ДЭЕМ-нің программалық жабдықтары

Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

ОӨЖ
ДЭЕМ-нің программалық жабдықтары
Тексерген: Мейрамбек А.М Орындаған: Ежебекова Н.Қ ТЖ-505 топ студенті

                                Аппараттық жабдықтар                                                                                                        

Біз үлкен ЭЕМ­ді немесе дербес компьютерді алсақ та,олар бір­ біріне ұқсас принципте жұмыс істейтін мынадай құрамнан  тұрады: 1.Орталық процессор;  2.Енгізу құрылғысы;  3.Есте сақтау құрылғысы;  4.Шығару құрылғысы.  Орталық процессор барлық, есептеу және информация өңдеу  істерін орындайды. Бір интегралдық схемадан тұратын  процессор микропроцессор деп аталады. Күрделі машиналарда  процессор бір­бірімен өзара байланысты бірнеше интегралдық  схемалар жиынынан тұрады. Енгізу құрылғысы  информацияны компьютерге енгізу қызметін атқарады. Есте  сақтау құрылғысы программаларды, мәліметтерді және  жұмыс нәтижелерін компьютер жадына сақтауға арналған.  Шығару құрылғысы компьютердің жұмыс нәтижесін  адамдарға жеткізу үшін қолданылады.

Аналық тақша

Орталыұ процессор

Жедел  жад Кеңейтілім картасы Қоректендіру блогы

Монитор

Оптикалық привод

Қатқыл диск Пернетақта Тышқан

Жүйелік блок
Мәтіндік және графикалық информацияны кескіндеуге арналған монитор немесе  дисплей Әртүрлі символдарды компьютерге енгізуге арналған перне тақты немесе  пернелік Компьютердегі ең негізгі құрылғы­ жүйелік блок, оның ішіне ДЭЕМ­ нің  басты құрылғылары орналасқан. Жүйелік блогы құрамында микропроцессор, жедел  жад, тұрақты есте сақтаушы құрылғы, қоректену блогы мен енгізу­шығару порттары  және мәлімет жинақтауыштар бар. Бұлардан басқа компьютердің жүйелік блогына  мынадай құрылғыларды қосуға болады:  мәтіндік және графикалық информацияларды басып шығаруға арналған принтер  графикалық курсормен басқарылатын құрылғы­ тышқан графикалық қолтетігі  джойстик­ компьютерлік ойындарда қолданылатын қолмен басқарылатын тетік  джойстик графиксызғыш немесе плоттер – сызбаларды (графиктерді) қағазға  афиксызғыш сканер (ізкескіш) – графикалық немесе мәтінді информацияларды оқуға  арналған оптикалық құрылғы; сканер CD­ROM – компакт­дискілерді оқуға арналған  құрылғы, ол қозғалатын бейнелерді, мәтіндерді және дыбыстарды шығару үшін  кеңінен пайдаланылады; CD­ROM модем – телефон желісі арқылы басқа  компьютерлермен информация алмасуға арналған құрылғы; модем стример –  мәліметтерді магниттік таспада сақтауға арналған құрылғы; стример желілік  адаптер компьютерді жергілікті (торапта) қолдануға мүмкіндік береді. желілік  адаптер Сонымен, ДЭЕМ­нің негізгі құрылғыларына процессор, жад (жедел және  сыртқы), сыртқы құрылғыларды қосу және мәліметтерді жеткізу құрылғылары  жатады. Енді компьютерге кіретін немесе оған қосылатын әртүрлі құрылғылардың  сипаттамаларын қарастырайық

Микропроцессор  бір криталда дайындалған (үлкен) интегралдық темелар – БИС, олар  әртүрлі типтегі ЭЕМ жасауға керекті элемент болып табылады. Оны әртүрлі логикалық  функцияны орындайтын етіп программалауға болады, сондықтан программаны өзгерту  арқылы микропроцессорды арифметикалық құрылғы немесе енгізу­шығару жұмыстарын  басқарушы ролінде қолдануға болады. Микропроцессерге жедел және тұрақты жад, енгізу­ шығару құрылғыларын қосуға болады.  IBM тәрізді компьютерлерде INTEL фирмасының және басқа да фирмалардың бір­біріне  үйлесімді микропроцессорлары пайдаланылады.  Микропроцессорлардың бір­бірінен өзгешелігі олардың типтерінде (модельдерінде), яғни  оның қарапайым амалдарды орындайтын жұмыс жылдамдығының көрсеткіші – мегагерц ­  МГц бірлігімен берілген тактылық (қадамдық) жиілігінде жатыр. Бұған дейін кең тараған  модельдерге Intel­8088 (~5 МГц), 80286 (~20 МГц), 80386SX (~25 МГц), 80386DX (~40 МГц),  80486 (100 МГц­ке дейін), Pentuim (75 МГц­тен жоғары), Pentuim­Pro (~300 МГц­тен жоғары),  PentuimІІ, PentuimІІІ (800 МГц­ке дейін), және PentuimІV (1000 МГц­ен жоғары) жатады,  бұтл тізім олардың жұмыс өнімділігі мен соған сәйкес боғасының өсуі бойынша реттеліп  келтірілген. Кейде конструкциялық ерекшеліктеріне қарай бір модеоьге кіретін  прцессорлардың жиіліктері әртүрлі бола береді – жиілігі артқан сайын оның жұмыс  жылдамдығы да өсе түседі.  Intel 8088, 80286, 80386 тәрізді бұрын шыққан микропроцессорладың аралас сандар мен  амалдарды жылдам орындайтын арнаулы командалары жоқ, сондықтан олар жұмыс  өнімділіктерін арттыратын қосымша математикалық сопроцессорлармен (Turbo режимы)  жабдықталады.  Компьютерлер алып жүруге ыңғайлы вариантта да жасалады (Laptop немесе Note book).  Мұндай ЭЕМ­ дерде жүйелік блок, монитор және пернелік бір қорапта жасалған: жүйелік  блок пернелік астында, ал монитор пернеліктің қақпағы түрінде жасалған. 

         ДЭЕМ­нің жедел жады
Оперативті есте сақтау құрылғысы немесн ЭЕМ­нің жедел  жады (RAM), сондай­ақ тұрақты есте сақтау құрылғысы (ROM) компьютердің ішкі жадын құрайды, осы екеуімен процессор  жұмыс кезінде мәлімет алмасып отырады. өңделуге тиісті  кезкелген мәлімет алдымен компьютердің сыртқы жадынан  (магниттік дискілерден) жедел жадына жазылады.  Компьютердің жедел жадында осы мезетте дереу өңделуге тиіс  мәләметтер мен программалар сақталады. Информация керек  кезінде магниттік дискінен жедел жадқа көшіріліп, өңделген  соң олар қайта сыртқы жадқа жазылып қойылады. Жедел  жадта информация тек жұмыс сеансы кезінде сақталып,  ондағы мәлімет ДЭЕМ сөндірілгенде немес электр торабында  ақау болып, ток өшкен шақтарда ізсіз жоғалады. Осыған  байланысты әрбір адам өзіне ұзақ уақыт керек болатын  информацияны жоғалтып алмауы үшін оны оқтын­оқтын  магниттік дискіге жазып отыруы керек. Компьютердің жедел  жадының көлемі өскен сайын оның есептеу жылдамдығы да  артады. Информация көлемін өлшеуде сегіз биттен (бір мен  нөл тізбегі) тұратын байт бірлігі қолданылатыны белгілі. Осы  өлшем бірлігі арқылы жедел жадтағы не мегниттік дискеттегі  сақталатын информация 360кб, 720кб немесе 1,44 Мб болып  жазылуы мүмкін. Мұнда 1кб (1 килобайт)=1024байт, 1Мб (1  мегабайт)=1024кб, ал венчестер деп аталып жүрген қатты  дискіде 1000­10000Мб (1­4 Гигабайт) және одан да көлемді  информация жазылып сақталады. Әдетте IBM PC XT (бұрынғы  модель) компьютерлерінің жедел жадының көлемі 640 кб, IBM PC AT үшін – 1 Мб­тан жоғары, ал олардың жоғарғы  модельдері 1­ден 16Мб­ қа дейін, бірақ оның көлемі 32 Мб не  одан да жоғары бола береді – жедел жадтың көлемін оның  негізгі тақшасына микросхема қоса отырып үлкейтуге  болады.IBM Компьютердің жедел жадынан өзгеше оның  тұрақты жады бар, ол өзгертілмейтін информацияны  сақтайды, ешкім оны өшіріп қайта жаза алмайды, оны тек  оқуға болады. Әдетте тұрақты жадтың көлемі шағын 32­64кб  шамасында. Тұрақты жадқа керектеі программалар оны  шығаратын заводта жазылады, олар көбінесе компьютерді ток 

Графиктік  адаптерлер

Монитор немесе дисплей – ДЭЕМ­ге міндетті түрде қажет шеткері құрылғы, ол 

компьютердің жедел жадында өңделетін информацияны экранда көру үшін  қажет. Экран түстеріне қарай дисплейлер монохромды (ақ­қара) және түрлі­түсті  болып, ал экранға шығарылатын информация түрлеріне байланысты  символдық (тек символдық информация) және графиктік (символдық және оған  қоса графиктік информация) болып бөлінеді. ЭЕМ­нің бейнелік құрылғысы екі  бөліктен: монитор мен адаптердан тұрады. Біз тек мониторды көреміз, ал адаптер  ЭЕМ қорабының ішінде орналасқан мониторды басқару блогы. Монитордың  өзінде тек электрондық­сәулелі түтікше бар. Ал адаптерде бейне сигналдарын  беретін логикалық схемалар орналасқан. Электрондық сәуле экранда секундтің  1/50 бөлігінде жүріп өтеді, бірақ экран бейнесі одан жәй өзгереді. Сондықтан  экранның бір көрінісі үшін бейне сигналды бірнеше рет қайталап беріп отыру  керек. Адаптерде бейнелер көрінісін сақтауға арналған бейнелік жад бар.  Көбінесе символдық режимде дисплей экранына 80 таңбадан тұратын 25 жол  мәлімет шығарылады (барлығы – 2000 таңбадан тұратын стандартты машинка  қағазындағы символдар саны), ал графикалық режимдегі экранның бейнелеу  (көрсету мүмкіндігі) қабілеті адаптер тақшасын жүйелік блокты байланыстыру  құрылғысының мүқарай өзгеріп отырадымкіндіктеріне сәйкес болады.  Экрандағы кескін көрінісінің сапасы графикалық адаптердің типіне.

Пр и

е лер м н те р

терлер н п л от

ге ью т е р Комп

ия ормац и нф

е

ла рылғы ұ нгізу қ

ры

Пернетақта.дЭЕМ-ге мәлімет енгізетін ең негізгі

құрылғы пернелік тақта болып саналады, ол арқылы мәтіндік информацияны теріп, әртүрлі командалар енгізіп орындауға болады. Тышқан тәрізді қол тетік пернелікпен бірге ЭЕМ-ді басқаруға арналған. Бұл – тегіс стол бетімен жылдам жылжи алатын, қажет болғанда оның 2-3 батырмасының бірін баса отырып, белгілі бір әрекетті орындауға болатын қолмен басқарылатын кішкене тетік.

Сканер (ізкескіш) – қағазға жазылған мәліметтің

кезкелген түрін (сурет, сызба, кітап мәтіні) оптикалық негізге сүйене отырып компьютерге жылдам енгізе алатын құрылғы. Бірақ енгізілген информация графиктік түрге айналып, оны бірден өңдеу ісін жүргізу қиынырақ болады. Ол суреттерді, сызбаларды компьютер жадына енгізе алады, мәлімет енгізу оңай, әрі жылдам орындалады.

Назарларыңызға рахмет!


Пән: Информатика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь