Меншіктеу операторы

С.АМАНЖОЛОВ АТЫНДАҒЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН МЕМТЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

Меншіктеу операторы
Меншіктеу операторы барлық тілде пайдаланылатын негізгі оператор болып табылады. Математикадағы қарапайым теңдеу тәрізді айнымалыларға сандық мән беру бұл жағдайда меншіктеу операторы деп аталады. Меншіктеу операторы жазылған өрнектердін мәнін есептеп, оны айнымалыға меншіктеу үшін қолданылады. Меншіктеу операторының жазылу ережесі: <айнымалы атауы>:= <өрнек>; мұндағы <айнымалы атауы> - айнымалы идентификаторы; := - меншіктеу белгісі, яғни айнымалының мәні өрнектің есептелген сан мәнін қабылдайды; <өрнек> - арифметикалық өрнек немесе сан.

Бұл оператор екі міндет атқарады:




Айнымалылардың белгілі мәндері бойынша арифметикалық өрнектін сандық мәнін есептейді. Табылған мән айнымалы атауына меншіктеледі, яғни анықталған мән сол айнымалыға сәйкес компьютердің жады ұяшығына орналасады. Мұнда әдеттегі теңдік «=» белгісі мен программалау тіліндегі меншіктеу «:=» белгісін шатастырмау қажет. Олар ұқсас болғанымен, мағынасы жағынан өзгеше.

Меншіктеу операторының синтаксистік диаграммасы

айнымалы

:=

өрнек

функция атауы

Меншіктеу операторы тек арифметикалық өрнектер ғана үшін емес логикалық және символдық өрнектер үшін де қолданылады.Мысалы, К:=А AND В, мұндағы А – ақиқат, ал В – жалған болса, онда К жалған мән қабылдайды. К ақиқат мән қабылдау үшін А және В мәндері бірдей ақиқат болуы қажет, өйткені AND сөзі ЖӘНЕ деген ұғымды білдіреді. Символдық мән әрқашан апостроф ` ` ішіне алынып жазылады. Мысалы, В:=`Т`; В5:=`9`. Меншіктеу операторын пайдаланғанда айнымалы атауының типі мен қабылдайтын мәннің типі бірдей болуы қажет. Егер айнымалыны сипаттау бөлігінде VAR M: REAL; деген қатар болып, оператор бөлімінде M:=`15`; деп жазылса, онда ол дұрыс болмайды, себебі М типі сипатталуы бойынша нақты, ал оған меншіктелетін мән символдық шама болып отыр. Сол сияқты төмендегі оператор да дұрыс жазылмаған VAR A,B,C,D: REAL; ----------------A:= (BC); -----------------Себебі оператордың оң жағындағы өрнек логикалық типте, ал айнымалы сипатталуы бойынша нақты типте де көрсетіледі.

ЕСІҢДЕ БОЛСЫН:
Өрнек a:=b a=c+1 a:b–sqr(4) a*x+b:=0 z:=0 z:=z+5 z:=z+1,4 z:=z -z:=y Түсініктеме болады болмайды, «:=» орнына «=» алынған болмайды, «:=» орнына «:» алынған болмайды, сол жақта атау орнына өрнек алынған болады болады болмайды, 1.4 орнына 1,4 алынған болады болмайды, сол жақтағы атаудың таңбасы болмауы тиіс

Көшу операторы
Көшу немесе шартсыз көшу операторы операторлардың рет-ретімен орналасуын бұзып, келесі атқарылуды, яғни белгісі бар операторға көшуді орындайды. Бұл оператор GOTO (көшу) түйінді сөзінен басталады да, одан кейін LABEL бөлімінде сипатталған белгі атауы жазылады. Көшу операторының ережесі: GOTO <белгі>; мұндағы <белгі> - LABEL бөлімінде сипатталған белгінің біреуі.

Көшу операторының синтаксистік диаграммасы

GOTO

БЕЛГІ

Бос оператор
Бос оператор ешқандай да әрекеттң орындалмайтынын көрсетеді, ол программа блогынан шықпай-ақ, бірнеше жолды орындамай өткізіп жіберіп, блок соңына бірден көшетін кезде пайдаланылады. Мұндайда END сөзінің алдына белгі жазылып, соңына қос нүкте қойылады. Мысалы, label belgi; -------begin ----------goto belgi; {блок соңына көшу} -----------belgi; end; {бос оператор белгісі}

Кейде бос оператор begin, end сөздерінен немесе ешбір мәнді өзгертпейтін өрнектен тұрады, мысалы: A:=A; 10: BEGIN END; {мұндағы 10 белгі рөлін атқарады} WHILE A < > ` ` DO; Бос оператор ешқандай да амал орындамайды. Бос оператор қалдырылып кеткен (жоқ оператор) оператордың орнына нүктелі үтір «;» қойып кетуге болады. Мысалы, S:=А; ; R:=5; Мұндағы екінші жолда орналасқан нүктелі үтір (;) бос оператор мысалы болып табылады.


Пән: Информатика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь