Қателер теориясы

Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министрлігі Шәкәрім атындағы Семей Мемлекеттік университеті «Геодезия және құрылыс» кафедрасы.

Тақырыбы: Қателер теориясы. Орындаған:Тұрғазы Ж Топ:ГК-407 Тексерген:Мухаметов Е.М

Жоспар. 1. Қателер теориясы. 2. ӨЛШЕМДЕР ҚАТЕЛІКТЕРІ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ 3. ӨЛШЕМДЕРДІҢ КЕЗДЕЙСОҚ ҚАТЕЛІКТЕРІНІҢ ҚАСИЕТТЕРІ 4. ӨЛШЕМДЕР ДӘЛДІГІ КРИТЕРИІ

ҚАТЕЛІК ТЕОРИЯСЫ ЕСЕПТЕРІ. Өлшемдер қателіктерінің классификациясы. Қателік теориясының негізгі постулаттары. Гаусс қисығы және оның қасиеттері. Кездейсоқ қателіктердің қасиеттері. ӨЛШЕМДЕР ДӘЛДІГІ КРИТЕРИЛЕРІ. Орташа квадраттық қателік және оның қасиеттері. Ықтимал және  орташа қателіктер мен оның қалыпты үлестіру заңы бойынша орташа квавдраттық қателіктермен  Третий уровень байланысы. Шынайы қателіктер қатарын қалыпты үлестіру заңымен зерттеу. ЖУЫҚТАУ ҚАТЕЛІКТЕРІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ. Жуықтау қателіктерін біркелкі үлестіру заңы  Четвертый уровень туралы түсінік. Жуықтаудың орташа квадраттық қателіктері және оның жуықтаудың шектік қателігімен байланысы.  Пятый уровень ФУНКЦИЯНЫҢ ОРТАША КВАДРАТТЫҚ ҚАТЕЛІГІ (коррелатталған және коррелаттанбаған аргументтер). Типтік мысалдар. ТЕҢ ДӘЛДІКТІ ӨЛШЕМДЕР. Бір өлшемді тәуелсіз теңдәлдікті өлшемдер қатарын математикалық өңдеудің негізгі кезеңдері. Өлшенетін өлшемнің ең сенімді деген мәнін анықтау. Өлшеудің жеке алынған нәтижесінің орташа квадраттық қателігін анықтау. Ең сенімді деген мәннің орташа квадраттық қателігін анықтау. Параметрлердің белгісіз дәл мәндерін жабатын ықтималдықпен сенімді интервалдарды құрастыру: өлшеудің жеке нәтижесінен орташа квадраттық қателік пен шынайы мәннің ауытқуы. Қажетті барлық есептік бақылау арқылы белгілі бір схема бойынша орындалатын бір өлшемді теңдәлдікті өлшеулер қатарын өңдеу реті. ТЕҢ ДӘЛДІТІ ЕМЕС ӨЛШЕМДЕР. Салмақ туралы түсінік. Коррелаттанған және кореллаттанбаған аргументтер функциясының кері салмағы. Бір өлшемді тәуелсіз теңдәлдікті емес өлшемдер қатарын математикалық өңдеудің негізгі кезеңдері. Орташа салмақтықты анықтау: өлшенетін өлшемнің ең сенімді деген мәнін. Бірлікке тең салмақтағы өлшемнің орташа квадраттық қателігін анықтау. Ең сенімді деген мәннің орташа квадраттық қателігін анықтау. Бірлікке тең салмақтағы өлшемнің орташа квадраттық қателігі мен шынайы мәні үшін сенімді интерал құрастыру. Есптік қажетті бақылау, өңдеу реті. ҚОС ӨЛШЕМДЕР. ДВОЙНЫЕ ИЗМЕРЕНИЯ. Біртекті өлшемдер қатары қос теңдәлдікті өлшемдерді математикалық өңдеу. Жүйелік қателіктерді табу критерилері. . Критерий обнаружения систематических ошибок. Біртекті өлшемдер қатары қос теңдәлдікті емес өлшемдерді математикалық өңдеу. Есептік қажетті бақылау, өңдеу реті.

Образец текста Второй уровень

Образец текста ҚАТЕЛІКТЕР ТЕОРИЯСЫ ЕСЕПТЕРІ Второй уровень Қателіктер теориясында ықтималдықтар теориясы  Третий уровень негізінде математикалық статистика әдістерін қолдану  Четвертый уровень арқылы келесіесептерді шешеді: Пятый уровень Өлшемдер қателіктерінің туу себептерін және олардың қасиеттері мен олардың ықтималдықтарын үлестіру заңдарын зерттеу; Көп есе өлшенген өлшемдердің нәтижесінен ең сенімді деген өлшемнің мәнін анықтау; Тікелей өлшем алынған нәтижелердің дәлдігін бағалау және өленген өлшемдердің функциясының болжамды дәлдігін алдын ала есептеу; Шегін бекіту, яғни критерилерді, белгіленген шектегі дәлдікті өлшемнің нәтижесін қолдануды шектейтін.

ӨЛШЕМДЕР ҚАТЕЛІКТЕРІ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ 

Өлшемдер қателіктері дөрекі, жүйелік және ккездейсоқ болып жіктеледі.  Дөрекі қателіктерге бақылаушыдан кеткен, аспаптың дұрыс істемеуінен, сыртқы ортаның кенеттен нашарлауынан және т.б. болған  

қателіктер жатады.оларды табу мақсатымен өлшеулер бірнеше қайтара жүргізіледі (екі реттен кем емес). Дөрекі қателіктері бар  өлшеулер нәтижесін өңдеген кезіндеп тауып, жою қажет.   Жүйелік қателіктерге функция көзі пайда болғандай өлшеулер нәтижесіне сол немесе басқа да заң бойынша пайда болған қателіктер  жатады. Геодезиялық өлшемдер тәжірибесінде жүйелік қателіктердің әсерін азайту мақсатымен келесідей әдістер қолданылады: жүйелік қателіктердің пайда болуы туралы заң орнатады, содан кейін өлшеулер нәтижесіне түзетпелер енгізу арқылы қателіктерді  азайтады; өлшем алу үшінс сәйкес әдісті қолданады, себебі жүйелік қателіктер біржақты әсер етпеу үшін, ал белгілерді өзгерту үшін; өлшеулер нәтижесін өңдеуде белгілі бір әдісмтемені қолданады.   Кездейсоқ қателіктер кездейсоқ өлшемдер алу мысалы бола алады.  Олардың заңдылығы тек массалық болғанда анықталады. өлшеу кезінде кездейсоқ қателіктен құтылу мүмкін емес және де бірлік  өлшеуде жойыла алмайды. Олардың әсерін азайтуға болады, оған өлшеулер саны мен сапасын көбейту, өлшеулер нәтижесін тиісті  математикалық өңдеу арқылы қол жеткізуге болады. Өлшеулердің кездейсоқ қателіктерінің туу себептері көп: сыртқы орта әсері,  аспаптардың дәлдігінің дұрыс еместігімен юстировкасы, бақылаушымен операциялардың дұрыс орындалмауы және т.б. Кездейсоқ  қателіктер бір біріненн тәуелсіз элементерлы көп қателіктердің қосындысы болып табылатыны сөзсіз. Ляпуновтың орталық шектік  теоремасы негізінде өлшеулердің кездейсоқ қателіктері үлестірудің нормаль заңына сүйенетін көруге болады.. Ары қарай шартты түрде кез келген өлшеулерде дөрекі қателіктер болмайды, жүйелік қателіктердің негізгі бөлігі нәтижеден  жойылған, ал қалған қателіктер өте аз, яғни тек қана кездейсоқ қателіктерді қарастырамыз ( , где хi — өлшемдер нәтижесі, Х —  өлшенетін өлшемнің шынайы мәні ) Осыдан

ӨЛШЕМДЕРДІҢ КЕЗДЕЙСОҚ ҚАТЕЛІКТЕРІНІҢ ҚАСИЕТТЕРІ Кездейсоқ қателіктер берілген ықтималдықпен абсолютті өлшем бойынша β белгілі шектен аспау қажет t*m1 тең; оң және теріс кездейсоқ қателіктер, абсолютті өлшемдер ббойынша тең, өлшемдер қатарында бірдей жиі кездеседі; кездейсоқ қателіктердің орташа арифметикалық мәні өлшеулер санын шексіз көбейткенде нольге теңеледі яғни:

ӨЛШЕМДЕР ДӘЛДІГІ КРИТЕРИІ Өлшемдер нәтижесі дәлдігінің негізгі критьериі болып – орташа квадраттық қателігі – орташа квадраттық ауытқуды бағалау табылады. Ол мына формуламен анықталады:

Шынайы қателіктер қатарын қалыпты үлестіру заңымен зерттеу. Қателіктер теориясының бірінші есебін шешу үшін келесі әдістемені қолданамыз, математикалық статистика бөлімінде көрсетілген, сонымен қатар (1.1–1.5) формулалары бойынша есептейміз.


Пән: Геология, Геофизика, Геодезия


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь