бизнес саласында жұмыс істеушілердің жалпы
санына шаққанда 40%-ға жеткізу міндетін қойып ... ... жеке ... ... ... ... ... жауапкершілікті нақты болу үшін және орталық пен
жергілікті үкімет органдарымен ... ... ... ... ... ... талдау және жұмыс орындарын берушілерді
ынталандыру үшін ұсыныс жасау, адамдарды жұмысқа қабылдау мен ... ... аз ... ... ... ... мақсатында жеке
меншік секторын қатыстыру жүйесін дамыту.
Соңғы жылдары Қазақстан ТМД елдері арасында жалақының орта ... алда ... ... ... ... ... жаңартуды
іске асыру, сонымен ... ... ... ... саясаты
басталды. Спорт, физкультура, ... ... ... ... ғылымды
дамытуға мемлекеттік қамқорлық кең етек алды. 1000 ... ... ... ... ... қалпына келтірілді. Әлеуметтік
бағдарламалардың бірі ... ... ... ... денсаулығы» атты бағдарламасы елдегі ... ... ... ... мәселені шешті. 1990 жылдарда ... жаңа ... мен ... ... ... Бұның барлығы
Қазақстанның 2030 жылға арналған бағдарламасының жемісі. Бұл ... ... деп ... 1997 ... ... ... ... біз
жаңару ісінің керектігін, тұрақтылығын сезінудеміз. «2030 стратегиясы»
біздің қоғамымыздың жағдайына әділ баға ... ... ұзақ ... мен ... ... ... ... функциясы - әлеуметтік қорғау
жүйесі ... ... мүше ... ... ... ұйымы, әлеуметтік қорғауды
жүйе кешенді шара ретінде ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандырудың механизмінің ... ... ... болу ... ... ... өтеу мен ... алу;
- әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... ... арналған әлеуметтік көмек мезанизмдеріне
мүмкіндік беру;
- медициналық көмек және ... беру ... ... ... қол ... ... ... кезеңінде үкімет әлеуметтік қорғау
жөніндегі ағымдағы ... ... ... өндірістің
құлдырауы, инфляция, экономикалық сектордың ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сала фрагментациялы
сипат алды. Әлеуметтік қорғау жүйесі ... ... ... , ... ... заң жүйесінің жетіспеушілігі,
ынталандырудың ... ... ... ... ... Соңғы
жылдары экономикадағы игілікті өзгерістер және әлеуметтік қорғаудың
кешенді ... ... ... ... ... ... орай ... әлеуметтік қорғауды Қазақстанның бүгіні мен
болашағының басты мүмкіндіктерін ... ... жаңа ... Бұл ... ... азаматтарға көрсетілетін әлеуметтік
қызметінде білім және медициналық көмек ... ... ... ... құжаттарда белгіленген. Әлеуметтік қорғаудың
басты ... мен ... көзі ... ... ... ... топтарына заңға сәйкес әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесі және ... ... ... кедергі жасайтындар:
- әлеуметтік саланы реттеуші ... ... ... және ... ... ... ... асыру үшін ұсынылып отырған ... ... ... болу
керек:
Әділетті әлеуметтік қорғау ... іске ... ... жеңіл болу керек. Жалпы барлық еңбекке жарамды азаматтар өзінің
және отбасының тұрмыс тіршілігі үшін жауапты болуға ұмтылуы ... ... ... ... ... яғни кімнің жәрдемақы алуға
құқы және оған мұқтаж адамның құқы бар.
Тиімді ... ... ... икемді реттелінуді, яғни
жақсы ... оған аз ... ... ... болу керек. Қол
жеткізу мүмкіндігі, яғни белгілі ... ... ... толық
қамту.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, ... ... ... қауіп-қатер негізінде қорғаудың төменгі элементтерін қоса
отырып ұйымдастыру:
- барлық азаматтарға ... ... ... мемлекеттік
төлемдер әлеуметтік қауіп-қатерге байланысты бірдей деңгейде төлеу;
- ... мен ... ... ... ... ... ... сақтандыру;
- жинақтаушы зейнетақы жүйесі;
- бюджет есебінен азаматтардың белгілі категорияларын қолдау үшін
арнайы мемлекеттік ... мен ... ... қоса, азаматтардың ... ... іске ... ... ... қорғау жүйесінің бірден-бір
басты бағыты – бала мен ... кең ... ... ... ... мен бала ... ... әлеуметтік
қорғауда проблема ретінде қарастырылады. Кәмелетке толмаған балалар
тәрбиелеп ... ... мен бала ... ... ... бір ... төлем енгізіледі.
Мүгедектер проблемасына байланысты оларға ... ... ... ... сатандарттар енгізуді қамтамасыз ету. Бұл
ұсыныстар 2002-2005 ... ... ... сауықтыруға
арналған бағдарламада көрініс табады. Арнаулы әлеуметтік ... ... өте аз ... ... ... ... ... 2000
жылдың басында ... ... ... ... ... ... ... мен Эстонияда әлеуметтк ... ... ... Болгария мен Қазақстанда түрлі
әлеуметтік көмек бағдарламасында ... ... ... ... ... ... ... көмек оның
мұқтаждығын тексеруге негізделген.
Осыған қоса, біздің ... ... ... – соғыс
ардагерлері, мүгедектер және көп ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік көмек
азаматтарға ақшалай және ... әрі ... ... жұмыстар
түрінде көрсетіледі. Арнайы ... ... ... ... елде ... емес. Қазақстанда, сол ... ... ... аймақтық үкімет органдарының ... ... ... ... ... тек ... жарамсыз азаматтарға – балаларға,
зейнеткерлерге, мүгедектерге ... ... ... ... қоса ... ... мен ... интернат үйлерін
қамтамасыз ету, тұрғылықты мекен-жайы жоқ ... ... ... ... әлеуметтік жағынан аз ... ... ... тұрған міндет әлеуметтік қорғау бөлінетін ... ... ... кедейлікпен күресудің тиімділігін арттыру.
Қазақстандағы әлеуметтік қорғаудың жаңа ... іске ... ... әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесін мемлекеттік
реттеу. Осыған ... ... ... ... мына ... тиіс:
1. Әлеуметтік аз қорғалған отбасыларын тұрғын үймен қамтамасыз
ету ... ... ... ... ... ... мен ... көмек
көрсетуші адамдар есебінің жүйесін жетілдіру,
3. Аз ... ... және ... ... ... ... ... Қарттардың демалыс үйлеріне жолдамалар алуына қосымша қаржы
көздерін іздеу, мүгедектер үшін ... ... суды ... жеке ... ... қалалық қоғамдық транспортты пайдалануға
жеңілдіктер жасау.
5. Әлеуметтік мекемелер ... ... ... ... ... ... ... мен қайырымдылық қорларын қатыстыру арқылы әрі ... ... ... ... мәселелер социологтарды, сол
сияқты әлеуметтік қызметкерлер ісінің кең ... көп күш ... ... ... ... оның негізгі бағыттарын көп
аспекті қиын ... ... ... бұл жұмыстың барлық
қырын ... ... ... ... ... ... ... жақсарту әлеуметтік
қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттарын әзірлеу, ... ... ... мен ... ... ... ету ... жүзеге
асырылатын болады.
Осыған байланысты:
5 жасқа дейінгі балалар үшін мектепке ... ... ... ... ... агенттіктер желісін құру мен дамыту;
үйде әлеуметтік көмек желілерін, ... ... мен ... мен ... ... үшін ... медициналық-педагогикалық түзеу
арқылы қолдау ... ... ... ... түзеу
кабинеттерін дамыту;
зорлық-зомбылыққа ұшыраған балалар мен жасөспірімдер үшін жетімханалар
ашу, ... осы ... ... ... ... арнаулы интернат
үйлеріне орналастыру;
мүгедектер мен егде жастағы адамдар үшін ... және ... ... ... ... ... дамыту;
өмірде қиын жағдайға душар болған адамдар үшін әлеуметтік-
психологиялық және ... ... ... ... дағдарыс
орталықтарын құру және дамыту.
Мүгедектер үшін ұсынылатын өтемдік ... ... ... ... бұйымдарды шығарудың қазіргі заманғы
технологияларын енгізу, ... ... ... құралдардың сапасын
арттыру, аймақтарда мүгедектерге сервистік қызмет көрсетудің ... әрі ... ... қол ... ... ... көрсетуге қол жетімділік:
- әлеуметтік қызметтерді көрсетуге мемлекеттік тапсырысты қалыптастыру
және мемлекеттік ... ... ... ... ... орта ... ... бар мүгедектерге МӘС-тің қорытындысына сәйкес
оқуға қарсылық ... ... және орта оқу ... түсу ... бөлу ... ... етіледі.
Әлеуметтік қызметтерді ұсынатын ұйымдардың желісін құру мен дамыту
үкіметтік емес ұйымдар мен қоғамдық бірлестіктердің белсенді қатысуымен
жүзеге асырылатын болды.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... отбасыларына бала туылғанда берілетін бір жолғы төлемге
қосымша:
- бір жылға дейін баланы күту жөніндегі ... ... ... ... 4 балаға дейін өсіп отыратын шкалада болады және
отбасының кірісіне қарамастан төленеді;
- аз қамтылған отбасыларына 18 жасқа ... ... ... ... ... ... және ... бұйымдар
сатып алу шығындарын өтеуге кезең-кезеңімен көшу мүмкіндігі қарастырылатын
болады.
3) Аз қамтылған отбасыларына:
- АӘК ұсынудың өлшемдері жетілдірілетін;
- әлеуметтік көмектің әр ... ... ... ... ... үшін ... ... бірыңғай әдістемесі әзірленетін (тұрғын үй көмегі, АӘК,
18 жасқа дейінгі балалар ... ... үйге және ... ... ақы ... жүйесін одан әрі
жетілдіруді ескере отырып, тұрғын үй ... ... ... болады.
4) Халықтың өзге әлеуметтік осал топтарына:
Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері арттырылатын болады.
-
Қорытынды
Еліміздегі әлеуметтік жұмыстың әрбір саласы ... ... ... ... ... ... ... шешілуде, әлеуметтік жұмыстың
нормативтік-құқықтық базасы құрылып, әлеуметтік жұмыстың кәсіби іс-әрекеті
ретіндегі функциялық ... ... ... ... тек қана ... ... мен әлеуметтік қамсыздандыру
әрекетімен ғана айналысып қоймай, адамды кедейшіліктен, ... ... ... ... ... өз бетімен шешім қабылдауға, қиыншылықтағы
қысылған ... жол таба ... оны жеңе ... ... ... ... ... ескеріліп, мемлекет
тарапынан қолдау көрсетілсе деген ойдамыз. Сол қоғамдық ... ... ... ... ... ... мұң-мұқтажы
шенеуніктердің құлағына жеткізеді ... ... Ата ... ... ... ... бар маман - ... ... ... ... көп ... ... көрсетер.
Жалпы әлеуметтік жұмыстардың шетелдік ... ... ... ... ... Олардың арасынан жалпы ... ... ... және т.б.) ... әдістерді бөліп алуға болады.
Осындай тарихи әдіс ... ... және даму ... ... жүргізілген, әлеуметтік жұмыс кәсібі ... ... ... салыстыра отырып оны өз елімізде дамытуға мүмкіндік береді. Ал
салыстыру әдісі салыстыру объектілерін бөліп ... ... ... ... және ... даму ... ескере отырып, елдерді
бөліп қарауға ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің нарықтық немесе
жоспарлы нысандарын игеру есебінен іске асырылуы мүмкін. Осы жағдайда тегін
білім беру, медициналық қызмет көрсету, демалыс және т.б. ... ... ... халыққа әлеуметтік қолдау көрсетуде ... ... ... ... орын алатын қазіргі қолданыстағы және бұрынғы
тәжірбиелер ерекше маңызды. Жүйелі әдіс ... ... ... мазмұн, құрал, басқару, әлеуметтік жұмыстардың қызметі мен мақсаты
сияқты элементтерін өзіне қоса ... ... жүйе ... ... ... ... іске асыруға мүмкіндік береді. Осы жағдайда жалпы
жекелеген елдердің әлеуметтік ... ... және ... ... компоненттері ретінде салыстырмалы талдау қажет.
Әлеуметтік жұмыстардың шетелдік ... ... ... ... әдістерімен қатар міндетті түрде жиынтық және әр қайсысы
бөлек түрінде жеке ... ... ... ... және ... қатар, елімізде балалары бар отбастарымен жүргізілетін
әлеуметтік жұмыстар соның ішінде: балаларға ... ... ... ... ... ... (аз ... отбастарына тегін)
ұсыну жолдарын дамыту, ата-аналар үшін ... ... ... ... еңбекке орналастыру жөнінде көмекпен қамтамасыз ету; күндіз
және кешкі уақытта жұмыс істейтін ата-ана балаларының ... ... ... ... ... ... жанынан күйеуге шықпаған аналар
үшін қызметтерін құру, ата-анасы тарапынан зорлыққа ұшыраған балаларды
қорғау ... құру және ... бала ... ... ... жұмыс,
баланың жаңа отбасына бейімделуін бақылау. Балалардың әлеуметтік қызметі
міндетіне жетім балаларды асырап алу мәселесін қолға алу және ... ... ... ... саны ұдайы өсіп отыр, осылардың
өзіне асыраушысы жұмысынан айрылған, ұзаққа созылған ақысыз демалыстағы,
жұмыссыздығы жөнінде жәрдемақы алу ... ... ... ... отыр.
Әлеуметтік қызметкердің пайда болған жағдайдағы міндеті – белгілі өмір сүру
деңгейін сақтау және халықтың әлеуметтік әлсіз ... ... ... ... кедей және өте кедей адамдардың қорғалмаған топтарын және «кім ... ... ... ... өзгерістерге байланысты жұмыссыздар армиясы
едәуір өсіп, ертеңгі күнге деген ... ... және т.б. Бұл ... және жалпы қоғам деңгейінде белсенді әлеуметтік саясат жүргізуді
талап етеді. Демек, әлеуметтік саясат арқылы ... ... ... бір түрі ... ... осының нәтижесінде әлеуметтік және қоғамдық
жұмыстардың жаңа ... мен жаңа ... ... тиіс.
Сонымен қоса, тұрмысы төмен азаматтарға көмек көрсету жөніндегі жалпы
ұлттық қорлардың ... және ... ... ... ... ... шалғайдағы шаруашылықтарда ... жайы ... ... ... бар. ... ... қайырымдылық қолын
созу. Осы мақсатта, қайырымдылық қорлар қызметін кеңейту.
Осы ... ... ... іске ... үшін ... ... ... қызметкерлерді дайындау мақсатында, презентация, дөңгелек
столдар, конференциялар өткізу және де ... оқу ... ... ашу және ... ... ... Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы:
2001 ж. 9 сәуірдегі №481 қаулысымен бекітілген.
2. ... ... ... ... ... ... ... 2004ж. 4-шілдедегі №581-ІІ ҚРЗ.
3. Қазақстан Республикасының Заңы «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек
туралы». //Егемен Қазақстан, 2001 ... 10 ... ... ... Заңы ... ... әлеуметтік және
медициналық педагогикалық түзету арқылы қолдау ... ... ... жылғы 23 шілде
5. Қазақстан Республикасының Заңы «ҚР ... ... ... // ... Қазақстан, 2005 жылғы 26 сәуір
6. Кожамкулова Л.Т., ... М.Е. ... ... ... ... ... Қазақ университеті, 2003ж.
7. Сарсенова Ж.Н. Әлеуметтік жұмыс: Оқу құралы – Алматы, 2004ж.
8. Жаназарова З.Ж. ... ... с ... ... ... ... гуманитарных факультетов высших учебных заведений. – Алматы:
Қазақ университеті, 2003г.
9. Кожамкулова Л.Т. ... ... ... ... и направления –
Алматы: Қазақ университеті, 2003г.
10. Абдираимова Г.С. Социальная работа с ... ... ... ... Қазақ университеті: 2003ж.
11. Мүгедектерді оңалтудың 2002-2005 ... ... ... ... ... іс-шаралар жоспары: 2003ж. 15 қаңтардағы №20 қаулысымен
бекітілген.
12. Жанұя бюджеттеріндегі әлеуметтіліктілікті қоғамдық ... ... ...... ... Республикасындағы әлеуметтік жәрдемақылар – Заң газеті –
2005-14 қаңтар.
14. Жәрдемақылар мен жеңілдіктер - /Астана ... – 2005- ... ... ... ... туралы: Түркістан: 2003-24 сәуір.
16. Основы социальной работы: Москва-2003г. Учебное пособие: под редакций
И.В. Мартынова.
17. ... А.Н., ... К.Н. ... работа с молодежью: Учебное
пособие – Караганда: Издательство КарГу, 2003г.
18. П.Ф. ... ... ... и ... ... ... ... Тетерский С. В. Введение в социальную работу. Учебное издание – Москва
2003г.
20. Блинков Ю.А., ... В.С., ... Н.Г. ... лиц с ... ... / ... «Учебники, учебные
пособие»- 2002г.
21. Мельников В.П., ... Е.И. ... ... ... ... 2-е изд. – М.: ... – книготорговый центр «Маркетинг»;
2002г.
22. Холостова Е.И., ... Н.Ф. ... ... ... – 3-е изд. – М.: ... ... «Дашков и К»,
2004г.
23. ... Т.С., ... Г.А. ... ... ... учебное пособие для студентов высших учебных заведений. – ... ... ... ... 2004г.
24. Уровень жизни населения в Казахстане. Статистический сборник. Под
редакций Ю. К. Шокаманова. – ... ... ... Г. ... ... ... әлсіремейді» // Егемен
Қазақстан, 2002 жылғы 1 қантар
26. ... ... оның ... мен ... // ... ... 2002 ... қазан
-----------------------
Қайырымдылық қорлар
Балалар
қайырымды-
лық қоры
Рухани
қайырымды-
лық қоры
Мүгедектерге
қайырымды-
лық қоры
Халықаралық
қайрымды-
лық қоры
Мемлекеттік
әлеуметтік
қорлар
Тұрмысы төмен
азаматтарға
қайырымдылық
көмек қоры
жалпы ауырудан мүгедектік
мамандық және еңбек жарақаттары салдарынан мүгедектік
бала күнінен мүгедектік
басқа да себептер
Мүгедектерге мемлекеттің ... ... ... ... сүруге қажетті ең төменгі төлем

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге


Пәндер

2008-2014 © stud.kz группа сайтов Stud.kz
Создание сайта - студия Riskk | Time 0.0124