Массив ұғымына жалпы түсініктеме

Массив ұғымына жалпы түсініктеме
Массив дегеніміз – бір типтегі берілгендер жиынтығы немесе бір атауға біріктірілген айнымалылардың реттелген тізбегі. Айнымалылардың – массив элементтерінің типтері бірдей болады. Массив бір ғана атпен белгіленеді. Мысалы, нақты сандардан құрылған тізбекті R атаулы массив деуге болады.

Мысалы: 1.6, 14.9, -5.0, 8.5, 0.46 – ны бір өлшемді массив деп, оған А деп атау беруге болады. Массивтің әр элементі массивтің атымен белгіленеді де, оның индексі қойылады. Массив элементтері индекстері бойынша реттеліп жазылады. Мысалы, А1, А2, А3,......Аn немесе жалпы түрде Ai, i=1,2, ,n. Паскаль тілінде массив элементтерінің индексі алгоритмдік тілдегі тәрізді тік жақша алынып жазылады, мысалы, A[i].
А1

Мысалы бір өлшемді бүтін сандардан тұратын массивтің типінің былай көсетуге болады:
Type Mas= array [1 10] of integer; Var M1: Mas;

Осы типті сәйкес айнымалыларды анықтау барысында былай беруге болады:
Var M:= array [1...10] of integer;

Массив элементтерін енгізу немесе шығару бөліктерін программа үзінділерді арқылы көрсетейік:
Енгізу: For i:=1 to n do Read (A[i]); Шығару: For i:=1 to n do Write (A[i], ‘ ‘);

Массив элементтерін кездесоқ сандармен де енгізуге болады. Мысалы, массив өлшемі алдын ала енгізіледі де, 100-ге дейінгі сандардан кездейсоқ түрде массив элементтері енгізіледі: Randomize; For i:=1 to n do C[i]:=random(100)

1-мысал. 15 бүтін саннан тұратын тізбектің арифметикалық орташасын және әр элементтің арифметикалық орташадан өзгерісін табуға программа құрайық. Program Dina;
var X:array[1..15] of integer; I:integer; S:real; Begin S:=0; Writeln('sandardy bos oryn caldyryp engiz:'); For i:=1 to 15 do Begin Read(X[i]); S:=S+X[i]; End; writeln; S:=S/13;

Жауабы:

2 - мысал. 13 бүтін саннан тұратын тізбектің (массивтің) арифметикалық орташасын және әр элементтің арифметикалық орташадан өзгегісін табуға программа құрыңыз. Program BOL1;
var x:array[1..13] of integer; i:integer; s:real; Begin s:=0; write('Sandardi bos oryn kaldyryp engiz: '); for i:=1 to 13 do begin

Жауабы:

3-мысал. мына

заңдылыққа ; =1; i=1,2, ,20 бағынатын а1, а2,...,а20 тізбегін құруға программа жазыңыз program BOL; Type p=array[1..20] of integer; var a:p; i:integer; begin; a[1]:=1;

Жауабы:

Массивтің тип Массив типі бейнеленеді:

бөлінгіндегі жазылуы. бөлінгенде былай

TYRE тип атты=array [t1] of t2 Var массив аты: тип аты;

Мұнда тип TYRE бөлігінде массивтің типі көрсетіледі де, одан соң айнымалы Var бөлігінде осы типке жататын массивтер көрсетіледі. Массивті TYRE бөлігінде бейнелеу, бейнелеулер бөлігінің көлемін үлкейтеді, бірақ прорамманы тез жөндеуге, прораммада көп қате жібермеуге көмектеседі.

Мысалы, прораммада нақты 40 элементтен тұратын А массиві пайдаланатын болса, онда оны тип бөлігінде былай өрнектейді:
TYRE m=array [1..40] of real; Var a: m;

Мұндай бейнелеудің тиімділігі сонда, егер программада типі М болатын бірнеше массив А, В, С, D пайдаланатын болса, онда олар үшін:
Var A, D, C, D : m;

түрінде жазса жеткілікті.

Массивті толтыру.
1 – Есеп. Массивті мына формула бойынша толтырайық: Program Dina; Uses CRT; var c:array[1..100] of word; i,n:integer; a:integer; Begin Write('n='); Readln(n); Write('a=');

с[i ] = a * i 2

Жауабы :

Массив элементтерін алмастыру.
2 – Есеп. Бүтін сандардан құрылған екі өлшемді массив берілген. Массив элементтерінің арифметикалық ортасынан кіші болатын барлық элементтерін бүтін мәніне дейін дөңгелектелген арифметикалық орта мәнімен алмастыратын прорамма құру. Массив 0-ден 100-ге дейінгі сандармен кездесоқ түрде толтырылады.
Program Dina; Uses CRT; var c:array[1..100,1..100] of word; i,j,n:integer; a:real; Begin Write('n='); Readln(n); a:=0; Randomize; For i:=1 to n do For j:=1 to n do begin c[i,j]:=random(100); a:=a+c[i,j] end; For i:=1 to n do For j:=1 to n do Write('c[',i,',',j,']=',c[i,j],''); a:=a/n; writeln('arif.orta=',a:5:2); For i:=1 to n do For j:=1 to n do if c[i,j]c[i] then min:=c[i]; writeln('min=',min); {corsetilgen orynga element koiu} For i:=n+1 downto 1 do c[i]:=c[i-1]; c[l]:=min; writeln('turlengen massiv');

Массив элементтін сұрыптау. 5 – Есеп. Массив элементтерін сұрыптау немесе іріктеу массив элементтерін өсу немесе кему реті бойынша орналастыру қажет болған жағдайда жүргізіледі. Сұрыптау тәсілдерін мысалмен келтірейік. Бүтін сандардан құрылған С(n) массивінің элементтерін кему ретіментсұрыптайтын программа құрайық. “Көпіршіктің әдіс” бойынша сұрыптау.

Program Dina; Uses CRT; var c:array[1..100] of word; i,j,n,r:integer; Begin Write('n='); {massiv olshemin engizu} Readln(n); Randomize; For i:=1 to n do {massivti toltyru} c[i]:=random(100); For i:=1 to n do {algashky massiv elementin shygaru} Write('c[',i,']=',c[i],''); {massiv elementin curyptau} For i:=2 to n-1 do For j:=2 to n-1 do if c[j]>c[i] then {c[i] men c[j] oryndarmen almasady} begin r:=c[i]; c[i]:=c[j]; c[j]:=r; end; {suryptagan massiv elementerin shygaru}

Жауабы:

Массивтерді түрлендіру.
6 – Есеп. Бүтін оң және теріс сандардан құрылған бір өлшемді массив берілген. Екі жаңа массив құру қажет: біреуінде тек оң сандар мен 0-дер, ал екіншісінде теріс сандар ғана орналасқан болуы қажет.

Program Dina; Uses CRT; var mas1,mas2,c:array[1..100] of integer; i,n,l,k:integer; Begin Write('n='); {massiv olshemin engizu} Readln(n); For i:=1 to n do {massivti toltyru} begin Write('c[',i,']='); readln(c[i]) end; {shagarylgan massivterdi toltyru} k:=1; l:=1; For i:=1 to n do

Жауабы:

7-Есеп. Нақты сандардан құрылған екі бір өлшемді массив берілген. Осы екі бір өлшемді массивтен бір сызықтық массив алынсын: алдымен теріс элементтер, одан кейін нөлдік элементер, соңында оң элементер орналасуы қажет.

Program massivshygaru; Uses crt; var a,b,c:array[1..100] of real; i,n1,n2,n,m,k:integer; r:real; Begin write('a massivi elementer sany n1='); readln(n1); write('b massivi elementer sani n2='); readln(n2); for i:=1 to n1 do {} begin write('a[',i,']='); readln(a[i]) end; for i:=1 to n2 do begin witeln('b[',i,']='); readln(b[i]) end; m:=1; for i:=1 to n1 do begin c[m]:=a[i]; m:=m+1 end;

begin c[m]:=b[i]; m:=m+1 end; for i:=2 to n1+n2 do for k:=n1+n2 downto i do if c[k-1]>c[k] then begin r:=c[k-1]; c[k]:=r; end; writeln('a massivi:'); for i:= 1 to n1 do write(a[i]:5:2,’’); writeln; writeln('b massivi:'); for i:=1 to n2 do write(b[i]:5:2,''); writeln; writeln('kurugan massiv:'); for i:=1 to n1+n2 do writeln(c[i]:6:2);

Жауабы:

8-Есеп.Бүтін сандардан құрылған к – сыншы элементінің орнына массивтің ең кіші элементіне тең мәнді қоятын программа құрыңыз
Program vstavka; Uses crt; var c:array[1..100] of word; i,n,l:integer; min:integer; Begin write('n='); {massivtegi elementter sany} readln(n); {} writeln('turlengen massiv'); write('element koyylatyn oryn='); {alingan massivti shygaru} writeln('c[',i,']=',c[i],''); min:=c[l]; for i:=2 to n do {tn kishi elementy aniktau} if min>c[i] then min:=c[i]; writeln('min=',min); {korsetilgen oringa element koiu} for i:=n+1 downto 1 do {} c[i]:=c[i-1]; c[l]:=min;

Жауабы:


Пән: Математика, Геометрия


Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь