Мағжан жұмабаевтың өмірбаяны, шығармалары

I.Кіріспе
II.Мағжан Жұмабаев өмірбаяны
III.Шығармалары
а)Мағжанның тілдің майын тамызар өлеңдері
б)Батыр Баян поэмасы
        
        МАҒЖАН ЖҰМАБАЕВ
(1893-1938)
Кеңес өкіметінің жетпіс жылдық билігі тұсында ... ... ... ... ... ... бірі – Мағжан Жұмабаев.
Талантты ақынның есімі де, маржан ... да бұл ... ... ұшырады. Азат өмірді, халқының тәуелсіз ел болған қалпын көруге
ұмтылған, сол жолда білегіндегі күшімен де, ... ... де ... қайраткер ақынның тағдыры аса күрделі белестерді бастан кешірді.
Өмір ... ... ... 1893 жылы ... Қазақстан облысының
бүгінде өз есімімен аталатын ауылында орташа ғана дәулеті бар ... ... ... ауыл молдасынан, содан соң ауылдағы мұғалімнен оқып,
сауатын ашады. 1905-1910 жылдары Қызылжар (Петропавл) қаласындағы ... ... ... шығыс тілдерінен дәріс алады, шығыс ақындарының
жырларымен танысады. Өзі де ... ... 1910 ... ... ... ... Ғалия медресесіне түсіп білімін молайтады. 1913-1917
жылдары Омбыдағы мұғалімдер семинариясында оқиды.
Омбыдан елге ... ... ... ... ... қоғамдық жұмыстарға
араласады. 1917 жылдың көктемінде Ақмола облыстық ... ... ... ... Алаш партиясының жұмысына араласады. Ақмола ... туы" ... ... ... 1922 жылы ... ... ... жол" газетінің редакциясына кіреді.
1923-1926 жылдары Мәскеудегі әдебиет-көркемөнер институтында ... жылы елге ... ... ... ... көп ... Мәскеуде
оқып жүргенде "Алқа" ұйымын ұйымдастырғаны үшін ... он ... 1936 жылы ... ... ... жолына қайта оралысымен, 1937
жылдың аяғында ұсталып, 1938 жылы "халық жауы" деген ... ату ... ... ... ... жолы ... қаласында
оқып жүргенде басталады. Бойында әдебиетке деген құштарлықтың ұшқыны ... ... ... 1909 жылы ... ... ... ... Абайдың
тұңғыш өлеңдер жинағы орасан зор әсерін тигізеді. ... жыры ... ... ұшқынға алау береді Алғашқы жырларын жазады. ... ... ... көмегімен 1912 жылы Қазан қаласында
Мағжанның ... деп ... ... ... ... ... ... 1922
жылы Қазанда ақынның таңдамалы өлеңдер жинағы кітап болып шығады.
Мағжан – лирикалық өлеңдермен қатар бірнеше ... ... ... Атап айтқанда, "Қойлыбайдың қобызы", "Батыр Баян", "Қорқыт", т.б.
поэмалары ақын талантының ерекше қырын танытады.
Әдеби шығармаларымен бірге ... ... ... ... еңбектер,
оқу құралдары да кезінде халқының қызметіне ... ... ... ие ... оқу, ... ... ... педагогика саласында бірқатар еңбек
жазды. 1923 жылы Ташкентте "Педагогика" атты кітап шығарды. Сонымен ... жылы ... ... ... ... ... ... бол" атты
оқулығы жарық көреді.
1938 жылы жазықсыз жазаның құрбаны ... ... ... ... ... ... ... Тек еліміз тәуелсіздік алар
тұстағы арнайы үкімет шешімі арқылы ғана ақынның есімі мен шығармашылық
мұрасы ... ... 1989 жылы ақын ... бір ... 1995 ... ... ... жарық көрді.
Мағжанның өлеңдері
Мағжан Жұмабаевтың алғашқы өлеңдері ағартушылық сарында жазылды. Ол
түсінікті еді. Мағжан өмір сүрген уақыт ... ... ... ... алға ... оның алдындағы Шоқан, Ыбырай, Абайлар бастап
кеткен ағартушылық ой-пиғыл бұл кезең әдебиетінде басымдау жатты. ... ... ... жыр ... ұлы ұстаз үлгісін жалғастырды. Алғашқы
өлеңдерінің бірін "Алтын хакім ... деп ... ... ... ... ... ... тұтқаны сезіледі. Өз өлеңдерінде қазақ арасындағы әр
түрлі келеңсіз мінез-құлықты, әрекетсіздік пен ... ... Елін ... алуға, өнер үйренуге шақырады. "Жазғы таң", "Өнер-білім
қайтсе табылар", Қазағым", т.б. өлеңдерінде ақын осы ... ... ... ... ... ... ел мен жер тағдырына
алаңдаушылық жатады. Ақын туған елін сүйді, туған жерінің әрбір ... ... ... ... жұрт ... асып ... өнер-білім ашып жатыр,
дей келіп, қазақ арасында мұндай ұмтылыстың әлі де жоқ екеніне ... ... ... бар ... ... да, азын-аулақ оқыған
төрелер де өз басының қамын ойлаумен жүр. Халықтың жайына ... ... ... ... де дұрыс білім берілмейді. Қыз балалар ... ... ... айтыс-тартыс көп. Міне, Мағжанның өкініші –
осылар.
Дегенмен Мағжанның ойлары мұнымен ... Бір ... өз ... ... ғана ... ... Мағжанның азаматтық парасатынан
туындаған арман-мақсаттар бұдан әлдеқайда биік. ... ... ... оның ... ... ... еске ... оны бүгінгі жағдайымен
салыстырады. Онымен де шектелмей, ақын жалпы түріктік идея көтереді. Түркі
тектес халықтардың бәрінің ... үміт ... ... ... ... Бұл қатарда ақынның "Пайғамбар", "Күншығыс", "Түркістан", От", т.б.
тәрізді бірсыпыра өлеңдерінде түптің түбінде жақсылық ... бәрі ... ... ... ... қою қара ... ... жарық сәулесі
ғана талқандамақ. Бұл өлеңдерінде ақынның туған жерге, өз топырағына,
Шығысына ... ... ... перзенттік патриотизмі айқын
көрінеді. Күншығыс өлеңінде:
Қисық көзді Күншығыс,
Бұл тұруың қай тұрыс?
Серпіл енді, ... ... ... ... ұран тастай отырып, өз ойларын ... ... ... ... ... таң ... – мен келем,
Көк күңіренеді: мен де көктей күңіренем.
Жердің жүзін қараңғылық қаптаған,
Жер жүзіне нұр беремін, Күн берем!
Қап-қара түн. ... ауыр жер ... түн. ... түн ... ақ ... бір ... бар:
Мен келемін, мен – пайғамбар, Күн ұлы.
Өлеңде ақын шабытының ғаламат күші қаншалықты сезіліп тұрса, ақынның
Шығысқа, оның ... ... ... мен ... да ... жарқырап
көрінеді.
Мағжанның бұл тақырыптағы өлеңдерінде заман шындығы халықтың басынан
өткен тарихи белестерді ойға алу ... ... Ол ... оның
ішінде түркі елдерінің кешегі тарихына көз жібереді. Бір кезде жайлаған
мекенін еске ... ... ... соның айқын айғағы.
...Түркістан – екі дүние есігі ғой,
Түркістан – ер ... ... ... басталатын өлең жолдары кешегі тарихқа жетелейді. Ертеде Тұран аталған
бұл жерді мекендеген ата-бабаларымыздың өмірінен елес береді Ақын ... мен ... көлі мен ... ... ... ... мен Аралын,
Ыстықкөлін, Жейхун мен Сейхун дарияларын, Тянь-Шаньдай, Памир мен ... ... ... ... ... ... ... ер түріктің
билері мен батырларын, ғұлама ғалымдарын, ел басқарған ... еске ... ... бірлікте өмір сүріп, іргесін жауға бермеген түрік дүниесі
бүгінде бірнеше елге бөлініп кеткен.
Көп түрік енші ... ... қара ... ... жоқ па? ... ... қазақты да сол ер түріктің бір мұрагері санайды.
"Тұран", "Түркістан" деген образды ... ... ... осылайша
Шығыс әлемін, бүкіл түркі дүниесін мақтан ете жырлайды. Оның бүкіл өткен
жолына шолу жасай отырып, ... ... ... ... ... өмір ... ... Оларды өз заманымен салыстырады. Көп нәрсеге көңілі
толмайды. Бір кезде Тұранды мекен ... ер ... ... ... Бас-басына ел болған, жеке халықтарға бөлініп кеткен. Шығысты
дәріптейтін өлеңдерінде Мағжан осынау түркі ... ... ... ғана ... келген қиянатқа, Ресей патшасының отаршыл саясатына
қарсы тұруға болатынын ұқтыруға тырысады.
Бұған дәлел – ақынның ... ... атты ... Өлең ...... ... бейнелеуінде ол – бүкіл түркі дүниесінің символы.
...Аспанмен ... ... ... Қарағай, шыршасы сыңсыған,
бауырында не түрлі ... ... ... ... мен ... тұнған Орал
тауы. Тау табиғатының әсем суретін сала отырып, ақын ... ... ары ... ... сенің иең түрік еді,
Орын ғып көшіп-қонып жүріп еді.
Қорықпайтын ... ... ... ... ... ... еді.
Ер түрік ен далаға көрік еді,
Отырса, көшсе, қонса – ерік еді.
Тұрғанда бақыт құсы ... жел, күн ... ... еді.
Мұндағы ақынның "ер түрік" деп отырғаны – түркі дүниесі, түрік, қазақ,
қырғыз, ұйғыр, татар, башқұрт, т.б. халықтардың жиынтық бейнесі. Бір ... ... ... болған осынау халықтардың бүгінгі халі қандай? Мағжан
соған үңіледі.
Оралдай атамекен жерлеріне,
Қасиетті атаның көрлеріне,
Аузы түкті шет ... ие ... тұр ... ерлеріне, –
деп, ақын тарихи шындықты ... ... ... шет ...... Соның қысымымен бір кездегі асқақ Оралдың да ... қаяу ... ... ... бүкіл түркі жұртын бірлікке шақырумен аяқтайды:
Анамыз бізді өсірген, қайран Орал,
Мойның бұр ... ... ... ... ... ... жолын кесіп, тізгінге орал.
Туған халқының, түркі ... ... ауыр ... ... ... өзін ... айрықша оптимизммен қорытып отырады.
Ақынның лирикалық кейіпкері – аса батыл, нені болса да ... ... ... ... кім шыдар?
Жолбарыспын, маған қарсы кім тұрар?
Көкте – бұлт, жерде желмін гулеген,
Жер еркесі – желдің жөнін кім ... ... ... "Мен кім?" атты ... ... ... лирикалық
кейіпкерінің дәл осындай айбатты да қайратты, адал да қайсар бейнесін ... ... ... өзін ... күшке, түпсіз теңізге, кызуы мол
жалынға, жүйрік тұлпарға теңейді. ... ... ... ... бидей
шешен де өзі. Олай болса, оған қарсы тұрар күш бар ма?
Өзім – тәңірі, табынамын өзіме,
Сөзім – кұран, ... ... да, ... де ... ... ... өлер кезіңе, –
деген лирикалық кейіпкер сөзінде алапат күш-жігер мен ... ... ... өзін немесе өзінің лирикалық кейіпкерін ғана емес, айналасындағы
жастарды да "арыстандай ... ... ... ... ... Халқының болашағы үшін күресетін негізгі күш –жастар. Олай болса,
өмір бойы ... ... ... ... ... үшін ... орны бөлек.
Өзінің "Мен жастарға сенемін" деп аталатын өлеңінде ол жас ... ... ... ... ... ... қанатындай күштілікті,
таза жүрек пен сүйкімді мінезді, туған жерге деген ... ... ... ... ... ... "Мен ... сенемін!" деп
асқақтай сөйлейді.
Мағжан өлеңдеріндегі ең басты тақырып – ел мен жер тағдыры. О бастан-ақ
халқына азаттық өмір ... ақын ... ... ... тарихына үнемі көз
жіберіп отырады. Сол ... ... ... ... ... ... ... күн" атты өлеңінде Еділ мен Ертістің арасын
жайлаған қазақтың бір ... ... ... мен көкорай шалғынды
жайлауын, айна ... мен ... күн ... ... ... ... әділ билерін, ел тұрмысының сәні болған ұлттық салт-дәстүрлерін мақтан
ете отырып:
Өткен күнді ойласам,
Ойға терең ... ... ... мен ... ... келеді, –
деп, бұдан ары қарай осы тіршіліктің шырқы бұзылғанын ... ... ... ... бар ... айырылғанын өкіне баяндайды.
Оның себебі неде? Бейбіт өмір неге қара түнекке айналды?
Қазақтың қазіргі күйі қандай?
Күшің кеткен баяулап,
Жүрсің атсыз ... ... ... деп аңдып тұр
Қылышын ұстап таяулап, –
деп, ақын сол заманның шындығы ... әлгі ... ... ... ... 1917 ... ... тұсындағы жағдайды жырлауда да
ақын дәл осындай шыншылдықтан жаңылмады. "Бостандық'', "Есімде... тек ... т.б. ... ... ... ... жолындағы жанын
құрбан етер ерекше қайраты сезіледі. ... ... ... ашылды,
Жұмақ нұры шашылды.
Келді ұшып бостандық, –
деп қуанады, бостандықты ізгі періштеге ... ... ... ... ... аса ... Екі дүние алмасып,
аласапыран болып жатқан тұста өмір сүрген ол халқына ... ... ... Әйтсе де оған жету оңай емес. Сенімінен гөрі үміті
басымырақ акынның. Осындай көңіл күйде жазылған ... ... бірі ... Өлең ... ... ақынның жан дүниесінен хабар береді.
Қабырғасы қара тас абақты іші қара көлеңке. Сасық иіс ... ... ... ... жететін жарық та, таза ауа да шамалы. Осындай
тар қапаста отырған ақын сары ... ... ... туған елін,
құрдастарын, сүйген жарын сағынады. Содан соңғы сағынары – бостандық.
Бостандыкта өткен күнді сағындым,
Желдей зулап кеткен күнді сағындым.
Жыл ... ... ... ... ... күнді сағындым, –
деп адам баласының еркін өмір сүруін ... Сол ... жету ... ... ... отырғанын ақын өлең жолдарына түсіреді. Онда мұңнан
гөрі жеке адамның көңіл күйіндегі кейбір ... ... ... Ақын ... ... сенім мол.
Не көрсем де алаш үшін көргенім,
Маған атақ ұлтым үшін өлгенім! –
деген ... ... ... ... ... ... махаббаты сезілсе,
одан кейінгі:
Қалың елім, қалың кара ағашым,
Қайраты мол, айбынды ер, алашым!
Өзі-ақ құлар, сырың берме, сабыр қыл,
Ақымақтар байқамаған ... ... ... оның ... ... ... ... болғанда да осы
қиындықтың артында азат күндердің келеріне деген сенімі көрінеді.
Өмірге құштарлық, ... ... ... ... ... туралы ойлар – Мағжан өлеңдерінің басты сипаттарының бірі. Ақын
нені жырласа да, ерекше махаббатпен, ... ... ... Сол ... оның ... сырлы, сазды, көркем.
"Сүйемін" атты өлеңін ақын қартайған анасына, ... ... ... ... ... деген сезімін суреттеуден бастайды.
Өлеңде өмірдің жүрекке жылы, көзге таныс суреті бар. Ана да, жар да ... ... ... қайта салғандай. Одан кейін ақын:
Жүрген ескі заңымен,
Алдындағы малымен
Бірге жусап, бірге өрген,
Алаш деген елім ... ... ... ... ... ... ... ұлып тұрады,
Қыс – ақ кебін, жаз – сары.
Орманы жоқ, шуы жоқ,
Тауы да жоқ, суы жоқ,
Мәңгі өлік ... ... ... ... ... білмеймін,
Сол Арқамды сүйемін! –
деп, өзінің туған елі мен ... ... ... ... ... нені ... да, бейнелеп айтады. Ол үшін даланың тауы да, суы да,
желі де ... Ақын ... адам мен ... ... ... Қай
шығармасында да Мағжан осы екі ұғымды бірлікте алып жырлайды. Бір өлеңінде
анасына, жарына, ... ... ... ... туған жерге катысты
сезімімен ұштастырып жатса, енді бір жырларында сол табиғаттың асыл ... ... ... ... ... Бұған дәлел – "Сен сұлу" өлеңі.
Өлеңде сұлулықтың ... көз ... ... ... көз ... бейнесі бар. Ол айрықша тебіреніс үстінде. Оның көңіліне қуаныш,
мактаныш сезімін ұялататын кең даланы ... ... ... ... күні,
күміс табақтай көкте жүзген сұлу Ай, ... ... ... ... ... тау, ... ... аққулар, көк аспанда нұрын шашын тұрған Күн. Ақын
осы көріністің тамаша картинасын ... ... әр ... ... әр ... ... тамаша белгілерін көреді. Сонда да ... ең сұлу ... ... үшін бұл ... ... ... – оның
жүрегі қалаған сүйікті адамы.
Толып жатыр ... сұлу ... де ... ... сен ... таза ... ... арналған лирикасы – аса көркем мұра.
Табиғатынан жаны сұлу сыршыл ақын ... ең асыл ... ... ... ... ... "Сүй, жан ... "Сен сұлу", "Жұлдызды
жүзік, Айды алқа қып берейін", "Шолпы", т.б. өлеңдерінде Мағжан адамға ... ұлы ... аса ... көтере жырлайды. Ақынның лирикалық қаһарманы
үнемі ғажайып сезімнің кұшағында жүреді. Шын сүю – ... ... ... әрі ... күй. ... да мол, азабы да аз ... ... ... кіршіксіз мөлдір. Сонымен бірге, ол махаббатқа шексіз адал.
Сүйген жанының бір сәттік қуанышын ол ... ... да, ... ... айырбастамайды. Сүйген жары үшін не қиындыққа да төзуге даяр.
"Жұлдызды жүзік, Айды алқа ғып берейін" өлеңі дәл ... ... ... шығарма.
Сүйгеніне қол созған ғашық жан:
Кел, жұлдызым, жылжып қана жібектей,
Жұлдызды ... Айды алқа ғып ... ... жүрек сырын ақтарады. Оның ғашығы – сөзі сиқыр, шашы толқын, күлкісі
күміс ... ... ... сұлу. Ақын осы сұлулыққа жету ... де ... ... даяр ғашық жанының бар сезімін тамаша суреттермен,
бейнелі кестелермен береді. Лирикалық кейіпкерінің "көз ... ... ... ... ... жүзік, айды алқа етіп ғашығына сыйға
тартқызады.
Мағжан – ... ... ... ... ... ... мен ... ақын. Жоғарыдағы өлеңдерінің бәрінде де ол қарапайым өмір
кұбылыстарын әсем ... ... ... ... ... ... Мағжан өлеңдеріне тән ерекше бір әуезділігі айқын көрінеді.
Мысалы: "Шолпы" өлеңіндегі:
Сылдыр, ... ... ... ... жүрекке тиеді,
Күлпәра талқан боп сыңғыр, –
деген жолдардағы қазақ қызының шашына таққан ... ... ... ... де ... ... әсер береді.
Ал "Толқын" атты өлеңінде ақын өмір философиясы ... ... ... ... толқын қуады,
Толқынмен толқын жарысады, –
деп, ақын айтқандай, өмірдің өзі бірін-бірі қуған, жарысқан ... ... Өмір ... осындай.
Мөлдіретіп көз жасын,
Жасымен жуып жартасын,
Сүйіп сылқ-сылқ күледі.
Жылағаны – ... оның – ... күле ... ... ... сырын бірі ұрлап,
Толқынды толқын қуады.
Жарына бал береді,
Береді де өледі,
Өледі толқын тынады.
"Батыр ... ... ...... ... ... жазған құлашы кең эпик ақын. Ол
өз заманының толғауы күрделі жайларын халқының өткен тарихын ... ... ... ... ... ... ... елін алға жетелеу сол
халықтың өз қолынан ғана ... ... да ... күш ... осындай
ерлік қайнарын Мағжан тарихтан іздеді. Өз шығармаларында кешегі өткен батыр
бабаларымыздың ерлігін жырлады. ... ... ... ... ... ... ... ұштап, санасын оятуды ойлады.
Бұл тұрғыдан келгенде, "Батыр Баян" поэмасының маңызы ... ... бір ... ... пен ... ... жаугершілік заманнан
алынған.
...Қалмаққа қарсы жорыққа аттанбақ болған Абылай хан қол астындағы
батырларын жинайды. Жалғыз Баян ... ғана ... ... ... бір
кезде жорықта қолға түскен қалмақ қызы мен ... ... Ноян ... ... ... ... ... бара жатқан жерінен Баян қуып жетіп, екеуін де
оққа байлап өлтірген екен. Қызда Баянның да ойы ... ... ... қызы
әр түрлі айламен жақындатпай жүріп, күндердің күнінде ... ... ... ... ... қолы ... аттанады. Сол жорықта Баян батыр
ерлікпен қаза ... ... ... жай ғана баяндап шықпайды. Биік романтикалық
сарынға құрылған бұл ... ... та, ... та, ... ... ашу-ыза да бар. Поэманың бас кейіпкері Баян батырдың өзі шығармада екі
сипатта көрінеді. Інісі Ноян мен қалмақ қызының қылығына ... ... ... ... Баян мен екі ... өлім ... кейінгі Баянның
көңіл күйі, кескін-кейпі екі түрлі, бірақ нанымды. Бәрі де қарапайым адам
баласының бойынан ... ... ... екі кара ... ... қара ... төнді Баян.
Ой жоқ боп, жүрек шоқ боп, құр екпін боп,
Сұңқардай сорғалаған келді Баян.
 
Бұл – Баян батырдың екі ... ... қуып ... ... ... ... ... жүрегін ашу мен ызаның оты жандырған алапат
күш иесі. Алдынан тау кездессе де ... ... ... Тіпті Ноянның
өзі ағасының мына түрінен шошынып қалады.
 
...Ойламай, белді бекем будым неге?
Қозымды қас дұшпандай қудым неге?
Майысып Ноян қалқам, ерке ... ... ... ... ... тас ... жібімеді-ау,
Бір ата, бір анадан тудым неге?
Салдырап шіріп қалғыр саусақтарым
Қанымен өз қозымның жудым неге?
Күнәсіз екі ... ... ішіп уын удың ... ... оққа байлап, екі ғашықтың өлімі үстінде тұрған Баян
осылай ... ... ... іс ... өз қолын өзі кесе алмайды. Егіле
тұрып ойланады. Жаңағы өзі қойған көп ... ... ... ... жоқ, ... ... ... бе,
Інімді алты алаштың намысы үшін?! –
 
деп өзін жұбатады. Осылайша өзін-өзі бекіткен Баян батыр ... ... ... ерлікпен қаза табады.
Поэманың бас кейіпкерлерінің бірі – қалмақ қызы. Ол Мағжанның ұғымында
жай ғана тұтқын емес. ... ... ... Баян ... ғашық болған қыздың
көркіне ақылы сай еді. Қыздың сұлулығын Мағжан аса нанымды ... сұлу сұлу екен ... ... ... бар ... ... ет, шапақтай бет, тісі меруерт,
Сөздері – су сылдырлап құйылғандай.
Бір улап, көзқарасы бір айнытқан,
Жұлдыздай еркелеген сөнбей-жанбай.
Лебізі – жібек лебі, жұмақ ... ... адам ... ... ерекше сұлулық иесі – қалмақ қызының қайсарлығы мен ақылы да
қайран қалдырады. Сөз ... ... ... ... ... ... ... қарауға мәжбүр еткен. Түпкі ойында туған жұрты, ата-анасы
жатыр.
 
Алаштың аруы боп кетсе-дағы,
Жанымен өз ... ... ... ... жас Ноянды өз дегеніне көндіреді. Ноян қанша батыр болса да,
қыздың сөзіне бас иеді. ... ... Ноян ... ... ... ... символы.
Абылай хан поэмада "кең ойлы данышпан", елге қорған болған хан ... Қол ... ... ... батырларын жинаған қолбасшы. Поэма
оқиғасында ... ... ... сеніп, амалсыздан кері қайтуға
мәжбүр болады. Батырларының бәрі осындай ... ... Тек ... Баян
ғана:
 
"Апырым-ай, алаш арын жоқтамастан
Жөңкіліп бұл қайтудың мәні ... ... ... жүз ... ... қашып кеткен қалмақтың соңынан қуады.
Поэманың өне бойындағы шиеленіскен тартысты, кейіпкерлердің көңіл
күйін, ... ... ... айрықша шабытпен жырлайды.
Кейіпкер бойындағы бірбет ... ... ... ниетінің
ақтығын, жанының тазалығын қатар сипаттау арқылы ақын ... ... ... ... ... ... баяндау барысында тау мен
суды, күн мен ... ... ... ... көңіл күйімен,
қалмақ кызының сұлулығымен астастыра отырып, поэмадағы әр түрлі ... ... ... Сонымен қатар, ақынның шеберлігі, өлең өрімі,
сөз көркемдігі, ... ... ... ... ... ... ... кеңінен көрінеді.
Қорыта айтқанда, "Батыр Баян" поэмасы – тек ... ... ғана ... бүкіл қазақ поэзиясының қазыналы қорынан
лайықты орын алатын аса көркем де ... ... ... - ... поэзиясының ірі өкілдерінің бірі.
1893 жылы Солтүстік Қазақстан облысы, Булаев ауданы, Сасықкөл деген жерде
туған. Бала кезінен өте зеректігімен көзге ... ... төрт ... ... Қызылжардағы М.Бегішев ашқан медреседе 5 жыл оқып, 1910 ... ... ... ... медресесінде оқиды.
1912 жылы Қазан қаласында ұстазы, татар жазушысы Ғалымжан Ибрагимовтың
көмегімен "Шолпан" атты тұңғыш жинағы басылып шығады. Осыдан соң ... ... ... ... түсіп, 1916 жылы оны медальмен
үздік аяқтайды.
Семинарияны бітірген соң "Алаш" партиясын құруға қатысады.
Жиырмасыншы ... ... ... ... ... ... Әйгілі "Батыр Баян" поэмасын жазады, баспасөзде біраз
дүниелері ... ... ... ... ... ... әдеби- көркемөнер
институтында оқиды. Бұл жылдары орыс, Батыс Европа әдебиетін терең зерттеп
оқиды.
1929 жылы ол ... атты ... ... ұйым құрды деген жалған айыптаумен
сотталады. Шын мәнінде бұл әдеби платформаға қатысты үйірме болатын.
Шығармашылықпен, айналысқан алғашқы он жылда ол ұлт- ... ... ... ... ақын ... ... ... 1929 жылдан 1938 жылға дейінгі
ақынның он жылдық ғұмырында шығармашылық ... ... 1938 жылы ... жауы ... ... ... жазықсыз атылады.
Ол қазақ әдебиетін орыс, Европа әдебиетінің биік деңгейіне көтерді. Елінің
тарихы мен ... ... ... ... ... Баян", "Қорқыт",
"Оқжетпестің қиясында", "Қойлыбайдың қобызы", "Ертегі" т.б. сияқты ... ... ... ... ... ... мен ... талдау
жүргізді.
Мағжан поэзиясының жоғары идеялығы, отаншылдық, ұлттық рухқа толы болуы,
өлеңдерінің ерекше бейнелілік, көркемдік формасы, жаңашылдығы заманынан
басы озық, ... ... ақын ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі аңыздар немесе қазақ халқының әлемдік өркениетпен жапсарласатын тұсы63 бет
МАҒЖАН ЖҰМАБАЕВТЫҢ ӨМІРІ МЕН ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ27 бет
ШЫҒАРМА ТІЛІН ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ТАЛДАУДЫҢ СИПАТЫ4 бет
А С. Макаренко шығармалары негізінде оқушыларды тәрбиелеудің теориялық негіздері41 бет
А. Тоқмағамбетов шығармаларының ерекшеліктері36 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
Абай өмірбаяны11 бет
Ана тілі сабақтарында Абай шығармаларын оқушыларды адамгершілікке тәрбиелеу құралы ретінде пайдаланудың әдіс-тәсілдері54 бет
Ахмет Байтұрсынұлы шығармаларының тарихи маңызы9 бет
Ахмет Байтұрсынұлының шығармалары8 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь