Аминқышқылдар


Презентация қосу



ҚАЗАҚСТАН РЕСПҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы МЕМЛЕКЕТТІК
УНИВЕРСИТЕТІ

Тақырыбы:
Аминқышқылдар.
Жоспар:
1. Аминқышқылдардың жалпы сипаттамасы
2. Аминқышқылдардың табиғатта таралуы.
3. Аминқышқылдардың атаулары ,изомерлері және
бөлінуі.
4. Аминқышқылдардың қасиеттері
Аминқышқылдар
Аминқышқылдар – молекуласында амин (~NH2) және
карбоксил (-СООН) топтары бар органикалық қосылыстар:
H2N-CH2-COOH (аминсірке қышқылы (глицин))
Аминқышкылдарын радикалындағы сутек атомдары амин
тобына алмасқан карбон қышқылдарының туындылары
ретінде қарастыруға болады. Кейбір аминқыш қылдарыны ң
құрамында екі аминтобы, гидроксил тобы, тиол тобы — SH,
екі карбоксил тобы болады.
Құрамында әр түрлі функционалды топтары болғандықтан,
аминқышқылдары гетерофункционалды қосылыстар ға
жатады.
Аминқышқылдарының табиғатта таралуы
Аминқышқылдары табиғатта көп таралған: белоктарды ң,
пептидтердің және т.б. физиологиялық белсенді қосылыстарды ң
кұрамына кіреді және бос күйінде де кездеседі. Тіршілік үшін аса
маңызды қосылыс белок молекуласы аминқышқылдар қалды қтарынан
құралатындықтан, олардың маңызы өте зор. Белок биосинтезіне
жиырма шақты а-аминқышқылдары қатысады. Олардың біразы
алмаспайтын аминқышқылдары. Олар организмде синтезделмейді
немесе өте аз мөлшерде синтезделеді, сонды қтан оларды ң организмге
қажеттілігі тек қана тағаммен қамтамасыз етіледі.
Табиғатта аминқышқылдардың 150-ден астам түрі бар. Оларды ң 20-
сына жуығы ақуыздар түзілісінде аса ма ңызды қызмет ат қаратын
мономер блок-топшалар. (А.миқышқылдардың белок құрамыиа
енгізілуі тәртібін тектік код есептейді). Амин қыш қылдары барлы қ
ағзалардың зат алмасу процесіне қатысып гормондар витаминдер
мидиаторлар пуринді және пиримидинді азотты қ негіздерді ң
алқолоидтердің т. б. гормондар биосинтезінің негізгі қосылыстарын
түзу қызметін атқарады. Микроапалардың к өпшілігі өздеріне керекті
аминқышқылдарын синтездейді. Адам мен барлы қ жануарлар
аминқышқышқылдарын өздері түзіле алмағандықтан оларды дайын
түрінде ішіп-жейтін қорегіне алады.
Атаулары және изомерлері

Аминқышқылының қарапайым өкілі — аминсірке
қышқылы NH2—СН2—СООН. Аминқышқылдарын
көбіне қалыптасып кеткен тривиальді атаумен, мысалы,
аминсірке қышқылын глицинлеи атайды.
Аминқышқылдарының изомерленуі көміртек тізбегіні ң
изомерленуімен және амин тобының орналасуы бойынша
анықталады. Атау үшін карбоксил тобы бар к өміртек
атомынан бастап нөмірлейді
Халықаралық номенклатурадан басқа көміртек атомдарын
грек алфавиті әріптерімен белгілеп атау да қолданылады.
Бұл жағдайда белгілеу карбоксил тобынан кейінгі к өміртек
атомынан басталады.
Аминқышқылдар қышқылдық тобының түріне байланысты бөлінеді:

- аминокарбон - H2N(CH2)5COOH,

- аминосульфон - H2N(CH2)2SO3H,

- аминофосфон - H2NCH[Р(О)(ОН)2]2,

- аминоарсин - H2NC6H4AsO3H2.
Аминокарбон қышқылдар –
гетерофункционалды қосылыстар,
молекулаларының құрамына - .
NH 2- және СООН-тобы кіреді. α-аминопропион
қышқылы
Аминқышқылдарды NH 2-топтың
СООН-тобына қарай орналасуына
тәуелді бөледі:
- α- аминқышқылдар, β-аминопропион
- β- аминқышқылдар, қышқылы
- γ- аминқышқылдар.

Тірі ағзаларда α – аминқышқылдар
манызды қызмет атқарады:
- ақуыздардың компонентері,
γ-аминомай
- белсенді пептідтердің компонентері. қышқылы
Табиғи аминқышқылдар - α-аминқышқылдар.
R-CH-COOH
‫׀‬
Табиғатта 300 түрлі - аминқышқылдар кездеседі, NH2
20 -аминқышқылы – ең кең таралған.

β-аминқышқылдар сірек кездеседі,
Биологиялық белсенді пептидтердің құрамында.

Карнозин - β-аланил- L-гистидин,
ансерин - β-аланил-N-метил- L-гистидин

Карнозин
СН2-CH2-COOH
‫׀‬
NH2
β-аланин
α-Аминқышқылдар радикалдың құрылымына
байланысты 6 топқа бөлінеді:

1. Монокарбон алифатты аминқышқылдар
2. Монокарбон ароматты аминқышқылдар
3. Дикарбон аминқышқылдар
4. Оксиаминқышқылдар
5. Тиоаминқышқылдар
6. Диаминқышқылдар
Монокарбон алифатты аминқышқылдары
Бүйірлік тобы алифатты көмірсутек.
Монокарбон ароматты аминқышқылдары
Бүйірлік тобы ароматты көмірсутек:

Тирозин
Триптофан
Гетероциклді аминқышқылдар
Бүйірлік тобының құрамына гетероцикл кіреді

триптофан гистидин пролин
Дикарбонды аминоқышқылдары
Бүйірлік тобының құрамында карбоксил тобы немесе карбосил топты ң амид
туындысы бар:

Аспарагин қышқылы
Глутамин қышқылы

аспарагин глутамин
Оксиаминқышқылдар
Бүйірлік радикалдың құрамында гидроксил тобы бар:

Тиоаминқышқылдар
Бүйірлік радикалдың құрамында күкірт атомы бар
Диаминқышқылдар
Бүйірлік радикалдың құрамына аминотобы кіреді

СН2- СН2- СН2- СН,-СООН
| |
NН2 NН2

лизин орнитин

H2N-CO-NH-CH2-CH2-CH2-CH-COOH
l
NH2
аргинин
Цитруллин
Аминқышқылдардың қасиеттері
Қышқылдық-негіздік қасиеттері.

Аминқышқылдарға қышқылдық және негіздік қасиеттері тән,
молекулаларының құрамында қышқылдық (СООН) ж әне негіздік ( Н2) топтары
бар.

Қышқылдық пен негіздік қасиеттері бар заттар - амфотерлі қосылыстар.

Әдетте аминқышқылдар бейтарап молекула түрінде болмайды.
Аминқышқылдар су ертіндіде ортаның рН мағынасына байланысты үш т үрлі
иондар түрінде: катион, биполярлы ион (цвиттер-ион), анион болады.

Н3+-CH-СOOH ⇆ Н3+-CH-СOO- ⇆ Н2-CH-СOO-

R R R
Катион биполярлы ион (цвиттер-ион) анион

рН 1,0 рН 7,0 рН 11
күшті бейтарап орта к үшті сілті орта
қышқыл орта
Назарларыңызға
рахмет!



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь