Ауыз су. Өндірістік су

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

 СӨЖ
Тақырыбы:  Ауыз су. Өндірістік су.

 
Орындаған: Дюсембинова М.У Топ: ХН-221 Тексерген: Тлеуғали Е.Т.

 Семей, 2015

Жоспар I Кіріспе II Теориялық бөлім 2.1 Ауыз су. 2.2 Өндірістік су. III Қорытынды IV Қолданылған әдебиеттер тізімі

Жер бетінде тіршілік ең алғаш сулы ортада пайда болды. Су — бүкіл тіршілік иелерінің негізгі құрамдас бөлігі. Бұдан басқа судың тіршілік үшін физикалық-химиялық қасиеттердің: жоғары жылу өткізгіштік және жылу сыйымдылық, жоғары тығыздық, ауа тығыздығының шамамен 800 есе артуы, мөлдірлік, тұтқырлық, қатқан кезде мұздың көлемін ұлғайтуы және тағы басқа қолайлы қасиеттері болады. Біржасушалы және көпжасушалы ағзалар жасушаларының биохимиялық үдерістерінің барлығы сулы ортада өтеді. Су әр түрлі климаттық жағдайлардағы физиологиялық үдерістердің калыпты өтуіне себепкер болады. Ол сондай-ақ көптеген минералдық және ағзалық заттардың жақсы еруіне себепкер бола алады. Табиғи су құрамында сан алуан тұздың болатыны да сондықтан. Ағзалар жұғымды заттарды тек еріген түрінде сіңіреді.



Көптеген су тұтыну түрлері үшін ауыз су қажет, ал оның қорлары Жер бетіндегі барлық сулардың 3 пайызын ғана құрайды. Су тұтынудың үнемі өсуі – әртүрлі аймақтарда су тапшылығын тудыратын негізгі себепке жатады. Осыған байланысты су қорларын тиімді пайдалану және қорғау соңғы кезде маңызды мәселеге айналды. Сумен жабдықтау көзі ретінде тұщы сулы жер үсті су қоймалары және жер асты сулары пайдаланылады. Жер асты су көздеріне грунт сулары, қабат аралық сулар, артезиан сулары жатады. Грунт суларының құрамы атмосфералық жауын суларына, сол қабатта сумен беттесіп жатқан топырақтың сипаттамасына, жоғарғы горизонттың санитарлық жағдайына байланысты. Артезиан суларының құрамының қалыптасуында тереңдіктегі геологиялық структура шешуші рольді атқарады. Жер асты суларының химиялық құрамы, тау жыныстарының шайылуы, еруі, сорбция, ион алмасу сияқты процестердің нәтижесінде қалыптасады. Артезиан сулары қабаттарының қорғалғандығы, су құрамының тұрақтылығын және микроорганизмдердің мүлдем болмауын қамтамасыз етеді



Табиғи сулардың сапасы әр түрлі көрсеткіштермен сипатталады, ең негізгілері – температура, ортаның реакциясы, түсі, исі, дәмі, лайлығы. Сонымен қатар, иондық құрамы, темір және марганец қосылыстарының болуы, қаттылығы, тотығуы, еріген газдардың болуы, фтор, йод, улы заттардың болуы, санитарлық-бактериялық және гидробиологиялық көрсеткіштері де маңызды. Су сапасының көрсеткіштері ГОСТ арқылы белгіленеді (регламенттеледі).











Температура – су сапасының физикалық көрсеткіші. Жер үсті су қоймаларының температурасы жыл мезгілдеріне байланысты 0 – 300С арасында өзгеріп отырады, жер асты су көздерінің температурасы салыстырмалы тұрақты болып табылады. Ауыз судың температурасы 7 – 150С арасында болғаны дұрыс. Ортаның реакциясы. Шаруашылық-ауыз су мақсатына қолданылатын су үшін рН = 6,5 – 8,5 болуы қажет. Бұл талап адамның физиологиялық мұқтаждарын қанағаттандыру үшін және құбырлар мен қондырғылардың материалдарының коррозиясын болдырмау үшін керек. Көптеген табиғи су көздерінің рН шамасы бұл шектен аспайды. рН шамасы ортаның активті реакциясының, немесе судағы бос сутек иондарының әсерінен болатын активті қышқылдығының өлшемі. Судың түсі. Судағы гумин және фульвоқышқылдары, олардың еріген тұздары, сондай-ақ темір қосылыстары суға түс береді. Суға түс беретін қосылыстар дисперстік дәрежесі бойынша екінші және үшінші топқа жатады. Суға түс беретін қосылыстардың мөлшері көптеген факторларға, негізінен су көзі бассейнінде торфяниктердің болуына байланысты. Түстің дәрежесін белгілі бір заттың мг/л мөлшерімен емес, ерекше бірлікпен – градус арқылы өлшейді. Өзен суы түсінің шамасы үлкен аралықта өзгереді – 35 – 55 градус аралығында, жекелеген жағдайларда 200 градустан және одан да жоғары асып кетуі мүмкін. Судың исі мен дəмі – су сапасының органолептикалық көрсеткіштері. Ұшқыш иісті заттар суға иіс береді. Табиғи судың исі мен дәмі оның құрамында табиғи заттардың болуынан, немесе ағынмен бірге ластаушы заттардың түсуінен. Табиғи иіске жер, шірік, батпақ, күкірттісутек және т.б.иістері жатады. Олар судағы балдырларға, актиномицеттерге және басқа да 21 судағы тірі организмдерге байланысты. Жасанды иістер хлор, фенол, аптека иістері болып жіктеледі. Судың дәмі тұзды, тәтті, ащы және қышқыл болып жіктедеді. Ерекше дәмдер де бар – сілтілік, метал және басқа дәмдер. Шаруашылық ауыз сумен жабдықтау көздерінің дәмі мен иісі әдетте 3 – 4 балдан аспайды. Ауыз судың дəмі жоқ. Жер асты су көздерінің суларының дәмі, құрамындағы тұздардың концентрациясы үлкен болғандықтан, тұзды және ащы тұзды болуы мүмкін

Өндірістік ағынды суларға əр түрлі технологиялық процестерде, пайдалы қазбалар өндіргенде түзілген, сондай-ақ өндірістің ластанған территорияларынан ағып шыққан, қайтадан қолдануға жарамайтын сулар жатады. Технологиялық процестерде қолданылған сулар əр түрлі химиялық реакциялардың жүруінен, шикізатты, өнімді жəне қондырғыларды жуған кезде, судай-ақ қондырғыларды салқындатқан кезде ластанады. Ағынды сулар болатлитейлі, шойынлитейлі, термиялық, механикалық жəне инструментальды, сондай-ақ гальваникалық цехтар мен участоктардан түзіледі. Литейлі цехтардың негізгі ластаушы заттары механикалық қоспалар (шаң, известь, саз, құм бөлшектері). Термиялық цехта металл бұйымдарды суда немесе майда шынықтырады. Термиялық цехтардың негізгі ластаушы заттарына май жатады. Өңдеу бөлімдерінің ағынды суларының құрамында күкірт жəне тұз қышқылы, темір жəне ауыр металдар бар. Гальваникалық цехтардың ағынды сулары хром, цианидтер, мырыш, мыс, никель, басқа да ауыр металдармен ластанған. Механикалық жəне инструментальды цехтарда ағынды сулар бұйымдарды жуған жəне шынықтырған кезде, бұйымдарды термиялық жəне гальваникалық бөлімшелерде өңдегенде, бұйымдарды бояғанда, станоктарды эмульсиямен салқындатқан кезде түзіледі. Ұста цехтарында ағынды сулар инструменттерді, сварка агрегаттарын, пештердің арматураларын салқындатқанда, скрубберлерде ауаны шаңнан тазартқанда түзіледі.









Өндірістік ағынды 34 сулар екі үлкен категорияға бөлінеді:  ластанған жəне ластанбаған (шартты таза). Ластанған ағынды суларды əдетте төрт топқа бөледі:  негізінен органикалық заттармен ластанған, негізінен минералды қоспалармен ластанған жəне олардың қоспасымен ластанған өндірістік ағынды сулар. Өндірістік ағынды сулардың мөлшері мен құрамы бірнеше факторларға: технологиялық процеске,  оны жүргізу режиміне,  шикізаттың құрамына,  аралық заттар мен өнімдерге,  бастапқы таза судың құрамына байланысты.



 



 

1. Керейбаева Г.Х. Табиғи жəне ағынды суларды тазарту технологиясының негіздері. Оқу құралы. – Алматы: ҚазҰТУ, 2008, 150 бет. 2. Фрог Б.Н., Левченко А.П. Водоподготовка: Учебное пособие для вузов. – М.: МГУ, 2003, 680с. 3. Николадзе Г.И., Минц Д.М., Кастальский А.А. Подготовка воды для питьевого и промышленного водоснабжения: Учебное пособие для вузов. – М.: Высшая школа, 1984, 368с. 4. Кривошеин Д.А., Кукин П.П., Лапин В.Л. Инженерная защита поверхностных вод от промышленных стоков: Учебное пособие. – М.: Высшая школа, 2003, 344с. 6 5. Алексеев Л.С. Контроль качества воды: Учебник. – М.: ИНФРА-М, 2004, 153с. 6. Родионов А.И., Клушин В.Н., Торочешников Н.С. Техника защиты окружающей среды. Учебник для вузов. – М.: Химия, 1989., 512 с.


Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь