Сайтқа презентация қосу

Психология ғ ылымының даму тарихы

Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті.  Ақпараттық технологиялар факультеті

Психология ғ ылымының даму тарихы
Дайындаған: Ысқақ Нұржігіт Инф – 21к

Психология өз алдына ғылым ретінде ХІХ хасырдың 60 ж. бөлініп шықты. Оған себеп болған ғылыми-зерттеу мекемелеріпсихологиялық лабораториялар және институттар, жоғары оқу орындарындағы кафедралар сонымен қатар пихикалық құбылыстарды оқып-білуге байланысты экспериментті насихаттау жұмыстары. Көптеген ертедегі ойшылдардың көзқарастарына ортақ болған “психология” сөзінің орнына “жан” ұғымын қолданады ж әне ерекше мәнді құбылыс ретінде қарастырады.

Жан
Идеалистік Материалистік

 Ойшыл­ғалымдар

И.Ф.Гербарт В.Вундт И.М.Сеченов В.М.Бехтерев Зигмунд Фрейд Джон Уотсон Роберт Вудворте

Еңбектері Немістің  эмпирикалық  психологиясының  негізін  қалаған.Ғылымға  ассоциация  және  апперцепция  енгізген  ұғымдары  психологияда  сақталған  және  өз  мәнін  жойған  жоқ. Лейпциг  қаласында  1879  жылы  эксперименталдік  психологиялық  зертхана  негізін  қалаған,  ол  кейіннен  эксперименталдік психология институтына айналды. Оның  “Бас  ми  рефлекстері”  атты  белгілі  еңбегі  рефлекс  ұғымына  негізделген  жаңа  эмпирикалық  психологияның  негізін қалады. Ол  Қазан  қаласында  бірінші  отандық  эксперименталдік  психологиялық зертхананы негіздеді. Ол  психоанализ  бағытының  негізін  салушы.Оның  негізгі  еңбегі “Түс көруді талқылау” 1900 жылы жарық көрді. Америка  психологі  психологияны  мінез­құлық  туралы  ғылым ретінде қарастырады.”Психология, оны бихевиорист  қалай көреді”,”Бихевиоризм”деген еңбектері бар. Көрнекті  америка  психологі  функционалдық  психологияның  негізін  салушылардын  бірі.  Ол  бихевиористердің ұсынған “стимул ­реакция” үлгісін жоққа  шығарып,  оның  құрамына  аралық  буын  –  ағза  мен  ұстанымды енгізді, түрткі туралы ілімді талдады.  

 Ойшыл­ғалымдар

Аристотель Р.Декарт Б.Спиноза Т.Гоббс Джон Локк Д.Гартли

Еңбектері Жан  туралы  ғылыми­психологиялық  еңбектің­ трактаттың  авторы.  Ол  адамда  болатын  негізгі  5сезім  органдарын атап көрсетті: көру, есту, тері, дәм, иіс. Ол  сырттан  әсер  еткен  ықпалға  жауап  берудің  автоматтық,  механикалық  тәсілі  ретінде  рефлекс  ұғымын  енгізді.  Рефлекстің  көмегімен  жануарлар  мен  адамдардың іс­әрекетін түсіндіре бастады. Спиноза  дуализмнің  орнына  жан  денемен  тығыз  байланысты, онсыз өмір сүре алмайды деген көзқарасты  ұсынды. Ғылыми  жаратылыстану  жолымен  адамдардың  қабілеттерінің  айырмашылығын  түсіндіруге  талпыныс  жасады. Ағылшын  ойшылы  психологиялық  құбылыстарды  тәжірибелік  түсіндіруді  және  сипаттауды  бір  жүйеге  келтірді,  сонымен  қатар  тәжірибелік  психологияның  негізін салушы болып есептеледі.  Ағылшын  ғалымының  еңбектерінде  ассоциативтік  психология  аяқталған  түрде  берілді.  Оның  айтуынша,  адамның  бүкіл  жан  дүниесі  үш  элементтің:  түйсіктердің, идеялардың, және сезімдердің бір­бірімен  байланысы, біріктірілуі негізінде құрылған.

Қазақстанда психология ғылымының қалыптасуы мен дамуы

Бірінші кезеңі – кеңес үкіметі орнағанға дейінгі қазақ психологиясы- бұл кезең психология ғылымының ілкі бастауы(15-20ғ.)

Екінші кезеңі марксистік кеңестік психология деп аталады (1920-1990)

Үшінші кезең – егемен, тәуелсіз Қазақстан жағдайында қалыптасқан ғылыми психология дамуының жаңа кезеңі (19912006)

Ойшыл – ғалымдар:

Әбу –Насыр әл­Фараби

Жүсіп Баласағұни Төлеген Тәжібаев Мағжан Жұмабаев Жүсіпбек Аймауытов В.Я.Струминский Әбдірахман  Асылбеков

Еңбектері: Ол психология ғылымының әртүрлі мәселелеріне “Ақыл­ой  туралы”, “Темперамент туралы”, “Түс көру туралы”, “Жанның  мәні туралы”, “Ақыл­ой және ұғым”, “Жас өспірімнің ақыл ойы  туралы кітап”, “Ересектердің ақыл ойы туралы кітап” және т.б.  еңбектерін арнады. “Тіл адамның даңқын асырады”, “ Адам ол арқылы бақыт  табады”, “Тіл адамға жапа шектіреді”, “ Абайламаса, басынан  да айырады”, “Жақсы болғың келсе, жаман сөз айтпа” деген  мәтелдердің психологиялық мәнін ашып көрсетті. Ол Қазақстанда психология ғылымы саласында тұңғыш рет  1939 жылы Ленинград қаласында “К.Д.Ушинский – Ресейдегі  педагогикалық психологияның негізін салушы” тақырыбында  кандидаттық диссертация қорғады. Қазақ топырағында алғаш рет 1922жылы “Педагогика” атты  оқулық жазған. Қазақ топырағында тұңғыш рет “Педагогика” оқулығын 1926  жылы жазды.  1923 жылы Орынбор қаласында “Педагогика” оқулығы орыс  тілінде жарық көрді. Еңбегінде диалектиканың негізгі  мәселелерін бір жүйелі баяндау тәжірибесіне тоқталады.  Ол  бірнеше ғылыми еңбектер мен мақалалардың авторы,  әсіресе, оның “Оқушылардың ынтасын тәрбиелеу”(1958),  “Қоғамдық пайдалы еңбек арқылы оқушыларға коммунистік  тәрбие беру”(1959), “Бала тәрбиесінде семьяның рөлі”(1969).

Дайындаған: Ысқақ Нұржігіт Инф – 21к


Пән: Психология



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь