Сайтқа презентация қосу

Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТІРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

Тақырыбы:Клиникалық терминдердің латын тіліндегі дәріптелуі

Орындаған: Бекенов Нұрсұлтан Сырымбетұлы Тексерген: Билялов Ермекқазы Ережепұлы

Семей-2015ж

   ЖОСПАР:
        

1.Кіріспе. 2.Негізгі  бөлім: 2.1 Клиникалы қ  терминдерді ң  латын тіліндегі  дәріптелуі  2.2  Клиникалы қ  терминологияны ң   құ рылымы 2.3 Клиникалы қ  терминологияда жиі  қ олданылатын ж ұ рна қ тар 2.4 Ережеден тыс  қ абынуларды ң  атаулары 2.5 Ерекше клиникалы қ  сөйлемдер 3. Қ орытынды. 4. Пайдаланыл ғ ан әдебиеттер.

КЛИНИКАЛЫҚ ТЕРМИНДЕРДІҢ ЛАТЫН ТІЛІНДЕГІ ДӘРІПТЕЛУІ


(грекше Klinike – дәрігерлік құру өнері, науқас адамды күту). Оған әртүрлі клиникалық мамандықтарының, патологиялық анатомия және патологиялық физиология сияқты ауруды зерттейтін пәндердің терминдері жатады. Ол ең алдымен терапиялық терминдер (грекше therapia – күту, емдеу) және хирургиялық терминдер (chеir – қол + ergіа – жұмыс, әрекет), ауру атаулары, патологиялық процестер мен жағдайлар, ауру белгілері, операция атаулары, зерттеу әдісі мен емдеу жолдары, медициналық құрал-жабдықтар т.б. Клиникалық терминология – ол ауруларды зерттеу және ауру тарихын жазу барысында оқулықтар мен анықтамаларда кездесетін мыңдаған атаулар. Осы медициналық терминология жүйесінде латын тілін қолдану шарт емес. Клиникалық терминдерді қолдану барысында аурудың қазақ тіліндегі атауларымен қатар олардың латынша баламалары да қолданылады: Жарық (hеrnia), сынық (fractura), қатерлі ісік (carcinoma) т.б. Сонымен қатар клиникалық терминологияда арнайы латын терминдері баламасыз қолданылады: Мыс.: status praesens т.б. Көне грек тілінің сөзжасамымен клиникалық терминология курсын оқу барысында танысасыздар.

Клиникалық терминологияның құрылымы


Клиникалық терминдер өзінің құрылысына қарай төмендегідей болуы мүмкін: А) жай КТ – бір түбір мен жалғаудан тұрады: мыс.: coma,atis n; ulcus,eris n. Б) туынды КТ – жұрнақ арқылы зат есімнен сын есімге айналған, мыс.: comatosus,a,um; ulcerosus,a,um В) күрделі КТ – екі немесе одан да көп түбірден құралған мыс.: dermatologia, cardiodystrophia. Г) КТ-сөз тіркестері үш түрлі болуы мүмкін: 1. қиысқан анықтауышы бар термин -pneumonia chronica, 2.қиыспаған анықтауышы бар термин - cancer pulmonis, 3. аралас термин – fractura transversa claviculae.

КЛИНИКАЛЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯДА ЖИІ ҚОЛДАНЫЛАТЫН ЖҰРНАҚТАР


-osis жұрнағының екі мағынасы бар: 1. Егер түбірінде тін, дене мүше

білдіретін ТЭ берілген болса жалпы мағынасы «патологиялық процесс, созылмалы зақымдануы» Мысалы: нефроз – бүйректің созылмалы зақымдануы, психоз – психиканың бұзылуы, токсикозулануы, артроз –буындардың зақымдануы. 2. Егер түбірінде жасуша немесе ісік білдіретін ТЭ болса, –osis жұрнағының мағынасы көбею болады. Мысалы: лейкоцитоз – лейкоциттің көбеюі, фиброматоз – талшықты ісіктерінің көбеюі. –osis жұрнағы арқылы құралған зат есімдер ІІІ септеу femininum род түріне жатады. Мыс.: arthrosis,is f., leucocytosis,is f -itis жұрнағы қабынуды білдіру үшін қолданылады. Мысалы: гастрит-gastritis- асқазанның қабынуы, нефрит – nephritis бүйректің қабынуы. -itis жұрнағы арқылы құралған зат есімдер ІІІ септеу femininum род түріне жатады. Мыс.: nephritis,itidis f. -oma жұрнағы органдар мен тіндердің ісігін білдіреді. Мыс.: остеома – osteoma – сүйектің ісігі. Ісіктердің атаулары ІІІ септеу neutrum род түрінің зат есімдері.

Ережеден тыс қабынулардың атаулары
     

Pneumonia, ae f - өкпе қабынуы Angina, ae f - баспа,бадамша бездің қабынуы Panaricium, i n - саусақ тырнағының қабынуы, күбіртке Phlegmone, es f – шелдің іріндеп қабынуы Empyema, atis n – мүше қуысында іріннің жиналуы Furunculus, i m – түкті қаппен тер безінің қабынуы, шиқан

Ерекше клиникалық сөйлемдер habitus aegroti – аурудың жалпы түрі status praesens – қазіргі жағдай exitus letalis – өліммен аяқталатын жәйт facies Hippocratica – Гиппократ кейпі symptomata inflammationis sunt: rubor,- қабынудың белгілері: қызаруы, tumor, calor, dolor et functio laesa ісінуі, қызуы, ауру сезімі және қызметінің бұзылуы prognosis dubia – күмәнді болжам prognosis mala - жаман болжам prognosis pessima – нашар болжам prognosis letalis - өлім болжам prognosis bona – жақсы болжам prognosis optima – өте жақсы болжам foeter ex ore ауыздан шыққан жаман иіс.

ҚОРЫТЫНДЫ


Клиникалық терминология (грекше Klinike – дәрігерлік құру өнері, науқас адамды күту). Оған әртүрлі клиникалық мамандықтарының, патологиялық анатомия және патологиялық физиология сияқты ауруды зерттейтін пәндердің терминдері жатады. Ол ең алдымен терапиялық терминдер (грекше therapia – күту, емдеу) және хирургиялық терминдер (chеir – қол + ergіа – жұмыс, әрекет), ауру атаулары, патологиялық процестер мен жағдайлар, ауру белгілері, операция атаулары, зерттеу әдісі мен емдеу жолдары, медициналық құралжабдықтар т.б. Клиникалық терминология – ол ауруларды зерттеу және ауру тарихын жазу барысында оқулықтар мен анықтамаларда кездесетін мыңдаған атаулар. Осы медициналық терминология жүйесінде латын тілін қолдану шарт емес. Клиникалық терминдерді қолдану барысында аурудың қазақ тіліндегі атауларымен қатар олардың латынша баламалары да қолданылады.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР: http://sirius.zkgmu.kz/fs/lib_book/ %D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD %D0%BE%D0%B5_%D0%BF%D0%BE %D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%B5_ %D0%BF%D0%BE_%D0%BA%D0%BB %D0%B8%D0%BD_ %D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B8..pdf  Керимбеков Е.Б. Физиология терминдерінің орысшақазақша түсіндірме сөздігі. – Алма-Ата: Казахстан, 1991  Сауранбаев Н.Т., Мусабаева Г.Г, Ш.Ш.Сарыбаеваның жалпы редакциясымен Орысша-қазақша сөздік



Пән: Ветеринария



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь