Оқыту әдістері

Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігінің Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы университеті Информатика кафедрасы

СӨЖ №2
Тақырыбы: Оқыту әдістері

және құрал жабдықтары

 Орындаған: Сакиева Меруерт  Тексерген: Тұрғанбаева Б.Ш.  Топ: Т-441


2015 жыл

Оқу әдістері мен құралжабдықтары.


  

Оқу, əдіс, тəсіл жəне ережелері түсінігі мен мəні Оқу əдістерін топтастыру Оқу құрал-жабдықтары Оқу əдістері мен құралдарын іріктеу

Бала

оқытуды жақсы білейін деген адам әуелі балаға үйрететін нәрселерін өзі жақсы білуі керек





     

Әдіс – оқу-тəрбие жұмыстарының алдында тұрған міндеттерді дұрыс орындау үшін мұғалім мен оқушылардың бірлесіп жұмыс істеу үшін қолданатын тəсілдері. Әдіс арқылы мақсатқа жету үшін істелетін жұмыстар ретке келтіріледі. Оқыту əдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын дамытады, ізденуге, жаңа білімді түсінуге ықпал етеді. Оқытуда ең басты нəрсе – оқушылардың танымдық жұмыстары. Оқыту əдістері ең анық фактілерді білуді қамтамасыз етеді, теория мен тəжірибенің арасын жақындатады. Тəсіл – оқыту əдісінің элементі. Жоспарды хабарлау, оқушылардың зейінін сабаққа аудару, оқушылардың мұғалім көрсеткен ісқимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тəсілге жатады. Тəсіл оқу материалын түсінуге үлес қосады. Оқыту тəсілдерінің түрлері: ой, зейін, ес, қабылдау, қиялды жақсарту тəсілдері; мəселелі жағдаят тудыруға көмектесетін тəсілдер; оқушылардың сезімдеріне əсер ететін тəсілдер; жеке оқушылар арасындағы қарым-қатынасты басқару тəсілдері.

Мақсатты көздеген əдістер тобына енетіндер:
- білім жинақтау əдісі;

- ептілік жəне дағды қалыптастыру əдісі;

- білімді қолдану

ептілік

пайдалану əдісі

дағдыларды бекіту мен тексеру (бақылау) əдістері



2. Оқыту əдістері жəне оларды жіктеу мəселесі. Әдістер белгілі бір негіз бойынша топтарға бөлінеді. XIX ғасырдың 20-30 жылдарында Б.Е.Райков, К.П.Ягодовский түсіндіру, тəжірибелік, зерттеу, зертханалық əдістерін жетілдірді. Оқушылар сөзден, кітаптан, көрнекіліктен, тəжірибелік жұмыстардан білім алады. Осыны ескеріп 20-30 жылдарда Н.М.Верзилин, Е.Я. Голант сөздік, тəжірибелік, көрнекілік əдістерін ұсынады. Қазір компьютерлік жүйелер арқылы білім алу мүмкіндігі бар. М.А.Данилов (1899-1973), Б.П.Есипов (1899-1967) дидактикалық мақсатқа жету үшін қолданылатын əдістерді топтастырды. Олар: білім алу, іскерлік жəне дағдыларды қалыптастыру, білімді қолдану, шығармашылық ісəрекет, бекіту, білім, іскерлік, дағдыларды тексеру. Аталған авторлардың пікірлері бойынша оқыту əдісі - дидактикалық мақсатқа жету үшін оқушылардың іс-əрекетін реттеп, ұйымдастыру тəсілдері. Бұл саралауда əдістер оқытудың алдында тұрған міндеттермен сəйкестендірілген. И.Я.Лернер, М.Н.Скаткин оқыту əдістерін оқушылардың танымдық жұмыстарының түріне қарай топтастырған. Авторлар балаларға ақыл-ой жұмысының, өз бетімен білім алудың жолдарын көрсетеді.

Тəжірибеде негізгі үш білім көзі нақты танылған:
Сөз

көрнекілік

іс-əрекеттік (практика).

Осыған орай ажырататынымыз: сөздік əдістер (білім көзі ретінде ауызша не жазба сөз қызмет етеді); көрнекі əдістер (білім көзібақылауға түскен заттар, құбылыстар, көрнекі құралдар) жəне іс-əрекеттік əдістер (білім жəне ептіліктер ойын, оқу, қарапайым еңбектік істер процесінде қалыптасады).

Сабақтарда қолданылатын әдістер Түртіп алу әдісі Зерттеу әдісі Кейс әдісі Сын тұрғысынан ойлау әдісі Жалқылау жалпылау әдісі Ұжымдық оқыту әдісі Салыстыру әдісі Ой толғау әдісі Модульдік әдіс Диалогтік әдіс Рөлдік ойын әдісі Проблемалық әдіс

Түсіндірме – көрнекілі əдістің мəні – оқытушы əрқилы құрал-жабдықтар көмегімен дайын ақпаратты хабарлайды, ал оқушылар оны қабылдайды, түсінеді жəне есте қалдырады. Оқушылардың танымдық іс-əрекеті дайын білімдерді есте қалдыруымен еленеді, бірақ бұл бейсаналық деңгейде де болып, ақыл-ой белсенділігіне ешқандайда əсер етпеуі ықтимал. Осыдан түсіндірме, яғни ақпаратты- іштей түсіну əдісі əрдайым тиімді бола бермейді. Қайта жасау (репродуктивті) əдісте оқытушы ақпаратты дайын күйінде хабарлап, түсіндіреді, ал оқушылар оны меңгеріп, ұстаз тапсырмасымен сол күйінде қайталап айтып береді. Білім өзгеріске түспейді, оқушыдан шығармашыл белсенділік талап етілмейді. Қайта жасау əдісінің, ақпараттық іштей түйсіну əдісіндегідей басты тиімділігі- уақыт, күш қуат үнемділігі. Бұл əдіс қысқа уақытта, көп күш жұмсамай ауқымды көлемдегі білім қоры мен ептіліктерді түсіндіріп жеткізуге мүмкіндік береді. Сабақ барысындағы көп қайталаудан білім бекімі бірқанша жоғары болады. Бірақ бұл əдіс те оқушылардың ой белсенділігін көтеруде өзінің тиімсіздігімен байқалады. Танымдық процестің біршама жоғары деңгейде танылғаны - бұл бөлшектеп ізденіс (эвристикалық) əдісі. Бұл əдіске байланысты оқушылар күрделі оқу проблемасын толықтай бастан-аяқ шешпестен, проблеманы бөлшектерге келтіріп, оларды бірінің ізімен екіншісіне жауап тауып отырады. Оқытушы мұндайда оқушының ізденіс əрекетіндегі əр қадамына назар сала отырып, оған бағыт-бағдар сілтейді.

Түсіну.
 

Тақырып бойынша қажетті лексиканы жаңғырту (білімдерін анықтау). Тыңдап түсіну (мәтінді оқу немесе ауызша баяндау).

Оқу құрал – жабдықтары Оқу əдістері белгілі оқу ( дидактика) құрал - жабдықтарымен іске асырылады. Оқу құрал-жабдықтары - бұл білім алу, ептіліктер қалыптастыру көздері. «Оқу құрал –жабдықтары» түсінігі кең жəне тар мағынада қолданылады. Тар мағынада бұл түсінік оқу жəне көрнекі құралдары, көрсетпе жабдықтар, техникалық саймандар жəне т.б. байланысты. Ал кең мағынада оқу құрал-жабдықтары деп білім мақсатын іске асыруға жəрдемші жағдаяттардың бəрін түсінеміз, яғни оқу əдісі, формасы, мазмұны, сонымен бірге оқудың арнайы бұйымдарының бəрі осы оқу жабдықтарын құрайды. Оқу құралдарының көмегімен дүниені тікелей де жанама тануды жеңілдетеміз. Олар, əдістер сияқты оқу, тəрбиелеу жəне дамыту қызметтерін атқарып, оқушыларды ынталандыруға, оқу-танымдық ісəрекетті басқару мен бақылауға пайдаланылады. Дидактикалық құралдар төмендегідей тіркеледі: - көру (визуалды) құралдары -кестелер, карталар, табиғи объекттер ж.т.б.; - есіту(аудио)құралдары-радио, магнитафон, əн-күй аспаптары ж.т.б.; - есіту-көру құралдары-дыбысты фильмдер, теледидар ж.т.б.; - сөздік құралдар - оқулықтар, мəтіндер; - оқу процесін авмоматтастырушы құралдар – тіл кабинеттері, компьютерлер, ақпараттық жүйелер, телебайланыс- қатынас тораптары; - сөз, сөйлеу, ым-ишара, дене қозғалыстары.

 



Өз бетінше, дербес ізденуге жол ашады. Шығармашылық жұмыстарға баулиды. Қиялын, ойын ұштайды.

Ойлау.
  

Біріктіру (жаңа сөздер алдымен тұтас қабылданады). Талдау (сонан соң талданады). Біріктіру (одан кейін қайтадан тұтас қабылданады).

Ассоциация әдісі.


Қызықтыруды ояту үшін, ой тудыруды күшейту үшін қолданылады.

Ұжымдық оқыту әдісі.


Білімді саналы меңгереді, біреуге үйрету, біреуден үйрену арқылы логикалық ойлау, сөйлеу, салыстыру, дәлелдеу дағдыларды қалыптастырады.

Ұжымдық оқыту әдісін ұйымдастыруда төрт түрлі тәсілдерді қолдануға болады: Жекелей жұмыс Жұптық Топтық Ұжымдық

Кубизм әдісі.
Мағынасы терең және қызықты стратегияның бірі.  Тақырыпты жан-жақты қамтуға мүмкіндік туғызады.  Алты қыры бар: Сипаттаңыз Салыстырыңыз Зерттеңіз Талдау жасаңыз Қолданыңыз Дәлелдеңіз Кубик қырлары бойынша жұмыс ауызша, жазбаша, аралас түрде жүруі мүмкін.

Талдау әдісі.




Ойлау мен ауызша сөйлесу дағдысын қалыптастыру. Сөздік қорларын байыту.

Проблемалық әдіс.


Өз беттерімен әрекеттеніп проблема шешу жолдарын іздестіреді. Ойлау қабілеттерін дамыта отырып коммуникацияға шақырады.



Түртіп алу әдісі INSERT.
Өз ойын білдіреді.  Білмегенін сұрақ-жауап арқылы біледі.  Түсінгендерін өз сөздерімен жеткізіп, өз ойларын нақтылайды. Бұл әдісте үлестірмелі карточка қолданылады.

Білемін Жаңа ақпарат Білдім Мен ойлаймын ойламаймын Сұрағым бар

v

+

-

-



Ынталандыру əдісі

Оқыту процесінде баланың оқу іс-əрекетіне оң көзқарасын туғызу керек. Оқылып отырған материалдың оқушыны тебірентуі, қуанышқа бөлеуі, таң қалдыруы, аяушылық сезімін тудыруы сабақтың мақсатына жетуді тездетеді. Педагог ақын М.Жұмабаев ақыл көріністері əсерленуден пайда болады, əсерленудің күшті болуы, жалғасып дамуы ұғымның дұрыс болуының кепілі деп көрсетеді. Жаңашыл мұғалім Е.Н.Ильин əдеби шығармалардың адамгершілік туралы жазған жерлерін оқушыларға талдатады. Қызықты мысалдар, тəжірибе жүргізу, бір-біріне кереғар келетін айғақтар оқушының түрлі сезімдерін туғызып, оны оқуға ынталандырады. "Тұрмыстағы физика", "Ертегілердегі физика" деген тақырыпқа мысалдар жинату да пайдалы жұмыс. Атақты ғалымдардың жəне қоғам қайраткерлерінің өмірі мен қызметі туралы кештер, көркем əдебиеттен үзінділер оқу танымдық қызығушылықты арттырады. Мұғалімнің сөйлеу мəдениеті де оқушы сезіміне əсер етеді. Оқулық тақырыптарының мазмұны - оқу іс-əрекетіне қызықтыратын негізгі құрал. Оқуға қызықтырудың өте жақсы əдісі - танымдық ойындар. Пікірсайыстар да оқушыны оқуға қызықтырады. Үлгерімі төмен оқушыларды жеткен жетістігіне қуанту да олардың оқуға ықыласын арттырады.

Пайдаланылған əдебиеттер тізімі:
 Педагогика.

С.Әбенбаев, Ж.Әбиев (Астана,2009)  Педагогика. Бейсенбаева А.А 1.3 (Алматы, 2003)  Педагогика. Ж. Қоянбаев, Р. Қоянбаев. (Астана, 1998.)  Әбенбаев С.Ш, Құдиярова А.М, Әбиева Ж.Ә «Педогогика», Астана 2003ж


Пән: Педагогика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь