Сайтқа презентация қосу

Фотосинтездің жарық және қараңғы сатылары

Фотосинтез. Фотосинтездің жарық және қараңғы сатылары.

Орындаған: Ахмадиев К.Д. Топ: Бт-407

Жоспар:

1.Метаболизм,Анабализм,Катоболизм қысқаша түсінік. 2. Пластикалық және энергетикалық алмасулардың айырмашылықтары. 3. Фотосинтез пигменттері. 4.Қорытынды. 5.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Катаболизм
∗ Энергиясы мол органикалық заттардың ыдырауы

Барлық катаболиттік реакциялар жиынтығы – энергетикалық алмасу
Келесі нәруыздар мен көмірсулардың ыдырау сызбанұсқасын құрастырыңдар

Анаболизм
∗ Энергия жұмсау арқылы жай заттардан күрделі заттардың түзілу реакцияларының жиынтығы. ∗ Катаболизм реакциясының нәтижесінде түзілген қарапайым заттар (мономерлер) және АТФ пен НАДФН энергиясы жұмсалып, әртүрлі макромолекула синтезделеді. Барлық анаболиттік реакциялардың жалпы жиынтығы – пластикалық алмасу - Нәруыз биосинтезі - Фотосинтез

Пластикалық және энергетикалық алмасулардың ұқсастықтары :
- Бір мезгілде жасушада өтеді - Ферменттер қатысында жүреді - Ағзаны қоректік заттар және энергиямен қамтамасыз етеді

Пластикалық және энергетикалық алмасулардың айырмашылықтары :
Энергетикалық алмасу: Энергия бөлініп шығады Полимерлер ыдырайды 3 кезеңнен тұрады: - дайындық - анаэробты - аэробты Пластикалық алмасу: Энергия сіңіріледі Полимерлер құрылады 2 үрдіс жүреді: - Нәруыз биосинтезі - Фотосинтез

Бағдаршалардың бағытын түсіндіріңдер Оттегі Көмірқышқыл газы

Көмірқышқыл газы

Оттегі

Тыныс алу

Фотосинтез

Глюкоза

Энергетикалық алмасудың кезеңдері
2 молекула АТФ түзіледі Жасуша цитоплазмасында өтеді Босаған энергия аз болады және көбіне жылу күйінде шашырап кетеді

20 молекула АТФ түзіледі

Глюкоза пирожүзім және сүт қышқылына дейін ыдырайды Органикалық макромолекулалар ферменттердің әсерінен мономерлерге ыдырайды

CO 2 және H2O түзіледі

Митохондрияда өтеді Өсімдіктер мен қарапайымдыларда лизосомада жүреді

Гликолиз жүреді

Дайындық

Анаэробты

Аэробты

Энергетикалық алмасудың кезеңдері

Босаған энергия аз болады және көбіне жылу күйінде шашырап кетеді Өсімдіктер мен қарапайымдыларда лизосомада жүреді Органикалық макромолекулалар ферменттердің әсерінен мономерлерге ыдырайды

Жасуша цитоплазмасында өтеді 2 молекула АТФ түзіледі CO 2 және H2O түзіледі 20 молекула АТФ түзіледі

Глюкоза пирожүзім және сүт қышқылына дейін ыдырайды Гликолиз жүреді

Митохондрияда өтеді

Дайындық

Анаэробты

Аэробты

∗ Фотосинтез дегеніміз – бұл жасыл өсімдіктерде жарықтың қатысында көмірқышқыл газы және судан глюкоза түзіліп, оттегі бөлінетін, күн сәулесі энергиясын химиялық байланыстар энергиясына айналдыратын үрдіс.

Осындай ғажап құбылысты жүзеге асыратын өсімдіктің қандай қасиеті

Фотосинтез пигменттері

Қызметі: - Жарық энергиясы сіңіру Орналасуы: - Хлоропластардың мембранасында (тилакоидтарда)

Хлорофиллге жарық кванты түскенде ол электронды жоғалта алады. Яғни хлорофилл молекуласының құрамында молекуладан оңай үзілетін энергияны алу кезінде даяр электрон болады. Жарық энергиясы хлорофилді тастап кеткен электрон энергиясына ауысады. Май тамшылары ламелла тилакоид мембранасы ламелла

грана

Грана строма

Хлоропласт (сызбанұсқа)

Қалыңдығы 1-2мкм көлемі 2-7 мкм.

Mg

Каротиноидтардың қосымша қызметтері:

∗ Хлорофилді артық жарықтан сақтандырады; ∗ Өсімдіктерге түрлі түс береді (әсіресе, күзде хлорофилдер ыдырағанда ); ∗ Құстар мен бунақденелілерді еліктіріп, тозаңдануға, жемістер мен тұқымдардың таралуына көмектеседі; ∗ Β-каротин омыртқалы жануарлар ағзасында 2 молекула А дәруменіне ыдырайды.

Фотосинтездің жарыққа тәуелділігі
∗ Хлорофилл негізінен қызыл және көк-күлгін түстерді сіңіріп, жасыл түсті шағылыстырады. ∗ Соның нәтижесінде өсімдіктердің түсі- жасыл

- Хлорофилдің жарық квантын жұтуы; - Фосфорилдеу (АТФ синтезі) - Фотолиз Тилакоид мембраналарында

- Көмірсу, нәруыз және нуклейн қышқылдары синтезделінеді. Стромада

Фотосинтездің жарық сатысы
∗ Фосфорилдеу – АТФ-ның жарық энергиясы есебінен синтездеу үдерісі. ∗ Бұл үрдіс кезінде хлорофилде жарықтың әсерінен энергияға бай электрон пайда болып, ол таратушы молекулалар тізбегіне түседі. ∗ Таратушы молекулалар электроннан энергия “қайтарып алады”. ∗ Ол энергияны жарық квантынан алып, АТФ синтезіне пайдаланады. Яғни энергияның әсерінен мембрананың ішкі жағындағы Н+ потенциалы артқанда АДФ-аза ферментінің саңылаулары арқылы өте бастайды. Бұл кезде Н+ ионынының энергиясын пайдаланып АДФ бір фосфатты қосып алады да АТФ синтезделеді. АДФ + Фн АТФ Химия – осмос құбылысы (1960)

Фотосинтездің жарық сатысы
∗ Фотолиз - жарық әсерінен судың ыдырау үдерісі. ∗ Тилакоидтармен қатар стромада да өтетін құбылыс. ∗ Хлорофилл молекуласының әрқайсысы тек 1 электрон жоғалта алады. Ал АТФ синтезі үшін 2 электрон қажет. Тилакоидтардың мембраналарындағы хлорофилдер электрондарынан айырылса, үдеріс тез тоқтап қалады. Сондықтан қосымша электронды фотолиз сатысынан алады. 2Н2О + жарық = Н+ + 4ОН- + е
протон

Электрон қайта хлорофилл молекуласын қалпына келтіру үшін ұшып кетеді.

∗ Сутегі протоны НАДФ таратушы молекуласына қосылады. ∗ Хлорофилл электроны элекронды-тасымал тізбегінен оралып, НАДФН молекуласын құру үшін сутегі протонына қосылады. ∗ Оттегі бос күйінде атмосфераға бөлінеді. 2 е + Н+ + НАДФ+ НАДФ .Н

Фотосинтездің қараңғы сатысы
∗ Жарық сатысында түзілген АТФ және НАДФН молекулаларының энергиясы көмірсулардың синтезіне жұмсалады. ∗ Бұдан кейінгі реакцияларда көміртек оксиді (СО2) негізгі рөлді атқарады. ∗ Хлоропласта СО2-ні бес көміртекті (С5) көмірсумен байланыстыратын фермент болады. Бұл ферменттің жәрдемімен көміртек атомын тұту реакциясы жүреді. Бұл реакцияның бастапқы заты ретінде пентоза (С6), СО2, энергиялы қосылыстарАТФ және НАДФН қатысады. С5 + СО2 + 2АТФ + 2НАДФН 2С3 + 2АДФ + 2Фн+2НАДФ+
Бесбұрышты қант Үш көміртекті қосылыс

Кальвин циклі (С3)
∗ С3 С5 қайтадан С5 + СО2 С3 айналып отыратындықтан көміртекті тұту үзілмейтін цикл деп есептеледі. ∗ С6 түзілу үшін Кальвин циклі 6 рет қайталануы керек. Ал осы циклге қатысып тұрған АТФ және НАДФН молекулалары Күн батқанда тез жұмсалып кетеді де, таң ата бұл үрдіс қайта басталады. 6 СО2 + 24Н С6Н12О6 + 6Н2О Дисахарид С12Н22О11 Полисахарид (С6Н10О5)n

Фотосинтездің маңызы
Күн сәулесі энергиясын химиялық энергияға айналдыру Атмосфераға таза оттегінің бөлінуі Органикалық заттардың түзілуі

Озон қабатының түзілуі

Атмосферадағы көмірқышқыл газы мөлшерін реттеу

Қорытынды:

Қорытындылай келсек фотосинтез процесінің маңызы зор.Ол Күн сәулесі энергиясын химиялық энергияға айналдыруға ,Атмосфераға таза оттегінің бөлінуіне ,Озон қабатының түзілуімен,Атмосферадағы көмірқышқыл газы мөлшерін реттеуге көмектеседі.

Қолданылған әдебиеттер:
О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысшақазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. «Ғасыр-Ш», 2005 жыл. «Қазақ Энциклопедиясы», 9 том Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009.


Пән: Химия



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь