Аграрлық саладағы инновациялық қызмет

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ.........................................................................................................

1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Инновация түсінігі, негізгі мақсаттары және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі...................
1.3 Аграрлық саладағы инновациялық қызметті ұйымдастырудың шетелдік озық тәжірибелер............................................................
1.4 Қазақстандағы АӨК – нің жағдайын талдау...........................
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары........................

2 «ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІНЕ ТАЛДАУ
2.1 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастырушылық – құқықтық және экономикалық негіздері........................................................................
2.2 Ұйымның негізгі мақсаттары мен мәселелері, функциялары.........
2.3 Негізгі атқаратын қызметтері – оларға экономикалық талдау..............................................................................................................
2.4 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның ұйымдастыру жүйесіндегі артықшылықтары мен кемшіліктері..............................................................

3«ҚАЗАГРОИННОВАЦИЯ» АҚ – НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІННІҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық жүйесіндегі «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның орны және рөлі...................................
3.2«ҚазАгроИнновация» АҚ – ның даму бағыттары, перспективалар...................................................................................................
3.3 «ҚазАгроИнновация» АҚ – ның қызметінің жетілдіру жолдарының
экономикалық тиімділігі..................................................................................

ҚОРЫТЫНДЫ........................................................................................

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
Кіріспе

«ҚазАгроИнновация» АҚ (бұдан әрі – ҚАИ) 2007 жылдың 16 шілде күні Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 409 2007 жылдың 22 мамырдан бастап қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы Ауыл шараушылығы министрлігінің 25 мемлекеттік аграрлық ғылыми-зерттеу ұйымдардың қосылу жолымен құрылған.
«ҚазАгроИнновация» АҚ мемлекет акциялардың 100 %-ы Қазақстан Республикасы Үкіметінің иелігінде.
Соңғы жылдары Қазақстан агро-өнеркәсіптік комплексін басымдылық қолдау бойынша дәйекті саясатын жүргізуде. Аграрлы секторында бәсекелестікті ұлғайтуда аграрлық ғылым мен агро-өнеркәсіптік комплексінің инновация жүйесінде негіздерді құру рөльдері аса маңызды. Жаңа идеяларды, агро-өнеркәсіптік комплексін дамытудағы технологиялар мен бағыттарды қолдану ауыл шарыуашылық өндірісінің тиімді пайдалануда өзекті сыңар болып табылады.
«ҚазАгроИнновация» АҚ мемлекеттік қолдаумен өзінің қызметі барысында қысқа мерзімде агро-өнеркәсіптік комплексін технологиялық және ғылыми дамытуда бірқатар жүйелік шараларға кірісті. Бұған аграрлы ғылымның жаңа басқару моделі басшылық етеді, әлемнің ең тиімді тәжірибені ескере отырып, корпоративті басқару, ашықтық және тұнықтылық принциптерімен сәйкес қалыптастырылған. «ҚазАгроИнновация» АҚ агро-өнеркәсіптік комплексінің инновациялық қызметінің барлық қатысушыларына ашық түрде және ғылыми жетістіктері бойынша ақпараттық қол жетімділіктер принциптеріне жұмыс жасайды.
Компания өзінің еншілес ғылыми-зерттеу ұйымдарымен және тәжірибелі шаруашылықтармен бірге 2009-2011 жылдары агро-өнеркәсіптік комплексінің қажеттіліктері мен белгілі сұрақтарды шешуге бағытталған ғылыми зерттеулерді орындайды. 2009 жылдан бастап «ҚазАгроИнновация» АҚ агротехнологияларды коммерциялау және трансферттеу ортасында жобаларды іске асыруға, ауыл шарушылығында инновациялық тәжірибені енгізу және тарату жүйесін, селекция-тайпалық жұмыстың дамуы мақсатында ірі қара мал ұрықтарын трансплантациялау технологияларын өндірістік енгізуге кірісті (селекциялық жылыжайдың құрылысы, мал мен өсімдік шаруашылығындағы биотехнологиялық профилі бойынша заманауи заманға сәйкес лабораториялар құрастыру, тұқымтану жүйесінің дамуы және т.б.).
Агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми-зерттеу ортасында адам ресурстардың даму шаралары, инновацияларды енгізу жергілікті бюджеттен қаржыландыру, ғылымға меншікті инвестицияларды тарту, роялти механизмдерін енгізу жолы бойынша ғалымдарды экономикалық түрде ынталандыру нормалары жүргізіледі. Жасалатын шаралар халықаралық стандарттарға сай ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу үшін жағдайлар жасайды, «ҚазАгроИнновация» АҚ институттарында жұмыс жасау мақсатында әлемдік деңгейдегі ғалымдарды тартады, және қорытындысында нарыққа жылдам түрде тиімді ғылыми зерттемелер мен технологияларды береді.
Соңғы 3 жыл ішінде «ҚазАгроИнновация» АҚ ғалымдарымен мемлекеттік сортын байқаушыларына 165 жаңа ауыл шаруашылық және басқа да түрлердің сорттары мен дубаралары құрастырылып берілген; ауыл шаруашылық құстар мен малдардың тізімі мен түрлердің 23 жынысы құрастырылып мақұлданды. 79 патент пен 238 инновациялық патент қабылданды.
Ғылыми жетістіктер нақты өндіріске кіргізіледі. Соңғы жылдары қазақстандық селекциясының бидай сорт үлесі республиканың солтүстік аумақтарында орташа 60-70% өсті. 2009 жылы ресурстарды қорғайтын технологиялар бойынша бидай танаптың аймағы 10,3 млн гектарға немесе 61 % дейін, 2003 жылы бұндай технология 1,0 млн гектардан аз емес аумаққа қолданды.
Қазіргі кезде мемлекеттің агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми әлеуеттің басым бөлігі «ҚазАгроИнновация» АҚ шоғырланған, бұл халықаралық ғылыми қоғамдастықта аграрлық ғылымның маңызын ұлғайтуға мүмкіндік берді. Халықаралық ұйымның қызметтестік векторы ғылыми зерттеулердің қорытындылары өндірісте кеңінен пайдалынатын және ауыл шаруашылық зерттеулер ойдағыдай дамыған озық аграрлық мемлекеттеріне бағытталған. «ҚазАгроИнновация» АҚ ғылыми институттары Аргентина, АҚШ, Канада, Австралия, Израиль, Бразилия, Евроодақ мемлекеттері, Ресей, Украина, Кеңес топтарының халықаралық зерттеулер орталықтардың (СИММИТ, ИКАРДА, ИРРИ, ИВМИ, СИР және т.б.) ғылыми-аграрияларымен сәтті жұмыс жасалуда.
Мемлекетіміздің экономикалық индустриалды-инновациялық даму кезеңінде Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ғылым алдында, соның ішінде аграрлы ғылымда технологиялық даму процестердің жылдамдату мәселелерін қамтамасыз ету және өте тиімді инновациялық технологиялар мен жаңа білімдер негізінде өндірістің модернизациялану мақсаттары болады. «ҚазАгроИнновация» АҚ экономиканың аграрлы секторындағы рөлі өсуде екенін сезіне отырып, мемлекеттің Елбасымен белгіленген мақсаттардың тиімді шешуіне компанияның басшылығы мен ғылыми ұжымдар бар ұйымшыл, интеллектуалды, қаржылық ресурстарын қолданады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Многоукладность экономики в АПК и приоритеты его развития // ІІ «Модернизация межгосударственных интеграционных связей центральноазиатских стран» II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. – Туркестан, - 2006. c. 70-73. (бірлескен авторлықпен).
2. Состояние социальной инфраструктуры села и ее развитие в регионах // «Модернизация межгосударственных интеграционных связей центральноазиатских стран» II Туркестанский интеграционный форум стран Центральной Азии, 3-часть, МКТУ им. Х.А.Ясави. Туркестан, 2006. c.297-302. (бірлескен авторлықпен).
3. Развитие инновационных процессов в агропромышленном производстве // Материалы Международной научно-практической конференции – Шымкент, 2007, 5-том, c.269-271. (бірлескен авторлықпен).
4. Инвестиция көлемінің ауылшаруашылығы өндірісіне әсерін статистикалық-математикалық талдау // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. – Шымкент, 2007. б.140-147. (бірлескен авторлықпен).
5. Развитие инновационной системы – фактор конкурентоспособности сельского хозяйства // Материалы Международной научно-практической конференции – Шымкент, 2007, 5-том, с.138-140. (бірлескен авторлықпен).
6. Етті құс шаруашылығын дамытудың ұйымдастырушылық нысандары. // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. –Шымкент, 2007. б.69-73. (бірлескен авторлықпен).
7. Ауыл шаруашылығын мемлекеттік реттеу тетіктері // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Көкшетау, 2008. б.111-114. (бірлескен авторлықпен).
8. Интеллектуальная собственность в АПК // Вестник МКТУ им. Х.А.Ясави. – Туркестан, 2008, №3. с.312-318.
9. Аймақтағы агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үдерістің негізгі бағыттары // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. – Түркістан, 2009. №1(64). б.387-391.
10. Агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдісті дамытудың ерекшеліктері // ҚР Білім және Ғылым министрлігінің ғылыми журналы «Ізденіс-Поиск». – Алматы, 2009. №2. б.11-14. (бірлескен авторлықпен).
11. Ауыл шаруашылығындағы инновациялық процестерді басқару жүйесін жетілдіру // Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. – Тараз, 2009, б.48-51.
12. Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркәсіп кешенінің бүгінгі ахуалы және ондағы инновацияларды игеру тиімділігін бағалау // Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция. – Түркістан, 2010. б.181-186.
13. Инновацияларды басқарудың мәні мен олардың жіктелуі // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. – Түркістан, 2010. №1. б.162-164.
14. «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Қазақстан Республикасының 2006 жылғы 23 наурыздағы Заңы;
15. «Инвестициялар туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 қаңтардағы Заңы;
16. http://www.minagri.kz
17. www.agroinnovations.kz
18. А.Н. Дәуренбекова, А. Сауқымбек; Кәсіпорынның индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын қалыптастыру. б.127-145
19. Абдыгаппарова С.Б. Инновационный потенциал Казахстана: механизм активизации: Монография / С.Б.Абдыгаппарова. – Алматы: Экономика, 2001. б.45-120
20. Абдиев К.В. , Алкеев К.Н. «Индустриально-инновационное развитие РК» опыт, задачи, перспективы. 2004г. б.126-150
21. Кембаев Б.А., Ахметов Р.И., Тулебаев А.К., Дзекунов В.П. Инновационная деятельность в Республике Казахстана; состояние и проблемы развития. Аналитический обзор. Алматы. Казгос. ИНТИ. 2002. б. 147-169
22 .Направления совершенствования инновационной политики государства в условиях ограниченности инвестиционных ресурсов // Вестник регионального развития. – 2009. – №4 –0,4 п.л.
23 .Принципы и приоритеты инновационно-технологического развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник регионального развития. – 2010. – №1. – 0,5 п.л.
24 .Условия и предпосылки развития венчурного финансирования инновационных процессов // Вестник КазГАТУ. – 2010. - №2. – 0,5 п.л.
25 .Рыночные механизмы коммерциализации инновационной деятельности // Вестник КазГАТУ. -2010. - №3. – 0,6 п.л.
26 .Теоретические основы устойчивого инновационного развития национальной экономики // Вестник ЕНУ. – 2010. -№2. – 0,5 п.л.
27 .Формирование и развитие региональной инновационной системы в Казахстане // Вестник ИЭИ. - 2010. - №2. – 0,5 п.л.
28 .Приоритетные направления инновационной модернизации национальной экономики // Вестник КЭУК. – 2010. -№1. – 0,5 п.л.
29 .Теоретические основы формирования и развития национальной инновационной системы в современной экономике // Вестник регионального развития. – 2010. – №2 – 0,6 п.л.
30 .Приоритеты инновационной политики государства на современном этапе // Вестник КЭУК. 2010. - №2. – 0,4 п.л.
31 .Проблемы и перспективы инновационного развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник КарГУ. – 2010. - №3. – 0,5 п.л.
32 .Повышение роли уполномоченных государственных органов в стимулировании инновационно-технологического развития АПК // Вестник регионального развития. – 2010. – №3. – 0,7 п.л.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.........................................................................................................
1 АГРАРЛЫҚ САЛАДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТІҢ ... ... ... ... ... мақсаттары және оның түрлері...............
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық қызметтің түсінігі...................
1.3 Аграрлық саладағы ... ... ... ... озық ... ... АӨК - нің ... талдау...........................
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары........................
2 АҚ - НЫҢ ... ... АҚ - ның ... - құқықтық және экономикалық негіздері........................................................................
2.2 ... ... ... мен ... ... ... атқаратын қызметтері - оларға экономикалық талдау..............................................................................................................
2.4 АҚ - ның ... ... ... мен ... АҚ - НЫҢ ҚЫЗМЕТТЕРІННІҢ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасының 2020 ... ... ... даму ... және ... ... ... АҚ - ның орны және рөлі...................................
3.2 АҚ - ның даму ... ... АҚ - ның ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...................................................
Кіріспе
АҚ (бұдан әрі - ҚАИ) 2007 жылдың 16 ... күні ... ... ... № 409 2007 ... 22 ... ... қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы Ауыл шараушылығы министрлігінің 25 мемлекеттік аграрлық ғылыми-зерттеу ... ... ... ... АҚ ... ... 100 %-ы Қазақстан Республикасы Үкіметінің иелігінде.
Соңғы жылдары Қазақстан агро-өнеркәсіптік комплексін басымдылық қолдау ... ... ... жүргізуде. Аграрлы секторында бәсекелестікті ұлғайтуда аграрлық ғылым мен агро-өнеркәсіптік комплексінің инновация жүйесінде негіздерді құру ... аса ... Жаңа ... ... ... ... ... мен бағыттарды қолдану ауыл шарыуашылық өндірісінің тиімді пайдалануда өзекті сыңар болып табылады.
АҚ ... ... ... ... барысында қысқа мерзімде агро-өнеркәсіптік комплексін технологиялық және ... ... ... ... ... ... ... аграрлы ғылымның жаңа басқару моделі басшылық етеді, ... ең ... ... ... отырып, корпоративті басқару, ашықтық және тұнықтылық принциптерімен сәйкес қалыптастырылған. АҚ ... ... ... ... ... ... ашық түрде және ғылыми жетістіктері бойынша ақпараттық қол жетімділіктер принциптеріне жұмыс жасайды.
Компания өзінің ... ... ... және ... ... бірге 2009-2011 жылдары агро-өнеркәсіптік комплексінің қажеттіліктері мен белгілі сұрақтарды шешуге бағытталған ғылыми зерттеулерді орындайды. 2009 ... ... АҚ ... ... және трансферттеу ортасында жобаларды іске асыруға, ауыл шарушылығында инновациялық тәжірибені енгізу және тарату жүйесін, селекция-тайпалық жұмыстың ... ... ірі қара мал ... трансплантациялау технологияларын өндірістік енгізуге кірісті (селекциялық жылыжайдың ... мал мен ... ... биотехнологиялық профилі бойынша заманауи заманға сәйкес лабораториялар құрастыру, тұқымтану ... ... және ... ... ғылыми-зерттеу ортасында адам ресурстардың даму шаралары, инновацияларды енгізу жергілікті бюджеттен қаржыландыру, ғылымға меншікті инвестицияларды тарту, роялти механизмдерін ... жолы ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жасалатын шаралар халықаралық стандарттарға сай ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу үшін жағдайлар жасайды, АҚ институттарында жұмыс ... ... ... ... ғалымдарды тартады, және қорытындысында нарыққа жылдам түрде тиімді ғылыми зерттемелер мен технологияларды береді.
Соңғы 3 жыл ішінде АҚ ғалымдарымен ... ... ... 165 жаңа ауыл ... және ... да ... ... мен дубаралары құрастырылып берілген; ауыл шаруашылық құстар мен малдардың тізімі мен түрлердің 23 жынысы ... ... 79 ... пен 238 ... ... ... ... нақты өндіріске кіргізіледі. Соңғы жылдары қазақстандық селекциясының бидай сорт үлесі республиканың солтүстік ... ... 60-70% ... 2009 жылы ... ... ... ... бидай танаптың аймағы 10,3 млн гектарға немесе 61 % дейін, 2003 жылы бұндай ... 1,0 млн ... аз емес ... ... ... мемлекеттің агро-өнеркәсіптік комплексінің ғылыми әлеуеттің басым бөлігі АҚ шоғырланған, бұл халықаралық ғылыми қоғамдастықта аграрлық ғылымның маңызын ұлғайтуға мүмкіндік берді. ... ... ... ... ... ... қорытындылары өндірісте кеңінен пайдалынатын және ауыл шаруашылық зерттеулер ойдағыдай дамыған озық ... ... ... АҚ ғылыми институттары Аргентина, АҚШ, Канада, Австралия, Израиль, Бразилия, Евроодақ мемлекеттері, Ресей, Украина, ... ... ... ... орталықтардың (СИММИТ, ИКАРДА, ИРРИ, ИВМИ, СИР және т.б.) ғылыми-аграрияларымен ... ... ... ... ... даму кезеңінде Президентіміз Н.Ә.Назарбаев ғылым алдында, соның ішінде аграрлы ғылымда технологиялық даму процестердің жылдамдату мәселелерін қамтамасыз ету және өте ... ... ... мен жаңа білімдер негізінде өндірістің модернизациялану мақсаттары болады. АҚ экономиканың аграрлы секторындағы рөлі өсуде екенін сезіне отырып, ... ... ... ... ... ... компанияның басшылығы мен ғылыми ұжымдар бар ұйымшыл, интеллектуалды, қаржылық ресурстарын қолданады.
1 Аграрлық саладағы инновациялық қызметің теориялық ...
1.1 ... ... негізгі мақсаттары және оның түрлері
Әлем елдерінің барлығының экономикалық сипаты мен дамуын анықтайтын маңызды факторлардың біріретінде бүкіл әлемде ... ... ... (ҒТП) ... және ... әдебиеттерде инновациялық процес ұғымымен байланыстырылады. Бұл процесс жаңалық табуды білдіреді және ғылыми идеяның туылуынан оның коммерциялық іске асуына ... ... яғни ... ... ... ... ... жинағын қамтиды.
Инновациялық процестерді зертеудің маңыздылығы, бір жағынан, қоғам экономикасын көтеру үшін ғылым мен инновациялардың ерекше маңыздылығымен, екінші жағынан, Қазақстан ... ... ... жеңу ... ... ... ... термині өтпелі экономика кезеңінде белсенді пайдаланады.С.б. , , және т.б ... ... ... ... ... ... үшін ғалымдардың әртүрлі көзқарастарымен танысу керек.
Инновация дегеніміз ... бір ... ... үшін ... ... кешенді құру процесі, таралуы және қолданыс табуы.Әртүрлі ғалымдар, әсіресе шетелдік (Н.Мончев, И.Перлаки, В.Хартман, Э. Мэнсфилд, И.Шумпетер және т.б), ... ... ... зерттеу объектісі мен саласына байланысты тұжырымдар айтты. Мәселен, Б.Твисс инновацияны ғылыми ашылымдар немесе идея ... ... ие ... ... ... Ал, Б.Сантоның пікірінше, инновация - бұл қоғамдық, техникалықжәне экономикалық процесс, яғни идеялар мен ашылымдарды практикада ... ... ... ... ... мен ... құруға жеткізеді. Ал егер де инновация экономикалық табысқа, пайдаға негізделсе, онда оның нарықта пайда болуы қосымша табысты әкелуі ... ... ... ... тығыз байланысты өндіріс факторлардың жаңа ғылыми-ұйымдастырылған комбинациясы деген анықтама ұсынған.
Инновацияның ... ... ... нәтижесінде, инновацияның спецификалық мазмұнын өзгерістер құрайды, ал ... ... ... ... ... ... ... анықтадық.
Сонымен халықаралық стандарттарға сәйкес инновация - (инно-қ қызметтің соңғы нәтижесі) жаңа немесе ... ... ... жаңа ... жетілдірілген технологиялық процесс нарығына ендірілген, тәжірибе жүзінде пайдаланылатын немесе әлеуметтік қызметтерге қатысты пайдаланылатын ... ... ... ... процесті жаңашылдарды өткізу поцесінде болатын ғылыми-техникалық, технологиялық және ұйымдастырушылық өзгерістердің жиынтығы ретінде анықтауға ... Ал ... ... ... және ... ... цикл деп атайды.
Инновацияның негізгі мақсаттары келесілер:
1. мәселенің жаңа техникалық шешімін ... ... ... ... және ... ... ... өткізу;
3. өнімнің сериялық өндірісін бір қалыпқа келтіру;
4. өткізуді дайындау және ұйымдастыру;
5. нарыққа жаңа тауарды ендіру;
6. технологияларды ... ... ... жаңа нарықтард аорнығу, өнімнің бәсеке қабілеттілігін жоғарылату.
Инновацияның негізгі кезеңдері келесілер:
1. Келіп түсетін ... бір ... ... ... ... және жаңа өнім ... идеяны өңдеу;
3. жаңа өнімнің экономикалық тиімділігін талдау;
4. жаңа өнімді құру;
5. нарықта тестілеу
6. өнім жөнінде маркетинг бағдарламасы негізінде өндіріске жаңа өнімді ... ... ... ... жаңа ... ... әлеуетінің дәрежесі бойынша 3 түрі бар:
1.Радикалды инновациялар - әдетте жаңа өнімдер мен технологиялар.
2.Комбинаторлы инновациялар - ... ... жаңа ... ... ... тұтынушылардың жаңа топтарын тарту немесе жаңа нарықтарды игеруге бағытталған.
3.Модификациялық инновациялар - ... бар ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның нарықтағы орнын сақтауға немесе күшейтуге негізделген.
Сонымен инновациялық поцесс, ол жаңалықтарды жүзеге асыру барысында болатын ғылыми-техникалық, технологиялық және ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік маңыздылығы тән. Тәжірибеде инновацияны енгізуде инновацияны енгізуде инновациялық процестің ішкі ... үшін ... ... типтері пайдаланылады. Иновациялық тізбек - инновациялық процестің ең қарапайым моделі,онда бүкіл процесс жеке, функционалды ... ... ... ... ... қызметі -- бұл жаңа немесе ӨНІМІІІҢ жақсаруы, не ... ... ... өндірудің жаңа әдістерін қолдану мақсатындағы ғылыми-техникалық және зияткерлік әлуеттік ... ... Бұл жеке ... ... ... ... пайдалы жаңалықтарға қоғамның мұқтажын қанағаттандыруы үшін пайдаланылады.
Инновацияның екі тұрпаты ажыратылады:
::өнімділік;
::үдерістік.
Жаңа өнімді өндіріске енгізу инновацияның түбегейлі өнімділігі ретінде анықталады. ... ... ... жаңа ... ... не ... қолданылып жүрген технологияның жаңа түрінде пайдалануын ұштастырады.
Процестік инновация -- бұл ... ... ... ... ... және технологияны едәуір жетілдіру, жабдықтарды және өндірісті ұйымдастыруды өзгерту.
Жаңалық дәрежедегі инновация ... ... яғни ... ... және ... практикада үқсастығы жоқ және жаңа нәрсенің салыстырмалы жаңалығы болып ... ... ... жаңа ... технологиясы және қызмет көрсетуі басымдық абсолюттік жаңалықтарға ие болады және үлгінің түп нүсқасы болып табылады.
Инновацияның өмірлік кезеңі өзара ... ... және ... ... ... ... көрсетеді. Инновацияның өмірлік кезеңі уақыт аралығы ретінде идеяның ... ... ... өткізуден алып тастаганға дейінгі инновациялық өнімнің негізінде ... ... ... ... енгізуде, жаңалықтарды пайдалануда косылатындары:
:: жаңалық идеяны өзірлеу, зертханалық ғылыми жұмыстар, онімнің жаңа ... ... ... жаңа ... жаңа ... және ... ... ғылыми-зерттеу және конструкциялық жұмыстарды жүргізу;
:: өнімнің жаңа түрлерін дайындау үшін шикізаттар мен материалдардың қажетті түрлерін таңдап ... жаңа ... ... ... процесті әзірлеу;
:: қажетті өнімдерді дайындау үшін жобалау, жасау, сынақтан откізу және жаңа ... ... ... ... іс жүзіне асыруға багытталган үйымдастырушылық-басқарушылық шешімдерді әзірлеу және енгізу;
:: ... ... ... және ... ... ... ... зерттеу және әзірлеу;
:: қажетті ғылыми-зерттеу және конструкторлық жұмыстарды жүргізу үшін ... ... жаңа ... беру және ... ... ... іріктеу;
:: лицензиялау, патенттеу, ноу-хау жұмыстарын жүргізу немесе қажетті құжаттарды алу;
:: инновацияны жетілдіруді ұйымдастыру және маркетингтік зерттеулерді жүргізу.
Нарықтық экономика жағдайыида инновациялық ... ... ... ... және көп сатылығын білдіреді. Талдаудың бірінші кезеңінде - жаңа техниканы және технологияны қолдану қажеттігін дәстүрлі қорытындылайтын техникалық деңгейдегі жеке көрсеткіштер және жаңа ... мен ... ... деңгейінің экономикалық тиімділігін арттыру көрсеткіштері және өз деңгейінің көрсеткіштері, яғни техниканың, технологияның, ұйымдастырудың, басшылықтың және ... және ... ... ... ... ... тұлға айыру қажет. Ең ақырында өндірістің техникалық-ұйымдастыру деңгейі өндірістік процестің ... ... ... ... ... еңбек, еңбек құралдары, еңбек заттары.
Міне, сондықтан да, мұндай экономикалық көрсеткіштер, еңбек өнімділігі, қор қайтарымы, материалды қажетсіну, ... ... ... ... ондірістің қарқынды ресурстарын пайдалануды қамтитын жаңа техника мен технологияның экономикалық деңгейін арттыру көрсеткіші болып табылады.
Жоғарыдағы аталган көрсеткіштер (еңбек ... қор ... ... ... және ... ... айналымдылығы) қарқындатудың жеке корсеткіштері деп аталады. Бұларды талдау техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің нысаны бойынша жүргізу іқажет. Жеке корсеткіштермен қатар қорытындылайтын көрсеткіштер де ... және ... ... ... тиімділігін арттыру шаралары мына томендегі топтарга бірігеді:
:: еңбек онімділігінің үстелуі, жүмыс істеушілердің саны және еңбекақы ... ... ... ... қайтарымның үстелуі (материалдық-жетсіну), материалдық ресурстардың шығындарының салыстырмалы ауытқуы;
:: негізгі өндірістік қорлардың қор ... ... (қор ... ... негізгі ондіріетік қорлардың салыстырмалы ауытқуы;
:: айналым қаражатының айналым жылдамдығының үстелуі, (босатып алу ... ... ... ... салыстырмалы ауытқуы;
:: қарқындату есебінен еңбек, материалдық және қаржы ресурстарын тиімді ... ... ... молшерінің үстелуі;
:: пайданың немесе өнімнің өзіндік қүнының үетелуі;
:: ... ... ... және ... ... көрсеткіштерінің үстелуі.
Қолданылатын техникалық және технологиялык шешімдердің үдемелігі өндірістің мүмкіншілігімен тығыз байланысты. Өндірістің технологиялық деңгейінің ең үлкен дәрежесі технологиялық әдістік заттарга ... ... және ... басқарылатын процестерге оның бейімделу-үйымдық деңгейіне әсер етуіне байланысты болады.[5]
1.2 Аграрлық саладағы инновациялық ... ... ... ... жаңа ... ғылым, инновациялық қызмет, қазіргі ақпараттық технологиялар негізіне енген инновация ретінде қарастыру қажет. Осы ... ... ... ... зерттеулер стратегиялық ресурс ретінде, өз кезінде ғылыми-техникалық дамуды және инновацияны игеруді жеделдетеді. Инновациялық ... ... ... сипатқа ие болады, өндірістік үрдістің барлық тарапын қамтиды, ұйымдастыру және басқару құрылымдарына енеді.
Қазіргі уақытта өндіріске инновация мен ғылыми жаңалықтарды игеру ... мен ... және ... бәсекелестік қарқынды дамуда. Кәсіпорындар мен фирмалар жаңа технологияны, жаңа білімді ізденуде, іргетасты зерттеулер жүргізуге қатысуға ұмтылуда, ... ... тез ... ... ... өндіріске инновацияны игеруді ұйымдастыруда.
түсінігі ретінде, дамытуды қамтамасыз ететінін, бірінші рет И.Шумпетердің анықталды, онда экономикалық дамуды, инновациялық ... пен ... ... ... ... ... қарастырса, Х.Фримен жаңа технологиялық жүйе мен технологиялық төңкерістің категориясын негіздеді, ол жаңа технологияны игеруде инновацияны қызметтік жүйе ... ... ... ... ... ... инновациялық үрдісті дамытудың тұжырымдамасында инновациялық үрдіс деп анықтау ұсынылады.[9]
Қазіргі уақытта Қазақстанда мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың аса көп ... ... бар, олар ... ... ... ... ... соның ішінде агроөнеркәсіп өндірісінде, мемлекеттік инновациялық саясаттың негізін белгілейді. Оларға , республиканың заңы және т.б. құжаттар. ... ... заң, ... бірге әзірленді және бекітілді.
Осыдан келе, инновациялық үрдісті өндірістік-экономикалық жүйеде ғылыми және ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін, техника-технологиялық және ұйымдастырушылық-басқарушылық кезеңдерін өзара байланыста және өзара тәуелділікте қарастыру ұсынылады. Инновациялық кезең жаңалықтың немесе ғылыми әзірлеменің пайда ... мен ... ... ... ... ... уақыт мерзімін көрсетеді. Инновациялық кезеңнің ұзақтығы төмендегілерге байланысты: 1) өндірістің технологиялық деңгейіне, 2) игеруге ортаның бейімделу қабілеттілігі және 3) ... ... ... ... ... 1 ... кешенінде инновациялық үрдістің кезеңдері мен ... мәні ... және ... ... ... саладағы мәселелерді шешу, идеялардың пайда болуы және оларды ... ... ...
- ... және ... ... жүргізу, әзірлемелерді жүзеге асыру;
- интеллектуалдық меншік нысандары ретінде аяқталған ғылыми-техникалық әзірлемелерді рәсімдеу;
- ғылыми ... ... ... ... және сату;
- инновацияны дайындау, оны өндірісте игеру.
АӨК-ң ғылыми-зерттеу мекемелері (ауыл шаруашылығы ғылымы)
Инновацияны тарату
- инновациямен жұмыс істеу үшін АӨК ... ... және ... даярлау;
- АӨК басқару мекемелерінің қызметтік міндеттерін жасау, инновацияны насихаттау;
- ауыл шаруашылық өндірісінде әртүрлі ұйымдастырушылық-құқықтық түрде кәсіпорындарды ақпаратпен қамтамасыз ... ... ... (АКҚ) ... және бұхаралық ақпараттық құралдар.
АӨК-ді басқару ұйымдары және инновацияны әзірлеушілер
Инновацияны игеру
- инновация туралы тауарөндірушілерге ... ... ... ... ... ... тетіктері;
- инновацияны әзірлеушілер мен АКҚ және ... ... ... ... қатынастар жүргізу;
- тауарөндірушілердің белсенді қызметі;
- инновацияға тауарөндірушілердің төлем қабілеттілік сұранысы.
Тауарөндірушілер және АӨК-ң
АКҚ-н бірлесе инновацияны әзірлеушілер
Инновацияны игерудің ... ... ... ... ... тауарөндірушілердің алған қосымша өнімі немесе табыстың, инновацияны құру және оны өндірісте игеру шығындарына қатынасы бойынша анықталады.
Тауарөндірушілер және АӨК-ң
АКҚ-н бірлесе инновацияны ... ... ... ... қайта қалыптастырудың басты мәселелерінің бірі - экономиканың агроөнеркәсіп саласын тұрақтандыру және ... ... ... ... ... мән беру ... ... Осыған байланысты агроөнеркәсіп кешенін инновациялық дамыту және оның экономикалық тиімділігін арттыру жолдарын іздестіруге арналған зерттеулер ерекше ... ие. ... ... өзінің мәні бойынша ғылым мен өндірісті бейнелейді, техникалық, биологиялық және ... ... мен ... ... мен ... ... тәсілдерін үздіксіз қайта жаңалау, ауыл шаруашылық өндірісін агроклиматтық факторлар мен нарықтың талаптарына сай, тауар өнімдеріне әлемдік ... ... үшін ... ... ... барлығы ауыл шаруашылығы және қайта өңдеу өндірісінің интенсивтік дәрежесін көтеруге, инновацияны игерумен агроөнеркәсіп кешенінің барлық салаларында еңбек өнімділігін арттыруға және ... ... ... ... ... таңда агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді бейімдеу арқылы және аумақтың табиғи, өндірістік және ғылыми-техникалық әлеуеттерін үйлесімді пайдалану ... ... ала ... ... ... ... бағытталған.
Агроөнеркәсіп өндірісінде инновацияны игеру тәжірибесі негізінде технологиялық, техникалық құралдар мен қондырғылар, нақты агроклиматтық және ... ... ... ала ... ... жаңа ... ... сорты мен нәсілді малдарды қолдану қажет. Сол үшін инновациялық ... ... ... ... жаңа ... ... агроөнеркәсіп өндірісінің аймақтық ерекшеліктерін есепке алу, ғылыми техникалық және инновациялық саясатты қалыптастыруға әдістемелік ... ... өте ... ... ... және өз ... ... қажет етеді.[31]
Агроөнеркәсіп өндірісінде ең көп таралған инновация кәсіпорындарды басқару және ... егін ... мал ... ... ... электрофикация және өндірісті автоматтандыру, ауыл шаруашылық өнімдерін өңдеу және ... ... ... ... ... ... мен ... қызметтерді игерудің негізгі теориялық және методологиялық аспектілерін ТМД елдерінің ғалымдары Л.Абалкин, Н.Кандратьев, Б.Санто, Б.Твисс, Р.Фатхудинов, Х.Фримен, И.Шевченко, Й.Шумпетер, М.Хучек, ... және ... ... ... ... тәжірибесін үйренудегі жүйелік және нақты тарихи көзқарас агроөнеркәсіп саласына инновацияны ендіру мен ... ... ... ... қарастыруға мүмкіндік береді және ауыл шаруашылығы саласында инновациялық қызметті үйлесмді ұйымдастыру және оны ... ... ... үшін ... болып табылады.
Осы айтылған мәселелердің теориялық тұстары мен тәжірибелік және аймақтық мәндері, нарықтық жағдайда ауыл ... ... ... ... және ... ... арттыру мәселелері қазақстандық ғалымдар: С.Байзақов, Г.Калиев, А.Кошанов, Ш.Купешев, М.Мамыров, Б.Мырзалиев, Т.Нурымбетов, М.Өскенов, ... ... ... С.Тажибаев, Т.Исахметов және т.б. еңбектерінде қарастырған.
Дегенмен, агроөнеркәсіп кешенінде шаруашылық ... ... ... және ... ... ... және қаржылық қамтамасыз ету мәселелері аймақтық агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үрдістерді ... ... ... ... ... ... дамыту және тәжірибелік ұсыныстарды әзірлеуді қажет етеді.[30]
Әлемде технологияның қарқынды түрде дамуы, нарықтардың жаһаңдандырылуы, техникалық және ғылыми экспертизаның аймақтандырылуы, стратегиялық ... ... ... ... әрі қарай жетілдіруді талап етуде.
Қазақстанда ғылымды, технологияны және инновациялық қызметті жоспарлаудың мәні 17 мамыр 2003 жылы №1096 ҚР ... ... ... ... ... ... Республикасының индустриялық-инновациялық даму стратегиясын бекіту туралы" бағдарламасына байланысты арта түсті.
Стратегия елімізде инновациялық қызметті ынталандыруға бағытталған мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясатты ... ... ... ... ... ... аясында Қазақстан экономикасын бірқатар проблемаларға тап болып отырғаны және сол проблемаларға нелер жататыны атап көрсетілген. Оларға Қазақстан экономикасынын бір ... ... ... әлемдік экономикаға ықпалдасуының әлсіздігі: ел ішіндегі салааралық және өңіраралык экономикалық ... ... ішкі ... ... мен ... ... ... сұранысының мардымсыздығы; өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылымның дамымауы; кәсіпорындардың жалпы техникалық және технологиялық тұрғыдан артта қалушылығы; ғылым мен өндіріс ... ... ... ... ... және ... ... қаржының аз бөлінуі; менеджменттін экономиканы ғаламдану процестеріне және сервистік-технологиялық ... ... ... ... ... келмеуі жатады.
Әлемде индустриялық саясат жүргізушінің мол тәжірбиесі жинақталған. Санаулы ... ғана бір ... ... проблемасын ойдағыдай шешіп, өз өнеркәсібін әр тараптандыра ... атап ... ... құрылымын әр тараптандыру үшін индустриялық саясатты қолдану түрі елдердің ... ... ... ... ... және экспортқа бағдарланған саясаттың мысалдарынан айқын байқауға болады. Негізінен осындай саясат қолданылған Латын Америкасы (Мексика және ... және ... Азия ... ... және ... ... жасалған талдаудан экспортқа бағдарлану арқылы тұрақты экономикалық өркендеуге қол жеткізуге болатын секілді.
Индустриалды-инновациялық ... ... жету өнім ... ... ... жолымен ғана емес, сондай-ақ адами және өндірілген ... ... ... өңдеуші өнеркәсіптің қосымша құнын көтеруге мүмкіндік береді. Бұл өнімді қайта өндіру үдерісіне және халықтың тұрмыс деңгейіне ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстарын, энергия мен материалдарды басқа да жаңа өнім өңдіруге жұмсауға болады.
Қазақстанның қабылданған индустриалды-инновациялық даму стратегиясының ... ... ... ... ... экономика дамуына мемлекеттің араласуы мен мемлекет пен жеке сектордың белсенді байланысында. Ол мемлекет нені және кімге өңдіру керектігін және қай ... ... ... көрсететін құрал емес, индустриалды-инновациялық дамудың негізгі қозғаушы күші болып, жеке сектор болып қалуы қажет, ал мемлекет ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлерді инновация үрдісіне баулу жолымен модернизацияға тартуы қажет.
Таңдалған стратегия экономика дамуының нақты анықталған басым секторларына ие ... ... ... - ... ... ... салаларында мүмкін бәсеке қабілетті және экспортка бағытталған өндірістерді құру мен дамыту. Берілген тұрғы кәсіпкерлер үшін ... ... ... жұмыс істейтін техникалық және ұйымдық жетілдіру жолы ... ... және ... ... жайт - ... пен ... салаларына инновацияны енгізу үшін кедергілерді жою мақсатында ... ... ... ... ... ... ... дамудың негізгі сипаттамаларының бірі оның әртүрлі сипаттағы технологиялардың периодты түрде бірін-бірі ... ... ... мен ... ... ... ерекшеленеді. Елдердегі техникалық тәртіптің ауысуы кезінде, яғни техникалық дамыған ... ... ... ... құнсыздануы мен жұмысшыларының біліктілігінің нашарлауына ұшырайды. Ал сол уақытта жаңа өндірістік-технологиялық жүйе құра білген ... ... ... ... ... ... ... айналады.[3]
2005 жылы Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтің ҚР Парламенті палаталар отырысындағы қазақстан халқына Жолдауында дүние жүзілік ... ... (ДСҰ) тез ... өту туралы стратегиялық қызығушылығын білдіре отырып, Шанхай ұйымымен әріптестікке, ТМД елдерін реформалауға, ЕврАзЭС біріге отырып біріңғай экономикалық ... (БЭК) ... ... және ... ... бағытталған индустриалды-инновациялық стратегияны кешіктірмей жүзеге асыруға шақырған болатын.
Қазақстан Республикасында соңғы жылдары инновациялық қызметті ынталандыруда түрлі іс-шаралар атқарылуда. ... ... ... ... 2001-2005 жылдардағы инновацияны дамытудың мемлекеттік бағдарламасы, 2006 жылы ... ... ... ... ... асыру іс-шараларының Жоспары, және де сонымен қатар 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан ... ... даму ... ... бола ... ... негізгі жағдайы елдің 2030 жылдарға дейінгі даму стратегиясы, басқа да бағдарламалар құжаттарына және сонымен қатар ҚР Президентінің тапсырмасына негізделіп ... ... ... ... негізгі үш кезеңнен тұрады:
Бірінші кезең - 2003-2005жылдар;
Екінші кезең - 2006-2010 жылдар;
Үшінші кезең - ... ... даму ... ... дайындық кезеңінің негізгі тапсырмалары болып:
Экономиканың барлық салаларын жүйелік реформалауда заңдық базаны дайындау;
Индустриалды-инновациялық дамуды инстутционалды ... ... ... секторларын анықтау мақсатында зерттеулер жүргізу;
Ұлттық инновациялық жүйенің негізін қалыптастыру.[18]
Қазіргі таңда 9 салалық және салаішілік сипатқа ие бағдарламалар жасалып, бекітілді. Ол ... ... ... ... дамыту мен қалыптастыру; құрылыс индустриасы, бұйымдық және конструкторлық жұмыстар, энергияны мемлекеттік сақтау және т.б. ... ... , , , , , , , және т.б сол ... ... астам заңдар мен заңдарға толықтырулар мен өзгертулер енгізілді. ... заң ... ... ... ... ... ... инновацияларды енгізу мен ынталандыруға оңтайлы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді. 2005 жылдың 13 мамырында күшіне енген заң ДСҰ - ң ... сай ... ... барьерасын техникалық реттеу жүйесін әкелуге мүмкіндік береді. Республикамызда ... ... ... ... жаңа екі деңгейлі құжат құрылымын жасау көзделіп отыр. Оларға міндетті сипаттағы техникалық регламент және де ерікті ... ... ... ... ... ҚР-н ... ... институттар жүйесі қалыптасты. Бұл институттар Ұлттық экономикадағы стратегиялық, ірі масштабтағы жобалар мен локомативтарды жүзеге асыратын болады.
Ғылыми-техникалық және ... ... ... негізгі бағыт қазіргі заманғы инфрақұрылымдар ды ұйымдастырулар ... ... ... ... базалар негізінде: Байқоңыр, Курчатов, Приозерск, Степногорскіде мамандануды ескере отырып, сонымен қатар ғылыми-техникалық және өндірістік ұйымдар мен кәсіпорындары бар ... ... ... ... шарты болып, адами- капиталдың жетілдіруі. Осыған байланысты стратегияны жүзеге асыру жағдайында жоғары қосымша құнды ... ... ... және ... технологиялық өндіріс салаларында маңызды құрылымдық қайта құрулар болады. Экспорт дифференциалданады да Қазақстанның дайын өніммен әлемдік ... шығу ... ... ... ... ... ... тереңдеуі тек шикізат өнімдері арқылы ғана емес, сондай-ақ дайын өніммен инновациялық қызмет арқасында жүреді. Экономиканың ... емес ... ... күрт ... ... ... қызметінің мөлдірлігі қамтамасыз етіледі. Инвестиция, технология трансферті ғылыми-инновациялық және өндірістік инфрақұрылым, жоғары білікті басқару, ғылыми, инженерлік, техникалық ... ... ... жүйесі үшін Қазақстанның деңгейі жоғарылайды.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасы Президентінің 2006 жылдың 16 наурыз айындағы №65 Қаулысымен және Қазақстан Республикасы Үкіметінің сол ... 15 ... ... №286 ... ... ... даму ... қатысты холдингтік компанияларды басқаруға құрылды.[16]
1.3 Аграрлық саладағы инновациялық қызметті ұйымдастырудың ... озық ... ... ... ... ... ... басқаруды және едәуір қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке төмендегі факторлар әсер етеді: ғылыми-зерттеу жұмыстарына жұмсалатын шығын көлемі; ғылыми ... ... ... ... ... ғылыми қызметкерлердің саны; бітіруші мамандардың саны мен сапасы; инновациялық қызметтің инфрақұрылымы; инновация негізінде еңбек, материал және қаржы қорларын тиімді қолдануға ... ... ... ... ... ескеру қажет, егер экономикасы жоғары дамыған елдерде техникалық әзірлемелердің инновациялық кезеңнің ... 5-6 ... ... ... елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
Көп елдердің экономикасы инновациялық дамудың негізіне және технологиялық дамуға қызмет ету ғылым, өндіріс және қоғам ... ... ... ... ... және ... ... бағдарланған. Олар, оның бағыттарын барлық кезең бойынша ғылыми зерттеуден өндіріске енуін анықтайды. Әрбір мемлекетте, ... ... ... ... ... мән беріледі, ұлттық инновациялық жүйе қалыптастырылады.
Инновациялық үрдіске әртүрлі бағытталған, оң және кері әсер ететін факторлар мен жағдайлар жиынтығы әсер ... Сол ... ... ... ... ... ... оң және кері әсер ететін факторлар қарастырылып ... ... ... ... ... ... үш түрі бөлініп көрсетілуде:
-қарапайым ішкіұйымдық (ұйымаралық), ол жаңашылдықты әзірлеу және оны бір кәсіпорынның ішінде қолдануды ұсынады, бұл ... ... ... ... түрінде болмайды;
- ұлғаймалы, жаңашылдықтың бірнеше өндірушілері бар болуы, жалғыз өндірушінің монополиялық ... ... бұл ... кем ... екі ... ... ... өндіруші және тұтынушы ретінде әрекет етеді, ал жаңашылдық тауар көрінісінде болады.
Қазақстанның агроөнеркәсіп кешеніндегі инновациялық үрдістің ... ... ... тарихи-дәстүрлі технологиясынан басқа, келесілерді айтуға болады:
- ауыл шаруашылық өнім түрлерінің әртүрлігі, технология түрінің және оны ... ... ... ... айырмашылығы;
-шаруашылық қызметті жүргізуде аймақтар арасында табиғи және экономикалық жағдайлар ... ... ауыл ... ... ... ... орналасуы мен бір-бірінен қашықтығы;
-ауыл шаруашылығының ғылыми-техникалық өнімді өндіруші ұйымдар мен мекемелерден оқшау болуы;
-ауыл шаруашылығы өндіріне ... ... ... ... ұйымдастырушылық-экономикалық тетігінің болмауы, инновацияны игерудің төмен қарқыны.
Әлемдік шаруашылықтың интеграциялық жағдайында халықаралық аспектіде инновациялық саясаттың ... - ... және ... - ... ... қабілеттілікті күшейту болып табылады. Мысалы, АҚШ ғылыми-техникалық саясатын жүзеге ... ... ... институционалдық құрылымға негізделеді.
Жапонияда 80 жылдарда ҒТҮ мемлекеттік реттеу тұжырымдамасында болған ең күрделі өзгеріс, жуырдағы он ... осы ... ... болып табылады, оны жаңашыл салада және өндірісте әлі де қалыптаспаған әлемдік ... ... ... ... ... ... ... және т.б.).
Жетекші Еуропалық елдерде (Германияда, Ұлыбританияда, Францияда) ұлттық мемлекеттік ұйымдар ұлттық ... ... ... ... ... мәнді рөл ойнайды, олар жеке өнімнің және ұлттық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін көтереді.
Біздіңше, жаңашылдық тәуекелінің факторын ескере отырып, шығармашылық ізденіске және ... ... ... ... ... мақсатты бағыттылығын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Инновациялық қызметті басқару әдісі аудандық деңгейде белгілі ұстанымда анықталады, кестеде көрсетілген мақсат пен мәселені ескереді. ... ... ... негізгі мақсаты кезеңнің барлық қатысушыларының басымды экономикалық әрекетінің жүйесін жасау, бұл агроөнеркәсіп ... ... ... ендіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, ғылыми, өндірістік және қор әлеуетін белсендіреді
Ауыл шаруашылығына қызмет көрсететін өндірістік инфрақұрылымның ... мен ... әсер ... ... ... ... оны жетілдіру тетігін кешенді тұрғыда қалыптастыруға мүмкіндік береді.[29] ... ... ... ... алуға берілетін тікелей дотациялар қазіргі кезеңде өте ... ... ... жеке ... ... ауыл шаруашылығының дамуында олар кеңінен қолданылды. Батыс Еуропа елдерінде фермерлер қажетті техниканың бір бөлігіне ие, ал кейбіреулерінің иелігінде олар тіпті жоқ. Яғни ауыл ... ... (МТБ, ... ... және т.б.) ... ...
Индустриалды-инновациялық даму сипатындағы ауыл шаруашылығы саласында жүзеге асырылатын мемлекеттік инвестиция көздері республикалық және жергілікті бюджет ... сол ... ... бақылауындағы кәсіпорындар (ұлттық компания, мемлекеттік кәсіпорындар) арасынан индустриалды-инновациялық даму үшін интеллектуалдық және инфрақұрылымдық негізін құрайтын сала ғана қалуы ... ... ауыл ... ... ... ... жетілдіру бойынша инновациялық іс-шараларды жүзеге асыра отырып, өзіндік құны төмен, жоғары сапалы өнім өндіру арқылы ғана әлемде ... өз ... ала ... ... ... ие ... құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуі және олардың тиімділігі артады;
- зиянкестермен күрес жұмыстарын тиімді жүргізуге ... ... ... ... ... ... жоғары техникаларды кеңінен пайдалану мүмкіндігін арттырады;
-минералды тыңайтқыштар жүйелі түрде пайдаланылады;
-өндірілген өнімді тиімді бағамен сатуға және ... ... ... ... өнім ... ... тиеді.
Бұл үшін ауыл шаруашылық саласында инвестиция тартудың тетіктерін жетілдіру бойынша мына бағыттар ұсынылады:
-ауыл шаруашылық саласына инвестиция тартуда ең ... ... ... ... ... ауыл ... ... ірілендіруді ынталандыру мақсатында мемлекеттен берілетін жеңілдетілген несиелер, жанар-жағар май, субсидия беру тетіктерінің құқықтық базасын дайындау;
-аймақтардың ауыл ... ... ... ... ... ... мақсатында шет елдердің тәжірибесін зерттеп, оны жүзеге асыру қажет.[28]
Өзіме берілген ... ... ... ... биыл 40 жыл ... ... ... Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясы және Сібір бөлімшесінің жылдық жалпы жиналысы мен ... ... ... шақырғандарыңыз үшін Сіздерге ризашылығымды білдіруге рұқсат етіңіздер. Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... ... Донченкоға Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрі А.Қ.Күрішбаевтың және Қазақстан аграрлық ғылымы ғалымдарының құттықтауларын сіздерге жеткізуге рұқсат етіңіздер (АШМ мен ҚАИ-дың ... ... ... ... ... ... ... және инновациялар саласындағы бірлескен ынтымақтастықты тереңдетуге Қазақстан ғалымдарының мүдделі болуына Қазақстан мен ... ... ... ... ... ... ... да, ғылымды дамытудың әлемдік үрдістерге сәйкес арамыздағы өзара қарым-қатынасымыздың ... ... үшін ... ... ... мен мүмкіндіктер бар екені де себеп болып отыр.
Қазақстандағы аграрлық ғылымның қазіргі жай-күйі мен даму ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет басшысы Н. Ә. Назарбаев аграрлық ғылым мәселелеріне баса назар аударып, мынадай басым бағыттарды анықтап көрсетті:
бірінші -- АӨК индустриялық-инновациялық ... ... ... зерттеулер мен технологиялық серпін;
екінші озық технологияларды трансферттеу және ... ... ... ... топырақ-климат жағдайына бейімдеу;
үшінші -- ғылыми-әзірленімдерді коммерцияландыру және ғылымды қаржыландыруға меншік инвестицияларды тарту.
Әлемдік ғылым да осы бағыттарда ... келе ... ... ... ... ... ... да осыны көздейді.[21]
2007 жылғы мамыр айында Қазақстан Республикасы Үкіметі экономиканың аграрлық секторындағы технологиялық серпінді қамтамасыз ету мақсатында ... ... Ауыл ... министрлігінің 25 ғылыми-зерттеу ұйымы базасында акционерлік қоғамын құрды. Осыған орай компанияға мынадай Миссия жүктелген болатын:
- ... жаңа ... ... ... ... енгізу;
- шетелдік перспективалы технологияларды меңгеру (трансферт);
- ғылыми-техникалық және инженерлік-техникалық қызметтер көрсету;
-АӨК ... беру ... ... ... аграрлық секторын жедел ғылыми-технологиялық дамытуды қамтамасыз ету.
Жүктелген міндеттерді ... ... ... ... мен ... арттыру;
-білім таратудың тиімді жүйесін құру;
-меншік секторының қажеттіктерін қанағаттандыру үшін ... ... және ... ... көрсету;
-жан-жақты ғылыми-техникалық және инновациялық инфрақұрылым құру және дамыту;
-жалпы ғылыми-техникалық ізденіс пен инновациялық прогреске қатысушылар арасында тиімді ... қол ... ... ... ... лайық басқару моделін құруды және іске асыруды көздейтін, Аграрлық ғылымның дамуын тану стратегиясы айқындалды.
Қазіргі уақытта АҚ құрамында ... ... ... ... ... кең ... бар (26 ... 22 ғылыми-зерттеу институты, Агротехнологияларды трансферттеу және коммерцияландыру орталығы, Мал шаруашылығы және ветеринария ... ... ... ... ... саясатты талдау орталығы қамтылған. Биылғы жылы Республикалық мал шаруашылығын асылдандыру орталығы акционерлік қоғамы ... ... ... Ауыл ... ... 14 тәжірибе шаруашылығын біздің компанияның қарамағына беру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы қабылданды. Компанияның ғылыми және ... ... АӨК ... ... және ... ... өңірлерін түгелдей қамтиды.
Ғылыми зерттеулердің тиімділігін арттыру мақсатында кең ауқымды жұмыстар жүргізудеміз.
Ғылыми жобаларды басқарудың жаңа ... ... ... оның ... -- ... зерттеулер ортақ мақсаттар мен міндеттер шеңберіне жұмылдырылған, ғылыми ұйымдар кооперацияланған. Осының нәтижесінде қазіргі уақытта ғалымдар кешенді тұрғыда әзірленген түпкілікті ғылыми ... ... және ... ... үшін ...
2009 жылы бұрын орындалған 367 тапсырманың орнына, аграрлық нарықтың нақты қажеттіктеріне бағытталған, ғалымдардың ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен тікелей қарым-қатынасы ... ... 36 ... зерттеу жобасын іске асыру басталды.
Компанияда басқарудың жаңа моделін ғылыми жобалармен ұйымдық қамтамасыз ету мақсатында құрылған Ғылыми-техникалық комиссияның ... 23 кісі бар, оның 18-і ... ... ... 9-ы ... ... ... ғылым академиясының академиктері) және бесеуі ғылым кандидаты.
Осылайша, ғалымдар мен өндірушілердің өздерінің пікірлерін сараптауға, сондай-ақ АӨК дамытудың ... ... ... ала отырып ғылыми әзірленімдерді бағалауға мүмкіндік беретін, ғылыми зерттеулерді басқарудың жаңа жүйесі енгізілді.[19]
Басқару және техникалық персонал ... ... ... штат ... ... ғалымдардың еңбекақысын орта есеппен 50 пайыз ұлғайтуға мүмкіндік берді, бұл ретте ... әр ... ... үлес ... ... ... сараланған жүйесі енгізілді. Қазіргі уақытта аграрлық ғылымда 2,5 мыңнан артық адам ... ... оның ... жуығы (45 % -1120 адам) ғылыми қызметкер, сонымен ... ... аса ... ... 423 ... ... бар. ... бір жағынан ғылыми ұйымдардың, тәжірибелік шаруашылықтардың, инновациялық орталықтардың қызметін үйлестіру ... ... ... ... ... және оны коммерцияландыру үшін негіз қаланды.
Ғылымды қаржыландыруда түбегейлі өзгерістер болды.[1]
Ауыл шаруашылығы саласындағы ғалымдардың ғылыми әзірлемелерін аграрлық өндіріске енгізу ... ... ... ... ... ... сорттары 6,5 млн гектарға егілген, яғни 2007 жылғыдан 580 мың гектар артық, отандық селекцияның майлы дақылдары 286 мың ... ... 2007 ... ... 73 мың ... ... ... қазақстандық селекцияның бидай сорттары үлесі Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарында соңғы 4 жылда орта есеппен 25 пайыздан 60-70 ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын үнемдеу технологияларын енгізу алаңдары 2009 жылы 10,3 ... ... ... ... ... 60 пайызына жеткізілді, ал 2003 жылы бұл технология тек 1,0 млн. гектардан аз ... ғана ... ... ... ... Ауыл шаруашылығы министрлігі ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге субсидия беруде сараланған ұстаным қолдануының нәтижесінде осыған қол жеткізілді, яғни ылғал ... ... жаңа ... ... АӨК ... үшін ... ... 2 есеге жуық ұлғайтылды. АӨК субъектілері ауыл шаруашылығы өндірісінің барлық бағыттарында, сонымен бірге мал шаруашылығы саласында ғылыми негізделген технологияларды ... ... ... ғана ... ... ... көрсету жөніндегі ұстанымдарды Ауыл шаруашылығы министрлігімен бірлесіп әзірлеу басталды.
Мал шаруашылығы саласында ғалымдар ауыл шаруашылығы жануарларының өнімділігін ... ... ... қол ... ... сүтті Алатау тұқымының Ақырыс қызыл-күрең түстес сиыр малының сүт өнімділігі 4 500 - 5000 кг., сүтінің майлылығы 3,8 ... ... ... тұқымының Ертіс қызылала мүйізді ірі қара малының өнімділігі 4 200 - 4 500 кг., ... ... 3,9 - 4,2 ... яғни ... ... ... ... кг. деңгейіндегі орташа көрсеткіштен жоғары болды. Бұл қазақстандық селекцияның сүтті мал шаруашылығы саласындағы ұтымды көрсеткіші. Енді ғалымдар алдында мынадай ... тұр: АӨК ... ... ірі көлемді селекция шеңберінде асыл тұқымды мал басын молайту және отандық селекцияның ауыл шаруашылығы жануарларының генетикалық әлеуетін арттыру.
Алғаш рет, биылғы ... ... ... ... өндіріске енгізу, ғылым жетістіктерін тарату жөніндегі консультациялық қызметтер көрсетуі жергілікті бюджеттердің қаражаты есебінен қолданатын болады, яғни ғалымдарға ынталандырушы ықпалын тигізіп, ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін болады.
Бұл үшін біз Қазақстанның барлық облыстарымен АӨК салаларында ғылыми әзірлемелерді ... және ... ... ... ... ... қол қойдық.
Селекционер ғалымдардың еңбегін уәждеуді күшейту үшін біз оларға сыйақы, яғни ауыл шаруашылығы тауарын ... ауыл ... ... ... мен ауыл ... ... тұқымдарын пайдаланғаны үшін роялти төлеу жүйесін әзірлеудеміз.
Бұл жұмыс қазір тұқым ... ... ... ... бастады. Биылғы жылы енді жануарлардың генетикалық әлеуетін ... ... ... ... ... бір жағынан ғылымды қолдайды да, екінші жағынан инновацияға сұранысты қалыптастырады.
Ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... ... ... 2006-2008 жылдардағы орташа мерзімді кезеңде компанияның ғылыми-зерттеу ұйымдары тәжірибелік-өндірістік шаруашылықтармен бірлесіп ... ... қол ... ... ... 185 жаңа ... мен ... жасалып мемлекеттік сорт сынағына берілді;
жануарлардың 23 тұрпаты, аталық ізі, кросы шығарылды ... ... ... 24 ... пен ... 43 ... мен ... әзірленді;
егіншілікте, орман және су шаруашылықтарында (71), мал шаруашылығы саласында (23), ауыл ... ... ... және құрама жем өндіруде (44) және механикаландыруда (9) технология әзірленді.
Ғылыми ... бәрі ... ... 317 ... ... ала ... және авторлық куәлік алынуы олардың енгізуге және коммерцияландыруға әлеуетті екендігін дәлелдей алады. Ветеринария саласында 4 ... ... іске ... жылы ... ең ... істердің бірі -- АҚ құрамында кәсіпкерлік секторының субъектілерімен бірлесіп, отандық және шетелдік ғылыми әзірленімдер негізінде АӨК ... ... іске ... ... Агротехнологияларды трансферттеу және коммерцияландыру орталығының құрылуы. Орталық қызметінің негізгі мәні жарғылық капиталда үлестік қатысу арқылы ... ... ... ... ... ... ... құрылған жылынан бастап кәсіпкерлік секторының субъектілерімен бірлесіп, отандық және шетелдік ғылыми әзірленімдер негізінде АӨК инновациялық жобаларды іске асыра бастады.
АҚ ... ... біз ... жылы мал ... ... ... ... төмен болуының проблемасын шеше бастадық. Әлемдік тәжірибені ескере отырып, мал шаруашылығындағы ірі көлемді селекция жоспары әзірленді.[16]
Мемлекеттік қолдаудың нәтижесінде соңғы он ... ... рет ... ... ... сәйкес ғылыми зерттеулер жүргізуі үшін бірегей жағдайлар жасалуда. Ғылыми-техникалық инфрақұрылымды дамыту шаралары басталды: өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы ... ... ... ... заманға лайық лаборатория кешені қалыптастырылуда, бірқатар ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... ... ... құрылысын салу басталды, ғимараттар мен құрылыстарды жаңғырту жүзеге ... ... ... ... ... сатып алынуда.
Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің озық білімге тұрақты қол жеткізуін қамтамасыз ету мақсатында тізбегіндегі маңызды да, ажырамас ... бірі -- ең ... ... және ... ... қолданудың оң тәжірибесіне негізделген білім тарату орталықтарының желісі 2008 жылдан бастап жұмыс істей бастады. 2009 жылы 048 бағдарлама ... екі ... ... егіншілік және өсімдік шаруашылығы ҒЗИ базасында БТО, Оңтүстік Қазақстан облысында БТО. Судағы биологиялық алуан түрлілік және су ... ... ... ... балық шаруашылығы ҒЗИ Балқаш филиалының базасында БТО құру жұмысы басталды. 79 семинар өткізіліп, АӨК саласының 1733 ... ... ... 019 бюджеттік бағдарламаны қалыптастыру бойынша жергілікті атқару органдарымен жұмыс жүргізілуде. Қытай, ... ... ... мүдделі шетелдік серіктестердің қатысуымен орталықтардың көрсету алаңдарын жарақтандыру ... ... Бұл іске ... ... мен ... де ... алар еді деп ойлаймыз.
Осы айтылған шаралар бізге АӨК қолдаудың ғылыми-инновациялық жүйесін қалыптастырып, Қазақстанның АӨК ... жаңа ... ... ... ... бермек.[7]
АӨК өрлеу жолын талдау негізінде халықаралық көрнекті ғылыми орталықтармен бірлесіп мынадай инновациялық жобалардың іске асырылуын ... ... ... ... геномикасы орталығымен бірлесіп, қуаңшылық ... ... ... ... 25 ... ... ... мүмкіндік беретін озық биотехнологиялық әдістер негізінде ... және ... ... ... жаңа ... ... ... Австралиялық-Қазақстандық дәнді дақылдардың генетикасы лабораториясын құру;
-- ет және сүт ... МҚМ үшін ... ... ... ... және ... ресурстарын басқарудың тиімді жүйесін әзірлеу (ИНТА, Аргентина);
-- Оңтүстік ... ... ... ... ... ... шағын түйнектерін өндіру;
-- (ГФА, Германия) АӨК ... ... ... ... өткенімдей, қазақстандық ғалымдардың халықаралық қызметінің басым бағыты -- ресейлік ғалымдармен ынтымақтастық. РАШҒА ҒЗҰ, ... ... ... ... ... ... жасалған 38 келісім осының айғағы. Қазақстан мен Ресей ғалымдарының өзара қарым-қатынастарындағы ғылыми басымдықтар мыналар: егіншілік және өсімдік шаруашылығы, мал ... мен ... ... ... ауыл шаруашылығы шикізатын сақтау және қайта өңдеу, ауыл ... ... ... ... ... және ... ... бірге, Ресей, Қазақстан және Беларусь арасындағы бірыңғай кедендік кеңістік құру ғылымдағы ынтымақтастығымызды тереңдете түсуімізге мүмкіндік береді деп ... ... ... ... ... басым бағыт мыналар болмақ:
-- ауыл шаруашылығы өсімдіктері мен жануарларының генетикалық ресурстарымен алмасу;
-- ауыл шаруашылығының түрлі салаларында ... ... ... (ауыл шаруашылығы өнімін өндіру, қайта өңдеу және сақтау, биотехнологияларды дамыту; жем-шөп өндірісі, мал шаруашылығы мен ... ... ... жетістіктері туралы тәжірибе алмасу және ақпарат алмасу, ғылыми кадрларды Қазақстан мен Ресейдегі ... ... ... ... ... ... Ресейдің ғылыми орталықтарында даярлау.
Қазақстандық және ресейлік ғалымдардың әлеуетін, сондай-ақ табиғи-климаттық жағдайларын және даму үшін керекті құқықтық ... база бар ... ... ... нақты ғылыми және инвестициялық жобаларды іске асыру мүмкіндігін зерделеуді ұсынамыз. Мысалы, біз өзіміздің елдеріміздегі АӨК басым бағыттары бойынша ... ... ... құра алар ... Бұл ... біз алыс шетелдердің ғалымдарын ынтымақтастыққа шақыра аламыз. Мұны іске асыру үшін біз қаржыландыру мүмкіндігін пысықтай ... ... ... негізгі міндеті еліміздегі, сонымен бірге шетелдерден ... ... ... ... ... ... ... жасын жасарта түсу. Республикалық бюджеттен тиісінше қаржыландырылатын, ғылыми кадрлар даярлау жөніндегі арнайы бағдарламалар қабылдау мәселесін біз пысықтаудамыз. Бұл ... біз ... ... ... ҒЗҰ және ... Ауыл ... ғылымдары академиясымен өзара қарым-қатынасты күшейте түскіміз келеді.
Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... ... ғылыми-тәжірибелік конференция Қазақстан мен Ресей ғалымдары арасындағы ғылыми-техникалық ынтымақтастықты тереңдете түсуге тың серпін бере алады, оны 2010 ... ... ... қаласында өткізу жоспарланып отыр.
Сөз реті келгенде, Ресей Ауыл шаруашылығы ғылымдары академиясының және ... ... ... ... ... саладағы ғылыми институттардың басшылығын осы конференция жұмысына белсене қатысуға шақырамын.
Сондай-ақ, Ресей Ауыл ... ... ... да ... ... ұйымдастырушылардың бірі болуды ұсынамыз. Қазақстан, Ресей және Беларусь елдерінің ... ... өнім ... ... ауыл ... ... ... арттыру, өз елдеріміздің әлемдік нарыққа экспорт шығару әлеуетін кеңейту жөнінде ғалымдарымыздың арасындағы қарым-қатынастың перспективаларын талқылау осы концеренцияның мақсатына ... деп ... мен ... ... ... ... ... АӨК бірлескен ғылыми қызметін күшейте түсу мақсатында осы конференцияны өткізу барысында ... ... мен ... ... ... ... ... елдеріміздің ғылыми ұйымдары арасындағы ынтымақтастық туралы екіжақты меморандумдарға қол қоюды ұсынамыз.
Біздің бастамаларымызды ұтымды іске асыру үшін ... ... ... ... үрдістерге сәйкес аграрлық ғылымды қаржыландыруды ұлғайту мүмкіндігін зерделеуде. Қазіргі уақытта елімізде ауыл шаруашылығы ғылыми зерттеулерін қолдау деңгейі (2008 жылы 0,26 ... ... яғни ... ... ... ... ауыл шаруашылығы өнімі көлеміне қатысының көрсеткіші, аграрлық ... ... ... салыстырғанда (Аргентинада -- 0,46 пайыз, АҚШ -- 1 пайыз, Канада -- 2,1 пайыз), ... ... ... ... тәжірибеге сәйкес Қазақстан Республикасының аграрлық ғылымын қаржыландыруды ең кемінде саланың жалпы өнімінің 1 пайызы көлемінде ұлғайту аграрлық ғылымның ... ... ... арттыру үшін қажетті ең аз өлшем белгілеуге мүмкіндік берген болар еді.
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ... ғылыммен ықпалдастық процестерін тездетуге және халықаралық ғылми орталықтардың ... АӨК ... ... ... ... іске асыруға мүмкіндік берген болар еді.
Тұтас алғанда, аграрлық ғылымды басқару жүйесін, ... ... мен ... ... ... ... бағыттау, әлемдік ғылыммен ықпалдастық процестерін күшейту жөніндегі біз атқарып отырған шаралар Қазақстанның аграрлық ... да ... ... сол ... еліміздің аграрлық секторының да бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.[4]
1.4 ... АӨК - нің ... ... ... ... агроөнеркәсіптік кешеніндегі жағдай өндіріс тиімділігінің өсуімен, ауылдағы қаржы қызметі нарығының дамуымен, ауыл халқының өмір сапасының жақсаруымен сипатталады.
2008 жылдың қорытындысы ... ауыл ... ... өнім ... 1384,2 ... ... құрады.
Қазіргі уақытта салада өндірістің жалпы өнімі 1 адамға есептегенде 4600 $ астамды құрайды.
2008 жылы ауылдық жерлердегі ... ... 6% ... ... сайын ауыл шаруашылығының негізгі капиталына инвестициялар артуда. Егер 2002 жылы ... салу 17,3 ... ... ... ал 2008 жылы - 77,8 ... теңге немесе 4,5 есе артық болды.
Өсімдік шаруашылығы салаларында құрылымдық және технологиялық әртараптандыру, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ... ... ауыл ... дақылдарының егістік алаңдарын кеңейту, экспортқа бағытталған бәсекеге қабілетті ... ... ... жұмыстары жүргізілуде.[4]
Жалпы республика бойынша 2008 жылы астық дақылдарының егістік алаңдары 2007 ... ... 778,4 мың ... (5,1%), оның ... ... ... - 603,4 мың ... (4,7 %), арпа - 251,5 мың га-ға (13,5 %), ... ... ... 5,8 мың ... (6,3 %), ... қара бидай - 4,0 мың га-ға (7,6%) артты.
Ылғал ... ... ... ендіру алаңдары кеңеюде. 2008 жылы осы технологияны қолдана отырып 7,6 млн. га алаңға астық ... ... бұл 2007 ... ... 2,6 млн. га ... 52 % - ға ... жылы жалпы астық жинау 10,1. ц/га орташа түсімділікпен өңдеуден кейін 15,6 млн. тоннаны құрады. Бұл көлем ... жаңа ... ... ішкі ... және ... 5,5 - 6,0 млн. ... ... қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бұл ретте, астықтың жоғары сапасы байқалады астық қабылдау кәсіпорындары ... ... ... -90%-ы 1, 2 және 3 классқа сәйкес келеді. Осы көрсеткіш 2007 жылы 76 %-ды құрады.
2008 жылы астық эквивалентінде 8,2 млн. ... (2007 жылы - 9,0 млн. ... ... ... және ұн, оның ... 5,6 млн. тонна астық, 1,8 млн. тонна ұн экспортқа жөнелтілді. Бұл ретте, астық пен ұнды экспортқа ... ... ... түсімінің көлемі 2,5 млрд. АҚШ долларын құрады, ол 0,8 млрд. АҚШ долларына немесе 2007 ... ... ... 52 %-ға ... ... 128,0 млн. АҚШ доллары сомасына 93,2 мың тонна мақта-талшығы және 25,5 млн. АҚШ доллары ... 54,2 мың ... ... дақылдар экспортталған.
2008 жылдың қорытындысы бойынша республикада 9 мың тоннаға жуық ... ... ... ... ... ... ауыл ... тауарын өндірушілер үшін 1539 мың дана жүзім мен жеміс-жидек дақылдарының көшетін және 70 мың тоннадан ... ... ... ... алу құны 40 %-ға ... 27,26 га алаңда жеміс-жидек дақылдары мен жүзімнің көп жылдық көшеттерін отырғызу және 19,7 га ... ... ... өткен жылдарда салынған аналығын аяқталмаған өндірісіне қызмет ... ... ... ... ... тұтыну нормаларына сәйкес жеміс және жидектермен қамтамасыз ету үшін 16 мың гектардан кем емес алаңға жеміс дақылдарын және 4,5 мың ... ... егу ... байланысты 2007 жылдан бастап республикалық бюджеттен жеміс-жидек дақылдарын және жүзімнің көп жылдық көшеттерін отырғызу және өсіру үшін жыл сайын ақшалы ... ... ... үшін ... және ... жеміс шаруашылығын мен жүзім шаруашылығын жаңадан жандандыруға мүмкіндік ... жылы ... ... 213,3 мың тонна минералды тыңайтқыш енгізілді. Тыңайтылған аумақ 2 295,2 мың ... ... бұл 2004 ... ... 5 есеге артық. Алайда, енгізілген минералды тыңайтқыштардың осы көлемі ... 8 % ғана ... ... ... ... ... сақтау және ұдайы өсіру үшін тыңайтқыштар (органикалық тыңайқыштарды қоспағанда) ... ары ... ... ... жылы мал ... ... ... барлық санатында шошқа басынан басқа, малдар мен құстар санының өсуі 2007 жылмен ... 3-8 ... ал мал ... ... ... 3-12 пайызды құрады. Мал шаруашылығында жүргізіліп жатқан селекциялық-тұқымдық жұмыс саланың дамуына ... бір ... ... ... ... бірқатар тежеу факторлары бар: барлық ауыл шаруашылығы мал санының 70 пайыздан астамы жеке үйлерде болуы; асыл ... мал ... үлес ... ... ... ... және 5-11 % ғана ... жануарларды асырау және қоректендірудің қарапайым технологиялары, өнімді өндіру және қайта өңдеудің ескірген технологиялары, мал шаруашылығы процесстерін ... және ... ... деңгейі; орта және ірі тауарлы өндірістің мамандандырылған шаруашылықтарының жеткіліксіз дамуы; жемшөп базасының әлсіздігі, толық мөлшердегі ... ... ... және оның салдары ретінде мал және құстардың ... ... ... ... ... және мал шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша мақсатты жұмыстар жүргізілді.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... мынадай күрделі мәселелер ұстап тұр: малдар мен құстардың аса қауіпті ауруларына қарсы эпизоотияға ... ... ... ... ... ауыл ... ... қайта өңдейтін кәсіпорындарда ветеринариялық бақылау жүргізетін бөлімшелер санының жетіспеушілігі; зоогигиеналық және ветеринариялық-санитариялық талаптарды сақтамай ауыл ... ... ... ... ... материалдық-техникалық жабдықтану деңгейінің төмендігі; жергілікті атқарушы органдардың мал қорымы және сою пункттерін салуды ... ... ... ... жүйесінің реттелмеуі, ветеринар мамандардың - лицензиаттардың біліктілік деңгейінің ... ... ... ... ... ... ... өндірістің өсуі үшін айтарлықтай әлеуеті бар және бір қалыпты деп бағалауға ... ... ... ... 3 ... жуық кәсіпорын жүзеге асырады, олар 2008 жылы өнеркәсіптік өндірістің республикалық көлемінің - 7,2 %-ын және ... ... - 21,4 %-ын ... ... бес ... ... орташа жылдық өсу қарқыны 108,3 %-ды құраған.
2008 жылы тамақ өнеркәсібінің өндіріс көлемі 734,1 млрд. теңгеге жеткен.
2008 жылы 2007 ... ... ұн ... - 9,6 %-ға, ... - 7,4 %-ға, ... ... - 4,7 %-ға, ет-өсімдік консервілері - 6,4 %-ға, қант - 30 %-ға, маргарин - 17,6 %-ға, ... ... - 10,8 %-ға, ... - 6 %-ға ... кезеңде 2007 жылмен салыстырғанда республикада 20 %-ға - өсімдік майларын, 27 %-ға - шырын, 2 %-ға - ... ... ... ... ... және 32 %-ға - ... консервілерінің өндірісі қысқарды.
Сондай-ақ, сүт өнімдерінің өндірісі барлық негізгі ... ... ... сүт ... 2,2 %-ға және ... сүт пен кілегейдің өндірісі 20 %-ға дейін төмендеді.
Өндіріс көлемінің төмендеуінің негізгі себептері сапалы шикізаттың (сүттің) жетіспеушілігі, дайын өнімнің арзан ... ... ... ... сүт ... түрлеріне бағытталуы.
Шығарылатын өнімдерінің сапасын жақсартуы және кәсіпорындарының халықаралық стандарттарға ауысуы бойынша жұмыс ... ... ... ИСО және ... ... ... ... сапаның менеджмент жүйесін саланың 254 кәсіпорны енгізді, СМЖ енгізу ... 68 ... ... ... және ... ... бір ... проблемалар бар: ауыл шаруашылық өнімдерін ендіру жөніндегі кәсіпорындарының технологиялық жабдықтар тозуының жоғары дәрежесі, ауыл ... ... ... ... ... және сапалы шикізаттың болмауына байланысты қайта өндіретін кәсіпорын алыптылығының тиісті жүктелмегені, қайта өндіріс өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігінің жеткіліксіз деңгейі және осының ... ... ... ... ... үлесі, ХАССП принциптерін енгізу жөнінде жұмыстың жетіспеушілігі, орта ... ... ... және ... жетіспеушілігі.
Машина-тракторлық паркін жаңарту жөнінде мақсатты жұмыс жүргізілуде. 2008 жылы ауыл шаруашылығы техниканың негізгі түрлері бойынша 7034 бірлік сатып алынды.
Таяу және алыс шет ... ... ... ... қанық техниканы сатып алынуы ауыл шаруашылық өндірісінің қуатқа қамтамасыз етуін 2002 ... ... 19,5 %-ға ... мүмкіндік берді.
Бірақ-та, Қазақстанның ауыл шаруашылығы машиналарының қолданыстағы паркі 80 %-ға дейін тозды. Негізгі ауыл ... ... ... ... ету ... 8-10 жыл ... пайдаланудың 10 жылдан астам тракторларының құрамы 94,5 %-ға жуық, астық жинаушы комбайндардың - 77,7 % ... ... ... жыл ... ... ... - 0,87 %-ды, астық жинаушы комбайндардың - 3,2 %-ын құрайды.
Саланың қарқынды дамуына көрсетілетін мемлекеттік қолдау себепші болған еді.
Былтырғы жылы ... ... ... ... ... ... ... артты. Егер 2002 жылы осы мақсаттарға мемлекеттік бюджеттен 27,3 млрд.теңге бағытталған болса, 2008 жылы - 133,8 ... оның ... ... ... - 40,2 ... ... - 52,6 млрд.теңгені құрады. 2009 жылы барлығы 96,3 млрд.теңге, оның ішінде субсидиялар - 41,3 ... ... - 14,7 ... ... ... ... ... ету
Елдің азық-түлік қауіпсіздігінің және экономиканың аграрлық саласының бәсекеге қабілеттілігінің мәселелерін шешу агроөнеркәсіптік кешендегі технологиялық ... ... ... ... жаңа ... ... ... және енгізуге бағытталған аграрлық ғылымның дамуымен тығыз байланысты.
2006 - 2008 жылдары жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстарының ... ... ауыл ... ... 187 жаңа ... мен будандары жасалды және Мемлекеттік сорт сынауға берілді, ауыл шаруашылығы дақылдарының негізгі ... ... ... 48, ... ... және ауыл ... ... сақтау бойынша 44 агротехнология әзірленді және жетілдірілді, ауыл шаруашылығы жануарларының 39 желісі мен ... ... 1 ... және 3 ... бал арасының 2 желісі шығарылды және/немесе қабылданды, дәстүрлі технологиялармен салыстырғанда өнімділігін арттыруды қамтамасыз ететін ауыл шаруашылығы жануарларын, құстар мен ... ... мен ... 23 ... ... 58 вакцина, диагностикум және емдік препараттар өңделді.
Ғылыми зерттеулердің нәтижелері өндіріске кеңінен енгізілуде. Егер бұрын қазақстандық селекция сорттарының дәнді дақылдарының егісі 27 % ... ... ал 2007 жылы ауыл ... ... және облыс әкімдіктерінің мәліметтері бойынша барлық дақылдардың ... ... ... ... ... алаңының шамамен 6,7 млн. га-ын немесе 35,4 %-ын ... ... 2008 жылы ... ... ... ... егіс алаңының 60 % егілді, 6 жыл бұрын мақта шаруашылығында тек қана ... ... ... ... өсірудің минималдық және нөлдік технологиялары бойынша қазақстандық ғалымдарының әзірлемелерін енгізу алаңы 2003 ... 1 млн. ... 2008 жылы 8,9 млн. ... ... жылы 2009 - 2011 ... арналған зерттеу бағдарламаларының негізгі бағыттары анықталды, ғылыми ... 40 ... ... жүргізілетін болады.
Ауыл шаруашылығын жүргізудің отандық және шет елдік тәжірибесі көрсеткендей, алдыңғы қатардағы тәжірибелердің жылдам тарату және жаңа технологияларды ... ... бірі ... АӨК ... ... ... ... құру және іске қосу табылады. 2008 жылы (Ақмола облысы) және (Қостанай облысы) орталықтары ашылды, онда ғалымдар мен жаңа ... ... ... пен ауыл ... ... ... өңдеуге жаңа технологияларды енгізу бойынша шаруаларды, кәсіпкерлерді және т.б. ... ... және ... ... ... 2009 жылы ... саласы ретінде АӨК-нің барлық ерекшеліктерін есепке ала отырып, кәсіпкерлік сектор субъектілерімен бірге отандық және шет елдік ... ... ... ... ... іске ... жүзеге асыратын агротехнологияны коммерцияландыру және трансферттеу орталығы құрылды. Орталық қызметінің негізгі бағыты ... ... ... ... ... ... ... тікелей қаржыландыру болып табылады.
Балық шаруашылығы
Балық шаруашылығын тұрақты дамытудың кешенді шараларын іске ... ... ... ... су тоғандарын және учаскелерін пайдаланушыларға ұзақ мерзімге бекітіп беру ... ... бұл ... ... су ... мен ... балық шаруашылығын дамытуға шетелдік өз қаражаты мен инвестициялар тарту бойынша ... ... ... ... ... жылы ... шаруашылығын дамытуға пайдаланушылар тарапынан 1 626,5 млн.теңге қаржы салынды.
Қабылданған шараларға байланысты ауланған балық көрсеткіші өсті және 55,9 мың ... ... ... ... ... үшін бюджетке 443,2 млн. теңге төлем түсті.
Өткен кезеңнің қорытындысы бойынша 2190 халықаралық, республикалық және ... ... бар ... ... су ... (учаскелерін) 10 жыл мерзімге 1137 балық шаруашылығы ұйымдарына бекітілген.
Өткен жыл бойынша ... ... ... ... ... ... 9841 ... айқындалған, 44 млн. теңге айыппұл салынған, соның ішінде 37,6 млн. теңге ... ... ... ... ... 21 млн. теңге сомасына талап етілген, 5,5 млн. теңгесі тәркіленді. ... ... 75,95 ... ... оның ... 2,53 ... ... тұқымдас балықтар тәркіленді. Тәркіленген өнімнің сатылған пайдасынан бюджетке 1,87 млн.теңге түскен.
Келешекте балық ресурстарының өсімін молайту, балық ресурстарына мемлекеттік ... ... ... (түбін тереңдету), ведомстваға қарасты кәсіпорындарға күрделі жөндеу жұмыстарын, Қазақстан бөлігінде орналасқан Каспий теңізінің ... ... ... баға беру туралы кешенді теңіз зерттеу жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.
Қазіргі ... ең ... ... ... ... ... шаруашылығы саласының нашар дамуы. Осы бағытты қарқындату қажеттілігінің себепшісі табиғи су ... ... ... ... ... және су ... ... аулауға шектеулер қою қажеттілігі мақсатында оның тозуын алдын-алуға болады.[6]
Орман және аңшылық шаруашылығы
2008 - 2010 жылдарға арналған бағдарламасы және 2010 ... ... су ... сақтау мен тиімді пайдалану, жануарлар дүниесі және ... ... ... ... ... ... ... іске асыру жалғасуда.
2008 - 2010 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігімен ағаш отырғызу ... ... 20,9 мың га ... ... ... ... салыстырғанда 20 %-ға артық (2008 ж. -- 15,7 мың га). ... ... ... ... 5 ... ... қаласының қорғау жасыл аймағын құру жөнінде жұмыстар жүргізілуде. 1997 ... ... 45 мың га екпе ағаш ... жылдың өрт қауіпті кезеңінде мемлекеттік орман қоры аумағында 4341 га аумағында 527 орман өрті оқиғалары болған, оның ... ... ... 2110 га, өткен жылдың сәйкес деңгейінен 57 %-ға төмен.
Алматы, Ақмола, Павлодар, Шығыс Қазақстан және Қостанай облыстарында 5639 мың га әуе ... ... ... ... ... ұшуы ... астам сағатты құрайды, бұл мемлекеттік орман қорының қорғауындағы ... ... ... ұшып тексеріске мүмкіндік береді.
2009 жылдың ақпан айынан бастап Қарағанды облысындағы Қарқаралы ... ... ... 21,7 мың ... және ... ... ... ұлттық паркінің аумағы 30,1 мың га-ға ұлғайтылды, ... ... ... 111,5 мың га ... МТР және ... ... ... 44,6 мың га аумақта қорығы құрылды.
Қазақстанда ... ... ... 93 ... түрі болып табылады, оның ішінде сүтқоректілердің 34 түрі және құстардың 59 түрі. Бірегей қазақстандық фаунаны қорғау мәселелері ... ... ... ... ие ... ... ерекше назар аударылуда. Қазақстан Республикасында аңшылыққа арналған жерлер 234,6 млн.га. алып жатыр, олардың ішінде 117,8 млн. га (49,0 %) ... ... ... ... ... ... ... қорының негізгі тартымды бөлігін жеке аңшы пайдаланушыларға конкурстық негізде бекіту процессі іс жүзінде аяқталған болатын.
2007 - 2009 жылдары 200-ден ... ... ... ... және 2009 ... 1 ... ... жалпы саны 673 шаруашылықты құрайды.
2009 жылы ақ бөкендерді және аз кездесетін және жойылып бара жатқан жабайы тұяқты жануарларды қорғау үшін 146 ... мен ... ... 63 ... ... 25 ... топ құрылды.
Ақ бөкендер санының азаю динамикасы тоқтатылды және олардың саны 2008 жылғы 61,0 мың басынан 2009 жылда 81,0 мың ... ... ... 2009 жылы ақ ... ... өсу ... 2008 ... салыстырғанда 32,7 % құрады.
Су шаруашылығы және ауыл шаруашылығы жерлерінің ... - 2010 ... ... салалық бағдарламасын іске асыру аясында және 2002 - 2008 ... ... ауыз ... ... ету ... шешу ... ... көздерден 121,3 млрд. теңге бөлініп, игерілді. Осы қаражатқа 10874 шақырым ауыз сумен жабдықтау ... ... ... ... және ... ... ... тұрғындардың саны 4,2 млн. адамнан асатын 2 227 мың елді-мекендерінің сумен жабдықталуы жақсартылды.
Жерлердің мелиоративтік жай-күйін жақсарту және ... ... ... ... мемлекеттік мониторинг жүргізілуде. 2009 жылы жалпы алаңы 1697,2 мың га ... ... және ... және ... ... жетілдіру мен су ресурстарын басқару және жерлерді қалпына келтіру жобаларының объектілерінде, ... ... жер асты ... ... режиміне 48 872 өлшеу - тұрақты гидрогеологиялық бақылаулар; коллекторлық-кәріздік сулардың ағысына 3 018 өлшеу - гидрогеологиялық бақылаулар; 788 бақылау ... ... ... 28,5 мың ... топырақтық-тұздық түсірімдер орындалды; 15 607 шартты бірлік лабораториялық талдаулар жүргізілді, мемлекеттік басқару органдары, сондай-ақ суару жүйелеріндегі жер ... мен ... ... үшін ... су ... іс-шараларын жоспарлауға арналған ұсынымдар әзірленді.
Ауыз сумен жабдықтаудың баламасыз көздері болып табылатын сумен жабдықтаудың ерекше маңызды топтық ... ауыз су беру ... ... ... ... 2009 жылы ... ... бойынша саны 1761,6 мың болатын халықты ауыз сумен қамтамасыз ету.[7]
Республикалық ... ... ... ауыл ... тауарын өндірушілерге суды жеткізудің қызметтердің құнын субсидиялау 9 897,002 млн. текше метр көлеміндегі суаруға пайдаланылатын суды ... ... ... ... ... ... ... бірге, бірқатар күрделі мәселелер де бар: Қазақстан бойынша орташа есеппен алғанда тек қана ауыл ... 60 ... ғана су ... ... 37,4 пайыз орталықсыздандырылған су көздерімен қамтамасыз етіледі, ал халықтың қалған бөлігі (2,6 %) әкелінетін суды және ашық су ... суын ... ... мен су ... желілер жүйесінің көпшілігі 20-30 жылдан астам бұрын ... ... ... ... жөндеуден өткен; жалпы республика бойынша желінің үштен екі бөлігі күрделі жөндеуді немесе оларды толық алмастыруды талап етеді; тек 41 ... ғана ... ... ... канализациялық тазалау қондырғылары бар, оның ішінде 10 қаладағы 70 %-дан астам ... ... ... ... Республикасының Ауылдық аумақтарын дамытудың 2004 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының бірінші кезеңін іске асыру Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 ... 20 ... № 838 ... ... 2004 - 2006 ... арналған іс-шаралар жоспарына сәйкес жүзеге асырылған. Бірінші кезеңнің іс-шаралар жоспарының іске ... ... ... ... негізгі шаралардың орындалғанын көрсетеді.
Мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың екінші кезеңінде (2007 - 2010 ... ... және ... ... ... ... жөндеуді және қайта жаңғыртуды инвестициялау бойынша жұмыстарды жалғастырумен қатар, ауыл халқын ... ... ауыл ... ... жоғары өмір сүру деңгейін қамтамасыз ету бойынша шаралар жүзеге асырылатын болады, ауыл аумақтарын ... ... ... ... жылы ауылдық аумақтарды дамытуға барлық көздерден 218,7 млрд. теңге, оның ішінде республикалық бюджеттен 106,9 млрд. теңге, жергілікті бюджеттен 98,7 млрд. ... ... ... да ... 13,1 ... ... бөлінді.
2008 жылғы республикалық бюджет шығындарының негізгі үлесі ауылдық білім беруді - 36%, ... ... - 17%, ... маңызы бар жолдарды - 18%, ауылдық ауыз сумен ... ... - 16% және ... - 13% ... ... 2008 жылы ауылда 266 білім беру объектілері, 157 денсаулық сақтау ... ... және ... жаңғыртылды, 795 білім беру объектілерінде, 360 денсаулық сақтау ... ... ... ... аумақтарды келешекке дамыту екі бірыңғай міндетті шешуге - ауыл шаруашылығы өндірісін дамытуға және ауыл ... өмір ... ... ... ... ...
1.5 АӨК инновациялық қызметті жетілдіру жолдары
Қазіргі таңда Қазақстандағы экономиканың көптеген салаларының ғылыми-техникалық саясатының ... ... пен ірі ... ... әлеуеті мен оны нарықтық экономика жағдайларына бейімдеу басты бағыт болып отыр. Қазір ғылыми ұйымдардың ғылыми зерттеулердің әртүрлі ... ... ... ... жаңа ... іздестірілуде. Негізгі міндет аймақтар мен кәсіпорындардың дамуының инвестициялық кезеңіне өтуге экономикалық, ... ... ... арқылы тұрақты экономикалық дамуға, экономиканың инновациялық дамуына өтуге мүмкіндік туғызу.
Ауыл шаруашылығы Қазақстан экономикасының негізгі салаларының бірі ... ... ... сектордың даму деңгейі қашан да қазақстандық қоғамның экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығын анықтайтын факторы болып ... және әлі де ... ... ... ... ... бағыттарының бірі бола отырып, ауыл шаруашылығы аса зор әлеует пен үлкен қорға ие. Қазақстанның әр түрлі климаттық жағдайлары қоңыржай жылы ... ... ... дақылдарды өсіруге және мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді.
Біздің зерттеу көрсеткендей, АӨК ... ... ең ... ... болып инновациялық басқарудың құрылуы, ғылыми-техникалық әрекеттің жобалық, технологиялық, материалдық, ұйымдастырушылық, мамандық жақтарын қамтитын, алынған нәтижені талдауды, ауыл ... ... ... ... ... әртүрлі топырақтық-климаттық және қаржылық-экономикалық жағдайларда дамудың болжамын ... ... ... ... ... ... ... үрдіс.
Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешеніндегі жағдайға жалпы талдау. Қазақстанның аграрлық секторы мынадай сипатқа ие:
::ауыл шаруашылығына арналған жердің жалпы аумағы - 222,6 млн. га, оның ... 24 млн. га (10,8%) - ... ... 5 млн. га (2,2%) - ... ... 189 млн. га (85%) - ... ... алып жатыр;
:: ауыл тұрғындарының саны - 7,3 млн. адам ... ел ... ... ... 47,2%-ын құрайды;
::топырақ және өсімдік жамылғысының тік және көлденең зоналары анық ... ... дала мен дала ... ... ... 10%, шөл және ... аймағында - 60%-ға жуығы, таулы аймақтарда - 5%-ға жуығы жатыр;
::елдің ... ... ... ... жауын-шашынның аздығымен сипатталады - 150-320 мм.;
::теңізге шығу жолының жоқтығы, бұл сыртқы нарыққа шығуға айтарлықтай ... ...
:: ... кезеңдерде қант, өсімдік майы, құс еті, көкөніс пен жеміс сияқты өнімдерді қоспағанда, азық-түлік ... ... ... ... ... ... ... аймақтардың астық дақылдарын өсіруге және мал шаруашылығына мамандандырылуы; суармалаудың айтарлықтай маңызы бар оңтүстік аймақтарда өсірілетін ... ... ... ... ... ... ... көбінше әртараптандырылған.
::2007 жылдағы 1 га егістікте ауыл шаруашылығының ... ... ... 47,5 мың ... ... ауыл ... жұмыс істейтін 1 қызметкерге ауыл шаруашылығы өнімін өндіру 453 мың теңгені құрайды;
:: ... мен ... ірі ... (10 ... ... ... ... болып табылады, елдің ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы экспортында мақтаның (15%), тері мен жүннің (25%) де маңызды үлесі бар;
:: мал ... ... ... үшін ... шаруашылық болып табылады, мұнда малдың 90%-ы тұрғындардың үй шаруашылығына тиесілі;
::ауыл шаруашылығы ... ... орта жасы ... ... ... 7-10 жыл ... 13-14 жылды құрайды; ауыл шаруашылығы техникасы паркінің 70%-ы - 1991 ... ... ...
::ауыл шаруашылығы саласына қаржылық қызмет көрсету ұсыныстарының шектеулігі. Дүниежүзілік банктің бағалауы бойынша несие ресурстарына деген қажеттіліктің қанағаттанбағандығы ең керітартпалық бағалар ... ... ... ... 1 млрд. долларына бағаланады.
Инновациялық басқаруды инновациялық бағдарламалар мен бірыңғай аймақтық ғылыми-техникалық және инновациялық саясат жүргізу ... жаңа ... ... және ... ... ... ... жағдайында, бұл бағдарламаларды қаржылық, материалдық және интеллектуалдық тұрғыдан қамтамасыз ету жағдайында құру ұсынылады.
Агроөнеркәсіп кешенін инновациялық басқарудың негізгі мақсаты жаңа ... ... ... ... ... ... ... Бұл агроөнеркәсіп өндірісін мамандандыру жөнінде көптеген міндеттерді нақтылауды, агроөнеркәсіп өндірісінде әртүрлі қызметтердің ауыл ... ... ... ... ... ... ... және инновациялық басқару саласында мамандар даярлауда көптеген міндеттерді нақтылауды қажет ... ... ... ... ... ... ... бірнеше өткен жылдар ішінде жиналған тепе - теңдіктің бұзылуы Қазақстанның қазіргі өтпелі экономика деформациясының терең қатесінің себептері. Қазақстандық ... ... ... ... деформациясы аймақ аралық байланыстардың әлсізденуі мен аймақтардың біркелкі емес дамуы кезіндегі ... ... ... ... - инновациялық потенциалдың ұзаққа созылған төмендеуімен, кейбір салалардағы ... ... ... механизмдерінің бұзылуымен ескертіледі.
Нәтижеде, Қазақстанның аймақтық дамуы тар ішкі нарықпен, өндірілген өнімнің ... ... ... - инновациялық потенциялдың төмендеуімен, тұрғындардың әлеуметтік дифференциясының тереңдеуімен, байланыстырылған ішкі факторлардан, сондай-ақ сыртқы факторлардан да, атап ... ... - ... тиімді нышандарының жетілмегендігінен (өндірістік және ғылыми - техникалық бірлестіру мен ... ... - ... ... ... ... ... жобаларды бірге іске асыруынан, әлемдік нарық конъюктурасының тербелуінен ... ... ... ... ... ... ... олардың бірнеше түрлерін бөлуге мүмкіндік береді:
Дамыған аймақтар - өндірістік және қаржы потенциялына ие ... ... ... ... ... ... ... аймақтар.
Екінші және үшінші типтерге қатысты аймақтар.
Депрессивті аймақтар.
Қазақстандағы экономикалық реформалар кезінде іске асырылатын институционалды өзгерістер, меншік формаларының ауысуы арқылы республикадағы ... ... ... мен ... басы және ... типі болып табылады. Сонымен бірге, осы жылдары өндірістің жалпы көлемінде жеке ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ішкі жалпы өнімде шағын кәсіпорындармен өндірілген өнімнің үлесі 8 % құрайды.
Бүгінгі кәсіпкерліктің тұрақсыз ... ... ... ... :
- ... және ... ... процестерінің аяқталмауы;
- заң шығаратын базаның жетілмегені;
- нақты бәсекенің жоқтығы;
- қаржылай ... ... ... ... ... алып тастайтын фискальды салық саясаты болып табылады.
Бүгін Қазақстанда үлкен инвестицияларды, ерекше квалификацияны қажет етпейтін экономика салаларындағы шағын кәсіпорындар жеңіл ... ... ... ... ... ... Олардағы шағын бизнестің өсуі экономиканың жалпы ... ... әсер ... және ... жылжулармен қамтамасыз етпейді.
Өндіріс, инновациялар, коммерциялық және қаржылай қызмет көрсету салаларында шағын формаларының дамуы ... ... ... ... едәуір жалғыз инвестициясының көптігін қажет етеді.
Қазіргі уақытта отандық тауар өндірушілерге ... ... ... ... ұйымдастыру үшін шетел өнімдерімен табысты бәсекелесетін өнімнің жаңа түрлерін игеруіне мүмкін инновациялық құрамдарды енгізуін қажет екенін жүргізілетін зерттеулер ... үшін ... ... - ала ... объективті жағдайлар жасалған. Ғылыми ұйымдардың орындалған зерттеулердің құрылымында қосымша зерттеулердің үлес салмағы 50%, ғылыми - техникалық зерттеулердің үлес ... 30 % ... 2 ... ғылыми-техникалық жұмыстардың орындалу көлемі млн.теңге
Көрсеткіштер
2007
жыл
2008 жыл
2009 жыл
А
1
2
3
2 кестенің жалғасы
А
1
2
3
Орындалған ғылыми-техникалық жұмыстар дың көлемі, барлығы.
Соның ішінде:
18549,5
29591,3
35571,6
зерттеулер мен ... ... ... өз ... ... ғылым-техникалық жұмыстардың көлемі.
Соның ішінде:
15862,8
22261,2
27353,0
зерттеулер мен әзірлемелер ғылыми-техникалық қызметтер
1845,7
1968,6
2002,1
Мына кестеден ғылыми-техникалық жұмыстардың көлемінің,соның ішінде зерттеулер мен әзірлемелердің 2005 жылдан бері көтерілгенін ... ... ... ... үшін ... ... жағдайлар жасайды. 2003-2015 жылға дейін созылатын, ірі кәсіпорындармен шағын кәсіпорындардың қаржысының, сонымен қатар инновациялық кәсіпкерліктің дамуын ескеретін Қазақстан Республикасының Президентінің ... ... ... ... ... ж.ж. ... ... дамуының стратегиясында республиканың шығармашылық позициясын іске асырылуына тұрғызатын инновациялық инфрақұрылым нысандарының көбеюі жүйесінің ... ... ... ... ... ... жаңа тәжірибелік іске асыру үшін ұйымды - техникалық, экономикалық және құқықтық мәселе кешенін шешу қажет. Бұл белсенді мемлекеттік қолдау арқылы ... яғни ... ... ... ... ... және ... деңгейдегі банктердің сәйкестендірілген және несиелейтініне сенім жоқ.
Қазіргі уақытта пайда болған экономикалық жағдай инновациялық ... ... ... ... оларды қаржылық институттардың көбісі несиелеу жүйесімен сипатталады. Екінші деңгейдегі ... ... ... ... мен оның ... ... ... бағытталады.[14]
Теория мен тәжіриебеде жасалған жағдайларға сәйкес инновациялық инфрақұрлымын қалыптастыру мен даму процесіне келесі негізгі элементтер ... ... ... ... ... мен жобаларды бағалау және таңдау жүйесі, қаржыландыру механизміне квалификация және патент жүргізу, сәйкес келген квалификацияның персоналын дайындау.
Қазіргі уақытқа дейін отандық ... ... саны ... әр ... ... ... ойларын іске асыру үшін материалдық, қаржылық және эксперттік көмек алу ... ... ... ... ... - жүзінде ғылыми зерттеулерге және инновациялық үдерісті мемлекеттік ... ... кең ... үш ... әдісі бар:
1. Ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы. ... ... ... ірі ... ... ... ... түрде көпшілікке ұсыну. Әдетте, бұл лабораториялар қорғаныс, энергетика, денсаулық сақтау, ауылшаруашылығы мәселелерін шешумен ... ... ... ... ... ... емес ... іске асырылатын ғылыми-зерттеу жұмыстарына қайтарымсыз негізде мемлекеттік бюджеттен қаржы бөлінеді. Негізгі қойылатын шарт - зерттеулер үдерісі барысы бойынша толық есеп ... ... ... ашық ... ...
3. ... ... мен тәжірибелерге инвестиция бөлінген жеке бизнеске салық жеңілдіктерін ұсыну.
Алғашқы екі қаржыландыру әдістері ғылыми - ... ... ... мемлекеттің тікелей қатысуы мен қайтарымсыз негізде субсидиялар ұсыну, мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға ... ... ... ... ... - ... саясаты үшін тиімді түрлеріне келер болсақ, біздің пікірімізше, ғылыми зерттеулерге мемлекеттің тікелей қатысуы және салық ... ... ... ... ... ... тиімді. Дамыған елдерде ғылыми - техникалық дамуға мемлекет тарапынан ерекше көңіл бөлінеді. ... ... ... емес ... ... компаниялар мемелекеттік дүниежүзілік деңгейлердегі ғылыми - техникалық прогрестерді өздері қадағалап, дамытып отырады. Ал мемлекет сол кәсіпорындардың ... - ... ... ... белсенді түрде дамытып отыруларына ыңғайлы жағдайлар қалыптастырып отырады. Мемлекет бұл елдерде ғылыми - техникалық және инновациялық ... ... ... ... ... ұсынып отырады.
Өкінішке орай дәл қазіргі сәтте Қазақстан Республикасының ондай қолдаулар ұйымдастырылмаған. Мемлекеттік даму бағдарламалары мен үкіметтік шешімдер бұл ... ... ... ... Тек ... ... ... ахсигновациялары мен шетел қарыздары бойынша өткізілетін жеке инновациялық жобалар мен бағдарламалар ғана.
1992 ж. заң қабылданған болатын. Бірақ бұл заң ... ... ... келмей отыр. Сондықтан Білім және ғылым министрлігі 1999 жылы желтоқсан айында алдағы он ... ... ... негізгі бағыттарды айқындап қойған болатын. Осы жұмыстар мен қатар Қазақстан инновациялық, ғылыми - ... ... ... болатын жаңа мемлекеттік бағдарламасының жоболары талқыланып белгіленген.
Әрине, ғылым ... ... ... ... ... ... ... асырылуы тиіс. Дегенмен, мемлекеттік емес қаржы көздерін ғылыми - техникалық қызметтер бағытына шоғырландыру басты ... ... ... ... грантын ұтып алу мақсатымен жарыстарға қатысу, институттардың өздері арқылы, қызмет көрсетуі, нақты инновациялық жобаларға өз мемлекетіміздің және шетел инвестицияларын ... ... ... ... ... шешілер еді.
ҚР жаңа ғылыми - техникалық саясатына мынадай талаптар ... ... ... ... бар ... - ... ... бағытттарын шоғырландыру.
Ғылыми шаруашылыққа бостандық беру, ғылым мен техника саласындағы басқару ісін демократияландыру.
Фундаметалды ғылым ... ... ету. ... ... - ... саясат мемлекеттің әлеуметтік - экономикалық саясаттың қосымша бөлігі. Оның негізгі ... бірі - ... ... - ... және ... ... ... анықтап, ұзақ мерзімді бағдар жасап, оны іске асырудың тиімді тетіктері мен жолдарын белгілеу.
ҚР ... ... тез ... ... ғылыми - техникалық дамуды, кіші және орта инновациялық бизнес қызметттерін ... ... ... үшін ... заң жобалары және үкіметтік бағдарламалар қабылдануы тиіс. ... ... елде ... ... ... - ... ... қатысты мемелекет бағдарламалары да, заң да қабылданған емес, әйтсе де, ... ... ... ... ... соңғы 10 жылда қомақты қаржы ресурстарымен қосымша күшейтілген АӨК мен ауылды дамыту және қолдау жөніндегі мемлекеттік және ... ... ... ... көрсеткендей, инновациялық қызмет мемлекеттік басқаруды және едәуір қаржыны салуды талап етеді. Инновациялық қызметке төмендегі ... әсер ... ... ... ... шығын көлемі; ғылыми сыйымдылығы жоғары өнімді жасауға қабілетті ғылыми қызметкерлердің ... ... ... саны мен ... инновациялық қызметтің инфрақұрылымы; инновация негізінде еңбек, материал және ... ... ... ... қабілетті салалық басқаруды ұйымдастыру. Мынаны ескеру қажет, егер ... ... ... ... ... әзірлемелердің инновациялық кезеңнің ұзақтығы 5-6 жылды құраса, дамушы елдерде 15-тен 25 жыл аралығында болуда.
-22288595250





Қазақстандағы индустриалды-инновациялық даму ... ... даму ... 1. ... ... ... дамуының инфрақұрылымы.
Берілген мақсатқа жету үшін арнайы даму институттарды нығайту қажет. Қазіргі даму Банкінің жұмысын белсендіруден басқа, ... ... ... ... ... Инновациялық қоры, Экспортты сақтандыру корпорациясы сияқты институттарға да үлкен үміт ... ... ... көп ... қызмет етеді, әдетте олар жеке және тәуілсіз болады. Қазақстанда дайын өнім өндірісінің ұлғаюына салымдардың мардымсыздығы салдарынан, жоғары ... ... ... ... ... ... ... Үкімет қосымша кешен құру мақсатында маркетингтік-талдау орталығын, технология инженерингі мен трансферт орталығын және ғылым қорын құру шешімдерін қабылдады. Даму институттары ... ... ... ... өнім шығаруға бағытталған, қосымша құнның технологиялық экономикалық шеңберін құрушы жүйені қалыптастыруға бағытталған жобаларға қатысады.
Бұл бәсеке қабілетті ... бар ... ... ... шекті өнім шығаратын көп салалы өндіріс құруға мүмкіндік береді.
Жалпы даму институттары децентрализация мен мамандану, бәсеке бағытталған ортақ жүйе ... ... ... қызметі жаңа және нақты өндірістерді жасап дамытуға негізделуі қажет.
Ағымдағы жылда ... ... ... даму ... 80 млн $ ... оның ішінде жарғылық капиталды толықтыру мақсатымен инвестиция қорына- 150 млн $, инновация қорына- 50 млн ... ж ... ... ... ... толықтырумен несие ресурстарына даму Банкіне - 80 млн $, ... пен ... ... ... - 5 млн $, ... ... 42,5 млн $ ... Сонымен қатар, технопарктер мен ақпараттық технология паркіне 7 млн $ бөлу жоспарлануда. Қазақстан үшін бұл ... аз ... ... ол ... ... мен ғылыми өндірістерді құру сияқты мәселелерді шешуге өте қажет.
Даму Банкінің ... ... ... ұзақ және орта ... жинақ несиелерін, сонымен бірге несиеге қарыз бойынша ... ... ... қамтамасыз ету арқылы өндіру саласы мен инфрақұрылыммен жеке сектор ұсыныстарын қаржылық ... ... Банк ... механизмдері мен құралдарын қолдана отырып, мемлекеттің инвестициялық саясатын жүзеге асыру мен ... ... ... бірігіп жұмыс істеуге шақырылған, және банкке берілген ... орын - ... ... екінші деңгейлі банкттермен жүзеге асырылмайтын несиеге қажеттіліктерін қамтамасыз ету болып табылады.
2001 жылы мемлекеттік инвестициялық қызметтің өтімділігін арттыру, ... ... мен ... инфрақұрылымдарын дамыту, экономикаға ішкі және сыртқы инвестицияларды тартуға ықпал ету мақсатында құрылған даму Банкінің ... ... мен ... ... ... 200 млн $ ... ... қаржысының 100 млн $ игерілген. Банк орта және ұзақ мерзімді қарыз қаражаттарын тартудың базасын құруда, ол өндеу ... мен ... ... ... ... етуі ... ... құралдары мен мерзімі бойынша диверсификацияланған 160 млн $ тең қарыз қоржыны жинақталған. Сөйтіп, қазіргі таңда банктік қор негізін нарықтық ... ... олар өз ... ... қызметін жүзеге асыруда құралдар мен механизмдерді қолдануды талап етеді. Соған қарамастан, банк қызметінің ерекшелігі - ... мен ... ... орта және ұзақ ... ... беру, қарыз алудың шегерімдері бар шарттарын талап ... ... бірі ... банкке 15 және көп уақытқа төмен немесе нольдік бағамен бюджеттік несиелер ... ... Даму ... 562,6 млн. $ 6,22 инвестициялық жобаны қаржыландырды. Үстіміздегі жылы Даму Банкі қаржыландырылған 10 өндірісі пайдалануға берілмек, солардың ішінде Астанадағы ... ... ... және ... ... талшығынан жіп өндіру сияқты өндірістер бар.
Мемлекеттік инвестициялық саясатты жүзеге асыруға шақырылған ... ... ... ... ... қоры ... Оның негізгі мақсаты - экономиканын шикізаттық емес ... жеке ... ... мен Қазақстанда, шетелде жарғылық капиталға бақылаусыз қатысу жолымен қолдау ... қор ... ... ... ... ... венчурлы қорлар құру;
Венчурлы жобаларды инвестициялау;
Инвестиция алдыңғы кезендерге кепілдік ... ... ... ... ... база жасау венчурлы жобаларға сыртқы және ішкі инвесторларды тарту.
Инвестицияланатын кәсіпорын акцияларын басқару;
- Инвестицияланатын кәсіпорындар акцияларын қор нарығына шығару.
Қазақстандық инвестициялық қордың ... жаңа ... ... ... өндірісті құруға үкіметтің қатысуына мүмкіндік береді.
Қазақстанның Инновациялық қоры осы жылдың 1 шілдесінде құны 100 млн. ... ... екі ... ... ... ... жасауды ынталандыруды жүзеге асыруға тиіс. Ұлттық Инвести-циялық Қор ұлттық ... жер ... ... және ұшыру жобасын қаражыландыруды бастады. Сөйтіп, даму институтының белсен-ділігі арта түсуде.
Инновациялық қор нарық экономикасының венчурлы қызметін ынталандыруға ... Бұл ... ... ... ... ... салаларын құру мен дамытуда маңызды. Сонымен, қор қызметінің негізгі мақсаты инновациялық белсенділіктің есімі, ... ... ... ... ... өндірістің өсуіне көмектесуі қажет.
Жоғары технологиялық және ғылымды қажет ететін өндірісті дамыту мақсатында мемлекет инжиниринг пен технология трансферт орталығын ашты. Ол ... ... ... ... ... ... ... трансферттерін жүзеге асыруға негізделген.
Ғылыми-технологиялық тәуелділіктен құтылып, басқа ... ... ... жою үшін ... фундаменталды ғылым мен қосымша зерттеулерді дамытып, инвестициялау қажет болады.
Экономиканың бұл маңызды күрделі мәселесін шешу ... ... және ... ... өндірушілер үнемі ақпараттық қамтамасыз етуді талап етеді. Ол - маркетингтік зерттеулер, отандық және шетел нарығының коньюктурасы мен ондағы ... ... мен ... болу мүмкіндігін көрсететін ақпарат. Соған қарап Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Қазақстанда өндірілетін өнімнің қосымша ұсынысы, бәсеке қабілеттілігі мен технология деңгейі жайлы ... ... ... ... қамтамасыз еткен жөн. Мұндай жұмысты жақында құрылған маркетингтік ... ... ... ... ... ... сақтандыру корпорациясының ролі жөнінде сөз ету керек. Бұл корпорацияның негізгі міндеті тауар мен қызмет экспортына ... ету ... ... ол ... және реттеу тәуекелдерін сақтандыру және қайта сақтандырумен ... ... ... ... ... үшін ... зерттеулер жасап, әлеуетті мүмкін нарықтарды айқындайды. Экспортық ... мен ... ... ... өз қызметінің белсенділігін арты-рады. Жалпы сомасына 20,5 млн. $7 ... 23 ... ... ... ... ...
Мемлекеттік қолдаудың әдістері мен тәсілдері экономика үшін қауіпсіз және нарықта тең бәсекелі ... ... ету үшін ... Бұл ... тек ... ... атқарушы екенін түсіндіреді.
Қазақстанның жетекші бағыттарының бірі болып ұлттық инновациялық жүйенің бірнеше кезеңдерін қалыптастыру табылады:
- ... - ... ... ... ... инновациялық жүйе қалыптастыру;
- 2008-2010жж. - Ұлттық инновациялық жүйенің элементтерінің ... ... мен ... асыру механизмін толыққанды жетілдіру;
- 2011-2015жж. - ... ... ... ... ... мемлекеттік шығындар көлемін қысқарту мен жеке инвестицилар көлемін өсіру арқылы жүзеге асыру. [13]
2. АҚ - ның ... ...
2.1 АҚ - ның ... - құқықтық және ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Аграрлық сектордың даму деңгейі қашан да қазақстандық қоғамның экономикалық және қоғамдық-саяси тұрақтылығын анықтайтын ... ... ... және әлі де ... келеді.Республика экономикасы дамуының басым бағыттарының бірі бола отырып, ауыл шаруашылығы аса зор ... пен ... ... ие. ... әр ... климаттық жағдайлары қоңыржай жылы белдікте барлық дерлік дақылдарды өсіруге және мал шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 ... 22 ... № 409 ... АҚ құрылды.
АҚ құрамына аграрлық ғылым саласында жұмыс істейтін 20 ғылыми-зерттеу ұйымдары ... ... ... 2 819 млн. ... ... ... ... 100%. Жоғарғы органы -- жалғыз акционер - Қазақстан Республикасы Ауыл ... ... ... ... - ... ... АҚ Директорлар кеңесінің құрамына Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің, АҚ ... ... ... ... директорлар - жеке меншік секторының өкілдері кіреді. Атқарушы орган -- АҚ президенті -- ... ... ... ... АҚ - ның ... қызметті бәсекеге қабілетті ғылыми - ... ... егін ... мал шаруашылығын, су шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық шаруашылығы, ... ... мен ... ... ... ауыл өнімдерін қайта өндеу мен сақтауға бағытталған.
Мемлекеттiк сортты сынауға республиканың ғылымының 2006-2009 аграрлық жылдарында ауылшаруашылық тағы басқа ... 187 жаңа ... ... ... ... ... ... өңдеуi бойынша 48 технологиялар жасалып жетiлдiрiлген; 16 iстеп шығарған су шаруашылығы үшiн ... ... ... және ... ... 44 ... және ... өнiмнiң сақтауы, азықтар, құрама жем, 55 техникалық регламенттер, шарттар және стандарттардың 66 рецептуралары жасалған; 39 ... және ауыл ... ... ... 1 ... және 3 ... арқау шығарылып апробациялаған, аралардың 2 сызығы; мазмұн және ауыл шаруашылық малы, құстар және балықтардың тамақтандыруының 23 технологиялары жасалған; 58 вакциналар, ... және ... ... ... ... және мемлекеттiк аграрлық саясатты iске асыру үшiн ауыл шаруашылығы, ұсыныстар және талдау материалдарының қатары 27 ұсыныстар ... ... ... ... 50 ... үлгiлерi және жабдық жасалған. 79 патенттер және өндiрiске енгiзуге ... ... ... биiк ... ... ... 238 ... патенттер алынған.
АҚ-ы АӨК облысындағы инновациялық даму институтының статусына ие және ... ... ... ... қамтамасыз етілуін ұйымдастыруына маманданған. АҚ- ның алдына қойылған міндеттемелері: АӨК-не жаңа білімдері генерациялау және шетелдік агротехнологиялардың трансферті мен отандық ... ... ... ... ... ... активизациясы жатады. 2009 жылы Қазақстандық аграрлы ғылымының тарихында өзгерісті жыл ... ... Ең ... ... ... ... ғылымы мен инновацияны қолдауға мемлекеттік инвестициялардың 5,6 млрд теңгеден астам қаражат бөлінді. Олардың ішінде 2,7 млрд теңге - ... ... ... ... 2,98 млрд ... - ... ... және инновациялық инфрақұрлымды құруға бағытталды.
Сонымен қатар, ... ... және мал ... ... ... орталығы АҚ - мен бірге мал шаруашылық селекциясындағы ірі масштабты ұйымдастыру жұмыстарында ... ... ... ... таңда нақты өндіріске енгізуде. Республиканың солтүстік астық себу аймақтарындағы қазақстандық астық ... ... ... орта ... 60-70%-ға өсті. Ылғал және қоржинақтаушы технологиялар өңдеу ауданының 2009 жылы ... ... ... 10,3 млн га ... 61-ын ... Ал 2003 жылы бұл технология тек 1,0 млн га жерде қолданылған болатын.
Қазіргі кезде ... ... 42 ... ұйым бар:
* 22 маманданған ғылыми институттар (26 филиал, 5 ... ... ... мал ... ... орталығы;
* 14 өндірістік - тәжірибелі орталық. ... ... ... - ... ... зерттеулерді енгізу мен сынау үшін тәжірибелі - экспериментті инфрақұрылымды ұсыну;
* АӨК - гі ... даму үшін ... ... ... - ... ... ... орталық, Мал шаруашылық пен ветеринариялық ... - ... ... АӨК - гі экономикалық саясатты талдау орталығы;
* Қосалқы ұйымдар: салалық баспасөз және инфрақұрылымдарды ... ...
... ... ... ... және инновациялық қызметті АӨК - нің барлық салаларын, мемлекеттің 13 аудандарын ( ... ... ... және орман, су, балық шаруашылықты қамтиді.
Бүгінге АӨК - гі ... ... ... 90 ... АҚ - да ... 36 ... жобаларды іске асыруда.
АӨК - гі ғылыми ... етуі 042 ... ... ... іске ... және ... ауыл шаруашылық аймақтарды мен АӨК ... ... АӨК- нің ... ... жыл ... ... 2,8 млрд. теңге бөлініп, ауыл шаруашылық ҒЗТҚЖ-ға бағытталған.
Қазақстан топырақтану ғылымының қалыптасу және даму ... ... ... тың және ... ... игеруге елеулі үлестерін қосты: бүкіл әкімшілік облыстардың және тұтастай ... ... ... ... ... ... Сортаң жерлердің мелиоративтік диагностикасы мен топтастырылу қағидаттары, тұзды, сілтілі және сортаң топырақты жерлерді мелиорациялаудың және ... ... ... тиімді технологиялары әзірленді, сондай-ақ Қазақстанның сортаң жерлерінің картасы жасалды. Күріш себілетін суармалы алқаптарға арналған және оның бірқатар ... ... ... және т.б.) әзірленді. Ақдала суармалы алқаптарына арналған күріш егілетін топыраққа минералдық тыңайтқыштарды тиімді қолдану жөніндегі ұсынымдар және ... ... ... ... ... ... және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру жөніндегі әдістемелік ұсынымдар ...
Ө. О. ... ... ... топырақтану және агрохимия ғылыми-зерттеу институтында Техникалық ынтымақтастық жөніндегі герман қоғамы өкілдерімен кездесу кезінде (Германиядан келген өкіл Annette won Lossau, бас ... ... Мор, ... ... Мәдина Мұсаева) Арал теңізі өңірінде қалыптасқан ахуалды басты назарда ұстай отырып, Техникалық ынтымақтастық ... ... ... ... ... ... ынтымақ және даму министрлігі атынан өңірлік бағдарлама әзірлеген болатын. 2009 жылы қолданысқа енгізілген Арал теңізі өңіріндегі экономикалық және ... ... ... бағдарламасы (EEWA) Амудария мен Сырдария өзендерінің сағаларында ресурстардың сарқылуына байланысты дамытуды және мүмкіндіктерді пайдалануды ... ... мен ... қолдауға бағытталған. EEWA бағдарламасы Орта Азия елдерін, сондай-ақ Қазақстан мен Өзбекстанның ... пен ... ... ... ... ... ... жөніндегі GTZ бағдарламасы шеңберінде іске асырылатын көп деңгейлі ... ... ... ... ... ... ... хатшы
Бірінші Вице-президент
Мемлекеттік құрылымдармен өзара әрекеттесу департаменті
Активтерді басқару және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық қамтамасыз ету және мемлекеттік сатып алулар ... ... ... ... ... ... беру ... дамыту департаменті
Стратегия және корпоративті даму департаменті
Ғылымды дамыту және ... ... ... қызметті дамыту департаменті
Мал шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету ... ... ... және ... шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Ауылшаруашы-лығы шикізатын қайта өңдеуді ғылыми қамтамасыз ету және АӨК экономикасы секторы
ҒЗТКЖ қорытындыларын ... ... ... ... ... ... құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару құрылымы
Президент
Директорлар кеңесі
Ішкі қызмет аудиті
Корпоративтік хатшы
Бірінші Вице-президент
Мемлекеттік құрылымдармен ... ... ... басқару және ҒТИ-ді дамыту департаменті
Құқықтық қамтамасыз ету және мемлекеттік сатып алулар департаменті
Қаржы директоры
Бухгалтерия
Корпоративті қаржы департаменті
Администра
тивті-кадрлық қызмет ... беру ... ... ... және ... даму департаменті
Ғылымды дамыту және инновациялық саясат департаменті
Өндірістік қызметті дамыту департаменті
Мал шаруашылығын ғылыммен қамтамасыз ету секторы
Табиғи ресурстарды басқару және ... ... ... ... ету ... шикізатын қайта өңдеуді ғылыми қамтамасыз ету және АӨК экономикасы ... ... ... енгізуді дамыту жүйесі бойынша сектор
Кәсіпорынның басқару құрылымы
Сурет 2. Кәсіпорынның басқару құрылымы
Кадр саясаты ұлттық ауыл шаруашылығы саласын дамытуға қатысудан және ... ... ... ... ... ... болу деген пайымдаудан Қазақстан Республикасына мейлінше мол табысты қамтамасыз ету үшін персоналды сапалы әрі тиімді басқаруға бағытталған.
Кадр ... АҚ Даму ... іске ... үшін ... ... мен ... ... қағидаттарының, бағыттарының, тетіктерінің жүйесін анықтайды.
Кадр саясатының ережелері АҚ ... әрі -- ... және ... ... ... үшін ... Компанияның басшылығы, еншілес кәсіпорындар мен филиалдардағы атқарушы органдардың мүшелері болып табылатын ... және ... ... ... Компанияның Кадр саясаты қабылдануы үшін қажетті іс-әрекеттердің бәрін жүзеге асырады.
Компанияның ең маңызды ресурсы ретінде персоналды басқарудың сапасы мен тиімділігін арттыру және ... ... ... Компанияның стратегиялық міндеттерін орындауға қол жеткізуді қамтамасыз ету.
Мақсатқа қол жеткізу мынадай міндеттерді орындау арқылы жүзеге ... ... ... Компанияның стратегиялық мақсаттарына жетуге уәждейтін, Компанияның бәсекедегі үстемдігін дамытатын жүйе құру арқылы персоналға жұмсалған инвестициядан мейлінше мол қайтарым алу;
2) біліктілігі ... ... үшін ең ... компания болу;
3) еңбек, денсаулық және қоршаған ортаны қорғау салаларында ... ... сай ... ... ... мәдениетін, корпоративтік брэндін және қоғамдық-саяси имиджін дамытып жетілдіру.
Соңғы жылдарда қазақстандық компаниялардағы қызметкерлер жұмысы менеджментінің рөлі көп ... ... Егер ... ... ... орында экономикалық және қаржылық көрсеткіштер қойылған болса, ... ... үшін ең ... ... адам ... ... ... Яғни, жұмыстың тиімділігі адам ресурстарының сапасына және оларды тиімді басқара білуге ... ... ... ... ... әрі -- ... адам ресурстарын тиімді басқару, қазіргі заманғы кез келген компаниядағыдай, өз персоналының көмегімен Қоғамның мақсаттарына жету ... ... және ... ... ... шеңберіне енгізілген.
Жұмыстың ең жоғары тиімділігін қамтамасыз ететін персоналды басқару жүйесін қалыптастыру және оны іске асыру мақсатында және ... ... ... сәйкес мынадай міндеттер белгіленді:
-- дамыту/өздігінен даму арқылы кәсіби деңгейді жоғарылату;
-- ... ... ... ... ... ... қоғамды дамыту мақсатында қызметкерлердің кәсіби және іскерлік әлеуетін мейлінше ... ... адам ... ... ... ашық және ... үшін ... болуы;
-- персоналды басқарудың барлық процестерін автоматтандыру;
-- Қоғамдағы кәсібилік, тұрақты түрде жоғары нәтижеге жету ең ... ... ... және ... ... ... ... кепілі болуын қамтамасыз ететін жұмыс жағдайын жасау.
Жұмысқа қабылдау және бос лауазымдық орындарды толтыру кезінде мүмкіндіктері тең ... ... ... ... басымдық құқығы беріледі:
1) құрылымдық бөлімшелерде жұмыс істеу үшін жас мамандарға;
2)қызметкерлердің мансабын өсіру және кәсіби дамуы үшін ... ... түсу ... ... және оның ... ... ... шақырумен келген (Қоғамның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес деген ресми мәртебесі бар) біліктілігі жоғары қызметкерлерге;
Жұмыспен қамту ... Кадр ... іске ... үшін ... ... қамту саласын уақытылы реттеп отыру үшін ауыл ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерін салыстыру арқылы еңбек нарқының даму үдерісін үнемі ... ... ... (бенчмаркинг);
2) қойылатын біліктілік талаптары мен корпоративтік құзіреттерді, персоналға жұмсалатын шығындар нормативтерін, жұмыс істеп ... ... ... ... ... еңбек нарығында мамандардың болуын есепке ала отырып еңбек ресурстарына мұқтаждыққа жыл сайын ... ... ... ... лауазымдарды анықтау және негізгі позицияларды иемденуші қызметкерлерді орнықтырудың әдістері мен құралдарын әзірлеу;
4) ... ... ... ... жүргізу және біліктілігі жоғары персоналды іздестіріп отыруды жүзеге асыру;
5) адам ресурстарын толықтырып ... ... даму үшін ... ... ... бар жас ... таңдап алу;
6) жобалар мен еншілес кәсіпорындар арасында орын ... ... кез ... ... ... ... және қолдауға, қажетті сапа стандарттарын қамтамасыз етуге және корпоративтік мәдениетті өрістетуге қабілетті іздестірудің, тартудың және таңдап алудың ... ... ... мен ... әр ... ... ... білуге, деңгейлес және сатылас дәрежелердің бәрінде ақпаратты тиімді басқаруға ... ... жүйе құру ... дамытуда табысқа жетуді, пайымдауға және стратегиялық мақсаттарға жетуді қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... негізгі мақсаттары мен мәселелері, функциялары
АҚ миссиясы:
1. ғылыми-зерттеу ұйымдарынан алынған білімдерді кәсіпкерлік салаға тапсыру;
2. әлемдік ... ... және ... қызмет ұсыну; болашағы бар шетелдік агротехнологияларды кірістіру (трансферттеу);
3.жаңа ... ... және ... ... ... (коммерциялау) арқылы аграрлық саладағы Қазақстан экономикасының ғылыми-технологиялық жедел дамуын қамтамасыз ету.
АҚ топ қызметінің негізгі мақсаты:
- ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар ... ... ... ... және ... ... ... беру болып табылады.
Қазақстан-Израиль аграрлық зерттеулер қорын (ҚИҚ) құру жұмысы жүргізіліп жатыр. Бұл қор ... мен ... беру ... ... мемлекеттердің аграрлық ғылымы мен аграрлық өндірісін жедел дамытуды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... бірлескен жобаларды іске асыруға және израиль тарапының агротехнологияларын бейімдеуге, бірлескен ғылыми лабораториялар құруға, ғылыми кадрлардың біліктілігін ... ... ... ... ... Үкіметі мен Израиль Мемлекеті Үкіметі арасындағы Қазақстан-Израиль аграрлық зерттеулер қорын құру туралы Келісімнің ... ... ... ... ... ЖШС ... 2009 жылы ... іске асыру басталды.
Жобаның мақсаты: еңбек өнімділігін арттыру, өнімнің өзіндік құнын кеміту, бәсекеге қабілетті тұқымдық және тауарлық материал алу ... ... ... ... өсіретін және ұсақ тауарлы шаруа қожалықтарына сату үшін халықаралық стандарттардың талаптарына сай келетін вируссыз тұқымдық картоп өндіру.
(Оңтүстік Корея) компаниясының ... ... ... ... ... негізіндегі тұқым өсіру технологиясы қолданылатын болады.
Шағын түйнек өндіру зауытының құны 2,2 млн. USD. ... ... -- жыл ... 2 400 000 ... түйнек.
Күтілетін нәтиже:
-- картоп тұқымын өсіру схемасы 4-5 жылдан 2 жылға дейін қысқаратын болады;
-- ҚР картоп егілетін бүкіл алқаптарында (155-160 мың га.) ... ... ... ... ... болады;
-- ҚР барлық элиталық тұқым шаруашылықтары мен тұқым шаруашылықтары орталықтандырылған жүйе арқылы Қазақ ... және ... ҒЗИ ... картоп тұқымдарымен қамтамасыз етілетін болады;
-- тұқымдық шағын түйнектердің сапасына бірыңғай қатаң ... ... ... ... ... сонымен бірге ИФА қолданылып вирустарды және басқа ауруларды анықтау үшін тестілеу);
--тұқымдық шағын түйнектердің жұмсалу нормасы 7-10 есе, яғни 3-4 ... 0,3 - 0,5 ... ... ... ... ... мен ... шығындары да 7-10 есе азайтылатын болады;
-- картоп өндірудің жалпы көлеміндегі тұқымдық материалдың үлесі (дәстүрлі ... ... 30 ... ... шағын түйнек егу (тұқымды аз жұмсау) және түсімділікті арттыру (өнім алу ... ... ... 7-10 ... дейін азайтылады. Тиісінше, халықтың тұтынуына және қайта өңдеуге, өндірілген картоп өнімінің 90 пайызы немесе одан ... ... іске ... ... 2010 -- 2012 ... жобасы. Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Германия Федеративтік Республикасы Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және ... ... ... ... ... ... ... іске асыру туралы шешім қабылдаған болатын.
Аграрлық-саяси ... ... ... германдық және халықаралық тәжірибені ескеріп аграрлық және азық-түлік саласында Қазақстан Республикасының экономикалық саясатын қалыптастыру болып ... ... ауыл ... ... ... мен осы елдің азық-түліктік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі жетістіктерін ескере отырып, Қазақстанның аграрлық секторын дамытудың кешенді мәселелерін шешудегі ынтымақтастыққа және оны ... ... ... ... ... ... экономиканың аграрлық саласын дамытуға Қазақстан көлемді қаржы ресурстарын жұмсап отыр. Мемлекет қаражатын тиімді пайдалану, аграрлық саясат саласында дұрыс шешімдер ... ... ... тарап Германияда жинақталған тәжірибеге де сүйенетін болады.
жобасын іске ... ... ... АҚ, германдық тараптан компаниясы ... ... АҚ өз ... ... одан әрі ... ісін ... кешеніндегі экономикалық саясатты талдау орталығына жүктеді. ... ... ... саясатты талдау орталығы 2009 жылы АӨК кешенді экономикалық зерттеулер институты базасында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің, АҚ қызметіне ... ... ... ... үшін құрылған болатын. Себебі, әлемдік дағдарыстың кері әсері мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және ішкі экономикалық ахуалды мейлінше мұқият әрі ықтиятпен бағалай білуді, жүргізіліп отырған мемлекеттік саясаттың салдарын алдын ала ... ... ... ... ... ... Ауыл ... министрлігінің, АҚ және өкілдері арасындағы келісімдер мен кездесулер барысында қол жеткен алдын ала ... ... ... ... ... күтілуде:
--Қазақстандағы жер иелену және жер нарығы жөніндегі ахуалға талдау жүргізу және бағалау;
--ауылдық аумақтарды дамыту жөнінде іс-шаралар жүргізу, Қазақстандағы ... ... ... ауыл ... саласында салыстырмалы, бағалау сынақтарын жүргізу;
-- Қазақстанда МТС құру мүмкіндіктерін қарау;
--ауыл шаруашылығында еңбек нарығын ... ауыл ... ... ... арналған баға қалыптастыру процесін жақсарту жөнінде іс-шаралар жүргізу;
--ішкі және ... ... ... және ... ... азайту жөнінде іс-шаралар жүргізу;
-- біліктілікті жоғарылату жөніндегі германдық ... ... ... DEULA, DAZ және ... ... саясат саласында тәжірибе алмасу және консультация беру;
-- Қазақстан мен германия ... ... ... ... ... ... екіжақты іскерлік кездесулер ұйымдастыру және т.б.;
-- Қазақстанға тікелей шетелдік инвестициялар тарту.
2010 жылғы 10 ... ... ... ... ... орталығы (бұдан әрі -- АӨФГО) мен ҚАИ арасында өзара түсіністік туралы ... ... ... дәнді дақылдар геномикасы, гендерді, генетикалық жүйелерді және технологияларды ... ... ... ... ... ... ... меморандумға сәйкес АӨФГО ҚАИ-ға ақпараттық және инфрақұрылымдық қолдау көрсететін болады, сонымен бірге:
· лабораторияларды, кітапханаларды, ... ... қоса ... ... және оқу ... қол жеткізуді қамтамасыз ету;
· өсімдік үдеткішіне ҚАИ-дың қол жеткізуіне көмек көрсету;
· ҚАИ өкілдерін әлемдік технологиялық жаңалықтар, инновациялық өнімдер ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстардың барысын бақылау, тұрақты негізде бақылауды жүзеге асыру.
ҚАИ өз тарапынан ғылыми зерттеулерді ... ... ... ... етеді:
· кадр таңдау;
· бірлескен жобаларды іске асыру ... ... ... инвестиция тарту.
2011 жылдан бастап бидайдың қуаңшылыққа төзімділігі бойынша бірлескен ғылыми зерттеулерді іске асыру жоспарланып ... атап ... ... ... ... ... қуаңшылыққа төзімділігіне және сапасына арналған селекцияны генетикалық таңбалау әдістерін ... ... ... ... - ... ... талдау
Негізгі қор - өнім өдіруге толығымен және бірнеше рет қатысатын өндірістік капиталдың бір ... өз ... ... ... ... бірнеше кезең ішінде өнімге ауыстырады.
Қазақстан Республикасы Салық ... ... ... қор ... бір ... аса қызмет етеді және оларды алған сәттегі құны республикалық бюджет туралы ... ... ... қаржы жылына елуден аса айлық есептік көрсеткішті құрайды. Негізгі қорға үй, құрылыс, ғимарат, өткізу құрылғыларын салуға, машина, жабдық, көлік құралдарын, ... ... ... ... авансталған капиталдың бір бөлігі жатады.
Кәсіпорынның негізгі қорларының ... ... ... машиналар, жабдықтар, транспорт, басқа да негізгі қорлардан тұрады. Кәсіпорынның ... ... ... ... үшін ... кестені қарастырамыз.
Кесте 4
Кәсіпорынның негізгі қорлар құрамы
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу (+;-)
2009
жыл
2010
жыл
Ғимараттармен құрылыстар, мың тг
604947
611850
-
+6903
-
Машина және құрал-жабдықтар, мың ... ... мың ... да ... ... мың ... мың ... мәліметтері бойынша, кәсіпорынның негізгі қорлары 2008 жылмен салыстырғанда 2009 жылы 33,28 % ... Бұл ... ... ықпал еткен сол жылы кәсіпорынның жаңа транспорттық құралдар ... ... Ал 2009 ... 2010 ... ... ... ... қорлардың құнының 889708 теңгеге немесе 91,4 % төмендеді. Яғни, 2010 жылы кәсіпорынмен негізгі қорлар құрамы толықтырылмағанын ... ... ... өндірістің экономикалық тиімділігіне, оның негізгіқорлармен қамтылу дәрежесі де әсер етеді. Еңбектің қормен қарулануы еңбек өнімділігінің арттырылуына себеп болады. ... ... ... ... ол азық ... ... Сондықтан өндірістік қордың қайтарылуы немесе таза кірістің құнымен қатынасы арқылы жүзеге асады. Қор сиымдылығы - бұл ... ... қор ... ... өнім ... қатынасы. Осыған орай, негізігі қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін анықтайық (кесте ... 5 ... ... ... экономикалық тиімділігі
Көрсетікіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу (+;-)
2009
жыл
2010 жыл
Жалпы өнім құны, мың тг
163063,00
280987,00
360211,00
+17924
+79224
Еңбек ... ... ... ... ... мың ... ...
ғимараттар мен құрылыстар, мың тг
604947
611890
-
+6943
-
машина және құрал-жабдықтар, мың ... ... мың ... да ... ... ... тг
0,22
0,29
6,99
+0,07
+4,01
Қор сыйымдылығы, тг
4,5
3,46
4,31
-1,04
-3,23
Қормен қарулану, тг
14901,9
17379
1391,7
2476,9
-15987
Жоғарыдағы кесте мәліметтері бойынша 2009 жылды 2008 жылмен салыстырғанда қор қайтарымы 0,07 ... ... ... Ал 2010 ... 2009 жылмен салыстырғанда бұл көрсеткіш 4,01 теңгеге өсті.[32]
Еңбек ресурсы дегеніміз - бұл адамның мақсатына сай ... ... ... еңбек ресустарын, жұмыс күшін талдау экономикалық талдаудың өте бір зор саласы. Шаруашылықтағы өнім өндірісінің ұлғаюы мен немесе кемуі және ... ... ... артуы қоғамның басты өндірістік күші еңбекшілерді пайдалануға байланысты.
Қызметшілер - әкімшілік-шаруашылық басқарушылық қызметтерді, сондай-ақ ... ... және ... да ... ... ... ... - өнімдерді (қызметтерді, жұмыстарды) өндіру процесіне тікелей қатысатын, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... көрсетумен айналысатын адамдар.
Кесте 6
Еңбек ресурстарының құрамы мен құрылымы
Көрсетікіштер
2008 ... ... ... ... еңбек ресурстары құрамында қызметкерлер 56,6 пайыз құраса, жұмыскерлер 11,7 пайыз құрайды.
Еңбек ресурстары - ол ... ... ... ... ... өндіруге қабілетті, дене күші және зияткерлік мүмкіншіліктері бар халықтың ең жарамды бөлігі. Еңбек ресурстары - бір ... әр ... ... экономикалық қызметпен айналысатын адамдар, екінші жағынан нақты және ... ... ... ... ... құрамын келесі суреттен көруге болады.
Еңбек ресурстарын пайдалану тиімділігін сипаттайтын негізгі экономикалық категориялардың бірі - еңбек ... ... ... Ол өнім ... мен ... шығыны арасындағы ара қатынасты көрсетеді. Еңбек өнімділігі нақты адамның жұмыс уақытында тұтыну құнын ... ... ... ... ... уақытының бір бөлігінде неғұрлым көп өнім өндірілсе, немесе өнім бірлігін ... ... ... аз ... ... ... өнімділігі жоғары болады. Кәсіпорында еңбек ресурстарының өнімділігін қарастыру үшін келесі кестені қолданамыз.
Кесте 7
Кәсіпорынның еңбек өнімділігін талдау
Көрсетікіштер
2008 ... ... ... ... ... ... өнім
құны, мың тг
163063,00
280987,00
360211,00
+17924,00
+79224,00
Жұмыскерлер саны
49
56
60
+7
+4
Еңбекақы қоры,
мың тг
114480,00
139656,00
173028,00
+25176,00
+33372,00
Орташа айлық
еңбекақы,тг
9540,00
11638,00
14419,00
+2098,00
+2781,00
Еңбекақыдан
аударымдар
6398
6887
7410
+489
+523
- әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бойынша, кәсіпорынның еңбек өнімділігі 2009 жылмен салыстырғанда 2008 жылы 1689,8 теңгеге немесе 50,8 пайызға артқан. Ал 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы бұл ... 985,9 ... ... 19,6 ... артты. Еңбек өнімділігінің өсуіне жалпы өнім құнының 2009 жылы 117924,00 теңгеге немесе 72,3 %, ал 2010 жылы 79224,00 теңгеге, яғни 28,2 % ... әсер ... ... ... ... ... ... алуға жұмсалатын шығындар, ресурс өнімдерін өндіруге және өткізуге қолданылатын ақшалай көрініс.
Кесте 8
Кәсіпорынның шығындарын ... ... ... жыл
Тізбекті ауытқу
(+;-)
2009
жыл
2010
жыл
А
1
2
3
4
5
1. Запастар барлығы
376374
188510
10699
-365675
-177811
-шикізат және материалдар
91897
78631
2169
-89728
-76462
- жаңар-жағар май
58569
21796
1290
-57279
-20506
8 кестенің жалғасы
А
1
2
3
4
5
- запас бөлшектері
106789
12893
5871
-100918
-7022
- басқа да запастар
119119
75190
1369
-117750
-73821
2.Жұмыскерлердің еңбекақысы, мың тг
114480
139656
173028
+58548
+33372
3.Еңбекақыдан аударымдар
6398
6887
7410
+489
+523
- ... ... ... Үстеме шығындар
47230
53697
58021
+10791
+4324
5. Басқа да шығындар
53353
75569
76646
+23293
+1077
Шығындар барлығы, мың тг
597835
464319
325804
-272031
-138515
Кәсіпорынның соңғы үш жылдағы шығындар көрсеткіштерін талдай келе, ... ... ... ... 2008 ... ... ... екі жылы кәсіпорын шығындары сәйкесінше 133516 мың теңгеге немесе 22,7 пайызға және 138515 мың теңгеге немесе 29,83 пайызға кеміді.[20]
Шығындар - бұл ... ... ... және ... ... іске ... үшін өндіріс факторларының ақшалай түріндегі шығындары. Өндіріс процесіндегі айқын шек ... ... және ... ... мен ... қызметіндегі анықтайтын межесі болып табылады.
Кәсіпорынның табысы олардың активтерінің артуы ... ... ... ... ... міндеттемелердің кемуі. Табыс ұғымы жалпы кәсіпорындарда жалпы табыс, таза табыс болып қолданылады.
Кәсіпорынның жалпы табысына ақшалай түсім тауарларды сату және ... ... ... ... түсім, атқарылған қызметтен, мүліктік бағалылықты сатудан, несие берілгендегі алынатын тиісті проценттер және басқа да ақшалай және материалдық түсімдер ... Жиі ... ... ... ... және ... ... шығындары арасындағы айырмашылығы болып саналады.
Экономикалық теорияда табыс деп тұрақты және нарықтық ... ... ... түрде тікелей түсетін ақша сомаларын айтады. Табыс алудың шарты - бұл қоғамның пайдалы қызметі. Бұл сұраныстың қажетіне жататын тауарларды ... Таза ... ... санатының маңызды және кез келген коммерциялық мекемелері қызметінің негізгі мақсаты болып табылады. Нарықтық ... ... ... ... ... ... материалдық өндіріс саласының таза пайдасын қамтиды. Әрбір ... ... ... пайда түсімі болып табылады.
Кәсіпорынның негізгі қызметіне байланысты түсетін табыстарын ... ... ... ... 9 ... бөлігі бойынша анықтама
Көрсеткіштер
Табыс көлемі, мың тг
Ауытқу (+;-)
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
2009/2008 ж.ж
2010/2009 ж.ж
Дайын өнімдерді өткізуден және ... ... ... табыс
2854043
2986213
3024754
+132170
-38541
Дайын өнімді өткізудің және қызмет көрсетудің өзіндік құны
1880527
2804124
2650463
+923597
-153661
Қаржыландырудан түскен табыстар
4798
63097
29559
+58299
-33538
Басқа табыстар
219648
143805
60829
-75843
-82976
Кәсіпорынның соңғы үш ... ... ... ... көрсетілген негізгі қызметтен және өнімді өткізуден түскен табысты көруге болады. 2008 ... ... 2009 жылы ... ... түскен табыс 132170 теңгеге немесе 4,6% пайызға өскен. Ал 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы бұл көрсеткіш 38541 теңгеге немесе 1,3 % ... ... ... нәтижесі алынған пайда сомасымен және рентабельділік деңгейімен сипатталады. ... ... ең ... өнім ... алады. Пайда дегеніміз - тауар өткізуден және қызмет көрсетуден алынған ақшалай ... пен оны ... және ... ... ... ... ... айтқанда, пайда - бұл өндірістің айналымының қаржылық қорытындысын білдіретін кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... пайда сомасының өзіндік құнға немесе негізгі немесе айналым қорларының орташа ... ... ... ... ... ...
Ендігі кезекте кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесін талдайық.
Кесте 10
Кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі
Көрсеткіштер
2008 жыл
2009 жыл
2010 жыл
Тізбекті ауытқу
(+;-)
2009
жыл
2010
жыл
Қызметтен түскен түсім, мың теңге
2854043
2986213
3024754
+132170
+38541
Басқа да ... мың ... ... ... ... мың тг
2256208
2521894
2698950
265686
177056
Рентабельділік, %
1,19
0,89
1,036
-0,3
0,146
Жоғарыда келтірілген кестеде кәсіпорынның жалпы қаржылық нәтижесі көрсетілген. 2008 ... ... 2009 жылы ... ... ... 132170 мың теңгеге немесе 1,09 пайызға артқан. Соның нәтижесінде рентабельділік деңгейі 0,3 пайыздық пунктке кеміді. 2009 жылмен салыстырғанда 2010 жылы ... ... ... түсім 38541 мың теңгеге немесе 1,01 пайызға артқан. Рентабельділік деңгейі 0,146 пайыздық пунктке өскен. Ал ... екі ... ... ... ... ... ... қызмет етуі 2010 жылы байқалған.
2.4 АҚ - ның ұйымдастыру ... ... мен ... ... ... өткiзулерi үшiн мағыналы әдiстемелiкпен, зерттеушi қабылдаулар және әдiстермен иелiк болып табылады. Зерттеушiлердiң алдында кәсiпорындарда зерттеулердiң өткiзуiнде талдау және мәселелердiң анықталуығана ... ... ... үшiн ... ... дәйектемелерi де талап ететiн мақсаттарға тұрғызылады. Негативтi тенденциялардың ... ... ... ... қызметтiң жаңа бағыттарының басқару жүйесi, анықтауға тар жерлерiнiң iздестiруi зерттеудiң ғылыми - категориялық ... ... ... ... ... ... ... Зерттеудiң мақсатқа жетулерi үшiн негiзгi ұғымдар айқын анықтауға керек: объект, зат, жаңалықты, жаттығу маңыздылығы, зерттеудiң әдiстерi; басқаруды технология бiлсiн, процесстер және ... ... ... ... ... ... болсын - жалқаулық, түзу және жанама әсердiң факторларының жүйелiк талдауын жүзеге асырылсын, тиiмдiлiк, шектеу және әр түрлi әдiстердiң қолданудың ... ... ... ... теория, тұжырымдама, парадигманы зерттеудiң теориялық негiздерi талдай қарайды, зерттелетiн мәселеге әртүрлi көзқарастарды салыстырады. Теориялық талдауды негiзде ... ... ... және ... мүмкiн оның шешуiнiң жолдары қалыптасады. Кәсiпорын пайда болатын ахуалдарға болатын таңдау керек талданатын әдiстердiң топтары барлығымен таңдау керек. ... ... ... да ... iшкi жүйелерiндегi зерттеуi есептеулермен, сандық талдау және сапалы параметрлер жарысауы керек. Кәсiпорындарда зерттеудiң ұйымындағы түбегейлi орыны мәлiметi бар ... оның ... ... ... және деректердi өңдеуде орналасады. Кәсiпорындардың деректер қоры зерттеудiң ақпараттық негiзi болып табыла алған құжаттардың ... ... ... Бұл қаржы есеп беруiнiң тағы басқа құжаттары, құрылым, функционалдық қызметтердiң бұйрықтар, есептеу нәтижесi, жоспарлар, ... ... ... ... ... СТП-ы, жарғы, баланстары және т.б.
Басқару жүйесi - өзара байланысты элементтердiң жиынтығы, оның күйiн өзгерiстiң мақсаты бар ... ... ... iске асыруының әдiсi, тиесiлi әсер және процесс мiнездемелерi. Басқару жүйесi келесi негiзгi элементтер қосады:
* басқаруды ... күйi ... ... ... жиын және бұл ... ... iшкi ... өңдеу және бұл мәлiметтiң бейнесiнiң iшкi жүйесi,
* өндiрудi iшкi жүйе басқарушы әсері,
* берiлудi iшкi жүйе басқарушы әсері,
* ... ... ... - бұл таңырлық қызметтiң түрлердiң бiрлерi, жаңа ғылыми ... ... ... ... ақиқаттықпен, объективтiкпен, қайта өндiрiнгiштiкпен, айғақтықпен, дәлдiкпен және жаңалықтың белгiлi дәрежегесiмен бейнеленедi. Басқару жүйелерiнiң зерттеуi - бұл ... ... ... ... ... - сыртқы және iшкi шарттардың үнемi құбылғыш бағытталған қайраткер түр. ... ... ... ... ... ... жолының пәндiк шеңберлерiнде жүргiзiлетiн ғылыми зерттеу. Ғылыми зерттеуiндегi теория және тәжiрибе бөлiнбейтiн. Тәжiрибе теория ... ... кiлт, ... ... ... ... бередi ұғымдар, дәрежелер және әдiстердiң жұмыс жасалған кешенiмен орналастырады. Өнер-бiлiм алған ғылыми табыстар теорияны ... ... ... ... ...
АҚ - ның ... ... ... ... - ... ... ... әлеуметтік төлемдер, іссапар төлемі, сақтандыру және демалыс төлемдердің болуы. Ол өте маңызды және ... ... ... АҚ - ның ... ... тағы бір ... - басшылықпен тікелей байланыста болуы. Өйткені басшылық болып жатқан барлық жұмыстарда қатысып, проблемалардын ... ... және ... шешу ... ... тікелей қатысады.
АҚ - ның басқармасы бұйрықтарға қол қояды және ... ... ... ... ... тиісті нұсқаулар береді, оларға қызметтік міндеттерді бөліп береді, қызметкерлердің өздеріне жүктелген тапсырмаларды уақытында және сапалы орындауын ... ... ... ... ... жағдай жасау жөнінде шаралар қолданады. Қоластындағы жұмыскерлердің біліктілік деңгейін көтеру жөніндегі шаралар ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тілді енгізу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырады.
АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі тағы бір ... - ... ... ... мен ... есептілікті құруды, бюджеттік бағдарлама құру жөніндегі ұсынытсар дайындайды, мемлекеттік сатып алу рет - жосығының ... ... ... ... ... ... басқа да қызметтерді жүзеге асыруды ұйымдастыруын, мекеме барлық деңгейдегі қызметкерлеріне сыйақы төлеуін және кәсіби, мансапты саты ... өсу ... ... ... АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі кемшіліктері - ең негізгі кемшілік ол - ... Және де штат аз адам ... ... даму ... ... асыруға адам ресурстары жетпейді. Жеке бөлімшелердің штат адмдардың саны ... ... ... кемшілігі болып табылатындықтан негізгі бюджеттік бағдарламаларына сәйкес қаржылық есептілік және басқа да жұмыстардың ... ... ... ... АҚ - ның ұйымдастыру жүйесіндегі тағы бір кемшілігі - кадр ... Кадр ... - кез ... ... ... ... болып табылады. Бұл жағдай улкен экономикалық қиыншылыққа әкеледі. Кадр ... ... ... ... яғни ... қызмет орнымен қанағаттанбауы немесе басшылықтың қызметкермен қанағаттанбауы. Қызметкердің жұмыстан кетуінің негізгі себептері:
* жалақының бәсекеге жармауы;
* енбекті төлеу ... ... ... ... ... ... ... қатаң құрылым .
Осы мәселені шешу жолдарының бірі - жалақыны төлеу құрылымын қарастыру, мамандардың жиі алмасу басшылық тарапынан ... ... ... АҚ - ның ... ... жолдары
3.1 Қазақстан Республикасының 2020 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспарындағы және ұлттық инновациялық ... АҚ - ның орны және ... ... ... айында Қазақстан Республикасы Президентінің атты халыққа ... ... ... 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы белгіленді. Бұл Стратегия егеменді республиканы ... ең ... ... ... орнықты, экономикасы қарқынды дамып келе жатқан елдерінің біріне айналдыруға бағытталған ұзақ мерзімді даму жолын айқындап ... ... жеті ұзақ ... ... ... ... қауіпсіздік; ішкі саяси тұрақтылық және қоғамның топтасуы; шетел инвестициялары мен ішкі ... ... ... ашық ... ... ... экономикалық өсу; Қазақстан азаматтарының денсаулығы, білімі мен әл-ауқаты; энергетика ресурстары; инфрақұрылым, ... ... және ... ... мемлекет. Осы басымдықтар елді одан әрі дамыту жөніндегі нақты іс-қимылдар әзірлеудің негізіне айналды.
Қазақстан Республикасының Президенті 2001 жылғы желтоқсанда ... ... ... 2010 ... ... ... даму ... стратегиясын іске асырудың алғашқы онжылдық кезеңі болып табылады.
Қазақстан ... 2020 ... ... ... даму жоспары 2010 жылдан бастап 2019 жылды қоса алғандағы аралықты қамтитын стратегиясын іске асырудың келесі кезеңі болмақ.
Стратегиялық жоспар-2010-ды іске ... ... ... ... және ... ... ... кезеңінде дамудың сыртқы жағдайлары елеулі өзгерістерге ұшырады. Қазақстан соңғы жетпіс жыл ішіндегі ең ауыр жаһандық дағдарысқа қарсы тұруға ... ... іске ... ... ... ... жолымен экономиканы әртараптандыру жеделдетіледі.
Экономиканың өнімділігін кешенді арттыруға бағытталған елді индустрияландыру келесі ... ... іске ... ... ... ... ... жоғары қайта бөлістерге өтуімен, дәстүрлі салаларды: мұнай-газ секторын, тау-кен-металлургия кешенін, атом және ... ... ... ... пайдаланушылардың, ұлттық компаниялар мен мемлекеттің сұранысына негізделген секторларды: мәшине жасауды, ... ... ... ... ... ... ... байланысты емес және көп жағдайда экспортқа бағытталған өндірістерді: агроөнеркәсіптік кешенді, ... ... ... ... ... ... 15-20 ... басым рөл атқаратын>>болашақ экономика>> секторларын: ақпараттық және коммуникациялық технологияларды, биотехнологияларды, баламалы энергетиканы дамыту.
Қазақстанды ... ... ... ... ... және ... ... қағидаттарын сақтаумен бірге жүреді.[8]
Ұлттық инновациялық жүйені құру.
Шетелдік тәжірибені талдау әлемнің барлық үздік инновациялық жүйелері көп жағдайда елеулі мемлекеттік қолдауға ие ... ... ... ... ... ... инновациялық жүйенің қалыптасуын мынадай принциптерде қамтамасыз етеді:
1)әлемдік деңгейдегі университеттер құру және ҒЗТКЖ-ның озық жүйесін қалыптастыру үшін ... ... одан әрі ... ... ... ... үшін басым ҒЗТКЖ қаржыландыру. Елдің индустрияландыру басымдықтарына сәйкес ҒЗТКЖ басымдықтарын айқындауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Жоғары ... ... ... ... ... қоса ... ... тарта отырып, гранттарға өтінімдерді бағалаудың транспаренттік үдерісін енгізу;
4) ұлттық қажеттіліктерге бейімделген тиімді шетелдік ... ... ... бай ... ауыл ... ... дамыту жағынан ұзақ мерзімді салыстырмалы басымдығы бар. Ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыру және ... ... ... ... ... ұлғайту жөніндегі жұмыс жалғасады. Ауыл шаруашылығында суды тиімді пайдаланудың артуымен қатар, ... ... ... ... ... ... бейімделу шаралары іске асырылады.
Ауылдық жерлерде ел халқының шамамен 50 %-ы тұратындығын ескере ... ... ... ... ... ... ... өмір сапасын арттырудың шешуші факторы болып табылады. Осыған байланысты ауылдың әлеуметтік жене инженерлік инфрақұрылымын дамыту, оңтайлы ауылдық ... ... ... ... ... шегінде Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің 2010 - 2014 ... ... ... ... АҚ - на ... негізгі міндеттерді көруге болады.
Осы Қазақстан Республикасы Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің 2010 - 2014 ... ... ... жоспарының негізгі миссиясы жаңа, жоғары технологиялық, бәсекеге қабілетті өндірістерді дамытуға ықпал ... ... ... ... ахуалды талдасақ, 2008 жылы 10196,23 млрд. теңгеге өнім өндірілді, бұл 2007 жыл деңгейімен салыстырғанда 102,1 %-ды құрады. 2009 ... ... ауыл ... ... ... ... сатып алатын минералдық тыңайтқыштардың құнын арзандату бойынша жаңа бюджеттік бағдарлама іске ... Бұл ... ... ... ... ... зауыттарға іске асырылған тыңайтқыштардың 1 тоннасына арналған субсидиялар нормативтеріне сәйкес ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты сатып алған тыңайтқыштары үшін төленеді.
Ұлттық экономиканы одан әрі ... ... және ... ... арттыру жөніндегі табысты процесс мемлекеттің индустриялық-инновациялық саясатын кейіннен іске асырумен тікелей байланысты.
Қазақстан Республикасының 2020 ... ... ... даму ... іске ... үшін ... ... шеңберінде мемлекеттің күш-жігерін шоғырлаңдыру қажет болатын жеті бағыт айқындалды. Бұлар агроөнеркәсіптік ... және ауыл ... ... ... ... ... (таза энергетиканы дамытуды қоса алғанда); құрылыс индустриясын дамыту және құрылыс материалдарын өндіру; мұнайды қайта өңдеу және мұнай-газ ... ... ... және ... металлургиялық өнімдердің өндірісі; химия, фармацевтика және қорғаныс ... ... ... және ... ... ... ... даму саласындағы уәкілетті орган ретінде мемлекеттің, жеке ... пен ... ... ... инновациялық қызметті жандандыруға және әлемдік экономикадағы қазіргі уақыттағы өзгерістерді елдің технологиялық деңгейін ... ... ... ... бойынша шараларды қабылдайды.
Заңнамалық базаны жетілдіру шеңберінде Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Осы Заңда ... ... ... ... дамытуға бағытталған әртүрлі заңды тұлғалардың мүдделерін кеңейтетін нормалар көзделген. Атап ... ол АҚ, АҚ және АҚ даму ... ... ... Бұдан басқа жоғарыда көрсетілген заң жобасының тағы бір ... ... ... ... мемлекеттік қолдауды Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілетін және республикалық бюджет қаражатынан қаржыландырылатын ... ... ... кешенін қалыптастыру арқылы жүзеге асыру болып табылады. Инновациялық дамыту шараларының кешенін инновациялық қызмет саласындағы уәкілетті орган қалыптастырады және инновациялық даму ... іске ... ... жүйенің негізгі элементтерін қалыптастырудың 1-кезеңінде (2005 - 2007 жылдар) Ұлттық инновациялық қорды, Ғылым қорын, Инжиниринг және ... ... ... 8 ... ... 11 отандық және шетелдік қорларды қамтитын қаржылық және инновациялық инфрақұрылым құрылды.
... ... ... ... жүйеде инновациялық инфрақұрылымды қалыптастыру мен даму жөніндегі үйлестіруші рөлі бөлінді. Бұған байланысты, АҚ ... ҰАЖ және ... ... дайындау элементін арнайы экономикалық аймақ, индустриялық аймақ және әлеуметтік-кәсіпкерлік ... ... ... ... ... құру элементтерін де технопарктерін қамтитын бірыңғай ұлттық инновациялық құрылымды құру ... ... сай ... ... ... және Орал қалаларында 3 өңірлік технопарктер құрылды. Өңірлік технопарктер өңірлерде жеткілікті дамымаған зертханалық кешен, оқыту ... ... ... трансферттері, инжиниринг және т.б. бойынша қызмет көрсетеді. Қазіргі ... ТЭН ... және ... Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан облыстарында және Астана ... төрт ... ... құру ... ... басталды.
Бұдан басқа, АҚ-ға берілген АЭА-ның және ҚАЗҒТУ технопаркі активтері республикадағы инновациялық инфрақұрылымды дамыту жөніндегі институттың әлеуетті ... ... АҚ ... ... ... және серпінді технологиялар трансфертін жүзеге асыру мақсатында Қазақстандық технологиялар трансферттері желісін (ҚТТЖ) құрды. Қазіргі уақытта ҚТТЖ Ресей және ... ... ... ... ... ... болып табылады және олардың сайттарында өз клиенттерінің ... ... ... ие. ҚТТЖ бұдан әрі Еуропалық технологиялар трансферттері жүйесіне кіреді деп ... ... ... және ... ... ҚТТЖ-ның әлеуетті мүмкіндіктерін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Қаржылық даму институттары.
2003 жылы құрылған АҚ-ның негізгі мақсаты елде инновациялық белсенділікті арттыруға жәрдемдесу және ... ... әрі ... ... ... дамыту болып табылады.
Жоғары технологиялық және ғылымды қажетсінетін технологияларды ... ... АҚ мына ... ... бағытталған еліміздің венчурлік индустриясын қалыптастыру және дамыту қызметін жүзеге асырады:
экономиканың инновациялық секторына коммерциялық инвестицияларды тарту және ... ... ... ... өндірістік қуаттарды игеру, жаңа жұмыс орындарын құру;
отандық әзірлемелерді коммерцияландыру және осы арқылы инновациялық өнімнің отандық нарығының ... ... ... жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша АҚ-ға барлығы 502 жоба түсті, оның ішінде: 147 ... ... 351 ... және ... ... жыл ... NIF$50К конкурсы жеңімпаздарының 4 жобасы. 2008 жылғы 31 мамырдағы жай-күй бойынша тау-кен өндіру, мұнай-газ, химия және ... ... ... ... ауыл және ... шаруашылығы, ақпараттық технологиялар саласы, құрылыс, металлургия тәрізді салаларда 33 ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер мен 5 инвестициялық жоба аяқталды.
2009 жылғы 1 ... ... ... 9 инвестициялық жоба, тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелердің 15 жобасы іске асырылуда, 3 жоба әлі қарау ... ... өз ... ... 6 ... венчурлік қор құрды:
1. АҚ - фармацевтика және биотехнология;
2. АҚ жобаға қатысуы лизингке малдар, жабдықтар және арнаулы техникалар, сонымен қатар өзінің ... ... АҚ ... өндіріс қуатының құрылысына несиелік қарыз берумен болжанады. ЖШС ... ... ... ... ... ... жатыр. Жобаның операторларын мемлекеттік қолдау көрсету шаралары - жеңілдік және ... беру ... ...
АҚ ... ... ЖШС ... май және шикі сүт ... бойынша өндіріс құру жобасын іске асыруды жобалайды. Жоба Солтүстік-Қазақстан ... ... ... және ... ... ... және Аққайың аудандарында іске асырылады. Рапсты қайта өңдеу бойынша зауыттың қуаттылығы жылына шамамен 180 мың ... ... ... ... 400 мың ... ... ... ұлғаяды. Қоспажем зауытының қуаттылығы тәулігіне 200 тонна жемшөп өндіруге, ал мал ... ... - 30 мың ... ... ... ТЭН әзірленді. Ұлттық холдингі>> АҚ осы жобаны іске ... ... ... АҚ ... ... арнаулы жабдықтар алып берумен талқыланды.
фабрикасы құрылысының жобасы Цесна компаниясының тобы ... ЖШС ... ... Жобаны іске асыру орны - Ақмола облысы. ... ... ... тұқымдастары негізіндегі құрғақ қоспалар, көкөніс езбелері), спорттық тағамдар, диабетпен ауыратындарға арналған, әскери қызметкерлерге және ... ... ... ... ... ... алғанда емдеу-профилактикалық қасиеті бар негізгі азық-түлік тағамдарының өндірісін ұйымдастыру жоспарланған. Зауыттардың қуаттылығы - 27 мың тонна ... ... ... Жоба ... ... ... ... жатыр. Ұлттық холдингі>> АҚ осы жобаға қатысу мүмкіндігі АҚ қаржыландыру арқылы талқыланды.
заңды ... ... және ... ... бірлестіктері серпінді жоба ретінде атты ұлттық брендін құруды мәлімдеді. Жобаның ... ұн және ... ... ең ірі ... осы ... ... ... жылжыту мақсатымен, брендінің астында біріктіру. Ұлттық ... АҚ Ауыл ... ... ... және ... ... мен ... қоғамдық бірлестіктерінің өкілдерімен бірігіп Тұжырымдаманы және брендін қалыптастыру шараларының жоспарын жетілдіру үшін ... ... ... ... ... және ... аналитикалық зерттеулері сатып алынды. Тұжырымдама жобасы жетілдіру кезеңінде.
Raimbek компаниясының тобы жеміс-жидек, сүт пен басқа ауыл ... ... ... ... ... ... және ... бойынша тікелей ықпалдасқан құрылым құру жобасын іске асыруды ұсынды. Жобаның іске асыру орны - Алматы облысы, (болжамды Панфилов, ... ... ... ... ... - Жамбыл облысы. Жобаны іске асыру 3 блокпен қарастырылған. Бастапқыда 3 мың гектар аумақта бау-бақшалар мен ... ... ... оларды 10-12 мың гектарға дейін кеңейту, әр қайсысында 2 200 мал басы бар 4 ... сүт ... ... ... ... - ... ... Қостанай және Шығыс-Қазақстан облыстарында бір-бірден. Ұлттық холдингі>> АҚ жобаға қатысуы өзінің еншілес ұйымдарының күшімен несиелік қаржыландыру, техниканы, құрал-жабдықтарды, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін болатын параметрлері қарастырылуда.[12]
компаниясының тобы биологиялық/экологиялық таза ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру жобасын іске асыруды жоспарлауда. Жобаның мақсаты Алматы ... ... су ... ... ... - ... 2 мың тоннаға дейін шабақтардың бағалы тектерін, жылына 2 мың ... ... ... ... 15 мыңға дейін мал басын өндіру.
Несие желісін ұйымдастыру үшін бизнес-жоспар дайындалып, ұсынылған. ... ... АҚ және ... ... ... ... ... пен ынтымақтастық туралы Меморандумға қол қойылды. Қазіргі уақытта АҚ аналық мал басын ... ... ... ... ... ... ... желісін ұсыну мүмкіндігін қарастырып жатыр, тағы да балықты қайта өңдеуші 3 ... ... 2 ... ... ... несие желісін ұйымдастырудың мүмкіндігі қарастырылуда.
Жобаларды іске ... ... және ... ... ... ... ... құрылуы, нарық жағдаятының кеңеюі, экспорттың ұлғаюы, қосымша құны жоғары дайын өнімдермен көрінеді, олар ауыл ... ... ... өңдеу бойынша жоғары технологиялық өндірістердің және соған сәйкес жалпы АӨК дамуымен Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту жөніндегі 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламада АӨК және инноввацияның дамуына улкен көніл бөлінді, яғни сыртқы ... ... ... шығу ... ауыл шаруашылығы өнімдерін ішкі нарықтың қажеттілігін жабу және ... ... ... үшін ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету. Оның дамытудың негізгі бағыттары, нысандары көрсетілген. Инновацияның да дмудын негізгі жолдары да ... ... ... ... ... жүйе қалыптастыру және ұлттық инфрақұрылымды дамыту. 2. Өнімдер мен қызметтердің жаңа түрлерінің ... ... ... және жеделдетіп игеруге ынталандыратын жағдайлар жасау. 3. Отандық кәсіпорындардың техникалық, технологиялық және басқарушылық деңгейлерін жаңғырту ... 1. ... ... ... ... 2014 ... қарай 30-ға дейін ұлғайту. 2. Енгізілген жаңа технологиялар мен жүзеге асырылған тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелердің санын 2014 жылға қарай тиісінше 200-ге және 160-қа ... ... 3. 2014 ... ... ... ... ... инфрақұрылымдарды құру және қолданыстағыларын кеңейту: Салалық орталықтардың саны - 2 бірлік; конструкторлық бюролар - 3 ... ... - 4 ... 4. ... ... инновациялық белсенділігін мынадай деңгейлерге дейін арттыру:
- 2015 жылға қарай - 10%;
- 2020 жылға ... - 20%; ... ... мақсаттар қойылған. Осыдан АҚ - ның осы стратегиялардың орындалуында негізгі орын ... ... ... дамыту үшін жұмысты ынталадыру керек деп ойлаймын.
Қорытынды
2008 жылдан бастап экономикалық аграрлы сектор дамуының ғылыми қамтамасыздандыруына 2,7 млрд ... ... ... жылы бұл цифрлар 2 есе көбейіп және 6 млрд теңгені құрды. Жақын ... ... ... ... жаңа ... ... мен ғылымды дамыту үшін 120 млн АҚШ ... ... ... ... Бұл ... ауыл ... нақты бағыттары бойынша кешендік ірі зерттеулер жүргізілуде және өндіріске ғылымның тиімді ... ... ... ... ... Енгізу облысындағы маңызды бағыттарының бірі - ол отандық және ... ... ... ... ... проектілерді жүзеге асыру.
Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтиже беруі туралы ... ... ... ... ... орташа мерзімді кезеңде компанияның ғылыми-зерттеу ұйымдары тәжірибелік-өндірістік шаруашылықтармен бірлесіп мынадай нәтижелерге қол жеткізді:
* ауыл ... ... 185 жаңа ... мен ... ... мемлекеттік сорт сынағына берілді;
* жануарлардың 23 тұрпаты, аталық ізі, кросы шығарылды және/немесе сынақтан өткізілді, 24 препарат пен вакцина, 43 ... мен ... ...
* егіншілікте, орман және су шаруашылықтарында (71), мал ... ... (23), ауыл ... ... ... және ... жем ... (44) және механикаландыруда (9) технология әзірленді.
Көрсетілген периодта АҚ-ның ғылыми-зерттеу ... ... 794 ... ... ие ... ... ішінде:
* иегерлік патенттер - 89 дана;
* алдын-ала иегерлік патенттер - 554 дана;
* ... ... ... -1219 ... ... ... ... -149 дана;
* пайдалы модельге патенттер -16 дана.
2009 жылдан бастап ҚР-ның Ауыл шаруашылық Министрлігі мен ... ... ... ... ... ... реформалау бойынша мақсатты жұмыс жүргізілді. Ол жұмыс 2009-2011 жылдарға 4 басты ... ... ... ... ... ... ... өнімділігін жоғарлату;
* мал шаруашылығында еңбек өнімділігін жоғарлату;
* табиғи ресурстарды рационалды ... ... ... пен ... ... ... АҚ-ы ... - зерттеу институтының қызметін күшейтіп, технологиялар мен білімдердің өндірісте іске ... ... ... мен ... ... 2010 жылы ... ғылыми - зерттеу институттарымен ие болған құжаттар негізінде ... ... ... Бұл базаға 1991 жылдан 2009 жыл аралығындағы алынған қорғау құжаттар енген болатын.
Аграрлық ғылым саласында іс жүзіндегі қарым-қатынасты ... және ... ... ... ... 2007 жылғы қыркүйек айынан 2009 жылғы желтоқсан айына дейінгі мерзімде АҚ ... ... ... ... ... ... АҚШ, ... Корея, Германия, Италия, Ресей, Белоруссия және Украина сияқты көрнекті аграрлық елдердің ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу ... ... ... және ынтымақтастық туралы 20 меморандумға қол қойды.
2009 жылы әлемдегі көрнекті ғалымдар мен ... ... 5 ірі ... конференция өткізіліп, олардың қорытындылары бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу және тәжірибе алмасу туралы уағдаластыққа қол ... да ... ... ... ... экономиканың аграрлы секторына ұтыс тігуде. Себебі әр елдің экономикалық базасы- аграрлы ... ... ... ... ... ауыл ... ... орынға ие және ауыл шаруашылық саласындағы ғылыми - ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Многоукладность экономики в АПК и приоритеты его развития // ІІ II Туркестанский ... ... ... ... ... ... МКТУ им. Х.А.Ясави. - Туркестан, - 2006. c. 70-73. ... ... ... ... ... села и ее ... в регионах // II Туркестанский интеграционный ... ... ... ... ... МКТУ им. Х.А.Ясави. Туркестан, 2006. c.297-302. (бірлескен авторлықпен).
* Развитие инновационных процессов в агропромышленном производстве // Материалы Международной ... ... - ... 2007, ... ... (бірлескен авторлықпен).
* Инвестиция көлемінің ауылшаруашылығы өндірісіне әсерін статистикалық-математикалық талдау // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - ... 2007. ... ... ... Развитие инновационной системы - фактор конкурентоспособности сельского хозяйства // Материалы Международной научно-практической конференции - ... 2007, ... ... ... ... Етті құс ... ... ұйымдастырушылық нысандары. // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Шымкент, 2007. ... ... ... Ауыл ... ... ... ... // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдары. - Көкшетау, 2008. б.111-114. (бірлескен авторлықпен).
* Интеллектуальная собственность в АПК // ... МКТУ им. ... - ... 2008, №3. ... Аймақтағы агроөнеркәсіп өндірісінде инновациялық үдерістің негізгі бағыттары // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. - ... 2009. ... ...
* ... ... инновациялық үрдісті дамытудың ерекшеліктері // ҚР Білім және Ғылым министрлігінің ғылыми журналы . - Алматы, 2009. №2. ... ... ...
11. Ауыл ... ... ... басқару жүйесін жетілдіру // Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. - ... 2009, ... ... ... облысы агроөнеркәсіп кешенінің бүгінгі ахуалы және ондағы инновацияларды игеру тиімділігін бағалау // Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция. - Түркістан, 2010. ... ... ... мәні мен олардың жіктелуі // Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ Хабаршысы. - Түркістан, 2010. №1. б.162-164.
* ... ... 2006 ... 23 ... Заңы;
15. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 қаңтардағы Заңы;
16. http://www.minagri.kz
17. www.agroinnovations.kz
18. А.Н. ... А. ... ... индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын қалыптастыру. б.127-145
19. Абдыгаппарова С.Б. Инновационный потенциал Казахстана: механизм активизации: Монография / ... - ... ... 2001. ... Абдиев К.В. , Алкеев К.Н. опыт, задачи, перспективы. 2004г. ... ... Б.А., ... Р.И., ... А.К., ... В.П. ... деятельность в Республике Казахстана; состояние и проблемы развития. Аналитический обзор. Алматы. Казгос. ... 2002. б. ... ... ... ... ... государства в условиях ограниченности инвестиционных ресурсов // Вестник регионального развития. - 2009. - №4 - 0,4 п.л.
* ... и ... ... развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник регионального развития. - 2010. - №1. - 0,5 п.л.
* ... и ... ... ... ... ... процессов // Вестник КазГАТУ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* ... ... ... ... ... // Вестник КазГАТУ. -2010. - №3. - 0,6 п.л.
* .Теоретические основы устойчивого инновационного развития национальной экономики // ... ЕНУ. - 2010. -№2. - 0,5 п.л.
* ... и ... региональной инновационной системы в Казахстане // Вестник ИЭИ. - 2010. - №2. - 0,5 п.л.
* ... ... ... ... ... экономики // Вестник КЭУК. - 2010. -№1. - 0,5 п.л.
* ... ... ... и ... национальной инновационной системы в современной экономике // Вестник регионального развития. - 2010. - №2 - 0,6 п.л.
* ... ... ... ... на ... ... // ... КЭУК. 2010. - №2. - 0,4 п.л.
* .Проблемы и перспективы инновационного развития агропромышленного комплекса Казахстана // Вестник ... - 2010. - №3. - 0,5 п.л.
* ... роли ... ... ... в стимулировании инновационно-технологического развития АПК // Вестник регионального развития. - 2010. - №3. - 0,7 п.л.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Салааралық байланс және халықаралық сауда моделі22 бет
«Уркер косметикс» пкф-ның инновациялық қызметін талдау27 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Аграрлық сектор саласындағы кәсіпкерлік және оның экономикалық рөлі31 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары ( Оңтүстік Қазақстан облысының мәліметтері негізінде32 бет
Аграрлық қатынастар олардың мазмұны мен эволюциясы23 бет
Аграрлық құқық25 бет
Ағылшын революциялық аграрлық заңдары18 бет
Бастауыш сынып қазақ тілі сабағында инновациялық технологияларды қолданудың тиімділігі54 бет
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь