Сайтқа презентация қосу

Тірек-сызбаларды "Металдар" тақырыбында қолдану

Бітіру жұмысының тақырыбы.

Бітіру жұмысының мақсаты:

 9-шы сынып та “Металдар”
тақырыбын тірек-сызба нұсқаларын пайдаланып, жүзеге асыру. Ол оқушылардың химия пәніне деген қызығушылығын және білімін арттыру болып табылады.

Зерттеу жұмысының өзектілігі.
 Оқушылардың таным белсенділігін, біліктілігін, ойлау
қабілетін арттыру, өз бетінше еңбектене білуге дағдыландыру.

 9-сыныпта химия сабағындағы оқу процесі

Зерттеу пәні

 Оқушылардың танымдық, есте
сақтау, ойлау қабілетін арттырып, білімі мен білігін бір жүйеге келтіруге мүмкіндік береді.

Зерттеу орыны
Өскемен қаласы №3 көпсалалы мектеп-гимназия, № 1 орта мектеп.

Оқытудың әдісі:
 Тірек – сызба нұсқалар арқылы
оқыту.  Тірек – сызбалар қолдану модулдық оқыту технологиясына жатады.  Ресей ғалымы Шаталовтың педагогикалық әдістемелік әдісі бойынша МОТ тірек – сызбалар арқылы оқытылады.

Кесте 7
Модульдің аты: “Металдардың физикалық, химиялық қасиеттері. Алу әдістері. Металдардың электрохимиялық кернеу қатары. Металдар коррозиясы”

Сабақтың I кезеңі. Ой шақыру. 1.Сабақтың мақсатын ашу. 2.Сұрақ қою 3. Өткен сабақты еске түсіру. Сабақтың II кезеңі. Ұғыну. 1. Дәптерге “сызбанұсқаларды”сызу.

Сабақтың IV кезеңі. Білімді тиянақтау. 1.Оқулықпен жұмыс. 2. Оқулықпен жазған әңгімесін салыстыру, зерттеу, толықтыру

Сабақтың V кезеңі. Түсіну. 1.Сарамандық жұмыс. 2.Модуль, сурет, сызбаларды, қайта қарау. 3.Қорытындылау Сабақтың III кезеңі. Мағынаны тану.

1.Мұғалімнің қысқаша сабақ мазмұнын баяндау 2.Әңгіме жазу. 3.Оқушы оқушы бағытындағы жұмыс.

Кесте 8 Металдардың кернеу қатары және кейбір химиялық қасиеттері
Кернеу қатары Атомдарының электрон бергіштігі Иондарының электрон қосып алғыштығы Жаратылыста кездесуі K Na Ba Ca Mg AI Mn Zn Fe Co Ni Pb Sn H Cu Bi Sb Hg Ag Pt Au → Кемиді → Күшейеді Тек қана химиялық қосылыс құрамында Қосылыс құрамында және дербес күйінде Аффинаж

Кендегі металды Балқыған тұздарды C, H2, AI мен Жай алу әдісі электролиздеу тотықсыздандыр қыздыру у; ерітінділерін электролиздеу Ауада тотығуы Оңай тотығады Қалыпты температурада тотығады Қыздырғ анда тотығады

Тотықпайды

Сумен әрекеттесу Қалыпты Қалыпты температурада температурада шығара алмайды сутегін ығыстырып шығарады Қышқылдармен әрекеттесу

сутегін

ығыстырып

Қышқылдардағы Қышқылдардағы сутекті ығыстырып шығармайды сутекті ығыстырып тотықтырады тотықтырмайды шығарады

 Li, K, Ca, Mg, Al, Mn, Zn, Cr, Fe, Ni, Sn, Pb (H2) Cu, Hg, Ag. Ag+O2≠  4Li+O2=2Li2O Pt+O2≠  4Al+3O2→2Al2O3 Au+O2≠  2Cu+O2→2CuO № 1 тірек – сызба  Me+O2 = тотығады Li, K, Ca, Na, Mg.  Me+O2 баяу тотығады Al→Hg

 Me +O2 ≠ тотықпайды Ag, Pt, Au,  2K+2H2O = 2KOH+H2  Zn+H2O →ZnO+ H2O  Ag+ H2O≠H2↑ № 2 тірек – сызба  Me+ H2O=H2↑ түзіледі Li, K, Ca, Mg, Na  Me + H2O=H2↑ түзіледі Al Pb  Me + H2O=H2↑ түзіледі Cu, Hg, Ag, Pt, Au  Me +2HCl=MeCl2+H2↑ түзілмейді Cu, Hg, Ag, Pt, Au

№ 3 тірек – сызба  Me+K=H2Li →Pb ығыстырады

      

Me+K≠H2Cu → Au ығыстырмайды Me+K≠Au әрекеттестпейді HCl+HNO3 Me+K=NO, NO2 Cu, Hg, Ag, H2, SO, HNO3 ZnO+C→Zn+CO↑ Fe2O3+3CO→2Fe+3CO2 4Al+3MnO2→2Al2O3+3Mn CuO+H2→Cu+ H2O

№ 4 тірек – сызба  Me +O2= Оксид Li→Hg

 Me + H2O=Негіз Li→Pb  Me +Қыш=ТұзLi→Ag

№ 1 тірек – конспектісі
Түсті металдар

1. Хром 2. Мырыш 3. Қорғасын 4. Титан

1. Мыс 2. Сырап 3. Күміс 4. Платина 5. Алтын Түсті металдардың қолданылуы

1. Вольфром 2. Тантал 3. Бериллий 4. Никель

Тұрмыста Жылу өткізгішті 29 Cu64 Бояуда Медицинада Қорытпа Өнеркәсіпте Зергерлік бұйымдар

Электр өткізгіш

Бояу
Тұздар Приборда Медицинада Катализатор Орг. Заттарда

80Hg

201

Құйма Радиотехникада

Ақша

Техникада

Айна жасау

47 Зергерлік Ag108 Медицинада бұйымдар Жылу өткізгіштік өткізгіштік

Электр

Тұрмыста

 Сабақта жаңа модульді – тірек-сызба
нұсқаларын қолдану оқушыларды оқулықпен жұмыс істеуге, оның негізгісін бөліп ала білуге,қорытып жаза білуге үйретеді. Түрлі кестелер, сызбанұсқалар қарауға дағдыландырады. Олар өзара пікір алмасуға, бірін-бірі сынауға, қортынды жасауға ұмтылады.

Кесте 8 А «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 1-нұсқа
№ 1 Сұрақтар Lі - Nа - К - RЬ - Сs қатарында металдық қасиет қалай өзгереді Қандай ионның тотықтырғыш қасиеті басым Қандай жағдайда натрийді алуға болады Қандай металл сұйылтылған қышқылдармен әрекеттесіп, сутегін бөліп шығарады Қандай металл негіздермен әрекеттесіп, сутегін бөледі Жауап А. Артады Ә. Кемиді Б. Өзгермейді А.К+ Ә. Мg2+ Б. Сu2+ A.NaClбалқыма→электроли Ә. NaClерітінді→электролиз А. Сu Ә. Zn Б.Нg А.Аl Ә.Мg Б. RЬ

3 4

Кесте 8 Ә «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 2- нұсқа
Сұрақтар 1 Nа - Мg - Аl қатарында металдық қасиет қалай өзгереді Қандай металдың тотықсыздандырғыш қасиеті басым Қандай тұздың судағы ерітіндісін электро-лиздеп, металл алуға болады Мына металдардың қайсысы табиғатта тек косылыс түрінде болады Қандай оксидтің негіздік қасиеті басым Жауап А. Артады Ә. Кемиді Б. Өзгермейді А. Nа Ә.Аl В.Аg А. Сu(N03)2 Ә. KNO3 Б. ВаСl2 А.Ғе Ә. Аu Б.Нg А.ВеО Ә.МgО Б. ВаО

Кесте 8 Б «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 3-нұсқа
№ 1 Сұрақтар Мg - Са - Sг - Ва қатарында металдық қасиет қалай өзгереді Қандай жағдайда калийді алуға болады Қандай металл судан сутегін ығыстырып шығарады Қандай металды тек «патша сұйығында» ерітуге болады Қандай оксидтің негіздік қасиеті басым Жауап А. Артады Ә. Кемиді Б. Өзгермейді A.КClерітінді→электролиз Ә.КClбалқыма→электролиз А. Nа Ә. Рb Б.Ті А.Аu Ә.Сu Б.Нg А. РbО Ә. PbO2

2 3

Кесте 8 В «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 4- нұсқа
№ 1 Сұрақтар Аl - Gа - Іn - Тl қатарында металдық қасиет қалай өзгереді Мына негіздердің қайсысының негіздік қасиеті басым Жауап А. Артады Ә. Кемиді Б. Өзгермейді А.КОН Ә. RbОН Б. СsОН

Гз

Ауадағы оттегімен мына А.К металдардың қайсысы тотығады Ә.Аg Б.Аu Қандай тұздың судағы ерітіндісін электро-лиздеп металл алуға болады Са, Sг, Ва гидроксидтерінің суда ерігіштігі қалай өзгереді А. NаСІ Ә. СuСl2 Б. АgNОз А. Артады Ә. Кемиді Б. Өзгермейді

Кесте 8 Г «Металдар тақырыбын бекіту жұмыстары» 5- нұсқа
№ 1 Сұрақтар Мына реакциялардың қайсысы жүреді Жауап А. СаСl2+Рb Ә. ҒеСl2+Рb Б. СuСl2+Рb

Көрсетілген металдардың қайсысы судан А. Nа сутегіні ығыстырады Ә.Ғе Б. Аl Қосылыстардың ішінен тек тотықсыздандырғыштық қасиет көрсететінін анықта. Валенттілік электрондарының формуласы ns2(п-1)d4 болатын элементтер қандай топта орналасады (Анегізгі, В-қосымша) Gе – Sn - Рb қатарында металдық қасиет қалай өзгереді А. МnS04 Ә. Мn02 Б. КМn04 А. 4А Ә. 6В Б.4В А. Өзгермейді Ә. Артады

Кесте 8 Д «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 6нұсқа
№ 1 Сұрақтар Сумен әрекеттесіп, гидроксид түзетін оксидті көрсет. Қосылыстардың қайсысы тек тотыктырғыш болады Берілген қосылыстардың қайсысы қышкылдық оксид Металдық қасиет топ бойынша жоғарыдан төмен қарай қалай өзгереді Валенттілік электрондарының формуласы ns2(п-1)d6 болатын элементтер қандай топта орналасады (АЖауап А. СuО Ә. СаО Б. Аl203 А. К2Мn04 Ә. Мn02 Б. КМnО, А.СгО Ә. Сг203 Б. Сг03 А. Өзгермейді Ә. Артады Б. Өлсірейді А. 6А Ә. 8В Б. 6В

Кесте 8 С «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 7- нұсқа
№ 1 Сұрақтар Хром (ІІІ) хлоридінің ерітіндісіне натрий сульфидінің ерітіндісін құйғанда қандай зат түзіледі Титанның қандай оксиді қышқылдық қасиет көрсетеді Хромның қандай қосылысы тек тотыктырғыш болады Мыс сульфатының ерітіндісіне аммиактың артьщқ мөлшерімен әсер еткенде қандай қосылыс түзіледі Темір (III) оксидін калий нитраты және калий нитраты және калий гидроксидінің катысында балқытқанда калий ферраты түзіледі, оның формуласы қандай Жауап А. Сг(ОН)3 Ә. Сг2S3 Б. СгS А. ТО Ә. Ті203 Б. Ті02 А.СгСІ2 Ә. К2Сг207 Б. Сг(ОН)3 А. СuО Ә. Сu(ОН)2 Б. [Сu(NН3)4](ОН)2 А.К3[Ғе (ОН)6] Ә. К2Ғе04 Б. К3Ғе03

Кесте 8 Е «Металдар» тақырыбын бекіту жұмыстары 8- нұсқа
Сұрақтар 1 Хром оксидтерінің қайсысы амфотерлі болады Хром (III) сульфаты мен натрий карбонатының ерітінділерін араластырғанда қандай зат түзіледі Жауап А. СгО Ә. Сг203 Б. Сг03 А. Сг2(СО)3 Ә. Сг(ОН)3 Б. СгОНС03

Темір Ғе3+ ионын сапалық анықтау үшін калий А. Оңға роданиді (КСМ8) қолданылады. Бұл қайтымды Ә. Солға реакция, тепе-теңдікте тұрған жүйеге КСІ-нің Б. Ығыспайды кристалдарын салсақ тепе-теңдік қалай ығысады Мыс (II) нитратының ерітіндісінің ортасы қандай Мына реакциялардың қайсысы аяғына дейін жүреді А. Қышқылдық Ә. Негіздік Б. Бейтарап А. КОН + NaN03 Ә. КОН + СuS04 Б. КОН + Мg0

«Металдар» тақырыбына тестік тапсырмалар
                  
1. Жер қыртысында ең көп таралған металл: А)Ғе Ә)Тi Б)А1 В) Са 2. Қандай қатарда тек металдар орналасқан А) К, Zn, Ғе Ә) Sі, Са, Ві Б) А1, С, Сг В) W, Оs, В 3. Электротехникада қыздыру лампаларын жасау үшін қандай металдан жасалынған сым пайдаланылады А)Аl Ә)Сu Б)Мо В)W 4. Массасы 3,42 г сілтілік металл сумен әрекеттескенде қалыпты жағдайда 0,448 л сутегі бөлінді. Бұл қандай металл А)Nа Ә)Lі Б)К В)Rb 5. Негізгі топша металы Ме203 оксидін түзеді. Металл атомының қозбаған жағдайдағы валенттілік электрондарының конфигурациясы қалай болады А) пs2пр1 Ә) пs2пр3 Б) пs2пр2 В) пs1 6. 4Аl+302 2А1203 реакциясы бойынша 1 моль алюминийден неше моль алюминий оксиді түзіледі А)0,5 Ә)2 Б)3 В)4 7. Қай реакция металдың тотықсыздандырғыштық қасиетін көрсетеді А) Nа2S04 + ВаС12 → ВаS04 + 2NаС1 Ә) Сu + 2Н2S04 → СuS04+ Н20 + S02 Б) К2С03 + 2НN03 → 2КN03 + Н20 + С02 В) МgО + 2НС1 → МgС12 + Н20 8. Массасы 5,6 г темір мен 3,4 г күкірт әрекеттескен кезде түзілетін темір сульфидінің массасы қандай А) 2,04г Ә) 4,08г Б) 8,8г В) 7,г

                   

9. Ластанған қала ауасының қай компоненті, әсіресе ылғалды кезде металдар үшін коррозия жүруіне жағдай жасайды А)С02 Ә) N2 Б)СО В)S02 10. Ең оңай балқитын металл: А)Нg Ә)Nа Б)Gа В)Сs 11.49%-тік 200 г күкірт қышқылын мырышпен әрекеттестіргенде қалыпты жағдайда түзілген сутегінің көлемі қандай А)2,24л Ә)4,48л Б)22,4л В) 44,8 л 12. Массасы 234 г натрий хлориді балқымасын электролиздегенде неше грамм металл натрий түзіледі А)23 Ә)46 Б)69 В)92 13. Массасы 16 г Ғе203-ті алюминиймен тотықсыздандырғанда 71,1 кДж жылу бөлінсе, реакцияның жылу эффектісін анықта: А) 76,1 кДж Б) 711 кДж Ә) 152,32 кДж В) 1523,2 кДж 14. Мыс (II) хлоридін электролиздегенде катодта 12,7: мыс бөлінді. Қалыпты жағдайда анодта бөлінген газдың көлемі қандай А)2,24л Ә) 4,445 л Б)6,72л. В)8,96л 15. Массасы 23,2 г Ғе304-ті көміртегінің (II) оксидімен тотықсыздандырғанда неше грамм темір түзіледі А)1,68 Ә)5,6 Б)11,2 В)16,8 16. Концентрлі HN03-пен қандай зат әрекеттеспейді А)Сu Ә)Аg Б)Ғе В)Zn 17. Сумен қандай зат реакцияға түспейді А)Са Ә)Ni Б)Nа В)Ва

                 

18. Металдардың электрохимиялық коррозиясын қалай түсіндіруге болады А) азот оксидтерімен қосылысып металдардың бүлінуі Ә) ауадағы оттегімен металдардың қосылуы Б) электролит ортасында металдардың бүлінуі В) күкірт (VI, IV) оксидтерімен металдың қосылуы 19. Қандай металл бос күйінде кездеседі А)Са Ә)Мg Б)Аu В)Аl 20. Массасы 13,7 г металл заряды +2-ге тең катион түзіп, сумен әрекеттескенде қалыпты жағдайда 2,24 л газ бөлінеді. Бұл қандай металл А)Мg Ә)Са Б)Sг В)Ва 21. Массасы 2 г жезді анализ жасау барысында 1,78 г Сu (СК8)9 0,09 г Sn02 алынса, жездің құрамындағы мырыштың массалық үлесі (%) қандай А)65,2 Ә) 58,72 Б) 67,81 В) 49,57 22. Натрий амальгамасының 12 граммын сумен әрекеттестіргенде түзілген натрий гидроксидін бейтараптауға 60 мл 0,5 молярлы азот қышқылы жұмсалса, амальгамадағы натрийдің массалық үлесі (%) қандай А)3,72 Ә)5,75 Б)9,52 В)4,32 23. Мырыш карбонатының мырыш оксидімен қоспасының 2 граммын қыздырғанда 1,8 г мырыш оксиді түзілсе, қоспада қанша (%) ZnС03 болған А)28,5 Ә)32,3 Б)45,8 В) 71,8 24. Мына теңдеуде хлор молекуласының алдында қандай коэффицент тұру керек К2Сг207 + НС1(кощ) 3 СгС13 + С12 + КСІ + Н20 А)2 Ә)3 Б)14 В)16

                   

25. Мына реакция нәтижесінде қандай зат түзіледі Рb02 + НСІ→ А)РbС14 Ә)РbС12 Б)РbО В)Рb(ОН)2 26. Массалық қатынасы 2: 3 болатын 250 г Ғе203 және Сг203 оксидін тотықсыздандыру үшін қанша алюминий (г) қажет А) 43,51 Ә) 50,21 Б) 87,04 В) 67,51 27. Құрамында 30% мырыш алдамшысы (ZnS) бар 0,2 т рудадан қанша (кг) мырыш алынады А)50,6 Ә)60,8 Б)40,2 В) 70,8 28. Массасы 5 кг мыс купоросын алу үшін 92%-дық р=1,83 г/мл Н2S04-нан қанша көлем (л) қажет А)5,4 Ә)2,33 Б)4,2 В)5,1 29. Массасы 500 кг таза глиноземнен 250 кг алюминий алынса, оның шығымы (%) қандай А)94,4 Ә)85,6 Б)90,3 В)84,3 30. Егер судьң 1 литрінде кальций сульфатьның 2 г ерісе, 100 л судың кермектілігін кетіру үшін қанша сода қажет А) 180,7 Ә) 160,2 Б)170 В) 155,9 31. Металл таңбасын көрсетіңіз: а) Na; ә) Mg; б) H; в) S; г) Sr. 32. Амфотерлі оксид түзетін металлдарды көрсетіңіз: а) Na; ә) Al; б) S; в) N; г) Zn; д) Mn. 33. R2O3 формуласына сәйкес келетін элементтер қатарын көрсетіңіз: а) Mg, Ca, Be; ә) Na, K, Li; б) B, Al, Ga; в) C, Si, Ge.

 34. Солдан оңға қарай металдық қасиеттері артатын              

элементтер қатарын көрсетіңіз: а) C, N, B, F; ә) Al, Si, P, Mg; б) Li, Na, K; в) Na, Mg, Al. а) Na; ә) Mg; б) Si; в) P. 35. Алюминий атомының сыртқы электроны қанша а) 1; ә) 2; б) 3; в) 4; г) 5; д) 6; ж) 7. 36. Литий атомы электрондарының энергетикалық деңгейлерде таралып орналасуы: а) 2,1; ә) 2,8,1; б) 2,4; в) 2,4; г) 2,5; д) 2,8,7. 37. RO жалпы формуласына сәйкес келетін элементтер қатарын көрсетіңіз: а) Mg, Ca, Be; ә) Na, K, Li; б) B, Al, Ga; в) N, P, As. 38. s – элементінің таңбасын көрсетіңіз: а) Mg; ә) K; б) C; в) N. 39. Жер қыртысында ең көп таралған металл А) Fe, Ә) Ti, Б) AI, В) Ca 40. Қандай қатарда тек металдар орналасқан А) K, Zn, Fe , Ә) Si, Ca, Bi, Б) AI, C, Cr, В) W, Os, B

№3 көпсалалы мектеп-гимназиясы оқушыларының білім деңгейлерінің өсу қарқыны
№ Сыныптар Оқушылар саны Оқушылар саны Бағалары Қанағат- Қанағат- Жақсы, танарлы танарлық, % қ% сыз, % Өте Жақсы, %

1 2

Бақылаушы сынып Эксперименттік сынып

30 32

-

-

12 5

40 15,6

10 33,4 8

26,6

14 43,7 13 40,6

54,3 52,3 39,7 41,2

60 50 40 30 20 10 0 №3 мектеп №1 мектеп

Бақылаушы


Пән: Химия



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь