Сайтқа презентация қосу

Физика пәнінен мен нені үйрендім?

- кезең. Ұйымдастыру 2 - кезең. «Мен нені үйрендім » 3 - кезең. «Білім шыңына өрлейік!» 4 - кезең. «Білгенімді зердеме тоқу»

Сабақтың жүрісі

5 - кезең. «Деңгейлік тапсырма» 6 - кезең. «Ой сергіту» 7 - кезең. «Шапшаңдық» сайысы 8 - кезең. «Физикалық тілде» 9 - кезең. «Білгенімді дамыту» 10 - кезең. «Шығу парағы»

“Мен нені үйрендім”
Өткен тақырыпты қайталау

А) “Кім көп біледі ”

1.Атом құрылысының «планетарлық» моделін ұсынған ғалым кім Қай елдің ғалымы Қай жылы ұсынды
Ағылшын ғалымы Э.Резерфорд, 1911 жылы

2.Атомның құрылысын кім айтып береді
Атомның центрінде ядро орналасқан, электрондар ядро айналасында эллипстік орбита бойымен қозғалады.

3.Электрон қалай белгіленеді ( -10е) Заряды қандай Массасы нешеге тең mе= 9,1*10-31кг

Электрон

4.Протон қалай белгіленеді ( 11р) Заряды қандай Массасы нешеге тең mp= 1,6726 *10-27кг

Протон

5. Нейтрон қалай белгіленеді (01n ) Заряды қандай Массасы нешеге тең mn= 1,6749 *10-27кг

Нейтрон

6.Массалық сан дегеніміз не Қалай белгіленеді, формуласы қандай (А= Z+N) 7. Нуклон дегеніміз не
(Протон мен нейтронның жалпы санын нуклон дейміз.)

8.Химиялық элементтің ядросының белгіленуі (zAХ) 9.Изотоп дегеніміз не 10.Изобара дегеніміз не
(Z=Z, A≠A)

(Z ≠ Z, A = A)

Б) “Сәйкесін тап” ойыны Атом ядросы зарядының
формуласы Атом ядросы массасының формуласы Атом ядросы радиусының формуласы Ядролық физикадағы ұзындық бірлігі Ядролық физикадағы масса бірлігі Ядролық физикадағы энергия бірлігі

эВ q=Z*e М.а.б.

R=R0A1/3 Фм (ферми) М= qBR/v

“Білім шыңына өрлейік”
Жаңа сабақ

22.02.12

Ядродағы нуклондардың байланыс энергиясы

С А Б А Қ Т Ы Ң
т и п І ә д і с і ф о р м а с ы Жеке, ұжымдық

Жаңа тақырыпты меңгеру сабағы

Тыңдап түсіну, тірек сызба, деңгейлік, сұрақ – жауап жұмысы

Fтарт=Gm1m2/ R2 Fтеб=kq1q2/ R2

Ядродағы нуклондарды ыдырап кетуден сақтап, оның берік байланысын қамтамасыз ететін күштер – ядролық күштер деп аталады.

Күшт і әреке ттесу күшт ері

Қысқ а әреке тті күшт ер

Ядролық күштер
Заря дқа тәуе лсіз
Қаны ққыш күште р
Кулонд ық күштер қатарын а жатпайд ы

Нуклондардың ядродағы байланыс энергиясы Мя< Z*mp + N*mn

Ядролық тарту күшінің жұмысы есебінен нуклондардан атом ядросы түзілгенде пайда болатын массалар айырымын Массалар ақауы – деп айтамыз. - масса ақауының
М= Z*mp + N*mn Mя

формуласы

энергияны - ядроның байланыс энергиясы дейміз. Энергия үшін МэВ -өлшем бірлігі қолданылады:

Еб= M*c2 Еб =( Z*mp + N*mn - Mя ) – байланыс *c2 энергиясының формуласы; немесе Еб=( Z*mН + N*mn – Mа ) Атом ядросын түгелімен жеке нуклонға ыдырату үшін қажетті минимал *c2;

Еб= ( Z*mp + N*mn - Mя )*931,5 МэВ немесе Еб=( Z*mН + N*mn – Mа )*931,5 МэВ. М= Еб / c2.

Кейбір бөлшектер мен элементтердің бейтарап атомдарының тыныштық массалары мен энергиялары берілген Бөлшектер, Тыныштық Тыныштық Тыныштық Тыныштық химиялық массасы энергиясы Химиялық массасы энергиясы м.а.б МэВ м.а.б ГэВ элементтер элементтер Электрон ое-1 Протон 1р1 0,005486 1,0072765 1,0086649 1,007825 2,014102 3,016062 4,002603 3,016042 6,01513 7,01601 7,01693 8,00531 9,01219 9,01354 10,01294 11,00930 0,510999 938,27231 939,56563 938,78326 1876,1246 2809,4446 3728,4020 2809,4260 Азот Азот Азот 13N7 14N7 15N7 13,00574 14,00307 15,00011 11,01143 12 13,00335 14,00324 18,9984 19,99244 22,98977 23,99097 23,98504 26.98146 234,039651 235,04418 238,05113 21,824232 22,174328 11,177932 12,112550

Нейтрон 1n0 Сутегі Сутегі Сутегі Гелий Гелий Литий Литий 1Н 1 2Н 1 3Н 1 4Не 2 3Не 2 6Li3 7Li3

Көміртек 11С6 Көміртек 12С6 Көміртек 13С6 Көміртек 14С6 Фтор Неон Натрий Натрий 19F9 20Ne10 23Na11 24Na11

Бериллий 7Be4 Бериллий 8Be4 Бериллий 9Be4 Бор Бор Бор 9B5 10B5 11B5

Магний 24Mg12 Алюминий 27Al13

Уран 234U92 Уран 235U92 Уран 238U92

Мыс: 13Al27 ядросының байланыс энергиясын табыңдар. Бер: 13Al27 Z=13, A=27 Т/к: Еб - A=Z+N; N=A –Z = 27-13=14 Еб= M*931,5 МэВ М= Z*mН + N*mn – Mа Еб= (Z*mН + N*mn – Mа )*931,МэВ

Еб=(13 *1,0078 + 14*1,0086 – 26,9814) *931,МэВ = (13,1014 + 14,1204 - 26,9814) *931,МэВ = 223,93 МэВ

Меншікті байланыс энергиясы деп ядроның байланыс энергиясының А массалық санға қатынасын, яғни бір нуклонға сәйкес келетін байланыс энергиясын айтады

Ем.б= Еб/А

- меншікті байланыс энергиясы

1Н2 - 1,1 МэВ/нуклон 26Fe56 - 8,8 МэВ/нуклон 92U238 - 7,6 МэВ/нуклон

Ядродағы протондардың немесе нейтрондардың саны мына сандарға тең болса

Ал, егер протондардың да, нейтрондардың да сандары киелі сандарға тең болса

2,8,20,24,50,82,126

онда оларды қосарланған киелі санды ядро деп атайды және олардың ядролары аса тұрақты болып келеді.

онда олар киелі сандар, ядролары тұрақты болады.

Табиғатта ондай бес ядро бар: 2He4, 8O16, 20Ca40, 24Cr48, 82Pb208

“Білгенімді зердеме тоқу”
Жаңа сабақты бекіту

Теориялық тест

1. Ядродағы нуклондарды ыдырап кетуден сақтап, берік байланысын қамтамасыз ететін күштер

А)Гравитациялық күштер С)Магниттік күштер

В)Ядролық күштер

2. Массалар ақауын есептейтін формула

А) M=Z*mp + N*mn –Mя

В) M=Z(mp -mn) –Mя

С) M=(А-Z)*(mp + mn) –Mя

А) Еб= M*c2

3. Байланыс энергиясының формуласы

В) Ем.б= Еб/А

С) Е=hν

4. Меншікті байланыс энергиясының формуласы
hν Е= А)
*c2 M =
.б= )Е м / А С б Е

Еб В)

5.

елі Ки

дар сан

тат жа ға

д ар ын
А) 1; 10; 25

В) 3; 15;100

С) 2; 8; 20

6. Қ
А) 2He4, 8O16, 20Ca40 В) 3Li7, 4Be9, 26Fe56

о са сан рланғ ды ан к я др иел ола і р

С) 11Na23, 29Cu64, 47Ag108

Дең гейлік тапсырма
Деңгейі Тапсырмасы Натрий 11Na23 ядросының құрамы қандай Оттек 8О16 ядросының байланыс энергиясын табыңдар. Магний 12Мg24 ядросының меншікті байланыс энергиясын табыңдар. І

ІІ

ІІІ

“Ой – сергіту” кезеңі
Мақал – мәтелдерді жалғастыру

1.Білекті бірді жығар, білімді мыңды жығар 2.Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішер 3.Еңбек түбі – береке 4.Бірлік жоқ жерде тірлік жоқ 5.Білім инемен құдық қазғандай

«Шапшаңдық » сайысы
А (Массалық сан) 13 2 Еб (Байланыс энергиясы) 2,23 МэВ 1801,6 МэВ Ем.б (Меншікті байланыс энергиясы 7,47 МэВ/нуклон 7,57 МэВ/нуклон

планетарлық 1.Резерфорд тәжірибелерінен тікелей атомның ... моделі келіп шығады. 2.Центрінде массасы түгелдей жинақталған оң зарядталған ... атом ядросы орналасқан. 3.Ядроны айнала, белгілі орбиталармен электрондар ... қозғалып жүреді. 4.Электрондардың мұндай қозғалысы ядро тарапынан болатын ... күштің әсерінен туады. ядролық 5.Протондар мен нейтрондарды жалпы түрде ... нуклондар деп атауға келісілген. 6.Протон – бұл заряды оң және модулі бойынша электронның ... зарядына тең бөлшек. 7.Электрон – бұл заряды теріс және модулі бойынша элементарлық ... е=1,6*10- зарядқа, ал массасы Кл ... – mе= 9,1*10- кг19 ға тең бөлшек.

“Физикалық тілде”

ді ні м лг е Бі “ у” ыт ам д

йге : Ү ма ыр пс §8.3. оқу, Оқулықтан та
8.3.4 - 8.3.9 аралығындағы есептерді шығару. Сөзжұмбақ құрастыру.

лау" аға «Б

Шығу парағы

Сау ар! ызд лың бо


Пән: Физика



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь