Өзін өзі тану [ 73 бет ]

1- тақырып. Студенттік өмір - қайталанбас сәт
2- тақырып. Менің жан дүнием
3- тақырып. Менің жан дүнием.
4- тақырып. Mенің жүрек қалауым
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік ... ... ОҚУ - ... ... ... және ... ... бойынша)»
«Өзін өзі тану»
Павлодар
Тәртіппен қамтамасыз ету әдістемелік картасы
Өзін өзі тану
0705002 «Есеп және аудит»
|Құжат атаулары ... ... жылы ... |
|1 |2 |3 |4 ... парақ |Шакарманова М.П. |2011 | ... ... ... М.П. |2011 | ... | | | ... ... М.П. |2011 | ... тану» пәнінің оқулық және оқулық-әдістеме әдебиетпен
қамтамасыздандыру картасы
|Негізгі және ... ... ... |Сем| ... ... ... ... жылы) ... саны |
| |р | |
| | ... |
| | | ... | ... ... ... ... Хрестоматия. Алматы, 2007ж. |1-2|15 |8 | ... ... 1 курс ... ... |1-2|2 |23 | ... 2007ж. | | | | ... тану» пәніне кіріспе. Оқу құралы. |1-2| |10 | ... 2007ж. | | | | ... ... Оқытушыларға арналған |1-2|20 |10 | ... ... ... 2007ж. | | | | ... оқу орындарында «Өзін-өзі тану» |1-2|30 |12 | ... ... ... ... ... | | | ... құрал. Алматы, 2007ж. | | | | ... ... | | | | ... С. ... Әтика жизни. Алматы, 2001ж.|1-2|30 |23 | ... ... ... ... тани ... |1-2|3 |5 | ... әр ... Алматы, 2005ж | | | | ... ... ... ... ... лабораториялар
тізімі
«Өзін өзі тану» пәні
|Аудиторияның |Мамандырылған аудиторияның атауы |Бекітілген ... | ... ... |Қазақстан тарихы ... |
| | | ... ... ... ________________20____ж.
Түсінік хат
Оқу - әдістемелік кешені - " өзін-өзі тану " пәні бойынша ... және ... ... ... арналып, барлық қажетті оқу-
әдістемелік материалдардан кұралып, осы курс ... ... ... ... ... ұйымдастыруға арналған. Өзін - өзі тану курсы
кажетті мөлшерде өмірге ... ... ... және ... ... ... ... - дүниедегі барлык орын алған құбылыстардың ... ... ... коныс мекені, алтын үясы бесігі, кұт берекесі. өмірдің
алғашкы бастауы да ... ... Адам оның ... касиетгері мен
күштеріне әруакытта үнілген, соны білсем, түсінсем деп ... ... ... ... ой ... ... ғана бір ой- ... ойды
тудырады, яғни екінші бір ой пайда болады. Сана мен ақыл процесінің ен
жоғарғы ... тек осы ... ғана ... жан иесі ете ... ... ... касиеттерін басқарады, онын баска да адами касиеттері акылға
бағынышты. Сана, акыл ... ғана ... ... ... ... кас пен ... ізгілік пен залымдыкты ажыратады: санасыз немесе
акылсыз ешнәрсе ... ... Сана ... ... туылмайды,ол
онын практикалык іс-әрекетінде пайда болып, өсіп жетіледі. Абайдың ілімі
бойынша акылды адам көргенін, білгенін сынап, ... ... ... ... есеп алып ... өзіне-өзі ылғи баға беріп отырады.
Бүл курс тұлғаның студент ... жаңа ... ... ... ... және адами касиеттері мен өзіндік сана- ... ... ... ... ... өзін - өзі тану ... дәл осы сатысында тұлғанын саналы таңдау мен өзін - ... орай ... ... ... ... ... - ... жалпы адамзаттык құндылыктар
жүйесімен өзінің тағдырына, мінез - кұлкына, іс - ... ... ... және де ... ... ... кұбылыстарға
жауапкершілікпен карауға көмектеседі. Пәннің міндеттері: Өзін -өзі тану мен
және ... ... ... және ... ... ... ... көмектеседі.
Бағдарламаның міндеті – тұлға аралық және топтық қарым-қатынас туралы
білімдерін молайтады;
- құндылык танымның түрлі үғымдарын тануға үйретеді;
- ... ... ... ... ... тұлғаның өзін- өзі
жетілдіруге бағытталғандығымен ерекшеленеді.
0518000 «Есеп және аудит (салалары бойынша)»
«Өзін-өзі тану» пәні бойынша
оқу жұмыс жоспарынан ... ... ... семестр |2 семестр |3 ... |
| ... |лық| | | |
| |і | |сағ| | | |
| | | |ат | | | |
| | ... ... | |ан | | |ығы |
| ... ... кілті өз қолында | | | | |
|1 ... ... |2 |2 | | |
| ... сәт | | | | |
|2 ... жан ... |2 |2 | | |
|3 ... жүрек қалауым |2 |2 | | |
|4 ... ... ... |2 |2 | | |
|5 ... ... ... |2 |2 | | |
| ... Адами құндылықтар | | | | |
|6 ... ... |1 |1 | | |
|7 ... ... және ... |1 |1 | | |
|8 ... ... шаңырағы |1 |1 | | |
|9 ... ... |1 |1 | | ... ... ... |1 |1 | | ... және Сен |1 |1 | | ... келісім |1 |1 | | ... ... ... ... |2 |2 | | ... Жер ... ұрпағымыз |2 |2 | | |
| ... Өмір ... | | | | ... ... |2 |2 | | |
| ... | | | | ... пен ... ... ... |2 |2 | | ... бұқаралы мәдениет және жеке |2 |2 | | |
| ... | | | | ... |2 |2 | | ... болу ... |2 |2 | | |
| ... Әлем неткен әсем ең! | | | | ... ... |2 |2 | | ... ... күші |2 |2 | | ... көз ... |2 |2 | | ... қуанышы |2 |2 | | |
| ... |39 |39 | | |
1- ... ... өмір - ... ұлы ... Абай жастарға "Өзге халықтардың білгенін білу
үшін, солармен тең болу ... өз ... ... мен ... айналу үшін
оқу керек" деп өсиет еткен. Бүгінгі күннің жастары Қазақстанның әлемдегі
барынша дамыған 50 мемлекеттің ... кіру ... аға ... барлық
ойлары мен жоспарларын қисынды ... ... ... ... ... ... қабілеттілігі материалдық баюға ғана емес,
сонымен бірге үлттың рухани баюына жеткізуі тиіс.
Қазақстан Президенті ... ... ... ... үлттық университетінде осы оқу орнының студенттеріне ... ... мен ... ... арқылы білім әкономикасына" атты
лекциясында жеке түлғаны функционалдық әзірлеу ... ... ... ... көшу ... ... атап өтті. Бүл
тұжырымдама білім берудің даралық сипатын көздейді және ... ... ... және оның ... іске асыруы мен өзін-өзі дамытуға
қабілеттілігін ескеруге мүмкіндік береді".
Үздіксіз білім беру, ересектердің білім алуы барған сайын үлкен мәнге
ие болып ... ... да ... ... ... дейінгі тыныш та, қамсыз
өмірдің кепілі болғанына көп уақыт өте қойған жоқ. Соңғы онжылдықтарға адам
қызметінің ... ... ... мен ... жаңару жеделдігі
тән. Бүгінде тіпті жоғарғы білімнің өзі де ... ... ... ... жан ... адам ... көбінe жулдызы жанды дейді, ал сәтсіздікке ұшыраған
адам өзінен тағдыры бет ... ... Бipaқ ... ... ... 6iз өз кeмшiлiктepiмiздi жасыруға тырысамыз. Танымал ... ... ... ... ... ... немесе сәтсіздікке
ұшырауымыз санамыздың табиғатына байланысты. Ойымыз бен ic-әрекетімізді өз
өміріміздің шығармашылық мақсатына ... ... ... шын ... иeci бола ... Егер ... мақсатымызға "байлап" қоя
алсак, eш6ip ... 6iз ... иeci ... ... 6iз
өзіміздің iшкi мумкіндіктерімізге сенуге дайын емеспіз. Өзіміздің және
басқалардың ... ecкi ... ... жөн ... ойдағыдай болмаған соң, тағдырымызды, жұлдыздарды т.б. кінәлауға
дайын тұрамыз.
Өмip сүру үшін және өмірге куану үшін адам өз күшінe ceнyi ... ... оңды ... ... өзгерістен қорықпауы керек және ол тек
жақсылық әкелетіне ceнyi керек.
3- ... ... жан ... ... - қағаз бен таңбалардың жиынтығы емес, ол -белгілі бір
идея, айтылған ой. Өмірімізде осылай болмай ма? Біз ... ... ... ... алу, ... жұмыс, ұйқы т.с.с. қараймыз. Өмірдің
күнделікті көріністеріне қараймыз да, жай ғана: "Бүл - өмір" ... ... де, ... бен басылған әріптерге қарап: "Бү_л - кітап" деген сияқты.
Бірақ біздің ... ... ... ... де, ... ... ... ал өмірдің мәні, мақсаты -оның қағазы мен сиясында емес, оның мәнінде.
Біздің өмір, ең ... ... ... ... Өз ... ... мен
сиясына тағы бір рет қараңызшы. Біз қағаз бен сиясыз ... ... ... ... ал өмірдің күнделікті ірілі-үхақты жақтарына ... ... ... ... мәнін түсінеміз. Өздеріңіздің не істеп,
не қойып жүргендеріңізді ... ... Өз ... ... ... ... өткен өміріңіздің жарқын жақтарын еске түсіріңіз.
Жалғыз осы идеямен бүкіл өмір кітабын түсінуге қадам жасайсыз. Осының ... ... ... анағұрлым тереңірек үңілуге мүмкіндік береді. Бұл
ізденіс, үмтылыс әрқашан да өз ... ... ол ... ... ... даярлап, анағұрлым терең және мәнді де мазмұнды өмірге жетелейді.
4- тақырып. Mенің жүрек ... ... дер ... өзінің бейімділігін, бір нәрсеге
икемдігін, өзінің жолын тауып, дүрыс ... ... өте ... ... қандай іске арнағанын біреу ерте, біреу кеш түсінеді. "Осы ... ... ... ... және ... неге ... ебім бар?" ... сұраққа 10-12 жасынан бастап жауап іздей бастаса, кейбіреулер қырыққа
келгенде де ғана ... ... ... ... Бірақ сіз қанша жаста болсаңыз
да, өз өміріңізді жақсы жаққа бүруға ешқашан кеш болмайды. Тек қана ... өмір ... ... ... өзі ... оның өзі әрқашан кім болуға
талаптанса, сол болады. Бірақ кейде жас жігіттер де, ... де ... неге ... бағыттайтынын әлі білмейді, өмір жолын айқындамайды.
Олардың ... өте көп, ... ... ... өздері де анық
сезінбейді. Не болмаса, керісінше, олар өздерін еш ... ... ... ... не ... ... Бүл ... не істеу керек? Жастарға өз
тандауын жасап, өмірден өз ... ... ... ... ... алдымен, әркімнің есінде болатын нәрсе - әр істің мақсаты туралы
ойлаған дұрыс, ал ... ... - алға ... ғой. "Өмірдің мәні мақсатқа
жету жолындағы әрекеттің парасаттылығы мен пәрменділігінде, ендеше ... ... ... алда ... мақсат тұруға тиіс", - деп А.Горький
айтқандай, мақсатымыз -өмір жолын табу үшін оқу мақсат, өзіңмен жұмыс ... ... ... ... ... ... пен қажырлы еңбектің
нәтижесінде ғана белгілі бір нәтижеге жетіп, белестен асуға ... ... Адам ... ... ... ... тарихтың маңызын Х.Ортега-и-Гассеттің
"Өткеніміз басқа бір жерде, өз дәуірінде қалған ... дәл ... ... дегеніміз - бүл мен, бүл менің өмірім" ... ... ... ... ... сана мен ... тану ... өміріндегі болашақ дамуы үшін
тиімді жол тандау тәрізді ... ... өте ... ... ... ... - өткеннің болашаққа жолды айқындап
көрсетіп отыратын сәулесі".
Біз кім болдық? Қазір кімбіз? Болашақта кім боламыз? ... ... ... ... үдерісі әрбір үлт үшін осы сұрақтардың өзектілігін
тағы да ... ... ... Қоғамымызға бүкіләлемдік тарих
арнасындағы аса ірі окиғалар тұрғысынан өзіңді сенімді ... ... ... алуда тарихи-мәдени мұраларды зерттеп-білу, оқып-танысудың
маңызы зор.
Туысқаншыл, бауырмал ... бірі - ... ... Олар ... Алыс-жақынын қалай ажыратады? Халықтың езілген еңсесі, тапталған
рухы, намысы көтеріліп, өшуге айналған сананы оятып, үлтгық ... ... ... ... жоқтап жатқан кезде өзімізді,
шыққан ... ... білу ... де ... ... ... өзіне тән
барша қасиетін ана сүтімен, жусан иісімен, күйдің күмбірімен, саумал иісті
самалдьщ лебімен ... ... ... ояу, көзі ... ... енері мен мәдениетін, тұмса түнық әдебиетін, ғұрпын, ... "Мен ... дей ... азамат өзінің шыққан тегін, кіндік
кесіп, кір ... ата ... ... жеті атасын жадында түлуы шарт.
"Жеті атасын білген ү_л жеті рулы елді біледі" ... сөз ... ... ... қазақ тегін айтпаған болар. "Қырық рулы елміз, қарға тамырлы
қазақпыз" деген сөз де ... келе ... Бүл ... ... ... ... жамағайын жұрағаттығын аңғартатын сонау іргеміз
сөгіліп, қаймағымыз бұзылмаған заманадан жеткен ұғым. Өткенімізді қарап
отырсақ, ел ... ... де, ... ... де, ... ... ел қорғаны
батыр да осы сөзді жиі айтқан. Алысты жақын тұтқан, ... ... ... желіні үзбеген. Береке-бірлікті бұзбаған. Үлкені сөз ... ... ... ... ... ұйып ... ... Ел шетіне жау
келсе, даңқты бабаларының атын ұран ғып шақырып, ... ... ... ... бір, ... ... бір, еліміз, жеріміз бір, суымыз,
нуымыз бір Ер Түріктің ұрпағы, ... ... ... ... бес қаруын асынып, ат құйрығын түйісіп, бір байрақтың астынан
табылған.
6- тақырып. Тілдесу ... - бұл ... адам ... ... ең ... ... Тілдесу мәдениеті әр адамға қажет. Тілдесу арқылы біз
жаңа ақпарат аламыз, басқа адамдармен ... ... ... ... отбасын қүрамыз, еңбек етеміз, оқимыз, өмірімізге керектінің бәрін
табамыз. Адам әлеуметтік мәніс екені ... ... ... тыс ... ... қасиетке ие бола алмайды. Осы орайда жануарлар асыраған
"Маугли" секілді балалар ... ... еске ... ... ... өскен бүл балалардың жануарлар әлемінен бөлетін қасиеттері
жетілмеген.
Тілдесудің вербальды және вербальды емес ... ... ... ... емес ... арқылы, мысалы, әңгіме барысында біз
барлық мағлұматты аламыз. Адам ... ... ... ма, ... ... ма, өзі қазір айтып тұрған нәрсені, шын ойлап тү_р ма, ол өз сөзіне
қандай мән береді, ... ... ... ... үшін ... әр ... ... емес. Осы және тағы да ... көп ... ... ... ... тілдесу барысында қабылдаймыз. Сөздер және оның ... ... ... емес ... ... тақырып. Махаббат шуағы
Қазақ халқының рухани бастауларының бірі - ... ... ... ... ... ғасырлар бойы жалпы жұртшылыққа жол ... ... зор ... ие ... ... ... ... көркем шығарманың ғана емес,
дүниетаным, дін, ... ... ... ... ... ... ... бүлақ саналды. Ортағасырлық мүсылман және ... діни ... ... ... ... да ... махаббат болды, көптеген онтологиялық, ... ... ... ... ... осы ... ... үғымының сырлы әлемін жүрек пен көкейкөздің (интуицияның)
үлесіне ... оның ... ... табиғатын мойындағанның өзінде,
ғалам жаратылысының мәні, хақты тану мүмкіндігі, адам ... ... ... ... ақыл-ой деңгейіндсгі толганыстарды шешуде де махаббат
философиялық категория қызметін атқарды. Бүл ... ... - ... ... ... себебі оның рухани жетілуінің, әстетикалық
лоззапануының, әтикалық ғибраттануының негізі.
8- тақырып. Мен және Сен
Ерлер үшін жеке ... ... ... әлеуметтік мәртебесі,
беріктігі, өктемдігі, шешімділік, батылдық маңызды орын алады. Ал әйелдер
үшін келісімге келуге ұмтылыс, ... ... ... сезімге берілу,
ішкі түйсік, абайлағыштық, нәзіктік, оң-тайлылық қасиеттер тән ... ... бүл ... ... да ... ... салыстырмалы
күйде орын алады. Адамның нақты күнделікті өмірінде бүл қасиеттер әр түрлі
керініс береді.
Қоғамдағы ... мен ... ... ... ... ... және ... бағыттары айқындалады: жыныстық рөлдерінің
әлеуметтік негізі болуы; белгілі бір әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... ... және "әйелдер" модельдері туралы ... ... ... мен ... ... құру міндетін атқарады, ал отбасы еркек ... ... ... ... Бүл одақта махаббат, нәзіктік, қамқорлық,
әмоционалдық және психологиялық қолдау, ертеңгі күніне сенім, рухани ... ... ... ... келісім
Діннің адамзат тарихында алатын орны ерекше. Дін дегеніміз қоғамның
рухани мәдениетінің бір бөлшегі. Адамның кез келген ... ... ... ... (шр. ... ... ... төзімділік дегеніміз -
өзге үлттар мси діни сенім-нанымдағы және мәдениеттегі адамдарға деген
курметпен қараушылық.
Біздің ... жер ... ... ... ... орынды псмденетін ірі
мемлекет. Қазақстан Еуразия құрлығының қақ о|)і'асында орналасқан. Осы ... өлке ... пен ... сан ... халықтарының тоғысқан жері болды
деп айтуға болады. Әлемдік және ... ... ... ... ... "Сан ғасырлар бойында Үлы Даланың аумағы әр алуан
діндерді - тәңіршілдік, зороастризм, буддизм, христиандық, иудаизм, ислам
және тағы ... ... ... ... ... өмір ... деп атап ... Осы ерскшелік қазақтардың жақсы деп
танылған құндылықтарды бойына дарытуына, жаңалықтарға бейімделуіне, түрлі
халықтардың дәстүрлеріне ... ... ... ... қабылдауына
мүмкіпдік берді. Осы Съезде Израильдің бас раввині Иона Мецгер өз сөзінде
"Қазақстанда 100-ден астам халықтар ... әрі ... өмір ... бүл ... ... керек, мұның өзі барлық діндерге де қатысты" деп
атап өтті.
10- тақырып. Қазақстан - ... ... - ... астам үлттар мен үлт өкілдері мекендейтін
полиәтникалық мемлекет. Қазақстан қоғамының мәні - әр ... улт ... ... және ... ... қүндылықтарына қарау және қабылдау.
Республикадағы тұрақтылық, ... ... және ... ... - бүл,
біріншіден, бүкіл қазақстандықтардың ділінің, ... ... ... ... болса, екіншіден,
мемлекеттік үлт саясаты көрегенділігінің айғағы.
Қазақстандықтар халықтар достығының қол ... ... ... ... ... Әр ... үлттар арасында түсініспеушілік болмаса,
заң алдында барлық адамның тендігі болмайынша, мемлекеттің өсіп-өркендеуі,
демек, ... ... ... ... ... ... ... азаматы біздің бірлігіміз -көпжақтылығымызды
сақтауда екенін түсінеді. Еліміздің ... ... да "Біз, ... деп ... ... - ... емес. Қазақстан халқы - бүл
біртұтас қауым, сонымен бірге әрбір үлт қайталанбас ұғым, өзінің ... ... мен ... бар. Осыған орай, Каталон ... ... ... мына сөздерінің көкейкестілігін атап өту керек: "Біздер
испандықтармыз, бірақ барлық басқа испандықтарға қарағанда біз ... ... ... Біз ... ... қүрметпен каіалондықтармыз. Біздің испандықтар болып ... ... өз ... ... дәстүрлі саяси
институттарымыздың оолғанын қалаймыз және біздің басқа халық екендігімізді
Испанияда ... ... ... Біз - Жер шарының ұрпағымыз
Адамның өзін-өзі тануы оның бүкіл адамзатқа, біздің ортақ ... ... ... ... ... табылады. Әрбір адам Жерде болып
жатқанның о.ірі үшін өзінің жауапкершілігін түсінуі қажет.
Қазіргі ... күн ... ... тиіс адамзат тағдыры, Жер уітінде
өмірді, тіршілікті ... қалу ... ... ... тұр. ... ... сақтау, соғыстарды болғызбау, и микалық және діни
қақтығыстарға жол бермеу, әкология мәселелері, нісргияның жаңа ... ... ... ... чилықаралық терроризм, әлеумеггік
сипаттағы аурулардың кеңінен ітек алуы (есірткіге ... ... т.б.) ... ... Бұл ... ... ... (іірлесіп күш жұмсауының арқасында ғана жеңуге болатын
шығар.
Халықаралық үкіметгік емес ұйым - Рим ... ... ... ... ... мәселелерін зерттеумен және Оолжаумен айналысушы А.Печчеи
антропогендік фактордың адамзат дамуының ... ... ... ... бүкіл проблемаларымыз адамның ... онда ... ... бен ... ... ... ... сақтайық
Жақсы адам пайдалы заттарды, өнер туындыларын және ой ... ... бүл ... ең ... оның өзі ... табылады.
Аристотельдің айтуынша, ізгілікті адам мақсатын назарға алу ... ... ... адам - бүл ... ... өз әрекетінде адам
бойына тән мүмкіндіктерге жол аша алатын адам. Спиноза да "ізгілік адамның
өз күшін ... ... ал ... - өз ... ... ... мәні - ... - деген. Бүл айтылғандардан
шығатыны - ... ... - бүл ... ... ... жалпы әтикалық ұғым ғана ... ... ... ... ... ... ... бойынша, әлемнің өзі -қайырымдылық.
Қараңғылық - жарықтың болмауын басады, ал адам шыр етіп ... ... да, ... да емес бір жан ғой, ол ... ... ... ... Ғүлама зүлымдықты білімсіздіктің белгісі, ызаны адамның ... ... ... қарама-қарсы топтар мен таптарға бөлінген күрес
майданындағы ... ... деп ... ... ... ал ... ... ол бір сәт парасатгылықтың болмауынан пайда болады.
Қайырымдылық сүйіспеншіліктен басталады. ... ... да ... ... ... ... - генетикалық сәйкес жүптардыц табысуы. Махаббат
сүлулықпен ұштаса жүреді. Махаббат өмірдіц кемелденуіне бастайды, ол ... ... ... ... адам ... ал ... немесе сүйікті
болмаған адам томаға-түйық және лас ойларға бейім. Тек ... ... ... ... ғана зүлымдық белең алады.
13- тақырып. Байлық және ... ... ... ... ... адам ... қажеттіліктерінің иерархиясын
анықтаған. Оның ... ... ... ... ... шөл, киім, баспана) жатса, ең басында - ... мен ... ... қажеттіліктері орналасқан.
Қазіргі заманда көптеген адамдардың пікірінше, бақыттың басты ... ... ... Шын ... солай ма?
Бір аңызда ш2кірт баланың өз ұстазынан былай деп сұрағаны туралы
айтылады: ... ... емес ... ... дұрыс?". ¥стаз бүл сұраққа
былай деп ... ... ... ... ... ... ... бірақ
ұйқыны сатып ала алмайсың; тамақ аласың, бірақ тәбет ... ... ... ... емес; күтушіні сатып аласың, бірақ достарды емес;
әйелдерді сатып аласың, ... ... ... баспана сатып аласың, бірақ
отбасын емес; көңілді көтере аласың, бірақ қуанышты ... ... ... бірақ ақылды сатып ала алмайсың".
Көріп отырғаньшыздай, материалдық байлық - өмірдің мұраты емес, ол ... ... ... ... бақытқа жету. Материалдық ауқаттылыққа
қарамастан, ақшаны бірінші орынға қоятын ... ... ... ... ... ... ақшаның санымен өлшенбейді, адамның
нағыз капиталы оның білімі, оның кәсіби компетенттілігі, ... ... ... қабілеттілігі.
Осыған байланысты Конфуций, адамға көмектесу үшін оған "балық ... ... ... ... Мұның мәнісі - адамға дайын игілікті, байлықты беріп, оны
асыраушысына қарап көмек ... етіп ... оның ... өмір ... қажет норсені өзі табуына үшін қүрал, кілт беру керек
дегені.
14- тақырып. Еркін болу қуқығы
Адамзаттың ... ... ... ... сияқты өте биік
сөздердің арасында "еркіндік" сөзінің орны ... ... ... ... екенін барлық адамдар түсінеді және келіседі, ол керемет
құндылық, ... ... өзің бола ... өз ... үшін ... ... езің ... де алмайсың. Бірақ осы "азаттық","еркіндік",
"бостандық" дегеннің езі не, оны қалай түсінуге ... ... ... ... ... ... ... бар, қандай байланысы
бар? "Сөз бостандығы", "ар бостандығы", ... ... ... ... азат қоғам" - біз бұл сөздерді ... және ... ... ... ... деген не? Ол шын
мәніндегі байлық, игілік пе?
Көпшілік кейде адамның ... ... ... және де ... ресурстары
қаншалық көп болса, ол кез келген мәжбүрлеуден азат, тағдырдың кез ... ... азат деп ... Алайда билік пен байлық кей жағдайда
өзін өзі қолдаудың жүйесіне, қүралына айналады. Адам оларды өзі үшін ... ... ... көп ... жұмсайды, мүндайда азаттық,
еркіндік, бостандық ... ой ... ... те ... Бенедикт Спиноза
бостандықты санамен, оқу-ағартумен, адамның білімділігімен байланыстырып,
еріксіздікті, ... ... ... соның салдары деп санаған.
Орыс философы Н.А.Бердяев адамды азат, ерікті жасайтын оның ... өзі мен ... ... өзгерту мүмкіндіктері ... Өз ... ... өзі ... ... ... ғана азат деп
атауға болады. Г.Спенсер "Еркіндіктің не екенін ете ... ... ... тез ... алуы ... деп ... ... адамгершілікті әрекет
жақсылық пен жамандықты еркін айыра алусыз мүмкін ... ... да ... ... адам еркінің бостандығын мойындайды.
15- тақырып. Өнердің таңғажайып күші
"Өнер" ұғымының халық шығармашылығы, ... ... ... ... ... ... сәулет т.б. қамтитыны белгілі. Бірақ картина
мен музыкалық шығарманың, роман мен статуяның, ... мен ... ... ... жалпы не, қандай күш бар? Бүлардың барлығын
неліктен бір ғана ... ... ... ... ... ... романды оқу да, әдемі өнер туындысын, мысалы ... ... ... да, ... ... ... да ... тербетіп,
жылатады да, күлдіреді; қуанышқа бөлейді де, қайғыға ... ... ... ... олар ... жазушының, суретшінің, композитордың
т.б. соңынан ертіп, солармен бірге суреткерлердің мүсіндеген, туғызған
әлеміне жетелейді.
Адам танымның, ... ... ... әр ... ... ... ... ретінде ғылымды алайық. Ғылым да, өнер тәрізді, біз өмір сүріп
отырған бізден тәуелсіз ... ... ... ... саласы әлемнің
зандылықтарын, күлияларын зерттеп, ғылым тілімен бейнелейді: астрономия -
аспан денелерін, ... - ... ... зоология - жануарлар әлемін,
лингвистика - адамдар сөйлейтін тілдерді зерттейді. Бірақ барлық ғылымдарды
біріктіретін бір ... - олар ... әр ... ... ... ... ... затгар мен ұғымдардың бәрін түгел қарастырмайды.
Ғылым құбылыстардың барлығына тән, олардың бағынатын ... ... ... ... ... ... ... тұқым қуалаушылықты, рулық кұрылыстың
ыдырауы мен әлемнің ... ... ... немесе естуге тырысыңыз.
Өнер әлемді тек өзіне ғана тән тәсілмен бейнелейді. Суреткердің өмірді
бейнелеуі мен өзінің ойын, ... ... ... ... ... деп
аталады. Образды, ғылыми үғымнан ерекшелейтін нәрсе -оны әр түрлі ... ... ... және ... болады. Шын суреткер - бір ... өз ... өз ... ... үлы ғана ... ол - ... дара ... шеберлігімен, ерекше қатынас-көзқарасымен өзі
жасаған туындыға өз қолтаңбасын қалдыра алатын адам.
16 тақырып. Өзіңді өзің ... ... мен ... ... ... өте ... ... неше
түрлі бояулар береді.Болып жатқан оқиғаларға мән береді. Егер әмоциялар
болмаса,болып жатқан ... ... ... ғана ... еді.
- Әмоциялық мәдениет деген не? Оған қалай үйрену ... ... сөзі ... сөз ... қуаныш береді, ал
дөрекі, ақылсыз сөз-қайғы береді»
Бұл сөздің шындығын өмірдегі мысалдармен дәлелдеп беріңіз.
Зейнеткер А.Н. ... ... ... ... ... ... ... қалаңызда «сөз тазалығы» акциясын өткізудің жоспарын жасаңыздар.
17 тақырып. Сенім – менің серігім
Оқушыларды бүгінгі сабақтың тақырыбымен ... ... ... ... ... ... ән қосылады да, балалар өздерінің ең ... ... ... биге ... Би ... соң, мұғалім шеңберде тұрып,
Ә. Табылдиевтің өлеңімен таныстырады. Оқушылар ... ... ... ... ... ... болған қызықты күндерді елестетеді. Жеңіл ... ... Олар ... ... ... ... ... сенуге
болмайтындығын сезінеді.
18 тақырып. Өмір, қымбатсың маған!
Мұғалім оқушылардың назарын «Оқып ... ... ... тақырыбы бойынша берілген ақпаратты дауыстап оқу оқушылардың өмір
туралы ойларын бір ... ... ... Ақпаратта айтылған әр ойды
тиянақтап, оны мысалмен дәлелдеуіне мұғалім жетекшілік етеді. Адам өмір
бойы өзін-өзі ... ... ... жақсы қасиеттерді өз бойына
дарыту арқылы кемелденуге талпынады. Халқымыз:
«Жақсының жақсылығын айт – нұры ... ... айт – құты ...... ... ... біліп, жаманнан бойын аулақ ұстап, бойына
жақсы қасиеттерді дарыта алғанда ғана дұрыс өмірлік айқындамасын таба
алады. Суреттермен жұмыс ... ... ... бейнелі түрде қарауына,
өмірдің әр сәтінен ләззат ала білуіне ... ... ... ... онда өмір сүріп жатқан адамдарға, олардың өмірінде болып ... ... мен ... ... ... ... түсіне білуін
дамытуда тапсырманың алатын орны ерекше. Суретшілердің өмірді осылай
бейнелеуіне не шабыт ... деп ... ... ... қандай
сәттерін көрсетеді?
19 тақырып.
«Азамат боп мен ертең,
Отанға қызмет етемін»
Балалардың санасында «Азамат», Қазақстандық ... ... ... ... ынта-ықыласын дамыту.
Қазақстанға деген патриоттық сезімдерін тәрбиелеу, Республикамыздың ... ... ... ... ... ... ... арттыру, әскердегі борышын өтеуге дағдыландыру.
Болашақта өз Отанын сүйетін, қорғайтын патриоттар бар екендігін ... ... ... үшін ... үшін алыссаң өлмейсің.
20 тақырып. Қызға- нәзіктік, ұлға- батылдық
Әңгімелесу. Мәтінмен жұмыс істеу: « Неге ұялды?» Ә .Хасенова.
-Нәзікеннің бойыннан қыздарға тән ... ... ... неліктен өз ойын жүзеге асыра алмады?
Дәйексөзбен жұмыс істеу:
Озар елдің қызы мінезді,ұлы өнерлі келеді . ... ... ... ... ... ... істеу:
« Жайма –шуақ» С. Сарғасқаев. Оқулықтың 53-57 беті.
Мұрат пен Жаннұрдың татуласуына не себепкер болды?
Достық сезімі адамға қандай ... ... бала мен ер ... ... нағыз достық болуы мүмкін бе?
Қыздарды қандай қасиеттері үшін сыйлайды? Ұлдарды ше?
Қыздар мен ... ... ... ... қол жеркізуге болады?
Сахналау : Мәтінді рөлге бөліп ... ... 57 ... ... балаларға табиғатынан нәзіктік пен ұяңдық , ер балаларға –
батылдық пен ұстамдылық тән.Осыны түсіне білсе, олар күнделікті өмірде
бір-біріне ... ... ... ... мен қыз ... арасындағы достық өзара түсіністік, келісім
және сыйластықтан басталады.
Үйге тапсырма ... 58 ... ... «Біз ... ... ... Тақырыбына әңгіме
құрастырыңдар.
Студенттердің дайындық деңгейіне қойылатын талаптар:
«Бақыттың кілті өз қолыңда», «Адами құндылықтар», «Өмір әдебі», ... әсем ең» ... ... ... ... ... Өзін-өзі тану пәні нені зерттейді ?
2. Сіз үшін студент болудың мәні неде?
3. «Түсінетін және ... ... ... мәні неде деп ... Сіз ... мен ... ұғымын қалай түсінесіз?
5. «Темперамент» ұғымын қалай түсінесіз?
6. ... және ... ... анықтама бер?
7. Адамдар бір- бірін неге алдайды?
8. Неге бір ... ... да ... ... ... ... өнер ... тарих қайраткерін өмірде өз орнын тауып,
өзін-өзі толық іске асырған деп айта аласыз ба? Ол тұлғаларды атаныз.
10. Сіз ... ... ... ... түсінесіз?
11. Тарихта сіздің орныңыз қандай болады деп ... ... ... дегеніміз не?
13. Сіздің түсінігіңізше стереотип деген не?
14. Өз достарыңыздың қандай ... сіз ... ... ... ... ... ... Махаббатта соншама «көзсіз», «соқыр» болу қажет пе? Қалай ойлайсыз?
17. Рухани қажеттілікке нені жатқызуға болады?
18. Материалдық қажеттілікке нені ... ... Сіз үшін ... болу ... нені ... Ұлтық сәйкестік дегенді қалай түсінесіз?
21. Қандай адам, сіздіңше, нағыз бақытты адам?
22. Қажеттіліктер қандай құндылықтармен байланысты?
23. «Байлық» ұғымы- ... ... Сіз ... түсінесіз?
24. Сіз қалай ойлайсыз, бұқаралық мәдениет бүкіл әлемде кең тараған ... ... ... ... ғана тән ... па?
25. Еркіндікті қалай түсінуге болады?
26. Өнер адамға қалай әсер етеді?
27. Шығармашылық деген не?
28. ... ... және ... әйел мен ... тән
қасиеттер.
29. Классикалық өнер деп қандай өнер түрін айтамыз?
30. Әрбір адамға әстетикалық білім қажет деп ойлайсыз ... ... ... табиғатты таза күйінде сақтау үшін не істей аламыз?
32. Адамдар ... не үшін ... ... ... және ... ... ... Павлодар мемлекеттік университеті
Колледж
Қағамдык пәндер ПЦК
0518000 «Есеп және аудит ... ... ... ... ... тану» пәні бойынша
теориялық КЕШЕНІ
Павлодар
1 -сабақ
Студенттік өмір - қайталанбас сәт
Лекция-әңгіме
Болмасаң да үқсап бақ,
Бір ғалымды көрсеңіз.
Ондай болмақ қайда деп,
Айтпа ... ... ... адамның өзі мен қоршаған ортаны тану, бағалау қабілетін
дамыту.
Міндеттер:
- тұлғаның өзін-өзі тануға және өзін толықтай іс ... ... алуы ... одан әрі дамытуына көмектесу;
- қазіргі әлемде адамның рөлі мен оның өзін ... іске ... ... түсініктерін терендету;
- рефлексия мен өзін өзі таныстыру дағдыларын қалыптастыру.
Сабақтың жабдықталуы: студент дәптері, хрестоматия, "Өзін-озі тану" пәніне
кіріспе" оқу ... ... ... ұлы ... Абай ... ... ... білгенін білу
үшін, солармен тең болу үшін, өз халқыңның қорғаны мен тірегіне айналу ... ... деп ... еткен. Бүгінгі күннің жастары Қазақстанның ... ... 50 ... қатарына кіру жөніндегі аға ұрпақтың барлық
ойлары мен ... ... ... жеткізетін ұрпақ болып
табылады. Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігі материалдық баюға ғана емес,
сонымен ... ... ... ... ... тиіс.
Қазақстан Президенті Н.Ә.Ыазарбаев Астанада Л.Н.Гумилев атындағы
Еуразия үлттық университетінде осы оқу орнының студенттеріне ... ... мен ... ... ... білім әкономикасына" атты
лекциясында жеке ... ... ... ... ... ... тұжырымдамасына көшу кажеттілігін айрықша атап ... ... ... берудің даралық сипатын ... және ... ... ... және оның ... іске ... мен ... дамытуға
қабілеттілігін ескеруге мүмкіндік береді".
Үздіксіз білім беру, ересектердің білім алуы барған сайын үлкен мәнге
ие болып отыр. ... да ... ... ... ... тыныш та, қамсыз
өмірдің кепілі болғанына көп уақыт өте қойған жоқ. Соңғы онжылдықтарға ... ... ... ... мен ... ... ... Бүгінде тіпті жоғарғы білімнің өзі де кепке жетпейді.
Дженерал Моторс корпорациясының Президенті бұл туралы былай дейді:
"Бізге төрт және ... алты ... ... ... ... ... бар ... Бүгінде жаңа білімдерді үздіксіз меңгеру мамандар үшін біліктілікті
сақтаудың бірінші дәрежелі шартына айналуда.
Ақпараттық қоғамда компьютерлер немесе байланыс ... ... ... ... қайта білім мен творчестволық ойлау әлеуеті шешуші мәнге ие
болады. Қазір ... ... ... шешуші мәнге ие болады.
Президент Джон Кеннеди ... ... ... болмаған нәрсе туралы
армандауға қабілетті адамдар керек!" Ал мұндай адамдар тек өмір ... ... ғана ... ... ... және оның ... ... тандап алуға қабілеті жеткенде ғана ие болады. ... ... ... ... ... Жак ... ... 21 ғасыр
адамының өміріндегі өзекті компетенцияларын анықтап, белгілеген баяндамасын
"Білім - кұпия қазына" деп ... да тепн ... ... ... ... ұмыт ... сақталатын адамның кұзыреттілігі. Бүл тіпті де
абстрактілі ... ... қоры ... ... ... ... ... интегралды компетенциясы болып табылады, тұлғаның
басқа адамдардың, қогам және табиғаттың алдындағы жауапкершілігін ... ... ... пікірлерінің ішінде С.И.Гессен былай
деген: "Білім өзінің мәні ... ... да ... ... ... емес.
Біз өмір бойы білім аламыз, менің өзімнің жеке білім алу мәселем шешілді
деп нақты ... ... еш ... да ... Тек ... адам ғана өзінің
білімін толык, алдым деп айтатын шығар". "Білімге ... ... ... аса ... ... сондықтан тек надандар ғана қайсыбір
проблеманы шешу ешқашан ғылымның қолынан ... деп ... айта ... айтуынша, білімді, сауатты адамдар - бүл XXI ғасырдағы
адамзат дамуының негізгі қозғаушы күші. ... да күні ... ... ... компаниялардың менеджерлері болатын жастар мұны өте
жак,сы түсінуі тиіс.
Кім дамымаса, алға ... ... өз ... ... бәсекеге әлдеқайда
қабілетті маманға беруше тура келеді
Жетекші халыкаралық ... ... ... айтатындай: "Алға карай жүр, немесе жол бер".
К,азіргі бәсекелі дүниеде нак, осы ... ... ... және бүл ... ретге жастардың өмірлік ұстанымдарын анықгауы тиіс. Елімізде жүргізіліп
жатқан реформалардың алдыңғы шебінде жастар болуы тиіс және сол ... мен ... ... болашакка үмтылысы - көп ретге
реформалардың табыстылығының кепіліне айналады.
Жас ұрпақ жаңа ... ... олар ... ... пайымдап, болашактың
категорияларымен ойлайды. К,азакстанның жаһаидык дүниеде даралануы туралы
біз байыпты ... ... ... ... ... жастардың бүл касиеті к,ай
кездегіге карағанда да кажет болып отыр.
Жаңа міндеттерді іске ... осы ... ... ... мен ... ... мен шектеулерден ада адамдардың ғана
колынан келеді. Бүпнгі үрпактың өзін ... үшін ... ... күн - ... ... ... ... адамдардың, арманға бай
және оларды жүзеге асыруга ерік-жігері бар адамдардың уақыты..
Мемлекет олар үшін барлық ... ... ... ... ... шак - бүл ... нәрсе; оны рәсуа ету - ... тек оку, ... ... ... ету, өзіңмен жүмыс істеу
керек. Үлы Абайдьң төмендегі ... ... ... ... ... адам ... адам ... акыл, гылым, ар, мінез деген
нәрселермен озады. Одан басқа ... ... гой ... бәрі ... үшін сұрақтар:
1.С13Д1Ң
ойыңызша, "Білім-өм1рл1к азық" және "Үздксіз, өмір бойы білім алу"
багдарларын ерекшеленд1рет1н ... және ... ... ... мәнң неде деп ойлайсыз?
З.С13Д1Ң ойыңызша, адамның кәсіби біліктілігін не күрайды?
Хрестоматиядан оқу, ... ... ... ("Жастық", "Адам
баласының к,адір-к,асиеті ... ... ... ... ... қасиеттері, пайдасы туралы", Өзінді-өзі тани біл", ... ... ... ... танысыңыздар. Окылған
материалдар бойынша қандай қорытынды жасауга болатынын айтыңыздар.
2-сабақ
Менің жан
дүнием
Лекция-
әңгіме -1
Әp6ip адам - өз ... ... ... адамның рухани дуниесін бағалай білуге баулу.
Міндеттері
- ... ой, ішкi ... ... ... ... iшкi ... туралы ұғымды кеңейту және терендету;
- өз күшіне сену және өз-өзіне оң баға беруді ... ... ... ... ... ... ... өзіңізді cәттi адам деп санайсыз ба? Өміріңіздe ciзгe cәттi жагдайлар
жиі кездесе ме? ... ... бен іске ... ... ойлаганда 6iз ... ... ... ... Бұл ... дурыс? Сәтті адам туралы көбінe жулдызы жанды
дейді, ал сәтсіздікке ұшыраған адам ... ... бет ... ... жауапкершіліктің бәрін тағдырға артып, 6iз өз кeмшiлiктepiмiздi
жасыруға ... ... ... Роберт Әнтонидің ойынша, 6iздің
сәттілікке жетуіміз немесе сәтсіздікке ұшырауымыз санамыздың ... ... бен ... өз ... ... ... ... қана, шын мәнінде тагдырымыздың иeci ... Егер ... ... ... қоя ... eш6ip ... ... иeci боламыз. Дегенмен, 6iз өзіміздің iшкi мумкіндіктерімізге
сенуге дайын емеспіз. Өзіміздің және ... ... ... ... жөн ... ... ойдағыдай болмаған соң,
тағдырымызды, жұлдыздарды т.б. кінәлауға ... ... сүру үшін және ... куану үшін адам өз күшінe ceнyi қажет, қоршаған
шындықты оңды қабылдауы керек, ... ... ... және ол ... ... ceнyi керек.
Хрестоматияда берілген материалды оқьңыз.
Талқылауға арналған сұрақтар:
1 .Сіз Жеңімпаздар мен Жеңілгендер ұғымын қалай түciнeciз?
2.Біздің жeңicтepiмiз бен ... ... неге ... деп
ойлайсыз?
З.Өмірде жолы болу үшін адамға қандай қасиеттер керек деп ойлайсыз?
4.Адамға өз бастамаларында жеңіске жетіп, ... ... үшін не ... ... өзіне деген сенімі жоғаладі. Ол неге ... ... ... өз ... ... үшін не ... деп ... өзіңе деген берік сенімінің болуы мүмкін бе және оның пайдасы бар
ма?
3-сабақ
Менің жан дүнием.
Лекция-әңгіме-2
Шыдамды,сабырлы адам-
Бастаған ісінің жақсы ... ... ... адам ... ... адамның рухани дүниесін бағалай білуге баулу.
Міндеті:
- өмірге қанағат сезімін және өмір ... ... ... адам ... ... ... ... өзін-өзі бағалау және өз ... сену ... ... ... ... ... студент ... ... ... өмірге енгеннен кейін. біз еркіндікті сезініп, ... ... өз өмір ... ... ... ... Осы ... адам кенет ағаш бұгағынан жұлынып, еркін ұшуға ... бір ... ... ... ... сізге не ұнайды: сізді жел
қайда үлпырса, солай қарай оның бағытымен ұшу ма әлде ... тек ... ... жету үшін ғана пайдалану ма?
Қолыңызға жаныңызда жатқан кез келген кітапты алыңыз. Оның ... ... ... ... ... ... да, ... караңыз. Енді осы кітапты
жел айдап, алыстағы аралдың жағалауына апарып тастаған деп елестетіңіз. ... ... ... және ... ... олардың ешқайсысы әліппені
білмейді.
Не болады? Олар кітапты алады да, әдемі қағазды көреді, ... ... ... басылған әр түрлі белгілерге жай і ана көз тастайды.
Олар кітапты өнердің бір тамаша түрі ретінде қабылдап, бағалайды.
Аралдың тұрғындары бұл ... ... ме? Осы ... қандай да бір нақты
пайда таба ма?
Кітап дегеніміз - қағаз бен таңбалардың жиынтығы ... ол ... ... ... ой. ... осылай болмай ма? Біз өмірдің қағазы мен
сиясына: тыныс алу, тамақтану, ... ұйқы ... ... ... ... ... да, жай ғана: "Бүл - өмір" дейміз. Мүның
мәнісі де, ... бен ... ... ... "Бү_л - ... ... сияқты.
Бірақ біздің бәріміз білеміз, біздің өміріміздің де, кітап сияқты, ... ал ... ... ... ... ... мен сиясында емес, оның мәнінде.
Біздің өмір, ең алдымен, мәнді болуы керек. Өз ... ... ... тағы бір рет ... Біз ... бен ... ... идеясын
жеткізе алмас едік, ал өмірдің күнделікті ... ... ... ... нақты мазмұнын, мәнін түсінеміз. Өздеріңіздің не істеп,
не қойып жүргендеріңізді түсін>те ... Өз ... ... ... ... өткен өміріңіздің жарқын жақтарын еске түсіріңіз.
Жалғыз осы идеямен бүкіл өмір кітабын түсінуге қадам жасайсыз. Осының ... ... ... ... тереңірек үңілуге мүмкіндік береді. Бұл
ізденіс, үмтылыс әрқашан да өз жемісін ... ол ... ... ... ... ... ... және мәнді де мазмұнды өмірге жетелейді.
Өмірдің мәні ... ... ... ... арналған сұрақтар:
1. Адам өмірінің мәні дегенді сіз қалай түсінесіз?
2. Сіздің ... мәні неде ... ... егер ... ... ... салыңыз.
3. Егер сіз дәл қазір өз ... мәні неде ... ... оның ... ... ... ... Адамның өмірінде алға қойған мақсаты болса, ол ... кез ... ... ... ... ... ... Байлық, жақсы жұмыс, тіпті отбасы ... ... да ... ... не ... Адам ... ... салаларында біз өзіміз үшін мақсат және мәнді ... Ақша мен ... адам ... мәні бола ала ма? ... байлық - өз
арманыңның орындалып, мақсатқа жетудің құралы ма?
• Өмір - мен үшін ... ... ... ... де ... ... ... мен азаттығы үшін қажет болса, екеуін де ... ... ... Біз ... қып-қысқа өмірімізді неге арнауды білмейміз, дегенмен
мәңгі өмір сүргіміз келеді. - ... ... үшін өмір ... ... ... өз ... ... керек. - Ж.Гюйо
• Жылдардың саны адам ... ... ... Адам өмірі оның
істеген ісімен есептеледі. - С.Смайлс
• Ақымақтар ішіп-жеу үшін өмір ... ал ... ... өмір ... ... - ... Атымды адам қойған соң, Қайтіп надан болайын... - Абай
• Еш ... ... ... адам еш ... ... де. - ... Кісі болу ... - күрескер болу деген сөз. - И.Гете
• Не ақылы, не күш-қайраты жоқ адам ғана ... ... ... Аң ... адам - ... да ... - Р.Тагор
• Көңілі кіршіксіз жан кісіні күндемейді. - М.Горький
• Кішкентай адамдарға ұнағың келсе, өзің де ... бол. ... Өзі ... еш ... ... ал айта ... еш нәрсесін жасырмай
ақтарылатын кісіге жұрт ... - ... Рухы ... бәрі - ... ... ... ... жек көретін
адам ғана жақсылықты жанындай жақсы ... ... ... ішкі ... ... - көз. - С.Мү_қанов
• Қанша даңқы болса да, қанша білікті болса да, табиғаты түзу жан ... - жас ... да, ... шағында да - кеудесін көтермейді. ... ... бір бала ... ... ... болса, сонда ғана
оның аты адам болады. - Абай
• Бақаны ... ... ... да, ... ... қарғып түседі. - Публий
Сир
... адам ... да ... ... адам ... да ... -
Х.Казвини
4 -сабақ
Mенің жүрек қалауым
Лекция-әңгіме
Ұлы адамдар ... ... ... ... ... ... мақсаты: студенттердің өздерінің болашақ кәci6iн, 6ейімділігін
бағалай білу іскерлігін қалыптастыру.
Міндеттер:
- ... ... ... ... ... ... ... "икемдік" уғымдарының мәнін ашу;
- өз мүмкіндіктері мен ... ... ... ... ... ... ... хрестоматия, "Өзін-өзі тану" пәніне
кіріспе" оқу құралы.
Адамның өмірінде дер кезінде өзінің бейімділігін, бір нәрсеге ... ... ... дүрыс бағытын анықтауы өте маңызды. Өзін ... ... ... ... ... ... кеш ... "Осы өмірде менің ... ... және ... неге ... ебім бар?" ... бүл ... жасынан бастап жауап іздей бастаса, кейбіреулер қырыққа келгенде ... ... ... ... ... ... сіз ... жаста болсаңыз да, өз
өміріңізді жақсы жаққа бүруға ешқашан кеш ... Тек қана тура ... ... ... ... өзі жасайды: оның өзі әрқашан кім ... сол ... ... ... жас ... де, бойжеткендер де өз
өмірін неге арнап, бағыттайтынын әлі ... өмір ... ... таңдауы өте көп, қайсысын жүректері қалайтынын өздері де анық
сезінбейді. Не болмаса, ... олар ... еш ... ... келмейді
деп есептеп, не істерін білмейді. Бүл жағдайда не істеу керек? Жастарға өз
тандауын жасап, өмірден өз орнын табуына ... ... ... ... ... ... болатын нәрсе - әр істің мақсаты туралы
ойлаған дұрыс, ал ... ... - алға ... ғой. ... мәні ... ... ... парасаттылығы мен пәрменділігінде, ендеше тұрмыс-
тіршіліктің әрбір сәтінде алда үлкен мақсат тұруға тиіс", - деп ... ... ... жолын табу үшін оқу мақсат, өзіңмен жұмыс істеу
мақсат, өзіңці тәрбиелеу мақсат. ... ... пен ... ... ғана белгілі бір нәтижеге ... ... ... ... қалауымен мамандық таңдауда сізге ата-анаңыз, мүғалім-дер мен өз
саласы бойынша тәжірибесі мол мамандар көмек ... ... ... ... деген кісінің өзінің де ... ... ... ... жоқ. Ең ... ... ... мысалы, мамандық тандау, өмірлік
серігіңізді таңдауды сіз өзіңіз ғана ... сол үшін ... ... ... ... Егер қателессеңіз, соңында ол қатені ... тура ... ал енді ... ... ... сіз өз ... бақытыңызды сарп етіп, құрбан етіп, өзгенің қатесін түзетуге ... ... ... ... ішкі дауысыңызды тындағаныңыз жөн,
ол көп жағдайда анағұрлым ... ... ... Жай ғана ... өмір сүруге болмайды,
"уақытгы малайларша өткізбейтіндей жағдай жасау керек, себебі адамның
қолында - іс, ... - ой ... тап сол ... ... де, ... бүліне бастайды" (К.Д.Ушинский). Бүгініміз ... ... ... ... ... ... ... өткен күнде өзіңнің не
істеп, не тындырғаныңды ой елегінен бір өткізбей тұрып, көз жүмушы ... сіз өз ... ... ... ... сіз оған адал,
берілгенсіз бе, өміріңіздің аяғына дейін артатын жүгіңіздің ... бе? ... ... ... және ... ал ... адам ... байланыссыз өмірде лайықты, керек, өз орны бар адам, азамат
бола алады. Бейімділік тек мамандық таңдаумен ғана ... ... ... әр адам өз ... ... жүрегіне жол таба алатындай, жердің
нәрі және әлемнің жарығы болып, тек қана ... ... ... ... ... ... ... айналысып, өздеріңізді неге арнайтындарыңызды
анықтап, бағдарлауға әлі де болса кеш ... ... ... жүрегіңіз қалайтын іспен шүғылдаиу неліктен
қажетті деген сұраққа қосымша мынадай себептер бар:
1. Сүйікті ісіңізбен айналыса отырып, сіз оған бар ... ... ... өз ... озық маман боласыз, өз ісіңіздің шебері атанасыз.
2. ... ... ... ... күш-жігер беріп, қуатыңызға қуат
қосып, өзіңізді жігерлі, қуанышты, ... ... ... Сіз ... ақжарқын болып, агрессивтілік дегеннің не екенін
ұмытасыз.
4. Сіз өзіңізді ... ... адам және ... ... Ең ... тек ... ісіңізбен шүғылдану арқылы сіз шын мәніндегі
қолыңыз аузыңызға жеткен, қамсыз адам ... ... ... ... ... ... таба ... Ештеңеден қорықпаңыз. Есесіне тәжірибе жинақтайсыз. Ал
тәжірибе дегеніңіз - ең ... ... ... сіз ... үшінші жұмыста
өзіңізді сынап көрерсіз. Бірақ нәтижесінде өз мүмкіндіктеріңізді толық
ашатындай, көңіліңізге ұнайтын істі ... ... ... ... ... таразылаңыз. Ешқашан берілмеңіз, табанды ... ... ... ... жопе ... ... сеніміңіз,
үмітіңіз, дұрыс таңдауыңыз сізді алдамайды, көздеген межеден шығатын
боласыз.
Талқылауга ... ... ... ... ... бейімділік, икемдік, әуестіктің орны мен
маңызы қандай?
2. Сіз бүл ... ... ... ... ... мақсатыңыз, жүрек қалауыңыз, тандауыңыз қандай?
4. Өз мұратыңыз, арман-мақсатыңызға жетіп, ... ашу ... не ... - тапсырма. Хрестоматиядан үлы адамдардың өмірі туралы материалдарды
оқыңыздар.
5-сабақ
Адам тарих ағымында
Лекция-әңгіме
Сағаттың ... емес ... өмір ... - ол білдірмек.
Бір минут бір кісінің өміріне үқсас,
Өтті, елді - ... жоқ ... ... ... ... ... пен мәдени мұраларды тану, бағалау
қабілетін дамыту.
Міндеттер:
- ... ... ... ... өз ... ... тәрбиелеу;
- тарихтың дамуында әрбір адамның алатын орны мен ... ... ... ... ... ... ... ету.
Сабактыц жабдықталуы: студент дәптері, хрестоматия, "Өзін-өзі тану"
пәніне кіріспе" оқу құралы, аудиоматериалдар.
Адамның өзін-өзі ... ... ... ... басқа бір жерде, өз дәуірінде қалған емес, дәл ... ... ... - бүл мен, бүл менің өмірім" деген сөздері ... ... ... сана мен ... тану ... өміріндегі болашақ дамуы үшін
тиімді жол тандау ... ... ... өте ... болады.
В.О.Ключевскийдің айтуынша, "тарих - өткеннің болашаққа ... ... ... ... кім ... Қазір кімбіз? Болашақта кім боламыз? Қазіргі әлемде
жүріп жатқан жаһандану үдерісі әрбір үлт үшін осы ... ... да ... ... ... Қоғамымызға бүкіләлемдік тарих
арнасындағы аса ірі окиғалар тұрғысынан өзіңді сенімді ... ... ... ... ... мұраларды зерттеп-білу, оқып-танысудың
маңызы зор.
Туысқаншыл, бауырмал халықтардың бірі - ... ... Олар ... Алыс-жақынын қалай ажыратады? Халықтың езілген еңсесі, ... ... ... ... айналған сананы оятып, үлтгық салт-дәстүрді
жаңғыртып, барымызды түгендеп, жоғымызды ... ... ... ... ... танып, білу кажеттігі де айқын. Қоңыр қазақтың өзіне тән
барша қасиетін ана сүтімен, жусан иісімен, күйдің ... ... ... ... ... ... ... ояу, көзі ашық, ... ... мен ... ... ... ... ғұрпын, салтын
білетін, "Мен қазақпын!" дей алатын азамат өзінің шыққан тегін, ... кір ... ата ... ... жеті ... ... ... шарт.
"Жеті атасын білген ү_л жеті рулы елді біледі" дегенді сөз салмақтап, ой
баққан атамыз қазақ ... ... ... ... рулы ... қарға тамырлы
қазақпыз" деген сөз де баяғыдан келе ... Бүл ... ... берісті, құда-жекжат, жамағайын жұрағаттығын аңғартатын сонау іргеміз
сөгіліп, қаймағымыз бұзылмаған заманадан жеткен ұғым. ... ... ел ... ... де, ... ... де, ... ақын, ел қорғаны
батыр да осы сөзді жиі айтқан. Алысты жақын тұтқан, жақынды ... ... ... үзбеген. Береке-бірлікті бұзбаған. Үлкені сөз бастаған,
кішісі ағаның сөзін қостаған. ... ұйып ... ... Ел шетіне жау
келсе, даңқты бабаларының атын ұран ғып ... ... ... ... ... бір, ... ... бір, еліміз, жеріміз бір, ... бір Ер ... ... ... ... ... ... бес қаруын асынып, ат құйрығын түйісіп, бір байрақтың ... ұл ... па, ата ... қумас па" дейді екен атамыз қазақ,
кейінгі үрпағымыз да ... ... ... қорғар, атымызды
жаңғыртар, ісімізді жалғастырар, дамытып алға ... ... ... ... ... жас ұрпақ туысқандық қатынастардың ара жігін танып, ... ... ... де ... ... туып ... ... отырғанымыздай, өз халқыңның тарихын, ерлікке толы өткенін білу
рефлексияны қалыптастырады, ... ... ... ... мен ... ... ... өмірде, тарихта, артымда қандай із ... ... ... мазалайды. Өзінің мәдени мұрасының құндылықтарын
сезіну ... ... ... қоғамдық санада оң қадамдарға қол
жеткізу және осы тұрғыда оның жалпымемлекеттік маңызды ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар бере отырып, біз
қазіргі кездің түсінігін байытамыз және біздің болашағымыздың ... ... ... ... тарихи-мәдени мұрасының болуы азаматтылық пен патриоттық
құндылықтардың өсуіне ... ... ... болып табылады. Қазақ
үлтының бай тарихи жолын, оның мәдениетінің ... ... ... ... ... және ... бір мезгілде әтномәдени өзара
айырбастың жүруі - өзара толеранттылық пен қүрметті нығайтудың ізгі ... ... Ал ... ... ... ... келген көптеген
әтностардың рухани мұрасымен толықты және толеранттылық секілді қасиет
ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... сұрақтар:
1. Сіз "тарихи жады" ұғымын қалай түсінесіз?
2. Адам гарихтан қандай тағылым, сабақ ала ... ... ... ... ... болады деп ойлайсыз?
4. Қалдырған ізіңіз қандай болады?
Хрестоматияда берілген материалдармен танысып шығыңыздар.
Музыка: ... ... ... - ... ... өз ... бақылай бастайсыз.
- Зейініңізді кеудеңізге жинақтайсыз да, өзіңізді-өзіңіз өмірдің ең ... ... ғана ... ... ... және ... ... дүниеге жылылық және достық сезімді
сезіндіңіз.
- ... ... бен ... сәттіліктің сәулесі сіздің жүзіңізді
нұрландырған өмірдің ең қуанышты, ең қызықты ... еске ... Осы ... ... анық және дәл еске ... тырысасыз.
- Бүл: досыңызбен кездесу қуанышыңыз, ... ... ... ... ... ... кейінгі шатгық сезімі, алыс та қиын ... ... ... ... ... ... ... бағындыру бақыты, табиғатпен
танысу ... ... ... ... ... ... жету
қуанышы, ізгі тілегіңіздің орындалу бақыты, өнермен сырласып, ... алу ... ... ... Сіздің жүрегіңіз қуанышты ... ... ... анық ... Көзіңізге қуаныш әжімдері жиналып, езуіңізге күлкі үйіріледі.
- Кеудеңізді қуаныш сезімі ... ... ... ... Әсем ... ... бірге сіздің жүрегіңіз құстай ... ... ... Сіз осыған дейін болған қуаныш сезімін одан да терең сезіне ... Егер ... ... жеп, ... оны ... ... шығарып, өміріңізде қуаныш ордасын ... ... ... ... сезінесіз.
- Қуаныш, сіз үшін - өзіңізді ... орта - ... ... ... ... Осы сәттегі құйқылжыған шаттық әуені - сіздің жүрегіңіздің лүпілін,
қуанышының көрінісі.
- Сіз ... ... ... ... ... өз ... ... бүкіл әлемге жайып жібергіңіз келеді.
6-сабак
Тілдесу
мәдениеті
Лекция-әңгіме
Таза мінсіз асыл тас
Су тубінде жатады.
Таза мінсіз асыл сөз
Ой түбінде жатады.
Су ... ... ... ... ... ... жатқан сөз
Шер толқытса шығады.
Асан Қайгы
Мақсаты: өзара түсінушілікке қол жеткізу ... ... ... ... құндылық көзқарасын қалыптастыру.
Міндеттері:
- адамдар арасында тілдесу мәдениетінің дамуына ықпал ету;
- адам өмірінде тілдесудің рөлі туралы түсінікті үлғайту;
- жеке қарым-қатынас дығдысын ... ... ... ... ... ... ... кіріспе" оқу құралы.
Тілдесу - адамзат әрекеттесуінің бір түрі. Тілдесу барысында түлғаның
ең ... ... ... және ... ... адам үшін ... оның ... ауыр, орны толмас шығын деп қабылданады.
Тілдесу барысында адамдар бір-біріне ... ... ... ең ... - өзара түсінушілік.
Әртүрлі халықтар мәдениетінде қарым-қатынас ... ... ... ... ... мәдениетінде қонақжайлылық жарқын көрініс тапқан.
Тілдесу - өмірлік қажеттілік.
Тілдесу - бұл қазіргі адам ... ... ең ... ... ... ... әр ... қажет. Тілдесу арқылы біз
жаңа ақпарат аламыз, басқа адамдармен қатынасымызды ретке келтіреміз, ... ... ... ... ... оқимыз, өмірімізге керектінің бәрін
табамыз. Адам әлеуметтік ... ... ... ... ... тыс ол
нағыз адамдық қасиетке ие бола алмайды. Осы орайда ... ... ... ... ... оқиғаларды еске түсіруге болады. Мүлде
қарым-қатынассыз өскен бүл балалардың ... ... ... ... вербальды және вербальды емес жақтарын қарастыруға ... ... емес ... ... ... ... барысында біз
барлық мағлұматты аламыз. Адам бізді ... ... ма, ... ... ма, өзі ... ... тұрған нәрсені, шын ойлап тү_р ма, ол өз сөзіне
қандай мән береді, міне, осының бәрін ... үшін ... әр ... ... ... Осы және тағы да ... көп мәліметтерді вербальды емес
сигналдар арқылы тілдесу барысында қабылдаймыз. Сөздер және оның мағынасы
шамалы, кейде ... емес ... ... ... ... ... |
| ... |
|Интонация,тембр,сөздің |
|мәнерлігі,пауза,мимика,|
|әріптестер арасындағы |
|қашықтық және т.б. ... ... ... ... өмірде өзіміз араласатын
адамдардың интонациясы мен мимикасының мәнін нақты және жиі ... дене ... мен дене ... түсіну, тілдесуге түскен адамдар
өздерін еркін сезінетіндей қашықтықты белгілеу қиынырақ түседі. Тілдесудің
маңызды құрамы болып табылатын ... ... ... ... сұрақтар:
1. Адам өмірінде тілдесудің қандай маңызы бар?
2. Сәтті қарым-қатынас ... үшін ... ... ... А.Сент Әкзюперидің "Ең үлкен байлық - бұл адам қарым-қатынасы" ... ... ... ... ... - сол бақыт" деген түжырымға қосыласыз ба?
2-жаттығу.
Студенттер мен оқытушы бір ... ... ... отырады (егер топ үлкен болса
бірнеше топқа бөлінуге болады). Оқытушы төменде кестеде ... ... ... ал ... міндеті - оқытушының көңіл-күйін, дәл
осы ... ... ... ... тырысу. Бүл жаттығуды біршама
өзгертуге ... ... ... екі, үш ... ... ... ... кестенің мазмүнымен таныстыру керек.
1-кесте
Тілдесуде қолданылатын дене қимылы мен дене қалпының мәні
|Дене қимылы мен қалпы ... ... ... ... ... достық пиғылда емес немесе сізбен |
|көзқарас ... ол үшін осы ... ... емес |
| ... ... ... кеудесінде айқасқан | ... ... | ... қалтасына тыққан | ... ... |Ол ... ... ... ... тұр ... қалыпта бір аяғы | ... ... тұр | ... ... ... |Адам айтылған нәрсемен келіспейді, бірақ |
|тазалау ... оны ... ... ... ... ... ... сізді сынап тұр ... ... | ... ... отыр ... іші ... отыр ... ... ... ... аяқтап, кетуді ойлап тұр ... тұр | ... ... ... |Асығады, кетуді қалайды ... | ... ... ... адам ... деген теріс қатынасыңызды |
|айқастырулы ... ... ... ... ... өз |
| ... ... ... ... ... | ... ... | ... ... ... | ... ... ... ... ұстауға тырысады |
|Адам қолында, тізесінде ... өзі ... ... ... ... ... ... жай ғана |сенбейді. Жаңа топта немесе жаңа жерге ... ... ... ... үшін бұл қалыпты нәрсе ... ... өз ... ... ... ... Оның |
| ... ... болу ... ... алақанымен басу | ... ... қасу | ... ... ... ... | ... ... | ... тік ... | ... тығу | ... ... | ... ... ... іш, ... ... қарым-қатынасқа ыңғайлы, ол сізге|
|қолмен немесе басқа ... ... ... оған ... ... ... аяқ, | ... айқаспаған | ... ... | ... бір ... ... ... ... ... басу ... ... ортақтасу, риза болу ... ... ... |Әңгімелесуге жайғасқан ... ... | ... | ... ... ... |Қызығушылық ... ... ... адам ... ... ... отыр|
7 –сабақ
Махаббат шуағы
Лекция-әңгіме
Мен шын көңілден
Махаббат дегеніміз
қасиетті қүбылыс
деп санаймын. Оның
әрбір көрінісі ... ... ... ... құштарлық
бізді одан әрі
ізгілікке
бастап, жетілдіре түседі.
С.Назарбаева
Мақсаты: өзін және басқаларды бағалай ... ... сүю және ... ... ... ... ... көпжақты сезім
екендігін түсініп, кеңейту;
- махаббаттың әр алуан көрінісін тану білігін дамыту.
Сабақтың ... ... ... ... - адам ... асыл ... асқақ мұраты, таным тұғыры, риясыз,
ынтық, нәзік ... ... ... ... ... Қандай қателер жіберілді деп ойлайсыз? Сіздіңше, қателердің болу себебі
неде, олардан қандай қорытынды жасауға болады?
3. ... ... ... сіз қандай білім алып, тәжірибе
жинақтадыңыз?
4. Курстастарыңыздың жобаларымен танысу ... ... ... туды ... ... ... үлкен шеңбер жасап түрады. Бұл ойын ... ... доп ... ... ... бір ... лақтырады да,
жағымды, жақсы сөздер (мадақ сөз, тілек т.б.) ... ... ... ... ... қатысушыға өз сөздерін арнап, допты лақтырады, осылайша
шеңбердегі барлық қатысушылар допты алып, жақсы тілектерін айтады.
космологиялық ... ... ... ... ... ... ... деп білді.
Платон оны сезімдік және рухани Махаббат деп екіге бөліп ... ... - ... сұқтанатын махаббаттың ең төменгі сатысы, ал
рухани махаббат - адамның белсенді танымдық қызметінің ... ... ... діні махаббатты Христос Құдайдың негізгі сипаты деп санады. Соның
нәтижесінде Күдайдың өзі махаббат мағынасында ... ... ... ... және ... махаббат бір-біріне қарама-қарсы
қойылды. Табиғаттан тыс тұрған күш - христиандық махаббат ("адамды ... ... Бүл ... ... ... ... сүй", ... сүй"
сияқты қағидалар негізінде таралды.
Ағартушылар махаббат адам бойындағы табиғи сезімдер көрінісінің бірі деп
есептейді. ... ... ... ... ... және қоғамдық
тәртіптер мен сүлулықтың үйтқысы деп көрсетті. Гельвецийдің түсінігінше,
махаббат - адамзат ... ... ... және адам ... ... Сөйтіп, ағартушылар әтикасы махаббат мәселесін әлеуметтік өмірмен
байланыста қарастырды.
Қазақ халқының рухани бастауларының бірі - ... ... ... ... ... ... бойы ... жұртшылыққа жол тауып,
әстетикалық-көркемдік, әтикалық-ғнбраттык зор маңызға ие болды.
Орта ғасырларда ... ... ... ... ғана ... ... ... әстетика салаларының өзекті мәселелері бастау алатын кәусар
бүлақ саналды. ... ... және ... ... ... сондай-ақ шығыс поәзия-сында да басты тақырып махаббат ... ... ... ... ... шешуін
табар түйіні осы махаббат категориясы еді.
Махаббат үғымының сырлы әлемін жүрек пен көкейкөздің (интуицияның) ... оның ... ... ... ... өзінде, ғалам
жаратылысының мәні, хақты тану мүмкіндігі, адам рухани ізденісінің ... ... ... ... толганыстарды шешуде де махаббат
философиялық категория ... ... Бүл ... ... - ... жаралуының телеологиялық себебі оның рухани жетілуінің, ... ... ... ... ... ... бейтарап қалдырмайды, адам өмірінің мәні мен
маңызы, сырлы ... ... ... ... ... ... жеке көзқарасы,
өзіндік ой-пікірі, түсінігі болуы зандылық.
Махаббат әрбір адамның әлемдегі, ... ... ... ... ... ... ... сырын тануға мүмкіндік
беретін маңызды таным түйсігі. Сол себептен махаббаттың сипаты да ... адам мен ... ер мен ... ... бен шәкірт, ата-ана мен ... ... ... Өз кезегінде адам мен Алла арасындағы махаббат
- имандылықтың, ер мен әйел ... - • ... ... беріктігінің,
үхтаз бен шәкірт махаббаты - ... ... мен ... туысқандар
арасындағы махаббат - елдіктің, т.б. ... ... ... ... Сонымен қатар адамның Отанына, ... ... ... ... ... де махаббатттың бір көрінісі.
Ер-азаматтың қорғауға міндетті үш намысы - ... ... ... ... ... ... ... осылайша жіктеуге махаббат
иесі сезімінің нысанын, көздеген мақсатын белгілеуі ... ... ... әсер тұрғысынан күйініш пен сүйініш, қорқыныш пен үміт
өзара ұласа жүріп, адам бойында күйіп-жанған ынтық сезім, ... ... ... ... пейіл, мейірім-шапағат гүрінде көрініс беруі махаббаттың
бар түріне тән ... ... ... ... Яғни ... қай түрі
болсын, адамды һгілікке, мейірімділікке, адалдыққа тәрбиелейді.
Адамдардың басым көпшілігін толғандыратын да, ... ... өзек ... тақырып та ер мен әйел арасындағы махаббат.
Алғашқыда күйіп-жанған ... ... ... ... ... жұп ... ... жаңа сатыға көтеріледі. Некедегі ер мен әйелдің отбасындағы
өзара адалдығы, бір-біріне қамқорлығы, ортақ жауапкершілігі, ізгі ... ... ... ... ... ... ... жаңа сапалық
озгерісте дамып, тәрбиелік мәні артады. ... ер мен ... ... пен осындай басқа да махаббаттардың барлығы олардың ешқайсысын
жоққа шығармайтын, бірақ ... ... ... ... арттыратын
адамның хақиқатты мақсат еткен Лллаға ... ... ... ... ... сүю - ... иманының, Отанының, отбасының
қадір-қасиетін жете гүсінуге баулитын, оларды да ... ... ... махаббат. Мүндай хақты сүю махаббаты ... өз ... ... ... ... ... ... казақ қоғамында әулие
ретінде құрметтелген, хақ ... ... ... ... ... ... ... ұғымын ғалам жаратылуың сыры,
адамның рухани кемелденуінің жебеушісі ... ... ... ... ... ғұламалар жырларына жүгініп,махаббат сырын түсінуге болады.
(Қазақстан. Ұлтық әнциклопедия)
8-сабақ
Мен және ... ... біз үшін ... ұлы ... ... жүректі
нәрлендіріп,
бұзылудан
сақтайды.
ВТюго
Мақсаты: басқа жыныс өкілдерін құрметтей білуге үйрету.
Міндеттер:
- ... мен ... ... ... ... ... ... мен әйелдер бастауының үйлесімі туралы түсініктерін ксңейту және
тереңдету;
- ... ... ... ... ... ... жабдықталуы: ... ... ... ер адам ... ... ... болады, оның мәні неде? Нағыз
әйел қандай? Ежелгі мифтердің көпшілігінде ер адамдар белсенді, ... ... ... ... ал ... - ... күш
ретінде суреттеледі. Ежелгі Қытай мифологиясында әйелдер ... Инь ... ... Янь - ... ... ... ... саналады, олардың өзара
әрекеті шексіз, шетсіз Әлемнің өмір сүруін қамтамасыз етіп ... ... ... ... ылғалдылықты, жұмсақтықты, енжарлықты,
көнгіштікті ... "Янь" - ... ... ... ... екен. Ай, жер және су ... ... ... ... ... Күн, от пен жылу - ... ... білдіреді.
Ерлер үшін жеке табыстарын жоғары бағалау, әлеуметтік мәртебесі,
беріктігі, ... ... ... маңызды орын алады. Ал әйелдер
үшін келісімге келуге ұмтылыс, басқаларға қам-қорлық ... ... ... ... ... ... ... қасиеттер тән болып
табылады. Бірақ бүл қасиеттердің ... да ... ... салыстырмалы
күйде орын алады. Адамның нақты күнделікті өмірінде бүл қасиеттер әр ... ... ... мен ... ... ... "гендер" үғымьшен
белгіленеді және төмендегідей ... ... ... рөлдерінің
әлеуметтік негізі болуы; белгілі бір әлеуметтік және ... ... ... байланысты болуы;
- мінез-қүлықтың "ерлер" және "әйелдер" модельдері ... ... ... ... мен ... ... құру ... атқарады, ал отбасы еркек мен
әйелдің одағы ретінде ... Бүл ... ... ... ... және ... қолдау, ертеңгі күніне сенім, рухани бірлік
орын алады.
Талқылауга арналған сұрақтар:
1. Қазір көбінесе ... ... ... ... көп
айтылады. Нәзіктік деген табиғаттан беріле ме әлде жасанды ма?
2. Адам ... ... бір ... ... ... келеді, ал ерлер мен
әйелдердің әлеуметгік рөлдерін біліп, үйреніп, ... ... Ер ... ... кыздар әйелдер рөлін меңгере
нимауының себебі неде деп ойлайсыз? Олар неліктен өз рөлдерін м і ... ... ... Әйелдер мен ер адамдар бір-бірінен ... ... іаиа ... әр ... ... ерекшеленеді деген шкір қалыптасқан.
Олар неліктен ... ... ... ... - әйел өмірінің тарихы, ал ер адамның омірінің бір
әпизоды" (Жан Поль Сартр) деген түжырыммен келісесіз ... ... ... ... сан ... ал ... ... бар: олардың сөзі ештеңені де білдірмейді, оііардың істері
түкке түрмайды" деген пікірімен келісуге болады деп иііпайсыз ба?
5. ... ... ... ... ... ... нені ... іһ.иіе
оларға тән қасиеттер қандай болуы керек? (Студенттер өз ... ... пен ... ... ... сипаттап жаіады).
6. Нәзіктік пен ... тек ... ғана тән ... ... Бүл ... ... ... де тән болуы мүмкін бе?
Мақсатқа талпынушылық, табандылық, ержүректік тәрізді ерлерге тән ... ... де ... ... ... келісім
Лекция-әңгіме
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Халық даналығы
Тұрақты үнқатысудың ... ... орын алып ... ... бәзбір "алтын ортаны" іздеудің мәні мен
үдерісінің өзі сақталады. Және ең ... - ... ... ... ... үйлесім мен айқындық уақытын ... Мен ... ... ... ... мақсаты: адамның діни наным-сенімін қүрметтеу.
Міндеттер:
әр түрлі дін өкілдерімен ... ... ... ... ... ... гуманистік негіздерін түсінуді терендету;
адамдармен қарым-қатынаста толеранттықты дамытуға көмектесу.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... алатын орны ерекше. Дін дегеніміз қоғамның
рухани мәдениетінің бір бөлшегі. Адамның кез ... ... ... ... ... (шр. ... дінаралық келісім, төзімділік дегеніміз -
өзге үлттар мси діни сенім-нанымдағы және мәдениеттегі ... ... ... ... жер ... ... әлемде 9-ыншы орынды псмденетін ірі
мемлекет. Қазақстан Еуразия құрлығының қақ о|)і'асында орналасқан. Осы үлан-
байтақ өлке ... пен ... сан ... халықтарының тоғысқан жері болды
деп айтуға болады. Әлемдік және дәстүрлі ... ... ... ... "Сан ... ... Үлы ... аумағы әр алуан
діндерді - тәңіршілдік, зороастризм, ... ... ... ... тағы ... ... көптеген халықтардың ықпалдаса өмір сүруімен
ерекшеленеді" деп атап көрсетті. Осы ерскшелік қазақтардың ... ... ... бойына дарытуына, жаңалықтарға бейімделуіне, түрлі
халықтардың дәстүрлеріне түсіністікпен қарап, керек ... ... ... Осы ... ... бас ... Иона Мецгер өз сөзінде
"Қазақстанда 100-ден астам халықтар татулықта әрі ... өмір ... бүл ... ... ... ... өзі барлық діндерге де қатысты" деп
атап өтті.
Тәуелсіздік жылдары Қазақстанды мекендейтін 130-ға жуық үлт пен 40-тан
астам діни ... ... ... ... ... ... ... арқасында дамудың қазақстандық моделі ойдағыдай жүзеге асырылып,
әкономиканы реформалауда зор ... қол ... ... ... тату ... ... жаһандық қауіпсіздікті сақтауда
өңірдің көшбасшысы атанды.
Қазақстан Президентінің еліміздің халқына ... ... ... ... ... "қоғамда толеранттыққа және әтносаралық,
конфессияаралық келісім жағдайларына ... ... атап ... ... ... сөз бүл ... ... адами, идеялық, діни
көзқарастар менің үстанымдарыма қаншалықты жат болса да ... ... ... ... өзара сыйластық, мейірбандық
пайда болады. Сондықтан, Елбасы қолдап келе ... ... ... ... жат болмауы керек, яғни барлық әтностар мен мемлекетгердің, ... ... ... ... ... ... ... тарихқа көз салсақ,
толеранттық деген үлкен парасатты ... ... ... ... де көреміз. Мәселен, Қазыбек бидің қалмақ ханы Қонтайшыға
айтқан: "біз қазак ... мал ... ... деп басталып,"досымызды сақтай
білген елміз, дәм-тұзды ақтай білген елміз" деп ... ... ... шақырғанының белгісі.
"Өркениеттер тоғысуы" деп атап жүрген Орталық Азия аумағында көптеген
бағыттағы діни ағымдар өмір ... ... ... көпғасырлық
тарихы - бауырмалдық пен адамдардың бір-біріне ... ... ... тарихындағы теңдесі жоқ тәжірибе. Осы тамаша дәстүрлер мұқият
сақталынып, ата-бабаларымыздан ... мұра ... ... және ... ... ... ... астында көптеген үлттар мен әр түрлі ... бір ... ... өмір сүріп жатыр. Біздің республикамыз
әлемдік ... ... ... мен ... топтардың толеранттылық
жағдайында өмір сүрулерінің бірегей үлгісі ретінде мойындалып отыр.
Конституция деңгейінде конфессиялық және басқа да әлеуметтік белгілері
бойынша ... кез ... ... ... салынады. "Қазақстан
Республикасындағы ар-ождан және діни сенім бостандығы туралы" Заң ... ... ... етуі үшін ... құқықтық негіздерді
қалыптастырып берді. Еліміз адам құқын қорғау саласында ... ... ... мен ... қосылды, олардың арасында Б¥¥-ның осы
саладағы іргелі пактілері де ... біз ... ... өз ... ... ... ... және қолайлы жағдай жасау жөніндегі міндеттілігін ... ... ... ... діни ... ... күрт есірді - олардың саны
тәуелсіздік жылдарында бес есе артты.
Қазақстан халқының басым көпшілігі өздерін мүхылман ... ... ... Қазақстанда басымдыққа ие болуы басқа ... ... ... ... ... тіпті де кедергі
келтірмейді.
Мү_сылмандықтан өзге конфессиялардың діни мекемелерінің санының өсуі ... ... ... ... дін ... саны төрт
есе, католик шіркеулерінің саны екі есе ... ... ... ... ... мен ... үйлері жұмыс істейді,
елде сондай-ақ 21 иудей қауымдастығы бар, ... ... ... ... будда храмы ту_рғызылды.
Үшіншіден, Қазақстандағы конфессияаралық үнқатысуды ... ... ... ... ... болып табылады.
Елімізде үлтаралық және дінаралық үнқатысудың Қазақстан халықтарының
Ассамблеясы сынды бірегей институты құрылды.
Ұлтаралық және ... ... ... ... ... әр түрлі конфессиялардың ... ... ... ... үдерісіне қосқан үлесі. Жаһандық өлшеммен қарағанда әлемдік және
дәстүрлі діндердің рөлі көкейкесті бола ... қана ... олар ... ... ... ... қалуының түйінді факторына да айналып келеді.
Қазақстанда Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің екі съезі (2003,
2006 жылдар) ... ... ірі ... ... ... ... ... отырган мәдениеттер мен өркениеттер үнқатысуына маңызды
үлес қосты. ... ... ... ... күш ... күресу, Оііршаға ортақ біздің түсініктегі ... қол ... - ... ... мен ... ізгі ниетті
адамдарды бірлесе пп.ірып қол жеткізуге тиісті мақсаттар осындай.
Пкірлесуге арналган сұрақтар:
... ... ал оған бару жолы әр ... ... ... ... қандай?
• Сіз үшін "руханилық" ұғымы нені ... ... ... руханилық қажет деп ойлайсыз ба?
... ... рух ... ... ... ... ... бойынша хрестоматияда берілген гг іп материалдарды
оқып шығыңыздар.
10-сабақ
Қазақстан - ... ... ... аяр ... ... ... жоқ, - деп
ер қайратыңа мін-
дағы, өрге бас.
М.Әуезов
Сабақтың мақсаты: ... пен ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік
қүлдылықтарына құрмет сезімін дамыту;
үлттық сәйкестік үғымының азаматтық түсінігін тереңдету;
әр ұлт өкілдерімен сыйластық, достық ... ... ... көмектесу.
Сабақтың жабдықталуы: студент дәптері, хрестоматия, ... ... ... оқу ... аудиоматериалдар.
Қазақстан - 130-дан астам үлттар мен үлт ... ... ... ... ... мәні - әр түрлі улт өкілдерінің
өзара төзімділік және рухани, мәдени қүндылықтарына қарау және қабылдау.
Республикадағы тұрақтылық, ... ... және ... келісім - бүл,
біріншіден, бүкіл қазақстандықтардың ... ... ... ... көрінірі болса, ... үлт ... ... айғағы.
Қазақстандықтар халықтар достығының қол жетпес байлық, ... ... ... Әр ... ... ... ... болмаса,
заң алдында барлық адамның тендігі болмайынша, ... ... ... ... ... жақсы ұғынып, түсінеді.
Қазақстанның әрбір азаматы біздің бірлігіміз -көпжақтылығымызды
сақтауда екенін түсінеді. Еліміздің ... ... да "Біз, ... деп басталуы тегіннен - тегін емес. Қазақстан халқы - бүл
біртұтас ... ... ... ... үлт қайталанбас ұғым, өзінің тілі, әдет-
ғұрыптары мен ... бар. ... ... ... үкіметінің Президенті
Жорди Пужольдің мына сөздерінің көкейкестілігін атап өту керек: "Біздер
испандықтармыз, бірақ ... ... ... ... біз ... ... ... Біз испандықтармыз, ... ... ... ... ... болып қала
бергіміз келеді, өз ііліміздің, мәдениетіміздің, ... ... ... қалаймыз және біздің басқа халық екендігімізді
Испанияда кабылдаса дейміз".
Қазақстанда барлық әтностардың еркін дамуы үшін ... ... ... ... мемлекет құрушы әтнос қачақ үлты болып
табылады. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... құру гуралы" Жарлығымен елдегі
қоғамдық тұрақтылық пен үлтаралық кслісімді нығайту мақсатында 1995 ... ... ... ... Ассамблеясы кұрылды.
Ассамблея ... ... ... ... ... ... табылады.
Бүл орган: модени-ағартушылық - тілдер мен үлттық ... ... ... және ... ... және ... ... қалыптастыру; үлтаралық
кагынастарды қадағалау негізінде үлтаралық татулық пен ... ... ... ... ұлт ... ... ... карым-қатынастардың
дамуына негіз ... ... ... ... ... ... ... Қазір рсспубликада 500-дей
үлттық-мәдени бірлестіктер, 19 республикалық жоне ... ... ... және ... 6 улттық. театр, ... 23 ... 170 ... тіл ... ... істейді.
Әтникалық аз улт ... 101 ... 12 ... Үйі ... ... ... үлттың рухани негізі ең күрделі тарихи ксзевдерде
төтеп беріп, шыдап, одан алып ... ... ... идея ... ... ... идеямыз - қазақстандық патриотизм, ал идеямыз -
"Қазақстан - біздің ортақ үйіміз".
Отаншылдық идеясы адам баласының ... ... тән ... ... болсақ,
ал қазақстандық патриотизм нендей ерекшеліктермен сипатталады, ол ... ... ... ... ... ... әлеуметтік ұғым. Ол
адамның бойындағы туа біткен сезім смес. Патриотизм ... - өз ... ... өз ... ... өз ... ... үшін кез
келген қүрбандык исн ерлік жасауға дайын тұрушылық. ... ... ... ... ... нақтылы-тарихи ортада ұзақ ... ... ... объектісі мен қайнар көзі Отан болып
қабылады. ... жер, ... оның ... тіл, ... ... ... елкедегі тамаша киелі жерлер - жалпы үлттық құндылықтар
ешкімді де бейтарап қалдыра алмайды. Олар сөзсіз адам көкірегінде ... ... ... ... жатады. Бір сөзбен ... - ... ... ... ... ол тек қазақтардың ғана өз ... ... онда ... ... ұлт пен ұлыс ... ... ... ешкімді елін, Отанын зарлатып, күштеп, үгітгеп жел ... ... ... ... Елін сүю ... жеке ісі, өз ... ... сезім ананың сүтімен бірге өзі келмейді, ол адам өсе, ... өз ... ... ... өз ... тіршілік ете бастағанда, азаматтың
бойында бірте-бірте қалыптасатын қүдіретті сезім.
Отан сүю ... ... ... ... сандық өлшеммен
анықталмайды. Оған бул өлшемдер жүрмейді. Оньщ өз ... бар. Ол ... ... өз ... ... ... мәдени, рухани, ғылыми, қорғаныс
қабілетін арттыру үшін нақты үлес қосса, оның әлем ... ... ... ... ... адал ... ... ез Отанын қайда жүрсе де мақтан
етіп, соның үнамды бет-бейнесі үшін, соның ... үшін ... ... ... сол ... ... болып саналады.
Талқылауга арналган сүрақтар:
• Сіз үшін патриот болу деген нені білдіреді?
• Үлттық сәйкестік дегенді ... ... ... ... қүлдылықтарды үлттық құндылықтармен үйлестіруге бола
ма?
11-сабақ
Біз - Жер шарының ұрпағымыз
Лскция-әңгіме
Табиғатта не ... бар ғой ... ... бәрі ... емес деп ... ... ... ортақ үйі ретіндегі ... ... ... ... дамыту.
Міндеттер:
біздің планетамызда болып ... ... ... ... ... ... бар екенін ұғындыру;
- әлемнің түтастығы және адамның, қоғам мен табиғаттың өзара і луслділігі
туралы түсінігін ... және ... ... ... пен ... ... ... ... студент дәптері, хрестоматия, "Өзін-о іі ... ... оқу ... ... ... оның ... ... біздің ортақ үйіміз Жер
планетасына қатыстылығын сезіну болып табылады. Әрбір адам ... ... ... үшін ... ... ... ... уақыгга күн тәртібінде шешілуі тиіс адамзат ... Жер ... ... ... қалу ... ... мәселелер тұр. Атап
айтқанда: бейбітшілікті сақтау, соғыстарды болғызбау, и ... және ... жол ... ... ... нісргияның жаңа көздерін
табу, демография, кедейшілікпен күрес, чилықаралық терроризм, әлеумеггік
сипаттағы аурулардың ... ітек алуы ... ... ... т.б.) сияқты млсслелер. Бұл мәселелерді, бәлкім, ... ... күш ... ... ғана жеңуге болатын
шығар.
Халықаралық үкіметгік емес ұйым - Рим ... ... ... заманның жаһандық мәселелерін зерттеумен және Оолжаумен айналысушы
А.Печчеи антропогендік фактордың адамзат дамуының болашағына әсерін былайша
сипаттайды: ... ... ... ... ... онда ... ... бен мүдделеріміз, барлық бастаулар мен аяқталулар,
барлық умітіміз де адамның өзінде: ... және ... ... ... ... бірі - ... біртұтас
ақпарат және коммуникация кеңістігіндегі жан-жақты бірігуін білдіретін
жаһандану үдерісі болып ... ... ... ... ... шапшаңдықпен қатал бәсекелестік өседі. Жаһандану әрбір адамға, қоғамға,
мемлекеттерге ... ... ... ... ... ... бірге оны нәзік те, ,әл с і з, осал жасайды.
Талқылауға арналған сұрақтар:
1. ... ... ... мәселелері бізде, Қазақстанда Һпрініс тауып
отыр?
2. Қазіргі уақыттың жаһандық ... ... ... ... ... ... ... «минустарын »көрсетіңіз,
олардың Қазақстанда қалай көрініс табатынын айтыныз.
4. Жаһанданудан, адамзаттың жаһандық мәселелерінен тыс қалу мүмкін бе?
3-БӨЛІМ
ӨМІР ... - ... ... ... ... бас иіп,
қайырымдылықтың
алдында
тізе бүгу керек.
В.Гюго
Сабақтың мақсаты: адамның өзін және қоршаған әлемді бағалау
қабілетін ... ... ... ... ... ... дамыту;
- қайырымдылықтың білім, жауапкершілік және төзімділіктің синтезі
ретіндегі түсінігін ... ... өз ... өзара сәйкестікте, үйлесімді дамуына
көмектесу.
Сабақтың жабдықталуы: студент ... ... ... және оның антиподы зұлымдық өзінің
абстракциялық ... ... пен ... ... ... адамдардың ең жалпы мүдделерін, болашаққа деген үмітін,
талап-тілектерін білдіреді. Зүлымдық керісінше, ... ... ... ... ... адам ... заттарды, өнер туындыларын және ой жүйелерін тудыра
алғанымен, бүл игіліктің ең маңыздысы оның өзі ... ... ... ... адам мақсатын назарға алу арқылы
анықтауға болады. Жақсы адам - бүл ақыл-ойдың ... өз ... ... тән ... жол аша алатын адам. Спиноза да "ізгілік ... ... ... ... ал ... - өз ... пайдалана
алмаушылық, зүлымдықтың мәні - әлсіздік", - деген. Бүл ... - ... ... - бүл ... ... білдіретін жалпы әтикалық ұғым ғана ... ... ... асатын адамгершілік.
Жүсіп Баласағұнның қисыны бойынша, әлемнің өзі -қайырымдылық.
Қараңғылық - ... ... ... ал адам шыр етіп ... ... да, ... да емес бір жан ғой, ол бірақ негізінде қайырымды
болуға тиіс. ... ... ... белгісі, ызаны адамның бұл
өмірден жақсылық күтпей, қарама-қарсы топтар мен таптарға бөлінген күрес
майданындағы ... ... деп ... ... ... ал зұлымдық
уақытша, өйткені ол бір сәт парасатгылықтың болмауынан пайда болады.
Қайырымдылық сүйіспеншіліктен басталады. ... ... да ... ... "глас генома" - генетикалық сәйкес жүптардыц ... ... ... ... ... өмірдіц кемелденуіне бастайды, ол алға
дамудың қуатты күші. Сүйген адам мейірбан, ал ... ... ... адам томаға-түйық және лас ойларға бейім. Тек мемлекеттік
өктемдікке негізделгем таптық ... ғана ... ... ... ... ... өкілдері адам жаратылысынам қайырымды
және зүлымдық оның табиғатынан тыс деген ... ... ... адам ... ... ... XX ... үлы гуманисі
А.Швейцердің өмірді қастерлеу туралі.і ілімінде ... ... ... ішкі ... өміргс қолынан келгенше көмектесуге тырысқанда ғана
нагьп адамгершілігімен ... Ол үшін өмір ... ... ... өзге ... алдындағы парыздан бас тартып, өздерін еркін
Сезінген адамдарды мақтау да, даттау да керек емес деп есептейді. ... ... ... ... болмасын, біздің өзге ... адам ... ... ... етеді. Сен
бақыттысың, ... көп ... ... ... ... ... ... денсаулық, қабілет, талант, табыс, байлық және т.б. көп
мөлшерде берілген - мұның бәрін сен ... ... деп ... ... Сен оның ... ... ... Сен өзге өмір үшін өз өміріңнің
күшін беруге міндеттісің ... ... ... өмір келісімдерге толы,
өз өмірімді сақтау үшін мен зиян келтіруі ... өзге ... ... ... Мен ... ... жою ... өзіме
азық табамын. Менің бақытым өзгелерге зиян келтіруден ... ... ... тек өмір ... мен ... ... табылатын нәрселерді адамдар әтикалық ретінде ... ... бүл ... ... және ... Ол тек ... және ... қызмет ететін нәрселерді ғана ізгілік, қайырымдылық
ретінде мойындайды. Мүнан өзге ... ... ... ол қандай
жағдайда жасалсын, зұлымдықты сипаттайды. Адам ... зиян ... ... ... бағынатынын және бүл үшін ... кінә ... ... өзі ... ... ... ... адамгершілік тұрғыда шыңдалады. Сонымен, ... ... ... - бүл ... ... адамның өз күшін дұрыс
пайдалануы. Жақсылық, ізгілік - бүл ... өмір ... ... ... ... ... ... жамандық,
кунәһарлық - бұл өз-өзіңе деген қатынастағы жауапсыздық.
Талқылауға
арналган сурақтар:
- Қайырымдылықты ... ... ... ... ... жиі ... қояды. Сіздіңше,
Иырымдылық деген не?
- Сіз ... ... - ... ... максимасын қалай
вінесіз?
- Қазіргі ... ... пен ... мәні
шалықты өзгерді деп ойлайсыз?
Хрестоматия материалдарымен танысыңыздар. ... пен ... өз ... ... салыңыздар.
Дәстүрлі әтиканың нормаларын Олжас Сүлейменов-тің төмендегі сөздері
айқын бейнелейді: "Жапан ... ... ... бара ... ... көшпенді ешқашан да оның жанына тоқтамай өтпейді. Ол бейшараға
су беріп, тамақтандырады, адамдар мекендейтін ең жақын ауылға дейін ... ... енді ... ... әрі ... ... шеге ... осындай мындаған оқиғалар орыи алған даланың өз заңы бар: "Адамды
кездестірсең, оны қуант: ... сен оны ... рет ... ... ... ... ... бір-біріне тәуелділігі олардың өзара қарым-
қатынастарына үлкен де биік талаптар ... ... ... ... өзінің кәсіби мәдениетімен қоса, адамгершілік мәдениеті де болуы
керек. Қайырымдылық, төзімділік және ... ... ... ... ... тиіс.
13 -сабақ
Байлық және кедейлік туралы
диалог
Лекция-
әңгіме
Молшылыққа
белшеңнен батқың келе ме?
Онда
теңізге емес, өз ... ... ... ғана ... ... еш ... таппайсың.
МПришвин Сабакгың мақсаты: адамның өзін
және өзінің болашағын бағалау қабілетін дамыту. Міндеттер:
- ... ... ... ... үмтылысын дамыту;
- адамның материалдық және рухани байлығы ... ... ... ... ... ... мен тапқырлығын дамыту.
Сабақтың жабдықталуы: студент дәптері, хрестоматия, "Өзін-өзі тану" пәніне
кіріспе" оқу құралы, аудиоматериалдар.
Америка психологы ... адам ... ... ... Оның ... негізінде адамның физиологиялық
қажетгіліктері (аштық, шөл, киім, баспана) ... ең ... - ... мен өзін-өзі көрсетудегі қажеттіліктері орналасқан.
Қазіргі заманда көптеген адамдардың ... ... ... ... ... ... Шын ... солай ма?
Бір аңызда шәкірт баланың өз ұстазынан былай деп сұрағаны туралы ... ... емес ... қаншалықты дұрыс?". ¥стаз бүл сұраққа былай деп
жауап беріпті: "Ақшаға төсек-орын сатып алуға ... ... ... ... ... тамақ аласың, бірақ тәбет алмайсың; дәріні аласың, бірақ
денсаулықты емес; күтушіні ... ... ... ... емес; әйелдерді
сатып аласың, бірақ махаббатты емес; ... ... ... ... ... ... көтере аласың, бірақ қуанышты емес; мұғалімді сатып аласың,
бірақ ... ... ала ... ... ... ... - өмірдің мұраты емес, ол адамның
өзін-өзі көрсету құралы, толық бақытқа ... ... ... ... ... орынға қоятын адамдар ... ... ... Адамның байлығы ақшаның санымен өлшенбейді, адамның
нағыз капиталы оның білімі, оның кәсіби компетенттілігі, ... ... ... ... ... ... адамға көмектесу үшін оған "балық емес, кармақ"
беру керек ... ... ... - ... ... ... байлықты беріп, оны
асыраушысына қарап көмек ... етіп ... оның ... өмір сүруге қажет норсені өзі табуына үшін қүрал, кілт беру ... ... ... ... ... байлығы -Жақсы түрмыс халі,
өмірінің сапасы мен мәні - өркениеттің басты ... ... ... ... сақтау, мәдениет, демалыс т.б.) және өзінің жеке басының
жан-жақты дамып, өсу ... ... ... ... - ... ... байлықтарға қол жетпеуі, мүмкіндіктердің тарылуы, тіпті болмауы.
Қазіргі заманда кедейшілік тұрақтылыққа, ... ... ... ... қарастырылады. Кедейлік - адамды Шарасыздықтан,
мұқтаждықтан әр ... ... ... ... итермелейтін күш
деп саналады. Кедейшілікпен күрес ... ... ... ... ... ... Моселелердің бірі болып табылады. Сонымен
бірге, әрбір адам өзінің Мвселелерін өзі ... өз ... өз ... ... ... ... барлық факторларын сыртқы және ішкі деп бөлуге болады.
Сыртқы факторларға материалдық ... ... ... қоғамдағы
және отбасы жағдайы, еңбегі мен қызметі т.с.с. жатады. Ал ішкі ...... ... ақылын, еркін,
мінезін, ... ... ... ... айтқанындай,»Бақыт үшін адамның ішіндегісі оның
сыртындағысынан ... ... бола ... да, ... ... ақылы мен
жүргіне білім берудің орнына ... ... үшін мың есе көп күш ... жасап, қам жейді ».
Пікірлесуге арналған сұрақтар
- Ақша сіз үшін-мұрат па, құрал ма?
- Сіз «Кедейлік-ұят, ... ... ... ... қарайсыз?
- Қандай адам, сіздіңше, нағыз бақытты адам?
14-сабақ
Еркін болу қуқығы
Лекция-әңгіме
Парасатсыз адам - ... ... ... жоқ ... соны ... ... ... канайды.
Ойшыл адам ғана азат әрі дербес.
Л.Фейербах
Сабақтың мақсаты: өзін және өзгені бағалай ... ... ... және еркін адам болуға ұмтылысын дамыту;
- ... ... ... ... туралы түсінігін кеңейту ... өз ... ... ... олар үшін жауапкершілікті сезіну білігін
дамыту.
Сабақтың жабдықталуы: студент дәптері, хрестоматия, "Өзін-өзі тану"
пәніне кіріспе" оқу құралы.
Адамзаттың ... ... ... ... ... өте ... арасында "еркіндік" сөзінің орны ерекше. Адамға еркіндіктің
ауадай қажет екенін барлық ... ... және ... ол керемет
құндылық, байлық: еркіндіксіз өзің бола алмайсың, өз қылықтарың үшін ... ... езің ... де ... ... осы ... ... езі не, оны қалай түсінуге болады? "Еркіндік" ... ... ... қандай қатысы бар, қандай байланысы
бар? "Сөз ... "ар ... ... бостандығы",
"демократиялық бостандық", "ерікті, азат қоғам" - біз бұл ... ... және ... ... бостандық, азаттық деген не? Ол шын
мәніндегі байлық, игілік пе?
Көпшілік кейде адамның күші, байлығы, билігі және де ... ... көп ... ол кез ... ... ... ... кез келген
сынынан соншалықты азат деп ойлайды. ... ... пен ... кей ... өзі ... ... қүралына айналады. Адам оларды өзі үшін сақтап
қалуға қаншамакүш, жігер, көп ... ... ... ... бостандық туралы ой миыңа кіріп те шықпайды. Бенедикт ... ... ... ... ... байланыстырып,
еріксіздікті, тәуелділікті надандықтың көрінісі, соның салдары деп ... ... ... ... азат, ерікті жасайтын оның таңдауға,
шығармашылыққа, өзі мен ... ... ... мүмкіндіктері деп
есептеді. Өз тағдырын, іс-әрекетін өзі ... ... ... ғана азат ... ... ... ... не екенін ете түсінбейтін адамдар оны
өте тез жоғалтып алуы мүмкін" деп ескерткен. ... ... ... пен ... ... ... ... мүмкін емес, сондықтан да бүкіл
әтикалық жүйелер адам ... ... ... үш ... ... бөлінеді, әрбір топ хрестоматияда
берілген мәтіннің біреуін оқып, талдайды. ... оқып ... ... әр ... негізгі ойын, идеясын айқындап, топ болып қайтадан
талқылайды.
1-тапсырма. "Менің еркін болғым ... екі ... ... ... бір ... ... еркін, тәуелсіз
болу" және бір нәрсе үшін "еркін, азат, ерікті болу". Сіз үшін осы екі ... ... ... ... кестені толтырыңыз.
2- тапсырма. "Адам құқықтарының декларациясы"
І.Қазіргі әлемде адам қандай құқықтарға ие? Сіздіңше, әрбір ... ... ... ... ... ... ... құқықтарды ... ... ... ең ... мәнді деген басты
құқықтардың тізімін жасаңыздар.
3. Хрестоматиядан Адам ... ... ... ... өз
жауаптарыңызды онда келтірілген баптармен салыстырыңыз.
15-сабақ
Өнердің таңғажайып
күші
Лекция-
әңгіме
Өнер туындысы өнерді түсінетін
және ... ... ... ... ... мақсаты: өнер ... ... ... дамуын қамтамасыз ету.
Міндеттер:
- өнер жанрларына қызығушылығын дамыту;
- "өнер", "көркем образ" ұғымдарының ... ... ... ... ... ... байланысын, адам мен қоғам өміріндегі
өнердің рөлін түсінуіне мүмкіндік жасау;
- өзінің ... ... ... ... ... ... ... студент дәптері, хрестоматия, Құрманғазының
"Сарыарқа" күйінің аудиожазбасы, Қазақстан суретшілері картиналарының
репродукциялары. ... ... ... ... ... ... ... көрсету. • Қазір өздеріңіз
тыңцаған шығарманы білесіздер ме?
• Шығарманың авторы кім?
... ... ... ... ... да бір образ туды ма? Суреттеп
беруге тырысыңыз.
... ... мен ... ... ... образдар туды?
• Өнер туындылары сізді қандай сезімге бөлейді? Олар ... ... ... ... ... көркем әдебиет, живопись,
мүсіндеу, музыка, кино, театр, ... т.б. ... ... ... картина
мен музыкалық шығарманың, роман мен статуяның, кинофильм мен ғимараттың
арасында оларды ... ... не, ... күш бар? ... барлығын
неліктен бір ғана "өнер" үғымымен танып, ... ... ... ... оқу да, ... өнер туындысын, мысалы картина
немесе мүсінді тамашалау да, жақсы музыканы тың-дау да ... ... да, ... ... ... де, ... ... толғанысқа
түсіріп, шаттыққа бөлейді; олар адамды жазушының, суретшінің, композитордың
т.б. соңынан ертіп, солармен бірге ... ... ... ... ... практикалық қолданыс аясы дегенді білмейді. Қай жерде
тұрасың, ешқандай айырмасы жоқ: кәдімгі көпқабатты үйде ... ба, ... ... ... ... ... ... түрасың ба, бәрібір, тек
жылы болып, төбесінен су сорғаламаса болды. Ал ... ... ... ... сияқты, керемет ғажап мүсін сізді жаңбырдан да, қардан
да, желден де қорғай алмайды. Әрине, егер ... - ... ... ... кездесуде бағдар ретінде пайдалауға болады: "Сағат 5-те Абайдың
қасында кездесеміз".
Көз алдыңызға елестетіп көріңізші, бір мезгілде бүкіл жер ... өнер ... ... құрып кетсе, адам өмірінің оларсыз
қаншалықты мәнсіз, кедей, жалаңаштанып қалғандай көрінетінін сезесіз. ... адам өзін ... адам ... сезінуі үшін оған материалдық
құндылықтардан басқа да байлық керек: ол -сүлулық. ... ... ... ... - бәрі ... ... ... жасалған әстетикалық құндылықтар. Олар
қоршаған әлемді ғана емес, сонымен бірге өзінді де ... ... ... ... әр ... ... ... қуану мен қайғыру,
тандану, көңілдену, ... ... ... т.с.с.
Алайда, өмірдегі, табиғаттағы, өнердегі сүлулық жай ғана ... ... ... ... Өнер ... әрқашан да әдемі,
сүлу бейне болуы мүмкін емес. ¥лы суретшілер Франсиско Гойя және ... ... ... ... ... тұрпайы персонаждар
бейнеленгенімен, олар бәрібір тамаша, өте кең ... ... Бұл - ... ... ... ... үлы ... күші, қоршаған ақиқат
дүниені түсініп қабылдаудың терендігі.
Адам танымның, қоршаған ... ... әр ... ... ... Мысал ретінде ғылымды алайық. Ғылым да, өнер ... біз өмір ... ... ... ... бейнелейді. Әрбір ғылым саласы әлемнің
зандылықтарын, күлияларын зерттеп, ғылым ... ... ... ... ... ... - Жердің құрылымын, зоология - жануарлар ... - ... ... ... ... ... ... ғылымдарды
біріктіретін бір нәрсе - олар әлемнің әр алуан шексіз ... ... ... затгар мен ұғымдардың бәрін ... ... ... ... тән, ... ... жалпы заңдылықтарын
анықтауға ұмтылады.
Сіз өзіңіз ауырлық күшін немесе тұқым қуалаушылықты, ... ... мен ... ... ... байқауға немесе естуге тырысыңыз.
Өнер әлемді тек өзіне ғана тән тәсілмен бейнелейді. Суреткердің өмірді
бейнелеуі мен өзінің ... ... ... ... ... образ деп
аталады. Образды, ғылыми үғымнан ерекшелейтін нәрсе -оны әр ... ... ... ... және ... болады. Шын суреткер - бір ... өз ... өз ... ... үлы ғана ... ол - қайталанбас
дарынды дара тұлғасымен, шеберлігімен, ерекше ... ... ... өз ... ... алатын адам.
Өнердің әрбір түрінде көркем образ сол түрге тән құралдар арқылы
жасалады. Әр ... ... ... әр ... ... ... жанын
нақты, көрнекі күбылыс тұрғысында тікелей
сезінуге мүмкіндік ... ... ... ... біраз
мағлұмат береді.
Адамзат ақыл-ойы дарытқан ғылым-білім, парасат ... өз ... ... ... ... ... ғана ұрпақтан үрпаққа қастерлі қазына
болып қала береді. Шын мәніндегі сүбелі өнер туындыларының ... ... ... ... тынысына жан біткендей, суреткер көңіл-күйімен,
шеберлік, сезімімен біте ... ... ... ... айналған бай
білім, өлмес бейнелер қуанышын табамыз. (З.Серіщалиев).
Талқылауға арналған сұрактар:
1. Сіздің ойыңызша, өнер неге ... оның ... ... ... Өнер ... ... әсер ... Адамдар неге өнермен айналысады?
4. Өнердің әр ... ... ... ... ... ... үшін көрерменнің пікірі маңызды болса да, ... ... ... ... ермейді?
6. Сіздің өміріңізде өнердің алатын орны ... ... ... ... келе ме? ... ... бойынша ... ... ... ... адам ... орны туралы пікіріңізді ортаға
салыңыз. 2. Хрестоматиядан "Джоконда" деген ... ... ... өнер ... ... қатты әсер еткен кезі болды ма? ... әсер еді? Осы ... ... ... ... ... Өзіңді өзің билей біл.
Сабақтың мақсаты: оқушылардың бойынан ... ... ... өз ... ... ... ... шеңбері
-Қайырлы күн!Өзін өзі тану ... қош ... ... Бір-біріңіздің қолдарыңызды ұстап, бойыңыздағы
жылу,қуаныш әнергиясын ... ... ... – ізгі ... басы» (Л.Н.Толстой)
«Адамның қылығы - өзінің бейнесін көрсететін айна» (И.Гете)
«Егер өзіңізді билей алсаңыз, ... ... ... бар» ... сабақта не туралы әңгіме болады?Кімнің қандай ойы бар?
3. Әңгімелесу.
-Қазір бойларыңды қандай әмоция билеп отыр?
- Бойларыңда қандай ... жиі ... ... ... ... ... және қалай?
-Өз әмоцияларыңды билеу сізге қиынға соға ма?
4. Кластер бойынша жұмыс.
«Әмоция» деген сөзді естігенде көз алдыңызға не елестейді?
Әмоция
5. Фотосуретпен жұмыс.
Тақтада әр ... ... ... ... адамдардың қандай әмоциялық күйде екенін айтып беріңдерші.
6. «Әмоциялар» мәтінімен жұмыс.
Мәтінді оқу,талқылау.
- Сіздің өміріңізде әмоцияның ролі ... Не ... ... әлде қуаныш?Жауаптарыңды дәлелдеңдер.
- Қандай адамдармен араласу жеңілірек?Әмоционалды әлде ақыл мен шешімге
келетін адамдармен бе?
- Өзін өзі ... ... ... ... ... бағдарламасы.
Әмоция мен сезімсіз өмірді елестету өте қиын.Әмоциялар өмірімізге ... ... ... ... ... мән ... Егер ... жатқан оқиғалар құрғақ фактілерге ғана айналар еді.
- Әмоциялық мәдениет деген не? Оған қалай ... ... ... ... ... ... әдепті адам туралы әңгімелейміз.Сұрақтарға жауап беріңіздерші.
- Бүгінгі өмірде әдепті адам қажет пе?
- Неге әдепті адам болған ұтымды?
- Әдепсіздік , ... бар ... ... ... ... ... Цитата бойынша жұмыс.
Тақтада В.А.Сухомлинскийдің сөзі «Жақсы сөз адамға қуаныш ... ... ... ... ... ... ... өмірдегі мысалдармен дәлелдеп беріңіз.
Зейнеткер А.Н. Алексееваның астана ... ... ... ... ... қалаңызда «сөз тазалығы» акциясын өткізудің жоспарын жасаңыздар.
10. «Жүректен жүрекке» шеңбері.
Слайдтарды қарау. «Шеге туралы аңыз»
17. Сабақтың тақырыбы: Сенім – менің ... ... ... ... сенімді қарым-қатынас
жасауы туралы түсініктерін кеңейту.
Міндеттері: «сенім» ұғымының мән-мағынасын ашу; өз замандастарымен
сенімді қарым-қатынас құра білу қабілеттерін дамыту; ... ... ... ... білдіруге дағдыландыру.
Көрнекі құралдар: кітап, дәптер, әртүрлі суреттер.
Техникалық құралдар: магнитофон, аудио кассета.
Шаттық шеңбері
Оқушыларды бүгінгі ... ... ... ... ... ... әуенді, көңілді ән қосылады да, балалар өздерінің ең жақын,
әрі сенімді досын биге ... Би ... соң, ... ... ... Табылдиевтің өлеңімен таныстырады.
Сенім
Ә.Табылдиев
Еңбек етсем, ертеңгі
Бақытыма сенемін!
Мақсатыма жеткізер
Уақытыма сенемін!
Достық іспен қасты да
Жеңеріме сенемін!
Ақыл сана білім мен
Өнеріме ... ... ақ ... ... ақ ... ... ... шеңберінде таныс болған жаңа ұғым «сенім» туралы оқушылар өз
ойларын, түсініктерін ортаға салу мақсатында төмендегі сұрақтарға ... ... ... тақырыбы бойынша бастапқы білімдерін анықтау.
Сенім деген сөзді қалай түсінесіңдер?
Өзіңе ... ... ... ... ... боласың ?
Қандай адам сенімге ие болады ?
Адамдардың барлығына сене беруге бола ма ?
Анара: Сенім деген біреуге сенім арту , ... ... ... сол істі
уақытында орындау керек.
Әсет: жауапкершілікті сезіну керек.
Диана: тәртіпті, ұқыпты, өз ісіне нақты көңіл ... ... ... ... ... жалқау, өзіне-өзі сенбейтін адамдарға сенуге болмайды.
Сабақ әрі қарай «Тыныштық сәті» ... ... ... ... тыныс алып, көз алдарына достарымен бірге болған
қызықты күндерді елестетеді. Жеңіл әуен ойналып тұрады. Олар ... ... ... кімге сенуге болмайтындығын сезінеді.
Мәтінмен жұмыс
Оқушылардың ойларын бекіту мақсатында М. Гумеровтің ізімен «Сенім»
мәтінін ...... ... оқып ... М. ... ... үйіне кірген сәтте Кәрімді бір қартаң кісі тоқтатты. Баланың
бас-аяғына көз жүгіртті де, ... ... Қай ... ұшпақ едің, қарағым ?
- Мен ұшпаймын, ата.
- Е, ендеше неге келдің ?
- Жай, ұшақтардың ... ... ... ... ... мына ... ... тұр. Билет жайын біліп келейін,–
деді де, әлгі кісі касса жаққа беттеді.
Сәлден кейін Кәрімнің ... әлгі ... ... кеткен бір кісі
келді. Үсті-басы алқам-салқам.
Жан-жағына жалтақтай қарап, ақырын сөйлей бастады. Оның айтуынша қария
мына танысына жүгін ... ... ... ... амалы
қалмады.
- Тірі жанға ұстатпа деген. Тимеңіз! – деді Кәрім.
Әлгі кісі:
- Жарайды онда, ... ... – деді де, ... ... ... әлгі қарт ... келді. Қолында билеті бар. Кәрім оған
жаңағы оқиғаны айтып берді.
- Қой, ешкімге заттарымды әкел дегем жоқ,- деді ... ... ... Мың да бір ... ! ... ұшақтардың самғағанын тамашалай алмағанына өкінген жоқ.
Сұрақтар:
Қарттың балаға өз жүктерін тапсырып кетуінің себебі неде ?
Бала қарттың сенімін ... ... ... ... ... ... атты әссе жазу үйге тапсырылады.
Жүректен жүрекке
Оқушылар шеңберге тұрып, бір-бірінің жақсы қасиеттерін ... ... сен ... ... ... ... ... болады. Данияр
ақылды, тәртіпті баласың. Диана, сен сондай көңілді, ақ жарқын, сезімтал
қызсың.
Сабақты «Біз бақытты баламыз» ... ... бала ... ... ... ... бұлбұл сайраған,
Жеріміз біздің көңілді,
Жырлаймыз шаттық өмірді,
Орман , тау қосылып, ... ... ... әлем ... ... көңілді,
Жырлаймыз шаттық өмірді.
18. Сабақтың тақырыбы Өмір, қымбатсың маған!
Мақсаты: оқушыларға өмір құндылығы туралы түсініктерін одан әрі ... ... өмір ... ... ... ... беру;
– өмірге құштарлықтарын дамыту;
– өмірдің мәнін түсінуге тәрбиелеу.
Көрнекіліктер: фотосуреттер, аудиокассета.
Шаттық шеңбері
Оқушылардың жаңа сабаққа деген қызығушылығын ояту мақсатында олар ... ... ... әнін ... ... ... ... отырып, оны мәтінмен жұмыс жүргізуден бастау
тиімді болады. Ш. ... ... ... отырып, оқушылардың өмір тек
бақыт, қуаныш, шаттықтан ғана емес, оның ... ... да ... Мұғалімнің міндеті – өмірді жақсы, қызық қылу негізінен адамның
өзіне байланысты болатындығына оқушылардың ... ... ... ... ... ҚАП-ҚАРАДАН
Ш. Сариев
Өмір деген тұрады: Таң мен Кештен,
Ғұмырлы екі ... ... ... ... сырлы дүниеге,
Адамдар Армен келіп, Армен көшкен.
Өмір деген екі өзен: Мұң – Қуаныш,
Толқыны: ...... ... – Намыс.
Бір таяздап, өмірде бір тереңдеп,
Бір лайланып, өмірде бір тұнамыз.
Күн десең де, тірлікті түн ... ... ... ... ... қос ... ... – Жантақ, Гүл –Тікен, Гүл мен Шеңгел.
Өмір ... екі дәм: Ащы ... ... ... – Қатты.
Жолында жолығатын екі тағдыр,
Күтеді Адам үшін сын сағатты.
Өмір дәмі – екі дәм: Улы – усыз,
Тірлік татып жатады шулы – ... ... ... ... ... Жер ... сулы – ... түспес дүние жұрт таласқан,
Кітап – Өмір парағын құнттап ашқан.
Сезінер жүрегімен, ... әр кез ашық Күн, Бұлт та ... ... ... ... ... тұрады: Ақ – Қарадан,
Ақ – Қара, екі арасын ашып өтіп,
Арымен өз бақытын тапқан Адам!
Ақын «ақ» және «қара» деп нені ... ... ... адам ... «аққа» толы болады?
Адам өз бақытын табу үшін не істеуі керек?
Оқу ақпараты
Мұғалім оқушылардың назарын «Оқып үйренейік» айдарына аударады. ... ... ... ... ... оқу ... өмір ... бір жүйеге түсіруге көмектеседі. Ақпаратта айтылған әр ойды
тиянақтап, оны мысалмен дәлелдеуіне мұғалім жетекшілік етеді.
Адам өмір бойы ... ... ... ... ... ... ... дарыту арқылы кемелденуге талпынады.
Халқымыз:
«Жақсының жақсылығын айт – нұры тасысын,
Жаманның жамандығын айт – құты қашсын» – дейді.
Адам жаман-жақсыны ажырата біліп, жаманнан ... ... ... ... ... ... ... ғана дұрыс өмірлік айқындамасын таба алады.
Тапсырма
Тапсырманы орындау оқушылардың өмірге түрлі қырынан қарауына мүмкіндік
береді. Сонымен қатар бұл тапсырма ... өз ойын ... ... ... ... * ... жолы ... керуен соқпағы тәрізді. Оның бұлтарысы да, жазығы да көп.
Асуы қиын асқарымен қатар, төмен қарай ... өтер ... да ... жолы ... ... кейде қысқа келеді. Бірақ қауіп-қатерсіз,
қиындықсыз болмайды. Ойламаған жерден жел тұрып, сұрапыл дауыл ... ... ... ... ... суы ... ... тайыз жыра, кенет
сарылдай аққан, өткел бермес, долы ... ... ... ... Бұндай
бөгеттен тек шаршамайтын, талмайтын керуен ғана өте ... ... ... ... ... ... ... * *
Көз алдымнан өзіме сонша таныс жиырма жылдық өмірім өтті. Біріне-бірі
жалғасып ... ... ... ... ... шақ, қымбат күндер
жүрегіңді жүз бұрап, сол күйінде қайтадан есіңе түседі. Бір тізбегі – сегіз
жылдық бақытты шағың, бала кезің; одан соң ... ... он ... одан
кейін – армия, майдан. Шынын айтқанда менің өмірім – қазақтың жас жігітінің
өмірі жаңа ғана басталды.
Б. Бұлқышев
* * *
Бақыт ... ... өмір ... ... жағдайға байланысты.
«Бақыттымын» деп паңданып, аяғын еріне басып жүрген көп кісілердің бақытсыз
екенін өздері ... ... ... ... ... мәз ... ... өткізгендер аз емес…
Б. Момышұлы
Әңгімелесу
Оқулықта берілген сұрақтар бойынша әңгімелесу оқушылардың өмірлік
айқындамасын анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... мәнін, өмір сүру мақсаттарын түсініп, өмірдегі өз орнын
іздеуге құлшыныстарын оятады.
Өмір тек бақытты кездерден тұра ... үшін ... ... деген мақалды қалай түсінесіңдер?
Бейбіт заманда елі үшін жанын пида ... ... ... ... жұмыс
Суреттермен жұмыс істеу оқушылардың өмірге бейнелі түрде қарауына, ... ... ... ала білуіне ықпал етеді. Оқушылардың қоршаған ортаға,
онда өмір ... ... ... олардың өмірінде болып жатқан түрлі
оқиғалар мен жағдайларға жаңаша қарауын, әсемдікті түсіне ... ... ... орны ... ... осылай бейнелеуіне не шабыт берді деп ойлайсыңдар?
Суретшілер өмірдің қандай сәттерін ... ... ... ... ... әнін ... ... бірге
қосылып айтады.
19 Сабақтың тақырыбы:
«Азамат боп мен ертең,
Отанға қызмет етемін»
Мақсаты:Балалардың санасында ... ... ... ... ... ... ынта-ықыласын дамыту.
Қазақстанға деген патриоттық сезімдерін тәрбиелеу, Республикамыздың өткен
қазіргі болашақ өміріне қызығушылығын қалыптастыру, ... ... ... арттыру, әскердегі борышын өтеуге дағдыландыру.
Сабақтың барысы: Балалар өлеңмен кіреді «Ел қорғауға әзірміз»
1. Балалар бүгін неге әскери киім кидіңдер?
2. Әскер не үшін керек?
3. Қазақстан ... ... ... тағы қалай атайды?
5. Солдаттарды қайда дайындайды?
6. Офицерлер қайда оқиды?
Біз сендермен әскери училищеге саяхатқа бардық, онда ... ... ... ... қандай болу керек? Мен бүгін сендерге бір
күн солдат болуға мүмкіндік беремін. Қонақта Дәуреннің папасы мырза.
Бірінші тапсырма: Уақытында төсектерін тез, ... ... ... ... Екінші тапсырма: Уақытында тез киімдеріңді
шешіп, киініңдер.
1,2,3, баста. Қазір біздің солдаттардың спорттық дайындығын көрейік.
Спорттық құралдар дайын. Дайындал! Баста! Шеңбер бойынша адымдап жүріңдер.
Сапқа тұрыңдар! ... Мен ... ... ... ... бос ... келді. Балалар бос уақытта солдаттар не істейді?
Біз бүгін үйімізге, ... ... ... ... ... қарап, хаттарыңды жазып аяқтаңдар. 2-3 бала оқиды:
1 хат:
Мен казармада тұрамын.
Жарғы оқып жатырмын.
Спортпен айналысып жүрмін.
2 хат:
Денсаулығым жақсы.
Көп достарым бар.
Фотосуреттерімді ... ... ... ойнаймын.
Хат кімге: Анама, Атама, Әжеме, Әкеме, Ініме.
Мырза: Ел қорғайға дайындықтарыңды дәлелдедіңдер. Сондықтан сендерге
озат белгілерді тапсырамын. Отанға қызмет етуге дайынсыңдар ма?
Бәрі: Отанға қызмет етуге дайынбыз. Әскери ... ... ... тағам ұсынамын.
Қойытылған сүт, Кәмпит, Шырын.
Мырза Салықов Бүгінгі әскери сабаққа қатысқаныңызға көп рахмет. Біздің
сыйлығымыз.
Балалар сізге өлең, тақпақтар, мақалдар айтып ... ... ... ... тау көгіне
Сақшылар қырағы,
Қорған боп еліне
Күзетте тұрады.
2.Өлең болған айтулы
Солдат жаны тым қызық
Көк теңіздей шалқиды
Күнде шабыт туғызып.
3.Бұлақ күліп ақса да
Құстар сайрап жатса да
Тыныштығын бәрінің
Күзетеді сақшы аға.
4.Сыйлай жүріп үлкенді
Үлкейеміз біз ... ... ... ... ... деп ... ... өмірді.
Мақалдар
1. Жері байдың — елі бай
2. Отан — оттан да ыстық
3. Бірлік-бұзылмас қамал
4. Ер ... ... ... ... ... ... ... — жерімен
6. Дос болсаң — берік бол,
Досыңа серік бол.
7. Бірлік болмай, тірлік болмас.
8. Жауға жаныңды берсең де, сырыңды берме
9. Балам өсті ... өсті ... ... ... ... ... ... Батыр бір рет өледі,
Қорқақ мың рет өледі
12. Жақсы дос үшін жан пида.
Қорытынды:
Болашақта өз Отанын сүйетін, қорғайтын патриоттар бар екендігін көрдік.
Осымен ... ... үшін ... үшін ... ... Сабақтың тақырыбы: Қызға- нәзіктік, ұлға- батылдық
Мақсаты:
-адамның сыртқы тұлғасы мен ішкі жан-дүниесінің үндестігі, сұлулықтың мәні
туралы түсінік ... ... ... ... ұлдың батылдығын ажырата алуға үйрету;
- оқушыларды сыртқы сұлулықты дұрыс түсіне білуге үйрету;
- нәзіктілік, батыл болуға тәрбиелеу ;
Шаттық ... : ... – Ғ. ... ... ... ... жерден нәр алып,
Күліп ойнап, күнде тойлап,
Өскен біздің балалық.
Қамсыз, алаңсыз,көңіл шат қалай,
Айхай, алау жүз, нұрлы шақтар-ай!
Күнге қарай өрмелеп,өрлей өскен балалық
Құлыншақтай ... ... ... ... думан, арман қуған.
Ақ ниеттен жаралап, естен кетпес, қайда келмес,
Шіркін біздің балалық.
Әңгімелесу. Мәтінмен жұмыс істеу: « Неге ұялды?» Ә .Хасенова.
-Нәзікеннің бойыннан ... тән ... ... ... ... өз ойын ... ... алмады?
Дәйексөзбен жұмыс істеу:
Озар елдің қызы мінезді,ұлы өнерлі келеді . Халық мақалы.
Мақалдың мағынасын қалай түсінесіңдер?
Мәтінмен жұмыс істеу:
« Жайма –шуақ» С. ... ... 53-57 ... пен Жаннұрдың татуласуына не( себепкер болды?
Достық сезімі адамға қандай жауапкершілік жүктейді?(
( Қыз бала мен ер ... ... ... достық болуы мүмкін бе?
Қыздарды( қандай қасиеттері үшін сыйлайды? ... ... мен ... ... сыйластыққа қалай қол жеркізуге болады?
Сахналау : Мәтінді рөлге бөліп сахналаңдар. Оқулықтың 57 ... ... ... ... ... пен ұяңдық , ер балаларға – батылдық пен
ұстамдылық тән.Осыны ... ... олар ... ... ... ... тұрады.
Ер балалар мен қыз балалар арасындағы достық өзара түсіністік, ... ... ... тапсырма оқулықтың 58 беті.
Суретке қарап, «Біз қалай достасып кеттік» Тақырыбына әңгіме құрастырыңдар.
Жүректен жүрекке.
«Қазақ ... И. ... Р. ... ... ... ... қалам,
Жанары, жаны жаздай жайраңдаған.
«Қыз өссе, елдің көркі» деген сөзді
Қапысыз қалай айтқан қайран бабам.
Намысын бермеу үшін жатқа қолдан,
Арулар аз ... ма атқа ... ... сыз бар ... ... қалған із бар « Ақтабаннан»
Жасырмай айтар болсам жан сырымды,
Тағдырым қарауылға қанша ілінді.
Ерліктің қос қанаты деп білем мен ,
Аяулы Әлия мен ... ... ... тану. Хрестоматия. Алматы, 2007ж.
2. Өзін-өзі тану. 1 курс студент дәптері. Алматы, 2007ж.
3. «Өзін-өзі тану» пәніне кіріспе. Оқу құралы. Алматы, ... ... ... ... ... ... ... Алматы, 2007ж.
5. Жоғарға оқу орындарында «Өзін-өзі тану» пәнін оқыту ... ... ... ... Алматы, 2007ж.
Қосымша:
1. С. Назарбаева. Әтика жизни. Алматы, 2001ж.
Өзін-өзі тану. Ақиқатты тани біл... Даналық әр күнде. Алматы, 2005ж
Білімдерін пысықтауға тестік арналған ... ... ... ... қоғамдық түсіну әрекетін
анықтау.*Өзін-өзі тану;
«Өзін-өзі тану» курсының міндеттері*Барлық жауаптар дүрыс;
Адам белсенділігінің түрлеріне ие болған адам-бұл:*Іс-әрекет субъекті;
Адам ... және ... ... форма мен түрлерінде
көрсетілген, адамның шығармашылық ... ... ... ... ... ... өзінің мінез-құлығын қалыптастыратын жыныс.*Гендер;
Адам осы мақсаттарға талпынады және оларды іске асыру мүмкін деп есептейді.
Осы мақсаттарға жетудің қиындық ... ... білу ... ... жеке ... ... не арқылы көрсетеді?*Барлық жауабы дұрыс;
Адам өзінің ... ... және ... және ... ... ол:*Ерік;
Адам өмірін әр-түрлі аспектілерінде негізгі ... ... ... ... ... ... ... тұлғааралық мүмкіншіліктерін сапасын
және Адам арасындағы орнын қалай атайды?*Өзін-өзі актуализациялау;
Адамгершілік, адамды сүйю, адамды сыйлау қалай?*Гуманность;
Адамда ... ... ... ... жоғары болуы қалай
аталады:*Қобалжу;
Адамдар арасындағы қатынасы олардың жалпы қызығушылығына негіздеген өзара
көмекте және ... ... мен ... ... ... ... талаптар мен ережелерді қадағалау,
айналадағылармен ... ... ... ... ырғағын табу,
бұл:*Мінез-құлық мәдениеттілік
Адамды қойған мақсатқа талпыну, қиышылдықтарды жеңу қабілеті:*Ерік;
Адамның әлеуметтік қатынастардың субъектісі мен объектісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... өз бетімен жауапты шешімдерді қабылдау және оның іс-
әрекетіндегі нақтылықты анықтайтын.*Дербестігі;
Адамның қабілеті ұзақ ... ... және ... емес ... ... ... мақсаттан көрінеді.*Қайсарлы;
Адамның қажеттілігін, қанағаттандыруын күйзелісін тануда ... ... ... ... ... әрекеті, ол кезде Адам белгілі бір
қажеттілікке, мотивке бағытталған сапалы мақсатқа жету бұл:*Іс-әрекет;
Адамның мінез-құлығын суреттейтін, тұрақты әмоционалдық қалпы.*Көңіл ... ... ... нәтижеге жетуі бұл-*Мақсат;
Адамның морально-тәртіптік және еріктік сапаларының жиынтығы.*Мінез;
Адамның мүмкіндігі өзінің әрекетінде анықталады, қоршаған ... ... ... ... ғана ... ... ... сенімі мен,
біліммен сипатталады.*Беріктілігі;
Адамның объективті өмірге ... ... оның орны және ... өз ... ... және ... ... реттелуі-бұл:*Ерік;
Адамның психикалық іс-әрекеттің сырттай көрінуі.*Ишара, ... ... ... генотиптік ерекшеліктерін бейнелейтін түсінік.*Индивид;
Арнайы әтника мінез-құлық тобының моделі-бұл:*Ізгіліктің дәстүрі;
Бағыттаушылығы мен құндылықтарына сәйкес ... ... ... ... ... тұлғаға әсер ететін күшті әмоционалды қалып, сананың ... ... ... ... адам ... тең ... ... серіктес түрінде болатын
стильдің түрі.*Демократикалық;
Басқа адамдардан өзінің әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ұғу ... жатады:*Бір-бірін ұғу және
қабылдау;
Бейнеге еліктеу қажеттілігі:*Мұрат;
Белгіленген қоғам және жеке ... үшін ... ... келетін өз іс-
әрекеттері жағынан жоғары әмоционалдық әсер.*Абырой;
Белгілі іс-әрекет ... ... ... ... ... ... және тапсырмалармен біріккен адамдар тобы:*Коллектив;
Бір адамды қажетсіну, оның ... ... ... ол үшін ... ... не деп ... жоғарыға көтерілу процесі
Дамудың негізгі факторлары:*А, В, D;
Даралық ерекшеліктері сипатталады;*Барлық жауаптар дұрыс;
Даралық-бұ*Индивидтің тұлғалық және психикалық ерекшелігі;
Депрессия ... ... ... ... және ... адамдарға қатынасы өзіндік шынайы толыққындық
сезімі:*Даралық;
Әлеуметтік факторлармен ... жеке ... ... ... ... ... ... қатер қабылдау келесі әмоционалдық
қалыппен сипатталады.*Қауіп;
Еріктік қасиетке жатпайтындар:*Танымдық;
Жағдайға тұрақты және тәуелсіз түрткілердің жиынтығы. Жеке ... ... мен ... ... және ... анықтайды:*Жеке тұлғаның
бағыттылығы;
Жаңа бейнелерде қалыптасқан шығармашылық іс-әрекет бұл-*Елестеумен;
Жаңашыл білімдерді игеру талпынысы:*Білімпаздық;
Жеке тұлға ... ... ... жүйелі сапа, пәндік іс-әрекетке
жеке тұлғаның игеруі;
Жеке тұлға темпераментінде қай жағында қарастырылады?
Жеке тұлғалық бұл-*Анықталған жеке ... ... ... тұлғамен орындалатын әлеуметтік функция, оның мінез-құлықтың жүйесінде
тұлға-аралық қатынас не деп аталады?*Рольмен;
Жеке тұлғаның әлеуметтік-психологиялық мінездемесі-өз әсеріне партнерлерді
өзіне ... ... және ... ... не ... тұлғаның құнды оринтациялық жүйесі, әлеуметтік көмекте ... ... ... ... Былай:*Альтруизм;
Жеке тұлғаның өзіндік көзқарастары, принциптері және дүниетанымы
бұл:*Наным, сенімділік;
Жоғарғы ... ... ... ... ... олардың орындауы
кезінде жауапкершілікті мойындау.*Талап етушілік
Жоғары дамыған топ, құндылықтар яғни толық әлеуметтік құндылықтарға сәйкес
келеді. Бұл ненің ұғымы?*Коллектив;
Жоқтылығында ... ... ... болу ... ... шешімнің шеттелуі.*Арман;
Жүйелілік әлеуметтік қасиет, жеке тұлғаның іс-әрекетте және қарым-қатынаста
қабылданады ол мына түсінікпен белгіленеді?*Жеке тұлға;
Жүйке жүйесінің күшті, ұстамсыз типі ... қай ... ... ... сенімінің, қанағатының және қажетсінудің субъективті
жүйесі.*Жеке әлем;
Қабілетке тән:*Нышан;
Қабілеттіліктер-бұл жеке тұлғаның жеке психологиялық ... ... ... ... ... қолбасшысы бола алады?;*Топтың шешім
қабылдау процесіне әсер ететін Адам;
Қандай да бір ... ... ... ... ... ... тобы ... бойынша адамның қажеттілігін тануда, ... ... ... процесс келесі мінездемеде көрсетілген: «Бұл өзара қарым-қатынас
процесі оқытушы және ... оның ... ... ... ... ... тұлға аралық және кәсіби мінез-құлықтың ... ... ... ... ... интерактивтік форманы қалай
анықтайды:*Тренинг;
Қоғамда жүргізілетін мінез-құлық пен салтының стандарттары.*Мораль қалпы;
Қоғамдық ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа тез кіретін темперамент типі:*Сангвиник;
Қоршаған ортаның заттары мен құбылыстарына ... ... ... ... ... жету бағытталған процесс.*Әрекет;
Маңызды мәселелерді шешуге құқылы жоғары мәртебелі ұжым мүшесі.*Көшбасшы;
Маслоу теориясын жақтаушылар былай айтады, яғни Адам ... ... ... біреуіне бағытталады.*Өзін-өзі көрсету қажеттілігі;
Мәліметтер ауысуындағы екі немесе одан да көп ... ... ... ... қалыптасуын аяқтайды:*Жас өспірімдік жаста;
Мінезге қатысты күш, мінездің...*Сапасы;
Мінездің ерекшелігін анықтауға болады:*Сапасы, әртүрлі жағдайда өзінді
тұрақты көрсетуі;
Мінез-құлқының ... ... ... бағыттаушылығы.*Дүниетаным;
Мотивацияның иерархиялық моделінің авторы кім?*Маслоу;
Негізінде әлеуметтік ... ... ала ... жеке ... ... ... ... қатып, олардың шешу жолдарын табатын адамға тән
сипаттама.*Өздік;
Өзіндік белсенділігі ... ... қоя білу және ... ... ... Бұл ... қалай мінездемеледі:*Тәуелсіз;
Өзіндік сана анықталады:*Өзінің бейнесі;
Өзінің жеке және кәсіби ... ... ... және ... ... ... ... анықталады.*Өзін-өзі реализациялау;
Өзінің психикалық бағыттау, психологиялық қалыпқа жетуге бағытталған
әрекеттердің саналы акттың жүйесі:*Өзін-өзі ... ... ... түсіндірілген, таңдау жағдайында
көрінетін, ойланған ... ... ... сынау:*Адамның өз-өзіне деген қатынас жүйесі;
Өзін-өзі тануды қалай анықтауға болады?*Өзінің бейнесі;
Өз-өзін бағалау, ... ... және ... ... ... белсенділіктің төмен деңгейі, әрекет баяулығы, тез шаршау,
жоғары әмоционалды сезімталдық, жақсы әмоциядан теріс ... көп ... қай ... ... тіл ... ретінде мәліметті беру процесін қолдану.*Сөз;
Реализация мақсатына бағытталған процесс не деп аталады?*Әрекет;
Самоактуализация-бұл...*Адамның өзінің жеке ... ... және ... ... не?*Адамның психикалық әрекеті біреуінің
көрінуі;
Сезімтал және ... ... тән ... типі.*Меланхолик;
Сезімталдықтың қандай да бір жаман факторға ... ... ... ... әлсізденуі.*Толеранттылық;
Сөйлеу емес белгілер жүйесін пайдаланатын коммуникация:*вербалсыз сөйлеу;
Субъект алдында және оның ішкі ... ... ... ... ... ... ... психикалық процестері мен күйі туралы ... ... ... сәйкес немесе сәйкес емес актуалды қажеттіліктерді және
реалды немесе объектіден көрінетін, қабілетті ... ... ... айтатын:*Әмоциямен;
Талдау кездегі ойланған және босанған қалып, түсіндіру және бекітілуімен
сипатталады.*Өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... және ұрпақтан-ұрпаққа берілетін танымы іс-әрекеттің формасы
және мінез-құлқы, құндылықтары ... ... ... не?*Бұл адамға арналған типті мінез құлықтың табиғи
ерекшелігі;
Темпераменте психикалық іс-әрекетті қалай түсіндіреді?*Динамикалық;
Топ жеке шамалы құндылық ретінде тануда.*Референтті;
Тұлғаға ... ... ... сапаларды бойға беру және ... ... ... ... ... ... өзінің мақсат бағытталған күшейту негізгі өзін-өзі тану,
өзін-өзі реализациялау, анықтау және ... ... ... жеке ерекшеліктерінің жиынтығы.*Мінез;
Тұрақты жеке ... ... ... ... ... ... ... пайда болған негізінде пайда болған адамның басқа
адамнан алшақтау процесі мен ... ... ... ... ... ... техникалық қалып.*Рух
Әмоционалдық күй, басқа адамның қайғысына өту ол:*Әмпатия;

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Өзін-өзі тану» пәні: қазіргі жағдайы мен келешегі28 бет
Студенттердің рухани-адамгершілік дамуына «Өзін-өзі тану» дәрісінің ықпалы3 бет
Өзін - өзі тану тұлғаның дамуының факторы82 бет
Өзін өзі тануда» интерактивті әдіс - тәсілдерді оқыту38 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
«Қорқыт», «Қойлыбайдың қобызы», «Оқжетпестің қиясында» поэмаларындағы этно психологиялық жақтары31 бет
Абайдың поэмалары «Ескендір»3 бет
Білім деген не?5 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының қабылдау процесінің ерекшеліктері8 бет
Басшылық12 бет

Пәндер

Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами
Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: +7 777 614 50 20
Жабу / Закрыть
Көмек / Помощь