Сайтқа презентация қосу

Экономикалық жүйелер, ұғымы, типтері және салыстырмалы сипаттамасы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

Орындаған:Сқабаева С.Д Тобы: ПХ-415 Тексерген:Габдуллина

Л.Б





  

Меншік ұғымы, түрлері, және ҚР меншік қатынастың дамуы. Экономикалық жүйелер, ұғымы, типтері және салыстырмалы сипаттамасы. Сұраныс және ұсыныс икемділігі түрлері. Ақша жүйесінің даму кезеңдері. Бәсекеле модельдері,жетілген және жетілмеген бәсеке.

«Меншік» термині әртүрлі мағынада пайдаланылады.

Күнделікті өмірде меншік, көбіне, мүлікпен немесе құқықпен теңестіріледі. Бірінші жағдайда «мынау менің (оның) меншігім (меншігі)» деуге болады. Екінші жағдайда«меншік иемдендім (бердім)» дейді. Құқық тұрғысынан алғанда мұның екеуі де дәл емес. Меншікті меншік құқығынан айыру қажет. Меншік- экономикалық, ал меншік құқығы- заңдық санат. Біз келтірген бұл ұғымдарда меншіктің заңдық мәнін азаматтар меншіктің экономикалық санаты арқылы дұрыс білдірмейді

Меншік теориясына сүбелі үлесті У.Петти,Ф.Кэне,А.Смит,Д.Рикадо с,П.ПРудон сияқты ғалымдар қосты. Маркс бойынша Меншік бұл өндіріс құрал жабдықтарын иемденумен байланысты қатынастар деп қарастырылады.Ал Козудың пікірінше, кез келген ресурстарды қолдану арқылы ғана меншіктің кешенді құқықтарын анықтау.Қазақстан Республикасында

жүргізіліп жатқан әлеуметтік-экономикалық реформалардың негізі ретінде мемлекеттік және муниципалдық меншікті жекешелендіру өзінің мақсаттары мен міндеттері бойынша экономиканы тұрақтандыру және оның одан әрі қарқынды түрде дамуын жүзеге асыратын тиімді шаруашылық жүйесін жасаудың негізгі шарты ретінде анықталған.. Бұл ретте ҚР-ның “Меншік туралы заңының” респуликадағы меншік қатынастарына қатысты жайттарды реттеудегі басты құжаттарының бірі екендігің ескеру қажет.

Меншік Меншік Жеке Жеке Мемлекет Мемлекет тік тік Ұжымдық Ұжымдық меншік меншік Акционе Акционе рлік рлік

Еңбекті Еңбекті к, к, еңбекті еңбекті к емес к емес

Кооператив Кооператив тік тік

Жалпы меншік ұжым ретінде бірлескен адамдарға берілген құрал жабдықтар, яғни бұл олардың барлығына ортақ меншік деген сөз. Мұндай иеленушілік әр түрлі қоғамдарға тән. Ол рулық қоғамның даму кезеңінде алғашқы қауымдық меншік, Ұжымдық меншіктің : кооперативтік меншік, шаруашылық қоғамы мен серіктестіктердің, акционерлік қоғамның, шаруашылық ассоцияцияларының бірлестіктерінің /, қоғамдық ұйымдар мен қорлардың және діни ұйымдарының меншіктері деп аталатын бірнеше түрі болады.

К. Маркстың тұжырымдауы бойынша, меншік экономикалық категория ретінде адамдардың еркі мен санасынан тәуелсіз өмір сүреді. Меншік – бұл өндіріс құралжабдығын иелену қатынасы және материалдық игіліктерді өндіру, бөлу, айырбастау мен тұтыну процесі. Маркстік теорияға сәйкес – құралдар, заттар және т.б. меншіктің заттық мазмұның құрайды. Алайда “меншік” ұғымы тек қана заттық мазмұнымен немесе адамның затқа қатынасымен шектеліп қана қоймайды. Адам басқа адамдармен өзара тығыз байланыста өмір сүреді, еңбек өнімін өндіреді және тұтынады. Ешкімге жатпайтын нәсені – қоғамнан тыс, басқа адамдармен байланыссыз иемдену мүмкін емес.

Экономикалық жүйе – экономикалық өнімді өндіру, бөлу, айырбастау , тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың нысаны мен мазмұнын айқындайтын қағидаттардың, ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе белгіленген, елде жұмыс істеп тұрған жиынтығы. Экономикалық жүйе- халықтың шаруашылық практикасының нақты жағдайында пайда болатын, қоғамның ерекше құрылымын бейнелеп көрсетеді. Бұнда халықтың шаруашылық дағдысы, дәстүр-салты, рухани қал-жағдайы, оны құрметтеп бағалайтын жәйттары және өмірге, дүниеге деген ерекшелік көзқарастары қамтылады. Міне осындай жағдайлардың өзі, жүйелердің біркелкі болуын мүмкін етпейді, олар қашан болмасын нақты болады, өздері бейнелейтін мәдениетке сай келеді.

Жабық экономикалық жүйе-бұл барлық іскерлік белсенділік операцияларының ел ішінде ғана жүргізілуі орын алатын экономиканың ұйымдастырылуы. Ашық экономикалық жүйе-бұл экономиканың халықарылық экономикалық қатынастар жайындағы белсенді түрде жұмыс жасауы,бұл жерде ұлттық валютамен қолданылады. Дәстүрлі экономикалық жүйе- ғасырлар бойы сақталған салт дәстүрлерге негізделген қатынастар. Әміршіл әкімшіл экономикалық жүйе – орталықтандырылған жоспарлауға, өндірістің барлық факторларына мемлекеттік меншіктің орын алуына негізделген қатынастар. Нарықтық экономикалық жүйе – жеке меншікке,жеке мүддеге , еркін бәсекелестікке негізделген қатынастар. Аралас экономикалық жүйе – нарықтық тетіктер мен экономиканы мемлекеттік реттеудің үйлестірілуі орын алатын қатынастар.

Игіліктің бағасы мен сол игіліктің сатып алу көлемі арасындағы кері байланыс сипаттайтын нарықтық ұстаным.

тұтынушылардың табысы алмастырушы және толықтырушы тауарлар бағасы. нарықтағы тұтынушылардың саны

Сатушылардың белгілі бір уақытта игіліктердің берілген көлемін белгілі бір баға бойынша, нарықта сатуға деген даярлығы немесе сата алу қабілеті.

Игіліктің бағасы мен сол игілікті сату көлемі арасындағы тура байланысты сипаттайтын нарықтық ұстаным.Нарықта баға жоғары болса, сатушылардың игіліктерді сату көлемін парттырады.

өндіру мен бөлу процестерінде адамдар арасындағы белгілі бір экономикалық қарымқатынастарды көрсететін, тарихи даму үстіндегі экономикалық категория болып табылады.

Пайдаланған әдебиеттер:
1.Есенбекова, З.Ж. Экономикалық теория негіздері: 2009ж 2.С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А. Жанайдаров. Экономикалық теория. Оқу құралы. Астана: 2002. 3.Нарықтық экономика негіздері\Алматы: Респ. баспа кабинеті, 1994ж Қосымша әдебиеттер:

http://kontrosha.net/


Пән: Экономика



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь