1-15ғғ . Франция,Германия, Италия

1-15ғғ . Франция,Германия, Италия.

11-15ғғ. Франция
XI ғасырда Франция бірнеше ірі феодалдық иеліктерге бөлінді. Олар: Нормандия, Бургундия, Бретань, Аквитания герцогтіктері; Анжу, Тулуза, Шампань т.б. графтықтары. Герцогтер мен графтар корольдің бағыныштылары болғанымен, олар іс жүзінде корольге бағынбады. Король иелігі домен деп аталды. Ол Париж бен Орлеанның төңірегінде болды. Корольдің иелігі көлемі мен халқының саны жағынан герцогтер мен графтар иеліктерінен аз болды. XII ғасырдан бастап корольдер әр түрлі жолдармен өз иеліктерінің көлемін ұлғайта түсті. Король өз иелігін басқа жерлерді жаулап алу, тиімді үйлену, мұрагерсіз мырзалардың жерін косып алу, антын бұзған бағыныштының жерін тартып алу арқылы ұлғайтып отырды. Король II Филипп Август (1180-1223) ағылшын корольдерінің Франциядағы иеліктері - Нормандияны, Анжуды, Аквитанияның біраз бөлігін тартып алып, өз доменіне косты. Француз королінің доменіне Тулуза графтығы да қосып алынды. IV Көркем Филипп король (1285-1314) өз доменіне Шампань графтығын қосып алды.

Король IV Филипп Рим папасына қарсы күресте қолдау табу үшін 1302 жылы Бас штаттарды шакырды. Бас штаттар ауқатты қала тұрғындары, дінбасылар мен дворяндардың жиналысы еді. Францияда XIV ғасырдың басында сословиелік монархия орталықтанған феодалдық мемлекет калыптасты. Король ел басқаруда сословиелер өкілдерінің жиналысы Бас штаттарға сүйенді.

Жү з жылдық соғ ыс. Жакерия. XIV ғ асырда Англия мен Франция арасында тарихтағ ы ең ұ зақ соғ ыс басталды. Ол біраз ү зілістермен жү з жылдан астам уақ ытқ а (1337-1453 жылдар аралығ ы ) созылды. Франция оң тү стік-батыс облыстарын (Аквитания) ө зіне қ айтарып алу ү шін соғ ысты. Тек сонда ғ ана Франция жерлері толық бірігіп, бір елге айналатын еді. Сондай-ақ Англия мен Франция арасында Фландрия ү шін талас бұ рыннан шешімін таппай келе жатқ ан даулы мә селе болатын. Соғ ысты бастауғ а ағ ылшын королі III Эдуардтың француз тағ ы ү шін таласуы себеп болды. Ол француз королі IV Кө ркем Филиптің қ ызы Изабелладан туғ ан жиені болатын. Ал IV Филиптен кейін таққ а отырғ ан корольдердің мұ рагерлері болмады. Бұ л соғ ыс француздар ү шін ә ділетті соғ ыс еді. Соғ ыстың бастапқ ы кезінде ағ ылшындар басым тү сті. 1346 жылы олар Креси маң ында Француз рыцарьларын талқ андады. Сонан кейін олар Кале портын басып алып, ө здерінің тірегіне айналдырды.

Француз халқ ының басқ ыншыларғ а қ арсы кү ресуі. Жанна д'Арк. 1360 жылы Англия мен Франция арасында бітім жасалды. Ол бойынша Франция жерінің ү штен бір бө ліғ і ағ ылшындар қ арамағ ына кө шті. 1369 жылы соғ ыс қ айта жалғ асты. Француздар ағ ылшындарғ а соққ ы бере отырып, біраз жерлерін қ айтарып алды. 1415 жылы ағ ылшын ә скерлері Францияның солтү стігіне жорыққ а шық ты. Азенкур деген жерде француз ә скері санының кө птігіне қ арамастан, тасталқ аны шығ ып, жең іліп қ алды. 1420 жылы француздар ү шін намысты қ орлайтын бітім шарты жасалды. Ол бойынша Франция ө зінің тә уелсіздігін

11-15ғғ. Германия
Германия жерлерінің мемлекеттік-саяси даму ерекшеліктері 962 жылы Германия королі І Оттон Римді басып алды. Рим папасы оған тәж кигізіп, император деп жариялады. Германия империясының құрамына Солтүстік Италия да кірді. Аумағы кеңейген Германия корольдігі енді «Қасиетті Рим империясы» деп аталды. XI ғасырда Бургундия корольдігі мен Чехияның біраз жерін қосып алды. XI ғасырдың ортасына қарай Германияда орын алған саяси бытыраңқылық біртіндеп күшейе түседі. Германиядағы ұсақ және орташа ауқатты жер иелері тікелей корольге емес, кінәздерге, герцогтерге бағынды. Ал кінәздер өз биліктерін нығайтып, бейбітшілік кезінде корольге тәуелді болмады. 1356 жылы император IV Карл «Алтынбулла» деген жарлығын жариялады. Ол бойынша императорлар жеті курфюрстердің (үш діни, төрт ақсүйек кінәздер) жиналысында сайланатын болды. Курфюрстер өздері сайлаған императорлардан кінәздердің дербестіктеріне араласпауын талап етті. «Алтын булла» Германияның саяси бытыраңқылығына заң жүзінде жағдай жасап берді.

Герман рыцарьлары. Германияның жергілікті кінә здерінің кү шеюіне олардың Балтық жағ алауындағ ы елдердің жә не славян халық тарының жерлерін басып алулары да себеп болды. Ол халық тарғ а қ арсы жасалғ ан жорық тардың ең негізгі соғ ыс кү ші феодалдар - рыцарьлардан тұ рды. Олар славян, Балтық жағ алауы халық тарының жерлерін басып алып, оң ай олжа таппақ болды. Славяндардың лютич тайпасының жерін басып алу жорығ ын кінә з Альбрехт Медведь басқ арды. Оның басып алғ ан жерінде Бранденбург маркграфтығ ы құ рылды. Берлин қ аласы оның орталығ ы болды.

11-15ғғ Италия
Қала мемлекеттері және олардың ерекшеліктері. XI-XV ғасырларда Италия Еуропаның басқа елдері сияқты бытыраңқы ел болып қала берді. Бірақ онда бұрынғы қалалар ұлғайып, жаңа қалалар қатары өсті. Италия қалаларының онан әрі дамып, жетіле түсуіне кресшілер жорығы себеп болды. Кресшілерді Таяу Шығысқа тасудан, оларды азық-түлік, киім-кешек, қаружарақпен қамтамасыз етуден Италия қалалары көп табыс тауып отырды. Қалаларда қолөнер мен сауда жоғары дәрежеде дамыды. Шұға, зығыр, жібек маталары тоқылды, шыныдан әсем бұйымдар жасалды, металл өндіріліп, кемелер құрастырылды. Қала қолөнершілері цехтарға бірікті. Қалалар алғаш ірі феодалдардың жерінде орналасқандықтан, оларға тәуелді болды. Феодал-мырза пополандар деп аталған қала тұрғындарынан алым-салық жинап, қолөнер мен сауданың дамуына кедергі келтіріп отырды. Қалалардың феодал-мырзаға қарсы күресіне көмектесетін король өкіметі болмады, сондықтан пополандар ұсақ феодалдар - вальвассорлармен одақтасты.

Тынымсыз күрестің нәтижесінде ХІ-ХІІ ғасырларда Венеция мен Генуядан басқа - Мантуя, Милан, Феррара, Пиза, Кремона, Болонья, Тоскана, Флоренция қалалары дербестікке қол жеткізді. Тәуелсіздігін жеңіп алған қалалар коммуналар деген атқа ие болды. Олар өз үкіметтерін құрды. Ол үкімет Коммуналардың алқасы деп аталды. Коммуналар алқасы заң шығарды, салық жинады, шаруашылықты басқарды. Салықтан және т. б. табыстардан жиналған қорлар енді феодалмырзалардың қалтасына емес, қаланың қазынасына түсетін болды. Ол табыс қаланың мұқтажына жұмсалды. Ірі, бай қалалар маңындағы ұсақ қалаларды өзіне қосып алып, иеліктерінің шеңберін ұлғайтты. Мұндай ірі қалалар басқа қалалармен, тіпті басқа мемлекеттермен сауда жасау, соғысу, бітім жасау мәселелерін де өздері шеше бастады. Сөйтіп Италияда қала-мемлекеттер пайда болды. Олар Венеция, Генуя, Пиза, Равенна, Флоренция сияқты қалалар еді. Бұл қалалар төңірегіндегі ауылдық мекендерді де феодалдардан тартып алып отырды. Ол ауылдар ендігі жерде қала мүддесі үшін қызмет етті.

Пайдаланылған әдебиеттер
1.Оспанова, Ә. Крест жорықтары туралы тарихнама/ Ә. Оспанова // Қазақ тарихы.- 2011.- №1.Б.19-21. 2. Мериме, П. IX Карлдың патшалық құру хроникасы/ П. Мериме; орысшадан ауд. Н.Қадырбаев // Жалын.- 2013.- №3.- Б.70-89. 3. Төрежан, Қ. Жеңістен кейінгі соғыс/ Қ. Төрежан // Айқын.- 2015.- 21 мамыр.- Б.6.


Пән: Жалпы тарих


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь