Сайтқа презентация қосу

Операциялық жүйелер

Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті. Аграрлық факультет.

Операциялық жүйелер
Орындаған : Рахимбекова А.С. Тексерген : Жаксыгулова Д.Д. Топ : Бл-509

Жоспар :
 І.Кіріспе 

ІІ.Негізгі бөлімі:

1.Операциялық жүйелер туралы жалпы түсінік. 2.Қызметтері 3.Дамуы

Кіріспе :


Осы заманғы жалпы тапсырмаларды атқаруға арналған компьютерлер, соның ішінде жеке компьютерлерде, бағдарламаларын жегу үшін Операциялық жүйені қажетсінеді. Жеке компьютерлерге арналған Операциялық жүйе мысалдары ретінде келесілерін келтіруге болады: Microsoft Windows, Linux, Mac OS (Darwin) және Unix

Негізгі бөлім :



Операциялы қ  жүйе (Операционная система; operating system ) — компьютерді ң  барлы қ  басты  әрекеттерін (пернелер та қ тасын,экранды, диск­ жетектерді пайдалануды), сондай­а қ   қ атар  операциялы қ  жүйені ң  бас қ аруымен іске  қ осылатын бас қ а программаларды ң  ж ұ мысын бас қ аратын,  көбінесе т ұ ра қ ты са қ тауыш  құ рыл ғ ыда т ұ ратын, машиналы қ  кодта жазыл ғ ан программа. 

Барлық операциялық жүйелердің ең негізгі қызметі :


қолданушы мен программалық жабдықтар арасындағы байланыс түрлерін қамтамассыз ету; аппараттық және программалық жасақтама арасындағы байласысты қамтамассыз ету ; әр-түрлі программалар арасындағы байланысты қамтамасыз ету ;





Операциялық жүйелердің қосымша қызметтері:


операциялы қ  жүйені ң   құ рамына енетін Интернетті ң  негізгі  қ ызмет түрлеріне  қ атынауды  қ амтамассыз ету; бір мезгілде бірнеше  қ олданбалы программалармен ж ұ мыс істеу ; қ олданбалар арасында мәліметтер алмасу ; мәтіндік  құ жаттарды о қ у, редакциялау және баспа ғ а шы ғ ару; қ арапайым суреттерді салу; арифметикалы қ  жіне математикалы қ  есептеулер жүргізу ; бейнежазбаларды  шы ғ ару; күнделіктер мен  қ ызметтік жазбаларды жүргізу ; электронды қ  почтамен хабар алмасу; біры ңғ ай аны қ тамалы қ  жүйе ж ұ мысын  қ амтамассыз ету .

        

Даму тарихы :


Бірінші сандық есептеуіш машиналар 40ж. басында пайда болып, операциялық жүйелерсіз жұмыс істеді, ұйымдардың есептеу процессіндегі барлық есептері бағдарламалаушымен басқару пультінен қолмен істелінді. 50ж. ортасынан мониторлық жүйелер пайда болды, олар тапсырмалар пакетін орындауда операторлар жұмысын автоматтандырды. 1965-1975ж. интегральным микросхемаларға өту компьютерлердің келесі ұрпағына жол ашты, олардың өкілі IBM/360 60-ж. аяғында ARPANET глобальды желісін жасау жұмыстары басталды, ол Интернет желісінің аттану нүктесі болды 70-ж. ортасына қарай мини-компьютерлер кең тарала басталды. 80ж. басы операциялық жүйе тарихында дербес компьютерлердің пайда болуымен айрықша мәнді болды.







 

80 жылдарда коммуникациялық технологияларға локальдық желілер үшін негізгі стандарттар:
   

1980 жылы — Ethernet, 1985 — Token Ring, 80ж. аяғында — FDDI қабылданды. Бұл төменгі деңгейдегі желілік ОЖ үйлесімділігін, сондай-ақ желілік адаптер драйверлерімен ОЖ интерфейсін стандарттауды қамтамасыз етті. 90ж. басында барлық ОЖ-лар әртекті клиенттер және серверлермен жұмысты қолдай алатын қабілеті бар желілік ОЖ айналды. Тек қана коммуникациялық есептерді (Cisco Systems компаниясының IOS жүйесі) орындауға арналған мамандандырылған желілік ОЖ-лер пайда болды.. Соңғы онжылдықтар ішінде корпоративтік желілік ОЖ-лерге ерекше көңіл бөлінді, олар үшін масштабтаудың жоғарғы дәрежесі, желілік жұмысты қолдау, қауіпсіздіктің дамыған құралдары, гетерогендік орталықта жұмыс істеу мүмкіндігі, орталықтан әкімшілік ету және басқару құралдарының болуы сипатты.

Сервистік программалар


Сервистік программалар — әрбір адамның операциялық жүйемен жұмыс істеуін жеңілдететін программалар тобы.Қолданбалы программалар арқылы біздер өз есептерді шығарамыз. Мұндай программалар "қосымшалар" (приложения) деп те аталады. Қолданбалы программалар сан алуан, оларға қарапайым программадан бастап күрделі есептерді шығара алатътн қуатты мамандандырылған жүйелерді (мәтіндік продессор, графикалық редактор, баспаханалық жүйелер т.б.), ғылыми мөселелерге арналған және жалпы көпшілікке қызмет ету кешендерін де жатқызуға болады

Желілік операциялық жүйе



Желілік операциялық жүйе пайдаланушыларға желілің бір компьютерінен басқасына файлдар көшіруге, желінің бір компьютерінен басқасында орналасқан деректерді өңдеуге, ал кейбір жағдайларда басқа компьютер жадында орналасқан программаны қосуға мүмкіндік береді

MS DOS ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
MS DOS (Microsoft Disk Operating System) операциялық жүйесі — 16-разрядты персональдық компьютерлерде өте кең таралған ОЖ. Ол келесі негізгі модульдерден тұрады :
     

Енгізу/шығару базалық жүйе (BIOS); Алғашқы қосылу блогі (Boot Record); Енгізу/шығару базалық жүйенің кенейту модулі (IO.SYS); өндеуді тоқтату модулі (MSDOS.SYS); командалық процессор (COMMAND.COM); MS DOS утилиттары.



Енгізу/шығару базалық жүйе (BIOS)- Операциялық жүйенің енгізу және шығару функцияларын жүзеге асыруына байланысты қарапайым және амбебап қызметтірін орындайды. BIOS функциясына сонымен қатар негізгі аппараттық компонентерінің автоматты тест жүргізу және DOS –тың алғашқы қосу блогінің шақыруы кіреді. Алғашқы қосылу блогі (немесе жай қосушы) — бұл өте кішігірім бағдарлама, мұның қызметі дисктан оперативті жадқа DOSтыңекі басқа бөлімін салыстыру – енгізу/шығару базалық жүйенің кенейту модулімен өндеуді тоқтату.





Енгізу/шығару базалық жүйені кенейту модулі жаңа сыртқы құрылғыларды қамтамасыз ету үшін қосымша драйверлерді қолдануға және стандартты емес сыртқы құрылғыларды қамтамасыз ету драйверлерді қолдануға мүмкіндік береді. Өндеуді тоқтату модулі негізгі жоғарғы деңгейлі DOS қызметтерін өндейді, сондықтан оны негізгі деп атайды. Командалық процессор DOS қолданушы енгізген командаларды өндейді. DOS утилиттары — бұл операциялық жүйемен бірге өздігімен файлдар түрінде берілген бағдарламалар.

БАҒДАРЛАМА - ҚАБЫҚШАЛАР



Қабықшалар /Оболочки/ — бұл күрделі бағдарламалау жүйелерімен мысалы DOS –пен жұмыс істеу кезінде жұмысты женілдету үшін құралған бағдарламалар. Олар қолайсыз командалық қолданушы интерфейсің, графикалық интерфейсің немесе «мәзір» типті интерфейсің өзгертеді. Қабықшылар қолданушыға файлдармен және көп таралған сервистық қызметтермен жұмыс істеуге қолайлы. Қазіргі дербес компьютердің көп таралған қабықшылардың бірі - Norton Commander пакет бағдарламасы.

Ол қамтамасыздандырады:


Құру, көшіру, жөнелту, атын өзгерту, жою, файлдарды іздеу, сонымен қатар олардың атрибуттарың өзгерту; Каталог ағашын көрсету және адамның қабылдауына ыңғайлы енгізілген файлдар түрін сипаттау; Құру, жаңарту және архивті ашу; Мәтіндік файлдарды қарап шығу; Мәтіндік файлдарды редакторлау; Барлық DOS командаларының орындалуы; Бағдарламалардың қосылуы; Компьютер ресурстары жайлы ақпарат шығару; Каталогтар құру және жою; Компьютерлер арасында байланысты қолдау; Модем арқылы электрондық почтаны қолдау.



        



90-ші жылдың басында әлем бойынша графикалық қабықша атақтылық алды. Оның артықшылығы: компьютерді қолайлы қолдануы және оның графикалық интерфейсі. Norton Navigator қабықшасы— бұл Windows мүмкіншілігін кенейту барысында файлдарды басқару үшін қолданылатын алымды бағдарламалар жиыны. Барлық операцияларды орындау кезінде уақытты тиімді пайдаланады: файлдарды іздеу, көшіру және орын алмастыру, каталогтарды ашу.

WINDOWS6 UNIX6 LINUX ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕЛЕРІ

Windows NT (NT — англ. New Technology) — бұл жай графикалық қабықша емес, ол операциялық жүйе. Дербес компьютерлердің жаңа модельдерінің мүмкіншілдіктерін қолдананады және DOS жүйесінсіз жұмыс істей алады. Windows NT — 32-разрядты ОЖ. Ол қолданушыларға көп міндетті атқаратын, көп процессорлық қолдау, құпиялық, деректерді қорғау және т.б. қамтамасыз етеді.



Windows 95 универсальды жоғарғы өнімді көп міндетті атқаратың және көп үздіксіз 32разрядты кең таралған желілік мүмкіншілігі бар және графикалық интерфесі бар операциялық жүйе. Windows 95 — жеке бағдарламалар арсындағы ақпараттармен алмасуды іске асыратың және мәтіндік, графикалық, дыбыстық және видео ақпаратттарды өндеу, мультимедиямен жұмыс жасау мүмкіндіктерін қолданушыға қамтамасыз ететін интеграцияланған орта. Windows 95-тің қолданушыинтерфейсі өте тиімді және қарапайым. Windows 3 қабықшасына қарағанда бұл операциялық жүйе компьютерде операциялық жүйе DOS-ты қажететпейді. Ол ДК немесе Pentium-ге арналған. Жедел жадының көлемі 32—128 Мбайт болу қажет. Компьютерді қосқаннаң кейін және BIOS мәтіндік бағдарламаларды қолданған соң Windows 95 операциялық жүйесі автоматты түрде қатты дисктан еңгізіледі.



Windows 98 -бен Windows 95-тің айырмашылығ ы: Windows 98 операциялық жү йесінде Internet Explorer браузерімен біріктірілген жә не Web-браузер тү рінде жасалғ ан. Windows 2000 Professional — ә р тү рлі компьютерлерде- портативтіден бастап серверліге дейін қ олданылатың жаң а ғ асырдың операциялық жү йесі. Интернетте коммерциялық ә рекеттерді жасау ү шін тиімді операциялық ж ү йе.



Windows CE 3.0 - операциялық жү йесі мобильды есептеуіш құ рылғ ылар ү шін қ олданылатын операциялық жү йе мысалы, қ алталық компьютерлер, цифрлық ақ параттық пейджерлар, мобильды телефондар, мультимедиялық ж ә не DVD құ рылғ ылары Windows CE операциялық жү йесі—ашық архитектурасы бар, кө птеген құ рылымдарды қ олдануғ а мү мкіндік беретін, 32-разрядты, кө п міндетті атқ аратың , кө п ү здіксіз операциялық жү йе. Windows CE тұ тас, бірақ жоғ арғ ы ө ндірімді. Бұ л бірлеспроцессорлардың бірнеше маркаларымен жә не ө ндірушілермен жұ мыс жасайтың мобильдік жү йе.



Unix операциялық жү йесі Bell Telephone Laboratories-та құ рылғ ан. Unix — ө те кө п қ олданушылардың жұ мыстарын бір мезгілде қ амтамасыз ете алатын кө пміндетті операциялық жү йе. Unix ОЖ ядросы биік дең гейдегі С тілінде жазылғ ан, жә не ассамблерде тек қ ана 10процент коды ғ ана бар. Бұ л саналғ ан айлар ішінде ОЖ Unix басқ а аппраттық платформаларғ а аударуғ а жә не байсалды ө згерістермен қ осымшыларды оң ай ең гізуге болады. UNIX бірінші кө шірмелі операциялық жү йе болып аталады. Кө п деген қ олданып жү рген UNIX версияларында ә р дайым ө згерістер ең гізіліп отырады. Бір жағ ынаң бұ л ж ү йенің мү мкіншілігін артырып отырады, ал бір жағ ынаң – қ олданып жұ рген версиялар арсында айырмашылық тар пайда болады.Осығ ан байланысты жү йелердің ә ртү рлі қ асиеттеріне стандартизация қ ажеттілігі туындайды

UNIX атақ тылық себебі:
Код жү йесі биік дең гейдегі С тілінде жазылғ ан, ө те тү сінікті жә не тиімді. UNIX кө п міндеттік кө п қ оланушылық жү йе. Стандарты бар. Бірінғ ай архитектурасы жә не интерфейс стандарты бар. Қ арапайым, бірақ алымды модульдық қ олданушы интерфейс. Бірлескен, иерархиялық файлдық жү йе қ ызметін кө рметеді. Ө те кө п қ осымшалар, сонымен қ атар оң ай таратылатын, қ арапайым мә тіндік редактордан бастап деректер базасының басқ ару жү йесінең аяқ тайды.



Linux операциялық жү йе Linux жү йесінің бастапқ ы құ рылуы 1991 ж. финский студенті ЛинусТорвальдс (Linus Torvalds) бастағ ан. 1991 жылдың қ ыркү йек айында ол e-mail арқ ылы ө зінің операциялық жү йесін бірінші қ адамын таратты жә не оның жұ мысына кө ніл аударғ ан адамдарғ а артық шылығ ымен кемшілігін кө рсетуге кө мек сұ рады. Осы уақ ыттан бастап кө птеген программистер Linux-ті қ олдай бастады. Қ азіргі ауқ ытта Linux — ө те алымды жү йе, жә не тегін (free). Линус Торвальдс с символом Linux —"пингвином" Линус Торвальдс операциялық жү йені емес, тек оны ң ядросын ө ндеді. Ал басқ а компаниялар операциялық жү йесін утилиттармен ж ә не қ олданбалы бағ дарламалармен қ амтамасыз етті. Мұ ның кемшілігі, біріңғ айлығ ы жә не ойластырғ ан жү йені құ ру процедурасының жоқ тығ ы.

ТРАНСЛЯТОР, КОМПИЛЯТОР, ИНТЕРПРЕТТОР


Транслятор (англ. translator — переводчик) — бұ л аудармабағ дарлама.Ол белгілі бір жоғ арғ ы денгейде жазылғ ан тілді бағ дарламағ а, машиналық командалардан тұ ратың бағ дарламаны құ райды. Трансляторлар компиляторлар немесе интерпретаторлар тү рінде іске асырылады. Компилятор /құ растырылғ ан/ (англ. compiler —құ рушы, жинаушы) тү тас бағ дарламаны оқ иды, оны аударады жә не машиналық тілде бағ дарламаның аяқ тау вариантың құ рады, сосын ол орындалады.



Трансляторлар компиляторлар немесе интерпретаторлар тү рінде іске асырылады. Компилятор /құ растырылғ ан/ (англ. compiler —құ рушы, жинаушы) тү тас бағ дарламаны оқ иды, оны аударады жә не машиналық тілде бағ дарламаның аяқ тау вариантың құ рады, сосын ол орындалады.



Интерпретатор /тү сіндіріп беру/ (англ. interpreter — жорушы, ауысша аудармашы) аударады жә не бағ дарламаны қ атар қ атарымен орындайды. Бағ дарлама құ растырылғ ан соң негізгі бағ дарлама мен компилятор қ ажет емес.Сонымен қ атар интерпрекаторлармен ө нделген бағ дарлама машиналық тілде қ айта аударылуғ а тиіс. Құ растырылғ ан соң /откомпиляторная/ бағ дарламалар жұ мысы жылдамырақ арқ арылады, бірақ тү сіндіріп берілетің /Интерпретаторная/ бағ дарламаларды ө згерту жә не дұ рыстау ө те оң ай.



Белгілі бір тіл компиляцияғ а немесе интерпретацияғ а бағ ытталады. Мысалы, Паскаль тілінде негізінде құ рделі есептерді шығ ару ү шін қ олданылады, сондық тан б ұ л тілді компиляторлар арқ ылы жү зеге асырады. Басқ а жағ ынаң , Бейсик бастаушы программистар ү шін құ рылғ ан тіл . Кейбір жағ дайларда бір тілде компиляторларда, жә не интерпретаторларда қ олданады.

Қолданылатын әдебиеттер тізімі:
В. Э. Фигурнов «IBM PC для пользователя» “Информатика негіздері”-оқ улығ ы.Жапарова,Алматы Экономика 2006 Ғ аламтор кө здері

 




Пән: Информатика



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь