Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар [ 20 бет ]

Мазмұны

Кіріспе...................................................................................................................................3

Негізгі бөлім

1) Қазақстанда ұлт және ұлтаралық қатынастар......................................................4
2) Нарықтық қатынастар жағдайындағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар.10
3) Ұлттық, этникалық қатынастар ............................................................................16
4) Қазіргі жағдайдағы ұлт мәселесі ........................................................................19

Қорытынды.......................................................................................................................21

Пайдаланған әдебиеттер................................................................................................23

Сілтемелер тізімі...............................................................................................................24
Кіріспе
Тақарыптың өзектілігі:
Ел басына түскен қайғы - қасіреттің салдарынан қазақ халқының сан жағынан азаюы басқа ұлт өкілдерінің Қазақстанға қоныс аудару салдары Республикға атын беріп отырған қазақ халқының өз республикасында ашаршылық болуына әкеп соқты Қазақстан тәуелсіздік алғанан оншақты жылдың ішінде жүрілген миграциялық процестің нәтижесінде қазақтар республика халқының тең жартысынан астамын құрап отыр.
Халықтар арасында өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту олардың негізгі құқықтарын өзара мойындату мен құрметтеу негізінде іске асады. Бұл құқықтар халықтар ұйымдарының, соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) көптеген құжаттарында бекітілген. Әңгіме бүкіл халықтардың төменгідей құқықтары туралы болып отыр
Осының нәтижесінде Қазақстанда мекендеген ұлттарды қазақхалқының төңірегіне топтастыру арқылы елішіндегі және ұлтаралық тұрақтылық қоғамның тұтастығын қамтамасыз ету мүмкіндігі туып отыр.
Тақырыпытың мақсат міндеттері:
Тақырыпты зерттеуде Қазақстан Республикасын мекендеген ұлттармен және ұлтаралық қатынастар жайлы мәліметтерді зерттеп талдау арқылы тақырыпты аша білу міндеттеледі.
Тақырыптың тарихнамасы:
Осы тақырыпты зерттеу брысындағы тарихнамасына тоқталсақ Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, 1993. Әлеуметтану негіздері, Қоғамның этникалық құрылымы, 2006. Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999. Және т.б. Осы оқулықтардан керекті мәліметтер алынып талданып жазылды.
Пайдаланған әдебиеттер:

1. Әбсаттаров Р.Б. КСРО-ның күйреуі және егемен Қазақстан / / Ақиқат. 2001 № 11
2. Национальные отношения. Словарь. М., 1997.
3. Д. Жамбылов. Саясаттану негіздері. Алматы, Жеті Жарғы, 2000,.
4. Адам және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, Алматы, Рауан 1997.
5. Краткие итоги переписи населения 1999 года в Республике Казахстан. Алматы, 1999.
6. Статистический ежегодник Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994.
7. Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, Алматы: Экономика 2004.
8. Абсаттаров Р.Б,. Садыков Т.С. воспитание культуры межнационального общения студентов: теория и практика. Алматы: Издательский отдел ВАК казахстана Министерства образования и наук РК, 1999.
9. Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, 1993.
10. Абдилдин Ж., Нысанбаев А. Политика национальных отношении в Казахстане. “Мысль”, № 3, 1994.
11. Маркович Д. Общая социология, М:, 1984.
12. Рахметов, Қ.Ж. Социология Алматы: Өлке 2005,256 б
13. Тощенко. Социология, М:, 1994.
14. Қуанышәлі Жасарал. Ұлт және ұлтаралық мәселе. Алматы. 1998.
15. Сәрсенов Жаңыл. Әлеуметтану. Алматы. 2000.
16. Әлеуметтану негіздері, Қоғамның этникалық құрылымы, 2006.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..............................................................3
Негізгі бөлім
1) Қазақстанда ұлт және ... ... ... ... Қазақстандағы ұлтаралық
қатынастар.10
3) ... ... ... ... ... ұлт ... ... ... ... ... - ... салдарынан қазақ халқының сан
жағынан ... ... ұлт ... ... ... аудару
салдары Республикға атын ... ... ... ... ... ... ... әкеп соқты Қазақстан ... ... ... ... жүрілген миграциялық процестің
нәтижесінде ... ... ... тең ... ... құрап
отыр.
Халықтар арасында өзара ... ... ... ... ... өзара мойындату мен ... ... ... Бұл құқықтар халықтар ұйымдарының, ... ... ... Ұйымының (БҰҰ) көптеген құжаттарында бекітілген. Әңгіме ... ... ... ... ... отыр
Осының нәтижесінде Қазақстанда мекендеген ұлттарды қазақхалқының
төңірегіне топтастыру ... ... және ... ... ... ... ету мүмкіндігі туып отыр.
Тақырыпытың мақсат міндеттері:
Тақырыпты зерттеуде Қазақстан ... ... және ... ... ... ... зерттеп
талдау ... ... аша білу ... ... тақырыпты зерттеу брысындағы тарихнамасына ... Р. ... және ұлт ... ... № 7, ... ... Қоғамның этникалық құрылымы, 2006. Краткие итоги
переписи населения 1999 года в Республике ... ... 1999. ... Осы ... ... ... алынып талданып жазылды.
1.Қазақстанда ұлт және ... ... ... мен ... түйісуінен пайда болған
жаңа ғылыми бағыт. XX- ... 60- ... ... ... ... ... ілімінің дербес саласына айналды.
Этносоциология термині екі сөзден тұрады: ... ... ... ... ... және ... (латынша қоғам ... ... - ... этностардың (тайпа, халық, ұлт) ... ... және ... зерттейтін социологияның атасы.
Этнос белгілі бір сыртқы түр- келбеттің ... ... ... ... қалыпты мәдениет тіл белгілері, мінез құлық, қоғам және
басқа ... мен ... ... ... ... ... ... одағы. Этностың сипатын, қатынасын көрсететін
және басқа этностардан ажырататын ... :тіл, ... ... ... ... ... тәртіп, дағды, яғни ұрпақтан ұрпаққа
берілетінмәдениет ... ... ... ерекшеліктері бар этностық
мәдениетті құрады. Этностың белгісі – мәдени құндылық.
Сонымен этностың негізгі ... тіл, ... ... т.б. ... ... Олар жиынтығында белгілі этникалық
мәдениетті ... ... ... ... және экономикалық бірлік
негізінде құралды. Қазіргі ...... ... жемісі. Ал тайпа,
халықтық этностар қазіргі ұлттар ... ... ... ... ... ең ... ... топ - ұлттық топтасыу. ... ... ... , тіл ... , ... ... ... кейіп бірлігі және экономикалық өмір бірлігі негізінде
тарихи ... ... ... ... ... ... және феодалдық қоғамдарға тән қауымдастық еді. Оның
негізгі ... ... , тіл және ... ... ... бірақ корольдік, князьдік, хан-сұлтандық сияқты толып жатқан
ұсақ феодалдық ... ... ... ... ... ... сондықтан бытыраңқы шаруашылық негізінде ... ... ... ... капитплизмнің тууы мен дамуы ғана ... ... ... ... Ұлт - ... ... жемісі. Ұлт феодалдық
ыдыраудың және капитализмнің қалыптасуы дәуірінде ... ... ... ... болды. Бұл жаңа ... ... ... кең ... және ... ... байланысты, т.б. талап
етеді . Ұлттың қалыптасуында мемлекет ... рөл ... ... екі ... – Орта азия мен ... орналасқан ірі мемлекеттің бірі. Түркі әлеміндегі ... ... ... ... ... ... тамыры
көне дәуірден басталады. Қазақ халқын құраған Қазақстан мен ... ... ... ... ... өмір ... сақ, оғыз, қимақ,
найман, арғын, ... ... ... ... т.б ... ру ... еді. Қазақ халқының тамыры тереңде жатқан тарихи дамуының
нәтижесінде XV-XVII ... оның ... ... ... ... ... мен ... болса да ,
қазақтар өз ... , ... ... ... ... ... ... түсті.
XVIII ғасырдың басынан бастап (үш жүз ... жуық ... ... қазақ халқының тарихы Ресей империясымен ... ... ... ... қилы ... бұл ... ... бағаланады.
Қазан революциясының жеңісінен кейінгі кезеңдегі ұлт мәселесі
КСРО- ның құрылуымен ... ... ... ... ... ал 1936 ... ... одақтас Республика болып
жарияланды. КСРО – ның, ... , ... да ... ... Қазақстан 14 облыстан, 166 ауданнан , 84 ... ... 2130 ... (селолық ) округтен тұрады. 1989 жылы ... ... ... , ... 16464,4 мың тұрғын, соның ішінде
қазақтар - 6534616 (39,7%), ... 6227,6 ( 37,8%) , ... ... (5,1%) , ... – 328,0 (2.0%) , ... ... – 150559 ... адам болған еді.
2. Кеңес одағы ... ұлт ... ... енді ... мен ... ... тенденциясы басталды деп уағыздалып
келді. Алайда ... ... мен ... заң ... шын ... ... ... билігінде қалды.
Әртүрлі кезеңдерде , әсіресе ... ... ... ... соғыс, тың жерлерді игеру жылдарында Қазақстанға
басқа ұлттардың өкілдері ... ... ... 1937 жылы ... 96 мың ... отбасы көшіріліп әкелінді. 1940-1941 жылдары
батыс шекарадан 105 мың ... ... жер ... Соғыс
басталысымен Еділ бойында ғасырдан астам ... бері ... ... 1 ... аса ... шығысқа көшірілді . Олардың 400 мыңы
Қазақстанға келді . 1943 жылы 2 ... ... ... ... мен
балкарлар көшіріп әкелінді. Осы жылы 310 мың ... , 79 мың ... , ... ... ... қыс ... жүк ... тиеліп (олардың мыңдағаны жолда үсіп өлді) , Қазақстанға жер
аударылды.
Оларға қоса гректер , ... ... ... ... мың-
мыңдап айдап әкелінді. Тіпті 1948-1956 жылдары ... ... ... да Қазақстанға жіберілді. Сонымен бас-аяғы бес-он ... ... ... ... көшіріліп әкелінген халық
саны 974 мыңға жетті. Оның үстінде соғыс ... жау ... ... 1.5 мың адам жан ... ... ... Сөйтіп, соғыс кезінде
басқа жақтардан 2,5 мың ... ... ... ... қоныстанды. Оның бәріне
ақкөңіл, қонажай қазақ халқы көнді шыдады.
Басқа жақтардан адамдардың ... ... ... ... ... ... ... ошақтарын саламыз деген ... ... ... ... ... Сырт ... қазақ жеріне ең ... ... ... ... ... тың ... ... кезеңі
болды 1953-1965 жылдары Қазақстанға 2 млн. адам ... ... ... , ... ... Олардың көбі негізінен орыстар мен украиндықтар еді.
Қазақстанда ұлт саясатының қалай «шешілгендігін » ... ... ... ... ... ішінде
қазақтардың саны 3 миллион 150 мың ... ... 1916 жылы ... ... ... және қазан төңкерісі, азамат соғысы жылдарында
шаруашылықтан ... , ... ... ... 950 мың ... ... тұратындардың 18-19 проценті басқа ... ... ... Жасанды
ұйымдастырылған аштықтың нәтижесінде голощекиндік зұлматтан Қазақстанда
2 миллион 300 мың қазақ өлді. Аштықтан және ... аман қалу үшін ... ... шет аймаққа – шекаралас Рсейге, Орта Азияға, сондай- ақ ... ... және ... қаша ... ... және шет ... қоса есептесек, қазіргі Қазақстан ... ... ... 70 ... ... ... соң бірі қайталанған үш демографиялық ... ... ... ... ... ... көшіп кеткендерін қоса
санағанда, 4-5 миллион адам ... ... кең ... ... қаңырап бос қалды.
Сталиннің тұсындағы жаппай жазалаулар жылдарындағы оспандарлықтар
халықтың тоналуына, ашығуына, ... бас ... ... ... ... ... ... жерінде социалистік қатынастар орынды деп
жарияланды. Фабрикалар мен зауыттар, ... мен ... ... ... ... Елде 1936 жылы КСРО- да сталиндік
Конституциясы ... ... ... ... ... Республикалар іс жүзінде толық егемендік алған жоқ.Республиканың
өзінше заң шығару ... ... ... одақтық халық
комиссариаттары ... ... ... болды. Сталинизм
тоталитарлық казармалық сипат алды.
Сталиннің ... ... ... ... тап ... ... ... « теориясы» жазалау органдары ... ... ... ... ... ... қызметінің шектелуіне
негіз болды. Жеке адам құқығы барған ... ... ... берді.
Балама пікір айтқан адам халық жауы қатарына ... ішкі ... ... ... ... ... қолдану (жер аудару, еңбекпен түзеу лагеріне қамау, КСРО-дан
тыс жерлерге қуу) үшін ерекше ... ... ... ... ... да ... ... Соның салдарынан ең
алдымен азамат соғысының аяғына қарай Кеңес ... ... ... ... оған шамасы келгенше қызмет ете бастаған ... ... ... ... Ж. ... Э. ... Ж.
Досмұханбетов, Ә. Бөкейханов жазаға ұшырады .
1937-1938 жылдарда терор жаппай ... ... Бұл ... ... ... мен ... ... көбі: А. Асылбеков, Ә.
Әйтиев, С. Арыншиев, С. Мендешев, Б. Алманов, Н. Төреқұлжов, Т. ... ... Н. ... С. ... М ... ... жаулары деп
жарияланды.
Баламалы ... ... ... былайғы жылдарда да тоқтамады.
Ол саясаттың құрбаны болған азаматтың бір тарихшы ғалым Б. Бекмаханов ... 25 жыл ... бас ... ... Гулагтың алыстағы
лагерінің біріне айналды. 50 ... ... ... ... ... ... ... қатарына ... ... ... А. ... Қ. Жұмағалиев, Б. Сүлейменов, Е.
Ысмайылов, С. Кеңесбайев т. б ... ... ... мол ірі ... ел бола ... ... біржақты дамытылды: Кеңес одағының шикізат базасына айналды,
өндірілген өнімнің 93 ... ... ... ... ... алуды
білді, тасып әкетуді білді, бірақ жергілікті халықтың мұң-мұқтажын
Есермеді. Республикалық ... ... ... ... ... ... ... кадрлар да орталықтан жіберіліп отырды.
Ұлт саясатындағы өзекті ... – тіл ... ... ... орыстандыру саясаты жүргізілді. Орыс ...... ... көбейе түсті.Орыс тілін нашар білетін ... ... ... ... ... ... орыс тілі
мемлекеттік тіл ... Рас, ... тілі ... ... ... Конституцияда жарияланғанымен , бірақ төменнен жоғарыға ... іс ... орыс ... ... . ... оқу ... орыс ... ашылды, тіпті қайсы бір ... ... ... орыс ... ... ... мектебін бітірген
жастар қабылдау емтиханы кезінде орыс ... ... ... ... ... ... ... олардың бірсыпырасы оқуға
түсе ... ... ... ... орыс тілінде дайындалды,
диссертациялар да орыс тілде қорғалды.
1980 жылдан ... орыс ... ... сыныптағы
оқушылар орыс тілін екі топқа бөлініп оқыды, ал ... ... ... олай ... ... ... ... болды. Кез
келген жиналыс орыс ... ... тілі мен ... басқа пәндер бойынша қазақ тілінде ... ... ... тек ... ... ... ... пайдалану қажеттігі
атап көрсетілді.
Осылардың нәтижесінде қазақ тілінің мәртебесі өте ... ... ... өзар орыс ... ... ... деп ұқты. Халықтың
40 проценттейі ана тілінен ... ... ... ... этностық белгілер ретінде тіл, халықтық
өнер, әдет-ғұрып , ... ... т.б. атап ... ... ... ... екіншілерінен ажыратылады. Олар ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырады,
ұлттың ... ... баии ... Бұл ... ... ... Ұлттық өнерді , киімдерді, үй жихаздарын
музейден көретін болдық. Ұлттық ... ... ... ... ... қазақтың қыз-келіншектерін ескінің қалдығын насихаттаушылар деп
түсіндік. Қазақтың ұлттық ... да ... ... олар ... аяғы ... ... жиындармен алмастырылды. Қыз ұзату
келін түсіру дәстүрлері мазмұнын ... ... ... қараша
үйлері, ат-тұрмандарына көшпелі халықтың дәстүрі ... баға ... ... құрмет, екі қолын беріп амандасу, жол беру ... ... ... мазмұнын жоя бастады. Дінге деген көз ... ... ... ... ... ... – қатынастың қайсыбір жағымды
жақтарын да атап айтқан жөн. ... ... ... ... ... мемлекетке айналды. Республикада 130 ұлт пен ... ... ... де ... . ... нәсіліне, діни сеніміне
қарай, қазақтар мен ... да ұлт ... ... ... ... Ол дүниежүзілік қоғамдастықтың ажырамас бір ... бола ... ... ... ... ... айналды.
Қандай бір қайшылықтар мен қиыншылықтар ... ... ... ... ... өмір сүрді. Бір-бірімен қарым-
қатынастары тығыз болды, ... ... ... ... ... келген басқа ьхалықтарға кең пейілдік білдіріп , ... . ... ... ... негізі қаланды.
2. Нарықтық қатынастар жағдайында,
Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар
Ұлт саясатының жақсы нәтижесін берген бір ... ... ... ... ... ... жағынан біз бірқатар елдерден кем
емеспіз. Сауатсыздық ... ... ... ... ... ... орта
білім беруге көшкенбіз. Әрбір үш жарым адамның бірінің жоғары және орта
арнаулы білім болды. ... ... ... негізі қаланды.
Қазақстан шикізат шығарушы аймаққа ... да ... ... ... ... ірі ... ... шахталар салудан,
олардың техникалық базасын нығайтып, әлемдік дәрежеге көтеруден де ... ... . Ауыл ... ... ... ауыз толтырып
айтуға, мақтаныш тұтуға боларлықтай ... ... ету ... да ... аз болған жоқ.
Денсаулық сақтау қызметкерлерінің саны, олардың ... ... ... де , ол ... материалдық базасын нығайтуда да үлкен
жетістіктің ... ... ... ... ... төтеп
беруінің негізі міне осында жатыр.
Ұлт ... ... ... ... Жүздеген, мыңдаған ... ... ... ... ... жеткен табысты атамау, оған дұрыс баға бермеу ... ... ... де ... ... ... еді. ... қауым, бұларға
баға беруде сіздерге дербестік берілген, өз көз ... ... ... экономикалық және саяси реформаларды жүзеге
асырушы ... ...... Біз ... ... жаңа қоғамның ең ... да- ... ... ... бәрі сол үшін ... ... жатыр. Адамның құқықтары мен бостандықтарының кепілдігі заң
жүзінде ... ... ... ... , ... ... ... теңдігі идеяларын негіздеу күрделі мәселелердің бірі ... ... ... Конституциясында да, социализм тұсында
да , адам ең ... ... ... ... ... ... іске ... қағазда ғана ... олар ... ... ... ... ел ... жарияланумен бірге өз
Конституциясын, ... ... ... Онда ... ... ... – бағдары, мемлекеттік органдардың жүйесі, ... мен ... ету ... ... ... ... мен
міндеттері тұжырымдалды. Ол сонымен бірге қазіргі ... аса ... ... ... табылады. Оның шынайы жасампаздары – қазақ халқы
және ... ... ұлт ... ... , ... ... қазақ халқының дербестігі, еркіндігі, бостандығы,
өзінің тағдырын шешуге ... ... ... Біз ... ... ... ... совет өкіметі кезінде оны ... ... ... бір күнде шешіп тастау мүмкін
емес. Бүгінгі таңда күн ... ... ... ... ... ... ... тұрса, ұлт саясатя ... ... ... ... ... ... ... мәселенің бірі - азаматтық татыулық
пен ... ... ... тіу. Бұл келсім халықтардың
экономикалық теңдігін, ... және ... ... ... ... мүдделер мен ұлттық ерекшеліктерді, тілдердің бір-біріне
деген ... ... ... жылы ... Республикасындағы тіл туралы» Заң
қабылданды. Конституцияның бірінші ... 7- ... ... Мемлекеттік тіл – қазақ тілі. Мемлекеттік ... ... ... өзі ... ... орыс тілі ресми ... ... ... » деп ... ... ... жұмыстың өзегі – бірігу, қоғамдық процесс
пен ... ... ... ... ... ... ... бөлігіне айналу, қазақ ... ... ... ... ... мен ... ... құру,
конституцияның принциптері мен ережелерін іске ... Міне ... Ата ... ... ... әрбір тұжырымы, ... бабы ... ... ... ... ... ... – көп ұлтты халқымызды
өзара жақындастыру, олардың қарым – қатынастарын , ... ... ... өз ... бар. ... ұлттың өз
ерекшелігі бар. Сондықтан ұлттық ... ... ... ... ... халықтың өзінің тарихи қалыптасқан дәстүрлері мен әдет-
ғұрыптарын , салт-сана ... ... ... ... ... Мұны ... республикамызды мекендеуші ұлттардың ... ... ... ... Олардың өз тілінде оқуға,
білім алуға, ... ... ... ... ... ... былай жазылған: «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... , ... және ... , ... тегіне, тұрғылықты жеріне , дінге көзқарасына
, сеніміне , қоғамдық ... ... ... ақ ... ... тартылғанына қарамастан құқықтар мен бостандықтар
теңдігіне ... ... ... ... ... тиым cалынады » делінген.Бұл қағидалар ... ... ... ... ... ... ... ұлтаралық дамуға толық мәнді ақпараттық
кеңістік ... .1998 жылы ... – 1425 ... ... орыс ... 581, ... тіліндегісі- 514, орыс, қазақ,
және басқа тілдегісі- 330 , журналдың орыс тілде шығатыны- 147, ... 49, ... ... және ... ... – 64. Қазақстанда
«Известия», «Комсомольская правда», «Аргументы и факты» , ... ... ... ... шығарылуда .
Ана тілінде (қазақ, өзбек, орыс, ұйғыр, тәжік, ... ... ... ... ... 426 мың бала ... Аз
ұлт өкілдері үшін ұйымдастырылған 14 ... оқу ана ... ... ... ... мәдениеттің дамуына ... ... . ... ... және орыс ... ... ұйғыр,
кәріс, немістердің де кәсіби театрлары жұмыс істейді , ... ... ... ... бар.
Түрлі ұлттардың өкілдері мемлекеттік басқару ... ... ... Президент әкімшілігінде қазақ, орыс, украин, беларусь,
кәріс, ұйғыр, татар және ... ... ... ... 8 қазақ, соншалықты орыс, украиндар бар, бір ... ... ... ... ... Ассамблеясы құрылды- ол
жаңа жағдайда ұлт ... іске ... ... ... ... ... институт. Ол 27 республикалық және ... ... ... ...... ... қамтиды.
Ассамблея ұлтаралық бірлік пен ... ... және ... ... үлес ... Оның іс- ... негізгі бағыттары –
ұлт саясаты саласындағы жаңа заңдарды ... ... ; ... , ... ... ... ... республикалық және
аймақтық мәдени орталықтармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарын, Қазақстан
Респуликасын ... ана ... ... шығаруды
ұйымдастыру ; ... ... ... және ... өз ... ... ұйымдастыру; аз ... өз ... ... ... ... т.б.
Тұңғыш рет дұнғандар мен ... ...... ... ... ... жастарының бірінші, неміс
балалар шығармашылығының республикалық ... ... ... ... ... ... ... дұңған тарихының музейі
жұмыс ... ... ... кітапханасы мен ... ... мен ...... «Бәйт-Исраэль»
Орталығы құрылып , жемісті жұмыс істеуде. Қазақстандағы ... ... ... ... ... тілдеріндегі әдебитті
сататын «Отан» дүкені өз ... ... ... ... ... қайраткерлері Левон Мирзоян мен ... ... ... алу және ... тойын өткізу туралы армиян және дұнған ... ... ... мәдени орталықтарға қаражаттық көмек беретін
Республикалық Қор ... оның ... ... ... ... диаспоралардың тарихи отанымен байланысын ... ... ... ... мен ... ... ... көбеюде Қырғыз халқының ... ... ... түсті.
Ассамблея тәжірибесін ТМД елдері зерттеуде.
Ассамблея ұсынысымен ... ... ... ... аз ... ... жеңілдікпен қабылданады.
Жаңа қазақ азаматтығының ... ... ... ... Біз ... және азаматтық бірлікке ұмтыламыз және
Қазақстан ... ... ... ... ... қажет.
Қазақтар мемлекет құрушы этностық роль ... ...... тағдыр берген сыйы емес , өзінің түбегейлі
жерінде мемлекет құру ... ... КСРО да ... ... саны ... ... еді, сонда да өз жерінде азшылықта ... ... тілі де ... кете ... ... ... өз ... мәдениетін, ұлттық тұрмысын дамытуға және гүлдендіруге ұмтылуы
Қазақстандағы әртүрлі ... ... ... ... көрмей,
құрметтелуі елдегі тұрақтылықтың және ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағы кезіедн ... ... ... ... ... Қазақстан да езгінің ... ... ... ... ...... халқын құрамыз деген ... ... ... ... ... өрескел ... ... тек ... ... ... айналды.
Бізден алынған өнімді КСРО ... ... ... бағамен сататын.
Мысалы, Ақтөбе облысындағы тау-кен комбинаты КСРО- дағы хром ... -ын ... ... оның ... ... үшін 27 ... Ал, КСРО-ның сыртқы экономикалық байланыстар министрлігі оны
23 есе қымбат ... ... ... ... ... мұнай,
темір, көмір, т.б. өз ... ... , ... ... ... ... ... да ... ... да орын алып ... ... ... ұлттардың наразылығын туғызбай ... жоқ. ... - ... ... ... ... ... білдіре алмады. ... ... ... ... ... , ірі ... ошақтарында тоталитарлық
режимге қарсы бас ... орын алып ... ... ... 1986- шы ... дүр ... әйгілі Желтоқсан
оқиғасы Одақ ... ... ... ... ... ... ... болғаны баршаға мәлім.
Қазақстан Респуликасы ... , ... ... ... көп ... ... нарықтық жағдайда Қазақстанда тұратын ... ... , ... ... , ... қай саласында
болмасын ьолық билікке , теңдікке, еркіндікке бостандыққа қолы ... ... ... ... ... келісушілік, түсінушілік
күшейе ... ... ... ... ұлт пен ... жан- ... дау – дамайлар жоқ. Олардың арасындағы алуан
түрлі ... ... ... ... күн ... ... ошақтарында, ұжымдарда, фирмаларда, бірлестіктерде,
акционерлік ... , ... ... , т.б. ... ... бір адамдай еңбек еттіМұның өзі республикада тұратын
130- ға жуық ... мен ... одан әрі ... , ... ... , тұрмысының жақсара беруінің зор ... ... ... ... ... ... ... оларды өз ... ... ... ... ... байланысты.Ал аз халықтар
өз ... ... ... ... ... , ... және ұзақ ... саяси тұрақтылықты сақтауда ... ... ... ... ... . ... аз
халықтар мүдделерін іске ... үшін ... ... ... ... жағдайлар жасалуда. Мұндай ... ... ... жақсартады.
Түрлі меншік формаларының енгізілуімен байланысты аз халықтардың
таптық - ... ... да ... ... ... бизнесмендер, іскер адамдар, фермерлер, т.б. жаңа ... ... ... ... даму ... – экономикалық модельді, соның
ішінде ... ... ... ... ... және оған
ену кезеңі. Жекешелендірудің негізінде ... ... ... нарықты әлеуметтік жағдайға ... ... жеке ... ... ... азаматтардың еңбек ... ... ... кепілдік беру сияқты экономикалық
реформаның негізгі ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қолдаудың жойылууы аз ... ... ... ... отыр.
3. Ұлттық , этникалық қатынастар.
Ұлттық, этникалық қатынастар кез – ... ... ... ... ... ... асыруға бағытталған . Олардың өздері
де осы ... ... ... болады . Халықтардың ұлттық
мүдделері сол ... ... ... әр ... ... ... ... ерекшеліктерін сақтауға , экономикасын,
мемлекеттігін , мәдениетін ... және ... жол ... ... ... халықтармен қатынас орнату жүйесіндегі жағдайын
реттеуге, экономикалық және ... ... ... ... ... ... етеді. Тоқ етерін айтсақ, ұлттық мүдделер
қайсыбір ... ... өзін - өзі ұлт ... қалыптастыруының
сан қилы көріністері мен даму ... , ... ... мен
өзгерістеріне қатысты болады . Өмірде ... ... ... ... ... ... мазмұнын құрайды. Сондықтан
ұлттық қатынастарды ұлттық мүдделер ... ... ... ... ... ... ... адамдар саналы түрде жете ... ... ... ... ... ... ... кез – келген этнос
(халық) ... ұлт ... ... осы ... да ... ықпал ететінін ... ... ... сол ... нендей объективті жағдайлардың сай ... ... ... Бұл дәл осы таңда қалыптасып отырған ұлтаралық ... мен ... ... және ... ... ... ... кезде ғана қалпына келіп, орайласады. Қалай ... бұл өте ауыр ... ... ... қатынастар аса
күрделі мәселе, оның үстіне мұндай қатынастар ... ... ... қана ... ... ол ... түрде орнығып,
нығаяды: ... ... ... тамыры терең ... ... ... ... дәрежедегі ирроционалды ... ... ... ... ... ... ... объективтік және
субъективтік вакторларға тәуелді.
Қалай ... да өз даму ... бар, соны ... Алайда, бұл қасиет әркімде бола бермейді, логикалық ой ... Олар өз ... тек ... ... сол ... ... , оның астарын түсінумен ... ... ұзақ ... ... де ой топшылауынан ... ... ... ... ... мен ... қазіргі және болашақтағы
халықаралық қатынастар жүйесіндегі сол ... ... , ... мәдени ұстанымдарының, бағыт – ... ... ... ... ... ... реттеу - әр түрлі этностардың
мүдделерін үйлестірудің бірден – бір ... . ... ... орайластыру , жүйеге келтіру дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... ұлттың
мүдделері белгілі – бір ауқымды деңгейде ... ... ... ... ... ... ... Бұған қол
жеткізу үшін ең ... ... ... жан – ... дайындығы мен
қабілеті, әрбір ұлт ... ... өз ... мен ... ... түсінуі қажет.
Ұлтаралық қатынастардың бүкіл кешені ...... ... саяси және басқа да ... ... ... ... ғана ... асады. Сонымен қатар оны
жүзеге асыру үшінхалықтың ұлттық ... және ... ... ... мен ... қажет. Демократияны осы
талаптар мен тәсілдер арқылы ... ... ... нақты
мүдделеріне сай келеді, әрі ... ... ... ... ... ... ... қандай тенденциялар?Олардың бірі – көптеген ... және ... ... дербестігі , олардың мемлекеттігін
жетілдіру, рухани ... ... ... ... ... ... шағын халықтардың (ұлттардың) өзара ... ... ... ... және саяси ... ... ... ... қазір бүкіл дүние ... және ... ... ... ... процесінен сол
ұлттарды біріктіретін интеграциялық процестер жүреді. Өмірдің ... осы , оны ... ... ... ... де бұл мәселеге
аса маңыз беріліп , жан-жақты ... ... ... ... ... даму ... бәріне бірдей ... ... ... ... ... атап ... олар – халықтардың этникалық шоғырлануы , ... ... ... , ... ... және ... ... дербестігі,
ұлттық – мемлекеттік тұтастықты нығайту; этнос ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерін
бүгінгі таңда барынша ... ... және ... ... ... мен тереңдетуден тұрады); сіңісу
(ассимиляция) - бұл ... ... ... ... ... ... ... кетеді; әдетте сіңісу кезінде сол халық
бірте-бірте өз ... ... ... этникалық
мәдениетін жоғалтып, басқа халықтың тілін және мсәдениетін меңгерген,
соны ... , ... ... саны аз ... ... қазіргі таңда бүкіл әлемде жүріп жатқандықтан ... ... ... ... ... ... қажет. Қалай болғанда да
ұлт саясаты атүсті ... ... ... оны ... ... жүзеге асыру қажет.Бұл ретте ... ... ... ... ... ... еске ... тиіс.Ұлтаралық
қатынастардың негізінде ... ұлт ... ... қазіргі қоғамдық құрылымда жиі ... ... ... ... ұлт ... ... әлеуметтануының кейбір ұғымдарына қатысты ұлтаралық
қатынастар, олардың түрлері мен ... ... ... ... ... ұлттық мүдделердің өзара әрекеттері, ... ... ... түсіне білу мен есепке алу мәселелері тұрғысындағы
теориялық және ... ... ... Енді ... деп ... ұғымның мәніне, қазіргі жағдайда оны ... және ... ... мен ... ... ... секілді.
Ұлт мәселесі – нақты-тарихи құбылыс , ... ... ... ... ұлт мәселесі белгілі бір әлеуметтік-экономикалық және
саяси мазмұнға ие болып ... Ұлт ... бір ... екінші
ұлтты қанауын жоюды, ұлттық бостандық үшін ... оны ... ... ... ... ... этностың қайта қосылуын
қарастырады десек, оған мынадай мысалдар келтіруге ... : ... ... ... және Солтүстік Вьетнам, 1990 жылға дейінгі
ГДР мен ФРГ , ... және ... ... және т.б. елдердегі
жағдай ұлттардың, халықтардың теңсіздігін түбегейлі ... жою, ... ... өзін-өзі билеуі және ... ... ... ... әр халықтың өзіндік ұлт саясаты қалыптасады . ... ... тез ... ... ... ... келелі мәселелер
көтеріліп , ... ... ... кең ... ұғым. Олай дейтініміз, жоғарыда
айтылғандармен қатар, бір ... ... ... ... қатар
ұлттар мен билік ... ... ... ... ... негізінде шиеленіс туындауы мүмкін, әдетте ұлт ... ... ... болады, әрекет етеді.
Барлық елдердегі ұлттардың ... ... ... ... анықтайтын ... ... екі ... ... ... Бір ... алғанда, бұл –
ұлттардың оянуы және ... ... кез – ... ұлттық езгіге
қарсы тәуелсіздікке ұмтылған халықтың күресі, ... ... ... ... ... ... ... қарсы қойылған
тосқауылдарды бұзу, бүкіл дүние жүзі ... ... мен ... ... Бұл ... ұлттық
қатынастар дамуындағы әлі де болса ... ...... ... ... ... қоғамдық процестерде ... ... ... әрекетін ескеру қажет. Оларға кез-келген
бағытта ... да ... күш ... ұлттық қатынастарды
шиеленістіруге әкелеліп ... яғни ұлт ... аса ... ... ... ... әлі де ... езгі мен қанау қатынастарын ұлт
мәселесінің дәстүрлі шиеленісу ... ... ... Ұлт ... мен ұлттар арасындағы дұшпандық ... ... ... келген еді. Әлемдегі барлық ұлттар ... ... , ... ... шамамен бір ... ... ... ... ... етіп , көш ... орай ұлт мәселесі толық шешім тапты дей алмаймыз
Ұлттық қозғалыстарда бүгінде ... ... ... ... ... даму ... ретінде,тіптен
экологияны қорғау мәселесі ... де ... Ұлт ... ... ... ... ие ... халықтардың ұлттық – этникалық тұрғыдан қайта жандануы
және олардың ... ... ... өз бетінше шешуге
ұмтылысы қазіргі дәуірдің айқын ... ... ... ... ... Бұл ... жүзінің бүкіл аймақтарына, ең ... және ... ... елдерінде жүріп жатыр. КСРО да бұл
белсенді ... , ал ... ... ... ... ... іске ... айтқанда Қазақстанның қазіргі даму кезеңі - ... ... ... ... ... ... үлгісін іздестіру
және оған кезеңі. Жекешелендірудің негізінде мемлекеттің экономикалық
билігін ... ... ... ... ... ... , жеке меншікті қалпына келтіру, азаматардың еңбек және
заттық ... ... беру ... ... негізгі принциптері жүзеге асырылуда. Алайда ... ... ... мемлекеттік қолдаудың жойылуы аз
халықтардың көптеген адамдарына қорқыныш ұялатып ... ... ... ... олар аталмыш өзгерістермен
байланыстырады.
Мәдени сасада да аз ... ... ... ... Атап ... ... ана ... радио-
теледидар хабарлар өте аз ... ... ... ... ... ... мемлекет тарапынан ... ... ... ... аз ... тілінде арнайы
радио-теледидар арнасын ұйымдастыру қажет.
Халықтар ... ... ... ... дамыту
олардың негізгі құқықтарын өзара мойындату мен құрметтеу негізінде
іске ... Бұл ... ... ... ... ішінде
Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ... ... ... бүкіл халықтардың төменгідей құқықтары ... ... отыр :
- өмір сүру ... ... халықты және оның ... ... ... ... ... және ... ... салу құқығы;
- өзін-өзі тану құқығы, яғни азаматтардың ... қай ... ... ... өзін-өзі басқару құқығы;
- мәдени ... ... ... соның ішінде тіл мен
білім беру ... ... ... ... ... ... өздері тұратын ... ... ... ... ... үшн бақылау орнату үшін бақылау ... ... ... ... жаңа ... ... және экология проблемаларың шиеленісуіне байланысты ерекше
артып ... ... ... ... жүзі ... қол ... игеруіне жол ашу және оларды пайдалану ... ... ... ... ... прктикада жүзеге
асыру олардың ... және ... ... ұлт ... шешу жолында жасалған маңызды қадам болып саналады. Осыған
орай бұл ... ... ... және ... ... ... алу ... ... ... және таза
этникалық сипаттағы көптеген ...... мен ... ... ...... мен ... көпшілігіне КСРО
мен оның бұрынғы республикасының саяси жүйе саласында ... ... ... ... ... ... сақтауға
және өз алдына дербестігін алуға ... және ... ... күтпеген тенденцияларға соқтырып, Кеңес одағын ыдыратты . Бұл
жағдай көпшілік үшін ... ... ... ... ... Кеңес
Одағының республикалары мен халықтары ... ... ... және ақпараттық кеңістікті сақтамайынша ... ... ... дами ... көз ... отыр.
Ғасырлар бойы қалыптасып, халықтар ... ... ... ... шорт ... бұл ... ... жағдайына әсер
етті.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Әбсаттаров Р.Б. КСРО-ның күйреуі және ... ... / / ...... ... ... ... М., 1997.
3. Д. Жамбылов. Саясаттану негіздері. Алматы, Жеті ... ... Адам және ... Н.Р. ... ... Рауан 1997.
5. Краткие итоги ... ... 1999 года в ... ... ... ... ежегодник Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994.
7. Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, ... ... ... ... Р.Б,. ... Т.С. ... ... межнационального
общения студентов: теория и практика. Алматы: Издательский отдел ВАК
казахстана Министерства образования и наук РК, 1999.
9. Әбсаттаров Р. ... және ұлт ... ... № 7, ... Абдилдин Ж., Нысанбаев А. Политика национальных отношении ... ... № 3, ... ... Д. ... ... М:, 1984.
12. Рахметов, Қ.Ж. Социология Алматы: Өлке 2005,256 б
13. Тощенко. Социология, М:, 1994.
14. Қуанышәлі Жасарал. Ұлт және ... ... ... 1998.
15. Сәрсенов Жаңыл. Әлеуметтану. Алматы. 2000.
16. Әлеуметтану негіздері, Қоғамның этникалық құрылымы, 2006.
Сілтемелер тізімі
1. Қуанышәлі Жасарал. Ұлт және ... ... ... 1998.
2. Әбсаттаров Р. Конституция және ұлт саясаты, “Ақиқат” № 7, 1993. 68 б.
3. Краткие итоги ... ... 1999 года в ... Казахстан.
Алматы, 1999. 11 б.
4.Әбсаттаров Р.Б. КСРО-ның күйреуі және егемен Қазақстан / / ... ... ... ... Словарь. М., 1997. 127. Б.
6.Д. Жамбылов. Саясаттану ... ... Жеті ... 2000, 250 б.
7.Адам және Қоғам Н.Р. Күнқожаев, ... ... 1997.89 ... ... ... Казахстана за 1993 год. Алматы, 1994. 94 б.
9.Икенов Ахмет, Әлеуметтану негіздері, Алматы: Экономика 2004. 78 ... Р.Б,. ... Т.С. ... ... ... студентов: теория и практика. Алматы: Издательский отдел ... ... ... и наук РК, 1999. 178 б.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасырдың 80-90 жылдардағы Қазақстандағы ұлтаралық қатынастар45 бет
Қазақстандағы жаһандану кезіндегі ұлтаралық қатынастар70 бет
ТІЛ САЯСАТЫНЫҢ РЕСПУБЛИКАДАҒЫ ҰЛТАРАЛЫҚ ҚАРЫМ-ҚАТЫНАСТАРҒА ЫҚПАЛЫ51 бет
Қытайда ұлтаралық қатынастарды басқару мәселелері60 бет
Ұлтаралық қарым-қатынас8 бет
Мемлекеттің монополияға қарсы саясаты17 бет
ПОЛИЭТНИКАЛЫҚ АУДИТОРИЯДАҒЫ СТУДЕНТТЕРДІҢ ТАНЫМДЫЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТТЕРІ55 бет
Қазіргі мектептерде оқушыларға патриоттық және интернационалдық тәрбие беру28 бет
Қазіргі этникалық процестердің ерекшелігі және этносаяси процестердің ішкі саяси жағдайға ықпалы8 бет
Қазақстанның ұлттық мәдени орталықтары15 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь