Ұлыстардың құрылуы


Презентация қосу




Ұлыс – ел деген мағынаны білдіреді.
Шыңғыс хан жаулап алған жерлерін
өзінің 4 баласына бөліп берді.
Қазақстан жері оның 3 баласының қол
астына қарады. Бөліп берілген жерлер
ұлыс деп аталды.
Алтын орданың қоғамдық құрылымы.
• Ордада ұлыстық жүйе қалыптасып, Батый хан тұсында мемлекет
екіге бөлінді:
► Оң қанат - Батый хан билігі.
► Сол қанат - Орда Ежен хан билігі (Жошының үлкен баласы).
Қазақстан жерінің көп бөлігі сол қанат кұрамына енді. Басқару
құрылымы:
• Сұлтандар - ханнан кейінгі әлеуметтік басқарудың ең жоғарғы
тобы.
• Құрылтай - ақсүйектердің жалпы империялық жиналысы.
Құрылтайда хан жариялау жэне таққа отырғызу рэсімдері жасалды.
• Диуан - ең жоғарғы атқарушы орган. Қаржы, салық мэселесін,
мемлекеттің ішкі істерін атқарды.
• Беклербек - эскери істерді басқарушы.
• Уәзір - азаматтық істі басқарушы
• Мәлік - азаматтық басқару билігін жүргізушілер (түрік эулетінен).
• Даруғалар - салық жинады, халық санағын өткізіп, эскер жинады,
байланыс қатынасын ұйымдастырды.
• Басқақтар - басқару қызметін атқарды, эскери бақылау жүргізді,
салық жинады.
• Білікшілер, хатшылар - іс қағаздарын жазушылар
• Нояндар, бектер, әмірлер, баһадүрлер -эскербасылар.
Алтын Орда хандары ислам дінін қабылдағаннан кейін іс жүргізу
жұмыстарын түрік (ұйғыр) жазуымен жүргізді.
XIV ғ. - Алтын Орда мұсылмандық мемлекетке айнала бастады.
Феодалдық жер иелену

түрлері.
Інжу – Шыңғыс әулетінен шыққан билеушілерге
берілетін үлестік жер.
Сойырғал - әскер немесе азаматтық қызмет атқарғаны
үшін шартты түрде сыйға берілген үлестік жер.
Вакф – Мұсылман дінбасыларының жері
Мильк – Жер иеленудің жеке меншік түрі.
Тархандық құқық – улестік жер иелерінің мемлекет
пайдасына жиналатын салықтан босатылып, өз
пайдасына салық жинауы.
Тағар - әскерді азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін
жиналатын егін және мал салығы.
Ұшыр – мал салығы
Харадж – егіншілерден жиналатын салық
Зекет – дін басыларына берілетін мал салығы,
қолөнершілер мен
Саудагерлерге де салынады
Аваиз – төтенше салық
Әскери міндеткерлік – 10 түтіннен 1 жауынгер алынады.
Алтын орданың гүлденуі мен
ыдырауы.
ХІІІ-ХІV ғ.-да Алтын Орда күшті мемлекет болды.
Батый хан тұсында (1227-1255) Алтын орда Моңғол империясына тәуелді
болды.
Берке хан (1257- 1267) тұсында тәуелсіздігін жариялады.
Мөңке хан (1267-1280) өз атынан теңге шығарды.
1260ж. – Моңғол империясы бірнеше тәуелсіз ұлыстарға ыдырады.
ХІV ғ.- ң бірінші жартысында Өзбек (1312-1342) және Жәнібек (1342-1357)
хандар тұсында мемлекет күшейді. Батыс Еуропамен, Кіші Азия, Египет,
Үндістан, Қытаймен сауда қатынасы дамыды.
1312 - Өзбек хан исламды мемлекеттік дін етіп жариялады.
50 ж.-дың ортасында Жәнібек ханды үлкен баласы Бердібек өлтіргеннен
кейін “ұлы дүрбелең” басталды.
1357-1380 жж 25 хан ауысты
1380ж Куликова шайқасында түменбасы Мамай әскері Дмитрий Донской
әскерінен жеңілді.
Тоқтамыс(1380-1395) осыны пайдаланып хан болды.
1382 ж. Мәскеуді өртеді.
1389,1391,1395ж. Әмір Темір шабуылдап Алтын Орда әлсіреді.
Алтын Орданың күйреуінің
себептері:
- Билік үшін өзара қырқыстар
- Әмір Темірдің жаугершілік
соғыстары
- Халық көтерілістері
- Ұлыстардың дербестікке
ұмтылуы

Ұқсас жұмыстар
Алаш партиясының құрылуы
Қазақ хандығының құрылуы
Қазақ хандығы құрылуы, тұлғалар
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ХАНДАРЫ ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ -
Орталық мемлекеттік ғылыми- техникалық құжаттама мұрағатының құрылуы
КӘСІПКЕРЛІК КАПИТАЛЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ
Монғолдардың Қазақстан жерін жаулап алуы
Жас өспірімдерді тәрбиелеуде этнопедагогиканың ролi
Олжас Омарұлы Сүлейменов
Қазіргі заманғы жаҺандану мәселелері
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь