Саяси сана және идеология


Презентация қосу



Саяси сана және
идеология
САЯСИ САНА
Саяси сана - өмірдегі саяси қатынастарды 
бейнелейтін, оларды түсініп-сезінетін, 
адамдардың бұл саладағы іс-әрекеттеріне 
бағыт-бағдар беретін әлеуметтік сезімдер, 
түсініктер, көзқарастар жиынтығы. Яғни, 
адамдардың саяси өмірді түсініп, сезінуі. Оған ең 
алдымен қоғамдағы саяси идеяларды, 
көзқарастарды, мақсат-мүдделерді ұғынуы, саяси 
билікке қатынасуы жатады. Олар адамның іс-
әрекетіне, әр түрлі жағдайда өзін-өзі ұстауына 
тікелей әсер етеді.
Саяси сананың функциялары
Саяси сананың функциялары - саясаттың 
институтционалдық емес элементі ретінде келесі 
функцияларды орындайды: когнитивті, яғни, саяси 
субъектілер функцияларын орындау мен модификациялау 
үшін қоғамның әрдайым білімді жетілдіру 
мұқтаждықтарын көрсету; коммуникативтік, яғни, 
субъектілердің өзара және билік институттарыменсаналы 
өзара қарым-қатынасын қамтамасыз ету; идеялық, яғни, 
саяси әлемді өзінше түсінуге субъектілердің 
қызығушылық танытуын түсіндіруі. 
Саяси сана деңгейлері
Саяси сана деңгейлері  - қарапайым саяси сана және теориялық саяси сана, 
саяси психология және саяси идеология деген деңгейлерден тұрады.
 Қарапайым саяси сана қалыптасып жүйеге түспеген, күнделікті саяси 
өмірден туған әдет-ғүрып , дағды, дәстүрлі нанымдар, тағы сол 
сияқтылардың жиынтығы. Ол күн сайынғы саяси өмір т әжірибесін бай қап, 
пайымдаудан пайда болады. Саясаттың тереңіне бойламай, себеп-салдарын 
сараламай, көбіне сыртқы белгілеріне байланысты қорытынды жасайды. 
Сондықтан ол саяси сананың төменгі сатысына жатады. 
Теориялық саяси сана жағдайлардың мән-мағынасын анықтап, оларды 
айтарлықтай жоғары дәрежеде теориялық түрғыдан жинақтап бейнелейді. 
Сондықтан ол тұжырымдамалар мен көзқарастардың жүйесі болып келеді. 
Теориялық саяси сана қарапайым саяси сананың негізінде пайда болады 
және олар бір-біріне ықпал етеді. Теориялық саяси сана  стихиялық түрде 
туындамайды, оны арнайы дайындығы жоғары саяси сауаты бар теоретик 
адамдар қалыптастырады.
Саяси
Арнайланған
сана
Саяси идеология
Саяси идеология - саяси сананың құрамдас 
бөлігі және өзегі. "Идеология" деген ұғым 
гректің идея - бейне және логос - білім деген 
сөздерінен шыққан. Ғылыми айналымға француз 
ғалымы А.Дестют де Траси (1754-1836) енгізген. 
Ол идеологияны идеялар, олардың қалай пайда 
болатындығы және әрекет ететіндігі жөнінде 
ғылым деп түсіндірді. Қазір идеология деп 
адамдардың үлкен әлеуметтік топтарының іс-
әрекетіне бағдар беріп, олардың мақсат-
мүдделерін білдіретін және қорғайтын идеялар 
мен көзқарастар жүйесін айтады.
Либерализм - ең жоғарғы құндылық әрі басымдық 
ретінде жеке еркіндікті ұстанатын идеология. 
Либерализмнің әлеуметтік-саяси теориясы қоғамдық 
және мемлекеттік құрылымның демократиялық
 принциптеріне негізделеді, әлеуметтік, саяси, 
экономикалыққатынастардың зорлық-зомбылықсыз 
түрлерін ұстанады, тұлғаның еркін дамуын шектемейтін 
және әрбіріне мемлекеттік-құқықтық қорғау, адам құқы 
мен азамат бостандығын сақтау кепілдігін беретін қоғам 
құруды көздейді.
Қысқаша тарихы
Либерализм саяси ағым ретінде ХYI ғ. ортасында пайда 
болды, ағылшын вигилерінің бағдарламасы мен іс-
әрекетімен, сондай-ақ мүдделер тепе-те ңдігі мен  әрт үрлі 
құқынлықтардың сыйымдылығына негізделген келісім 
мен ымырашылдық саясатымен байланысты болды. 
Кейіннен ағылшын және француз ағартушылары 
әлеуметтік-философиялық, құқынлықты-дүниетанымды қ, 
құқықтық және экономикалық либералдық идеяларды 
жасап, негіздеді. XIX ғ. ортасынды либерализм  ғаламды қ 
идеологияға айналып, бүкіл әлемде ықпалы артты.
Консерватизм -французша соnservatisme, латынша
 Conservo - сақтаймын, қорғаймын] -бағдарлардың, 
ұстанымдардың, қоғамның мемлекеттік-саяси 
жүйелерінің өміріне қатысты, ондағы адамның орнын 
анықтауға байланысты құндылықтардың әлеуметтік-
философиялық және идеологиялық тұжырымдар 
жиынтығы. Консерватизм оның жақтастарының қоғамда 
орнығып қалған дәстүрлер мен құндылықтарды сақтап, 
түбегейлі өзгерістерден бас тартатындығымен 
ерекшеленеді.
Консерватизм идеологиясы француз ағартушылы ғы мен 1789 
жылғы Француз төңкерісінің идеялық ұстанымдарына жауап 
ретінде пай¬да болды. Консерватизм стерильді идеология 
емес, өйткені оның құрамында басқа доктриналардың 
элементтері бар. Консервативті идеологияның негізін 
қалаушы принциптер дәстүрлік, саяси реализм және 
скептицизм, абстрактылы теорияларды сынау, прагматизм 
және жағдайға ыңғайлану (оппортунизм). 1940-1960 жылы
неоконсерватизм ағымы нығайды. Неоконсерватизмнің 
көрнекті өкілдері М. Новак, Г. Розмозер, Г.К.Кальтенбруннер 
және т.б. Оның жақтастары - АҚШ-та Рональд Рейган және
Джорж Буш, Ұлыбританияда  Маргарет Тэтчер, Германияда 
Ф.И.Штраус, Гелмут Коль, JI. Шпет. 
Социализм (латын. socialis - қоғамдық) 
- әлеуметтік әділеттілік пен теңдікке 
негізделген, ал мақсаттары мен мұраттары 
социалистік қоғам орнатумен байланысты 
ілім.



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь