Сайтқа презентация қосу

Өсіңкілік қатарлар

Жуванышева А. ЭН-401

Мазмұны:
1. 2.

3.

Өсіңкілік қатарлар туралы түсінік және оның түрлері Өсіңкілік қатарларды негізгі көрсеткіштері бойынша есептеу тәсілдері. Өсіңкілік қатарлардың орташа көрсеткіштерін есептеу.

статистикалық көрсеткіштердің, құбылыстар мен процестердің уақытқа қарай өзгерісін анықтайтын сандық мәндер тізбегі.

Өткен уақытқа қарай
бір мезгілді
өсіңкілік қатарлардың нақты сандық шамалары құбылыстардың белгілі-бір сәтіндегі (тәуліктің, айдың, жылдың) болған жағдайды сипаттайды

уақыт аралықты
құбылыс мөлшерінің белгілібір уақытта (тәулік, ай, тоқсан және т.б.) қандай шамада болғанын сипаттайтын көрсеткіштер

Уақыт мерзіміне және онда көрсеткен көрсеткіштерге байланысты
Толық
көрсеткіштер уақыт мерзіміне қарай бірінен кейін бірі үзіліссіз беріледі

Толық емес
көрсеткіштер уақыт мерзіміне қарай әртүрлі аралықта, яғни әртүрлі уақыт мөлшері арқылы сипатталады.

Құбылыстардың өзгеруін зерттеу, талдауда әртүрлі статистикалық көрсеткіштер қолданылады.

Нақты шамалар өсіңкілік қатар дәрежесі ретінде әрбір уақыт мөлшеріне байланысты қалай өзгергендігін көрсетеді.

Қатысты шамалы өсіңкілік қатар екі уақыттың нақты шамаларын бірбірімен салыстыру арқылы пайда болады, яғни әлеуметтікэкономикалық құбылыстардың уақытқа қарай өзгеруін сипаттайтын сандар тізбесін айқындайды.

Орташа шамалы өсіңкілік қатарлар қоғамдық құбылыстар мен процестердің белгілі-бір белгісі бойынша уақыт мөлшеріне қарай сандық көрсеткіштердің орташа өзгеруін сипаттауды айтады.

Өсіңкілік қатардың жай түрі. Өсіңкілік қатарда көрсетілген көрсеткіш дәрежелерінің белгілі бір уақыт аралығындағы нақты өсу немесе кему жылдамдығының мөлшерін анықтау үшін есептеледі. Тұрақты тәсіл Тізбектелген тәсіл

н= Yi-Yo
н – нақты өсім; Yo – тұрақты базалық уақыттың дәрежесі; Yi – ағымдағы уақыттың дәріжесі; i – қатардың рет нөмірі.

н= Yi-Yi-1
Yi-1 – ағымдағы уақыттың алдында тұрған дәрежесі.

әрбір ағымдағы уақыт дәрежесінің алдыңғы уақыт дәрежесіиен салыстырғанда қаншаға артық не кем екенін сипаттайды, яғни осы екі увақыт көрсеткіштерінің бір-біріне қатысты екә шамасы арқылы есептелінеді.

Тұрақты тәсіл Кө= Yi/Yo
Кө - өсу қарқының коэффициенті

Тізбектелген тәсіл Кө= Yi/Yi-1

нақты өсімнің салыстырмалы шамасын көрсетеді. Тұрақты өсім қарқыны
өсім қарқыны тұрақты базалық уақыт дәрежесі арқылы есептеледі

Тізбектелген өсім қарқыны
базалық уақыт дәрежесі өзгермелі

ө = ( н/ Yi-1)*100

ө= ( н/ Yo)*100

әр уақыттағы өсімнің шамасы, сол кездегі өсім қарқынына бөледі және оның мәні тізбектелген тәсілмен есептеледі;

А%= н/ ө немесе А%= Yi-1/100
А% - 1 процент өсімнің нақты мәні.

Өсіңкілік қатардың жалпы өзгерісінің заңдылықтарын талдау жұмысында келесідегідей орташа көрсеткіштер қолданылады: өсіңкілік қатардың орташа дәрежесі

өсім қарқыны

орташа өсу

орташа нақты өсім

Орташа өсу қарқынының өлшемдері коэфицентпен немесе %-пен беріледі. Орташа өсу қарқынын есептеу үшін орташа өсу қарқынының көрсеткішінен 1-ді немесе 100-ді шегереміз.

Өсіңкілік қатардың орташа дәрежесін есептеу үшін, берілген көрсеткіштердің уақыт аралықтары бірде болса, қатардың жеке мәндерінің қосындысын олардың санына бөлу керек, яғни арифметикалық орташаның жай түрінің формуласы қолданылады:

Y= (Y1+Y2+Y3+ +Yn)/n=∑Y/n
Y -өсіңкілік қатардың орнташа дәрежесі; Y1,2,3-қатардың жеке мәндері; n – қатар саны

Егер көрсеткіштер белгілі бір уақыттың алғашқы және соңғы мерзімі берілсе:

Y= (Yi+Yi+1)/2
Егер мезгілді қатардағы көрсетілген көрсеткіштердің мезгіл аралықтарының қашықтығы бірдей мөлшерде бірдей мөлшерде берілсе, онда орташа дәрежесін мына формуламен есептеледі:

Y = 1/2Y1+1/2Y2+1/2Y3+ 1/2Yn n-1
немесе

Y1+Y2 + Y2+Y3 +Yn-1 + Yn Y= 2 2 2 n-1

Орташа нақты өсім.
1-тәсіл: Егер нақты өсім тізбектелген тәсілмен есептелсе, орташа дәрежесін табу үшін нақты өсімнің жеке мәндерінің қосындысын олардың санына бөлу керек, ол келесі формуламен есептеледі:

н=Σ н/n,
н – тізбектелген тәсілмен есептелген нақты өсімнің жеке мәндері; n – нақты өсім саны.

2-тәсіл: Әр жылдың нақты өсімі есептелген болса, тізбектелген тәсілмен есептелген нақты өсімнің тұрақты базалық өсімге тең болады деген анықтамаға сүйене отырып, нақты өсімнің орташа дәрежесін мына формуламен табуға болады:

н = Yn-Y1/n-1
Yn – қатардың соңғы дәрежесі Y1 – бастапқы уақыттағы дәрежесі

Назарларыңызға рахмет!


Пән: Статистика



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь