Оқу әдістері және құрал жабдықтары

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті Жаратылыстану – математика факультеті.

СӨЖ № 2
Оқу әдістері және құрал жабдықтары

Орындаған : Шаймерден Б.А. Т – 413 топ Тексерген : Тұрғамбаева Б.Ш.

Өздік жұмыс барысында қарастырылатын сұрақтар :
1. 2. 3. 4. Оқу әдісі ұғымы туралы мәліметтер. Педагогикалық оқу әдістерін топтастыру және олардың түрлері мен ерекшеліктері. Оқу құрал – жабдықтары. Оқу әдістері мен құралдарын іріктеу.

Оқу әдісі – білім игеру мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған оқытушы мен оқушының бірлікті іс -әрекеттік қимыл тәсілдері.

әдістері – тарихи категория. Өндіріс күштерінің деңгейі мен өндірістік қатынастар сипаты педагогикалық процестің мақсаттарына, мазмұнына, құрал жабдықтарына өз ықпалын тигізеді. Олардың ауысуымен оқу əдістері де өзгеріске келеді. 1.Дүниеге көзқарастың өзіне тән ерекшеліктері. Оқу ережелері (дидиактикалық ережелер) – оқу процесінің қалыпты 2. Философияның адам мен қоғам педагогикалық жағдайларында қандай жəне қайтіп əрекет жасау қажеттігін көрсететін өміріндегі рөлі. 3.Конфуций нақты ұсыныс. мәселесі. іліміндегі адам 4.Сократ философиясындағы адам Оқу әдісі – білім игеру мақсаттарына қол мәселесі. жеткізуге бағытталған оқытушы мен оқушының 5.Орта ғасыр философиясындағы діннің бірлікті іс -əрекеттік қимыл - тəсілдері. рөлі мен орны. Оқу мақсаты 6.Араб- түрік философиясындағы даналық жолындағы ұстаздың пен әділдік мәселесі. 7.Қайта өрлеу оқыту жұмысы мен дәуірі философиясындағы шəкірттің оқып- үйрену тұлға мәселесі.

 Оқу

Жоспар:

əрекеттерінің өзара байланыстылығы осы оқу əдісінен көрінеді.

Осы заманғы педагогикалық процесте қолданылатын əдістер саны, түрі орасан көп. Осыдан, оларды ғылыми топтастыру қажеттігі туындайды. Бұл оқу əдістеріндегі жалпылық пен жалқылықты мəнділік пен кездейсоқтықты анықтауға жəрдемдеседі, оларды мақсатқа орай əрі тиімді пайдалануға себін тигізеді.

Қазіргі күнде педагогикада əдістерді топтастырудың үш жолы кең танылған: Оқу əдістерін дидактикалқы мақсатқа орай топтастыру Оқу əдістерін білім көзі бойынша топтастыру Оқу əдістерін шəкірттердің танымдық əрекеттеріне орай топтастыру

1. Оқу әдістерін дидактикалқы мақсатқа орай топтастыру
Мұндай топтастыруға байланысты əдістерді бөлу ең алдымен оқу мақсатын назарға алады. Бұл жағдайда оқу мақсатына қол жеткізуге бағытталған мұғалім əрекетіне көп көңіл бөлінеді.
Мақсатты көздеген әдістер тобына енетіндер:

 Білім жинақтау әдісі;  Ептілік және дағды қалыптастыру әдісі;  Білімді қолдану, пайдалану әдісі;  Білім, ептілік, дағдыларды бекіту мен тексеру (бақылау) әдістері.

2.Оқу әдістерін білім көзі бойынша топтастыру
Тəжірибеде негізгі үш білім көзі нақты танылған:

Сөз

Көрнекілік

Іс әрекеттік

білім көзі ретінде ауызша не жазба сөз қызмет етеді

білім көзібақылауға түскен заттар, құбылыстар, көрнекі құралдар

білім жəне ептіліктер ойын, оқу, қарапайым еңбектік істер процесінде қалыптасады

Оқу әдістері жүйесінде басты орын сөздік әдістерге беріледі. Олар-әңгімелеу, түсіндіру, сұхбат, сөз-жарыс, пікір-талас, дәріс (лекция), кітаппен жұмыс.  Əңгімелеу – оқу материалын тыңдарманға сипаттама не баян формасында монологты, бірізді сөйлеп жеткізу. Түсіндіру – бұл игеруге қажет обьект, құбылыс, кейбір ұғымдар заңдылықтары мен мəнді қасиеттерін талқы , талдау, мысал келтіру жолымен дəлелдеп, оқушы санасына енгізу.

Сұхбат – оқудың диалогтық əдісі: педагог бірізді сұрақтар қоя отырып, оқушыны жаңа материалды түсіну, ұғу деңгейіне көтереді не ұсынылған материалдың қаншалықты меңгерілгенін тексереді. Дәрісбаян (лекция) көлемді материалды монологтық жолмен баяндау. Дәрісбаянның басқа с өздік әдістерден өзгешелігі – қатаң құрылымды, мол ақпаратты, баяндалуы қисынды, білім мəнін ашу жүйелікке негізделеді.

ды лдану қо əдісін еке аян əрісб ер мен ж лын де д иа кезең ірі бөлімд матер ану іргі Қаз і гі оқ у кестіл ы игеруде лін пайдал көкей птард əс і ры лок) т отыр. тақы ұсыну (б ап тап туынд топ ен ттіг ін қажет діс ия) ə а пікір усс диск ойынш ы( арыс облема б растар -ж зқа у сөз ақты пр Оқ ен кө -жарыс нг ен нің етінд а, жекеле еді. Сөз рі өзі р кі ой-пі лардың асуғ здел егі а лм ның уге н ушы сқа тұлға болуы р қ білді ндағы о не ба ры сы ыста сты мі бары кті шеші ық ұсын ң ба і ял ны менш и –теори жарысы ық – м нымд ғылы . Оқу сөз тердің та т ін мүмк ті – шəкір дем беру. е қызм ыстарына л ұмты

ң

н) улықпе оқ аппен ( кітап оқу  Кіт сі – мыс әді жұ са ісінің а і. д інің бір сөздік ә рлер зды тү імділігі – маңы и дістің т лайлы Б ұл ә қо ы өзіне іне оқ у ш түсінім , өз ағдайда териалын ж а ай оқу м қайталап ор ша ы. алауын қ дік алад кі н уге мүм и ге р

Баспа көздерімен оқу жұмысын атқарудың бірнеше жолы бар:
Конспектілеу оқылған ақпараттың қысқаша жазбасы не баяны. Конспектілеу түрлері- түгелдей көшіру, іріктеумен таңдап жазу, толық не қысқа конспект түзу. Оқушы конспектіні үшінші тұлғаның атынан емес, өз атынан жасағаны жөн, осы жағдайда оның дербес ойлау қабілеті дамиды; негізгі идеяларды белгілі бірізділікпен қысқаша баяндау; тақырып бойынша бірнеше ақпарат көздеріне шолу беріп, олардың мазмұны мен формасына өз бағасын беру; мəтінді бөлімдерге келтіріп, əрқайсысына атама беру; жоспар жай не күрделі болуы мүмкін; мəтіннен өзгертілместен бөліп алынған көшірме. Сілтемеге байланысты қойылатын талаптар: əдептілік болуы, мағынаның өзгеріске түспеуі, сілтеме алынған еңбектің авторын, атамасын, баспа орыны мен атын, жария жылын, бетін дəл келтіру; оқылғанның мəнді тараптарын жойып алмастан, қысқа, ықшам баяндау (ауызша не жазба); оқылған жөнінде өз ойын білдіруге арналған қысқаша ауызша не жазбаша баян. ізденіс нəтижесінде жинақталған ақпарат бойынша мəлімет. Анықтамалар түрі - өмірнамалық дерек, сандық- статистикалық, жағрапиялық, терминологиялық жəне т.б.

Тезистер түзу Реферат құрастыру Мәтін жоспарын жасау Сілтемелер беру, (Цитирование)

Түсініктеме беру,аннотация Пікір беру (рецензирование) Анықтама (справка) түзу

Білім көзіне орай топтастырудың және бір реті бұл көрнекілік әдістер. Көрнекі әдістерді пайдалану барысында ақпараттық материалды игеру оқу процесінде көрнекі құралдар сүлбе (схема), кесте, сурет, модельдер, приборлар, техникалық құралдарды тікелей қолдануға тәуелді. Бұлардың бәрі оқушының сезім тетіктеріне ықпал жасауға негізделіп, сөздік және практикалық әдістермен бірге пайдаланылады.

рі сте ді ық ә е, оқу л ика кетін і. кт пра іс-әре ізделед ң қуды ының іне нег О р уш і– - оқ метте дет ен з ін қы ы м тер м ай ст ң ба птілік . Мұнд ы лард елік е стыру у, Бұ а иб тығ ір т пт тәж р қалы уда жа және . ла ыр қ ді ағды птаст ориялы рі біріге д е то орат дісте қу б ру н ында о е ге ла кә белі ды и ақсат мәрт л ри ериа еру м к) көп әж і т т – ма н көт етті р ғула сапасы е қызм ы лн атт еннің Ж ақы дау. г іл н( игер ттері орын н е әрек алауме т қай

3. Оқу әдістерін шәкірттердің танымдық әрекеттеріне орай топтастыру
Танымдық іс-əрекет сипаты оқушының ойлау белсенділігінің деңгейінен көрінеді. Мұндай топтастыру тұрғысынан келесі әдістер түрі ажыралады:

түсіндірме – көрнекілі (ақпаратты – рецептивті, іштей түсіну), қайталай жасау (репрадуктивті), проблемді баяндау, бөлшектеп ізденіс (эвристикалы) зерттеу.

Түсіндірме – көрнекілі әдістің мәні –
оқытушы əрқилы құрал-жабдықтар көмегімен дайын ақпаратты хабарлайды, ал оқушылар оны қабылдайды, түсінеді жəне есте қалдырады. Оқушылардың танымдық іс-əрекеті дайын білімдерді есте қалдыруымен еленеді, бірақ бұл бейсаналық деңгейде де болып, ақыл-ой белсенділігіне ешқандайда əсер етпеуі ықтимал. Осыдан түсіндірме, яғни ақпаратты- іштей түсіну əдісі əрдайым тиімді бола бермейді.

Образец текста
– Второй уровень
Қайта жасау (репродуктивті) әдісте
оқытушы ақпаратты дайын күйінде хабарлап, түсіндіреді, ал оқушылар оны меңгеріп, ұстаз тапсырмасымен сол күйінде қайталап айтып береді. Білім өзгеріске түспейді, оқушыдан шығармашыл белсенділік талап етілмейді. Қайта жасау əдісінің, ақпараттық іштей түйсіну əдісіндегідей басты тиімділігі- уақыт, күш қуат үнемділігі. Бұл əдіс қысқа уақытта, көп күш жұмсамай ауқымды көлемдегі білім қоры мен ептіліктерді түсіндіріп жеткізуге мүмкіндік береді. Сабақ барысындағы көп қайталаудан білім бекімі бірқанша жоғары болады. Бірақ бұл əдіс те оқушылардың ой белсенділігін көтеруде өзінің тиімсіздігімен байқалады.

Третий уровень

– Четвертый уров » Пятый уров

Проблемді оқыту әдісінің ерекшеліктері.
Проблемді оқу әдісі оқу процесіндегі орындаушылық қызметтен шығармашыл іс-əрекетке өту құралы ретінде танылады. Бұл əдістің мəні – оқытушы мəселе ұсына отырып, оның шешімін береді, таным процесіндегі ой өрісінің даму жолын көрсетеді. Оқушылар дайын білімдерді, қорытындыларды тек қана түсініп, есте қалдырумен шектеліп қалмай, дəлелдер қисынына, ой пайымдау тəсіліне бақылау қояды. Мұндай əдісті қолдану барысында оқушылар таным процесінің тікелей қатысушысы болмағанымен, мұғалімнің ой топшылауларына зер сала отырып, өздеріде проблема шешуге үйреніп барады.

Танымдық процестің біршама жоғары деңгейде танылғаны - бұл бөлшектеп ізденіс (эвристикалық) әдісі. Бұл əдіске байланысты оқушылар күрделі оқу проблемасын толықтай бастан-аяқ шешпестен, проблеманы бөлшектерге келтіріп, оларды бірінің ізімен екіншісіне жауап тауып отырады. Оқытушы мұндайда оқушының ізденіс əрекетіндегі əр қадамына назар сала отырып, оған бағыт-бағдар сілтейді. Оқудың зерттеу әдісі – оқушының білім игерудегі шығармашылдық ізденісіне басты назар аударады. Бұл əдісті қолданудағы басты мақсатоқушының білім игерудегі саналылығын көтеру, құбылыстар мен оқиғаларды нақты күйінде қабылдамай, олардың мəн-мағынасына тереңдей ұғынуға үйрету, қорытындылар жасауға баулып, игерген білім, ептілік жəне дағдыларын тұрмыста қолдануға жаттықтыру. Бұл әдістің бір кемшілігі – көп уақыт жұмсауды талап етеді.

Оқу құрал - жабдықтары
Оқу əдістері белгілі оқу ( дидактика) құрал жабдықтарымен іске асырылады. Оқу құралжабдықтары - бұл білім алу, ептіліктер қалыптастыру көздері.

«Оқу құрал –жабдықтары» түсінігі кең жəне тар мағынада қолданылады. Тар мағынада бұл түсінік оқу жəне көрнекі құралдары, көрсетпе жабдықтар, техникалық саймандар жəне т.б. байланысты. Ал кең мағынада оқу құрал-жабдықтары деп білім мақсатын іске асыруға жəрдемші жағдаяттардың бəрін түсінеміз, яғни оқу əдісі, формасы, мазмұны, сонымен бірге оқудың арнайы бұйымдарының бəрі осы оқу жабдықтарын құрайды. Оқу құралдарының көмегімен дүниені тікелей де жанама тануды жеңілдетеміз. Олар, əдістер сияқты оқу, тəрбиелеу жəне дамыту қызметтерін атқарып, оқушыларды ынталандыруға, оқутанымдық іс-əрекетті басқару мен бақылауға пайдаланылады.

Образец текста
Дидактикалық құралдар төмендегідей Третий уровень бөлінеді:
- көру (визуалды) құралдары -кестелер, карталар, табиғи объекттер ж.т.б.;

– Второй уровень

– Четвертый уровень » Пятый уровень - оқу процесін
авмоматтастырушы құралдар – тіл кабинеттері, компьютерлер, ақпараттық жүйелер, телебайланысқатынас тораптары;

- сөз, сөйлеу, ымишара, дене қозғалыстары. - есіту-көру құралдарыдыбысты фильмдер, теледидар ж.т.б.;

- сөздік құралдар - оқулықтар, мəтіндер; есіту(аудио)құралдарырадио, магнитафон, əн-күй аспаптары ж.т.б.;

Педагогикалық қызмет əдістері мен жабдықтарын таңдау көптеген объектив жəне субъектив себептерге тəуелді, атап айтатын болсақ, олар: - оқу заңдылықтары жəне оларға негізделген принциптер; - адамның оқу, тəрбие жəне дамуына байланысты жалпы мақсаттар; - нақты білімдену –тəрбие міндеттері; - оқуға болған ынта деңгейі; - нақты оқу пəнінің əдістемелік ерекшеліктері; - материал мазмұны; - материал игеруге бөлінген уақыт; - оқу материалының саны мен күрделілігі; - оқушылардың дайындық деңгейі; - шəкірттердің оқу дағдыларының қалыптасу дəрежесі; - дəріс түрі мен құрылымы; - оқушылар саны; - балалар қызығулары мен ықыласы; - оқу еңбегі процесінде қалыптасқан ұстаз бен шəкірт арасындағы қарым-қатынас (қызметтестік не əміршіл - əкімшіл); - материалды – техникалық қамсыздандырылуы; - педагогтың тұлғалық ерекшеліктері мен біліктілік деңгей- дəрежесі.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Абай атындағы Қазақ Ұлттық Университеті. Педагогика.Алматы. “Нұрлы Әлем”,2003 2. Әбиев Ж.,”Педагогика”.Алматы, 2004 3. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р.М., Педагогика : Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. Алматы,2004 4. Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К., Жалпы педагогика, Алматы , 2005


Пән: Педагогика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь