Жұлын

Тақырыбы: Жұлын

және

ми функ

циялары

Жұлын

Омыртқа бағанының каналын да орналасқан жуан арқан тәрі зді орталық жүйке жүйесінің б ір бөлімі.

Жұлын

зат  Сұр зат

 Ақ

Ақ зат
Ақ зат жүйке талшықтарынан тұрады.Ақ зат сұр затты айнал а қоршайды.Ақ зат қозуды өтк ізеді.

Сұр зат
Сұр зат нейрондар денесінен тұрады.Сұр з ат жұлынның қақ ортасында ми түтігінің а йналасында орналасқан.Жұлынды көлдене ң кескенде сұр заттың бейнесі көбелектің қ ос қанатына немесе “Н” әріпіне ұқсайды.С ұр заттың денесінен созылған алдыңғы,арт қы,бүйір(жұп)ашалары болады.Сұр заттың алдыңғы және артқы ашасы ақ затты төрт б ағанға (алдыңғы,артқы,екі бүйір)бөледі.Сұ р зат рефлекстік қызмет атқарады.

Жұлынның сезгіш нейрондарына афференттік жүйкелер тері,ет,сіңір,ішкі ағзалар қабылдағышт арынан (экстеро-,проприо-,интероқабылдағышт ардан)серпіністер әкеледі.Қозғалтқыш нейронда рдың жүйкелері қозуды шеткі ағзаларға,қаңқа ет теріне жеткізеді.Сезгіш және қозғалтқыш нейро ндар,аралық нейрондар арқылы немесе бір-бірім ен тікелей байланысып рефлекстік доға құрады. Сондықтан жұлын мидың қатысынсыз-ақ өзінің жұлын рефлекстерін атқара алады.

Жұлынның афференттік және аралық нейронд арының аксоны мен бұтақтары қабылдағышта ғы қозуды миға жеткізетін жұлынның жоғары қарай өрлейтін жолын құрайды.Бұл жолдарды ң көбі жұлын ақ затының артқы және бүйір ба ғандарында өтеді.Қозуды ми нейрондарынан жұлынға жеткізетін эфференттік талшықтар ж ұлынның төмен түсетін жолын құрады.Бұлар жұлынның алдыңғы және бүйірдегі бағандар ында өтеді.

Жұлын
Жұлын 31 сегментке бөлінген.Әрбір сегмент а лдыңғы және артқы жұлын түбірлері арқылы дененің оған сәйкес және көршілес сегментім ен байланысты.Сондықтан жұлынның бір түбі рі бұзылса,не кесілсе оған сәйкес дене сегмен тінде сезім және қозғалыс функциялары толы ғынан жойылмайды.Оның қызметін көршілес сегменттің нейрондары орындайды.

Жүйке жүйесінің функционалды б өлімі


Орталық ж.ж.

Бас миы -Үлкен ми
-Мишық -Ми бағаны

Артқы ми

Шеткі ж.ж.

Бас нервтері Артқы бас нервтері Симпатикалық жж. Парасимпатикалық

 

Вегетативті ж.ж.

Жұлынның нейрондары
  

α-мотонейрон Аралық нейрондар Сезгіш нейрондар

Жұлын нейрондары
Адамның жұлынында 13,5млн-дай нейрондар бо лады.Олардың 97%-і сезгіш және аралық,3%-ы қ озғалтқыш нейрондар.Қозғалтқыш нейрондарды ң α,γ екі түрі сұр заттың ашасында орналасады.

α-мотонейрон
Ең үлкен жасуша.Бұл нейронның аксоны адамны ң бет еттерінен басқа барлық қаңқа еттерімен ба йланысқан.Тұтас бір бұлшықеттің барлық миоци ттермен байланысатын нейрондар тобын нейрон дық пул д.а.Бұлар тұтас қозбауы мүмкін.Мотоней рон қозғанда ет ішіндегі қабылдағыш-ет ұршығы жиырылады.Одан γ-мотонейронға барған серпіні стер экстрофулальдық етті жиырылатын немесе босататын әсерлерге сезімталдығын күшейтеді,с өйтіп,α-мотонейронның әсерін үдетеді.

Аралық нейрондар
Басқа нейрондармен қоздыратын не тежейтін түй іспелер құрады.Демек,олар қозу мен тежелу үрді стерінің тууын реттейді және белгілі бір сегмент тің ішіндегі көршілес сегменттер арасындағы ба йланыстарды іске асырады.Бұл енйрондар сұр за ттың денесінде,артқы ашаның шылбыр бөлімінд е орналасқан.

Сезгіш нейрондар
Жұлын ганглийлерінде топталған.Бұл жа сушаның бір талшығы болады.Ол гангли йден шыға берісте екіге бөлінеді.Оның б ірі қабылдағыштарда туған қозуды сезгі ш нейронның денесіне жеткізеді,ал екін ші талшығы сезгіш нейронның серпініст ерін жұлын мен ми қыртысы нейрондар ына апарады.

Ми және оның бөлімдері
    

Артқы ми Мишық Ортаңғы ми Аралық ми Алдыңғы ми

Ми
Ми әрқайсысы жарты шарға ұқсас қос ми сыңар ынан,мишық пен ми бағанынан тұрады.Артқы м и құрамына сопақша ми мен варолий көпірі,орта ңғы ми құрамына қызыл ядро,қара зат,төрт төмп ешікті дене,торлы құрылым,аралық миға-көру тө мпешігі астыңдағы құрылым,алдыңғы ми құрам ына ми сыңарлары қыртысы мен қыртысасты тү пкі ядролар кіреді. Сопақша ми мен көпір, ортаңғы ми мен аралық ми ми бағанын құрады.


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь