«Тәрбиесі қиын оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері »

Тақырыбы: «Тәрбиесі қиын оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері »
Орындаған: Жақанова А.Ш

Қиын бала



Қиын балалардың басым көпшілігі –мектеп бағдарламасын дұрыс меңгере алмайтындар,ұжымнан тысқары шығып қалатын балалар.Ұжымдық жағымды позициядан қалыс қалу оларды теріс мінез-құлыққа,айналасындағы адамдармен,әсіресе бірге оқитын құрбы-құрдастарымен қарым-қатынас жасауына кедергі келтіреді.Қиындықпен тәрбиелену-баланың теріс мінезқұлық,дау-жанжалдардың туу негізіне әкеп соғады.

Қиын оқушылармен жүргізілетін жұмыстардың психологиялық ерекшеліктері



«Қиын оқушы» деген термин қазіргі практикада жеке басын тәртіпке салу қажет балалардың ортасын білдіреді. Бұған ересектердің талабына, кеңесіне қарсылық көрсететін тілазар, ерке, қыңыр балалар да жатады. Мұндай ауытқудың іс жүзіндегі себебін анықтау оларға қатаң талап қоя және іс - әрекеттің ұжымдық формасына енгізе отырып, балалардың қажеттілігі мен ынтасына назар аудару - еркелік, қыңырлық, тілазарлықты болдырмау мен оны жеңудің негізгі жолы. Мінез құлқы қиын оқушылар арасында жүргізілген көптеген зерттеулер қорытындысы бойынша үлгермеушілер қатарын бастауыш сынып оқушылары толықтырып отыратын көрінеді. Мінез - құлықтың мұндай белгілерінің пайда болуының өзі болашақта әлеуметтік - психологиялық дезадаптацияның тұрақты түрлерінің қалыптасуына, мінез - құлық бұзылуының клиникалық және криминологиялық белгілерінің пайда болуына әкеп соқтырады.

Тәрбиесі қиын балаларды тудыратын себептер:
 Бірінші себеп- балаларын оқытуда, тәрбиелеуде ата - аналардың жауапкершілік сезімінің жоқтығы бала мінезінде мейрімсіздікті, яғни қатыгездікті, дөрекілікті, өзімшілдікті туғызады. Екінші себеп - бұл үйдегі сәтсіздік, маскүнемдік, ұрыс - төбелес, ұрлық, ата - аналардың және басқа отбасы мүшелерінің жеңілтек мінез - құлқы, ал бәрінен жаманы – ажырасу, неке бұзу. Отбасы тәрбиесінде ата – аналардың мінез - құлқы шешуші фактор. «Сіз өз балаңыздың тәрбиесін бастамас бұрын өзіңіздің мінез-құлқыңызды тексеріңіз» деген болатын А. С. Макаренко. Оның сөзін жалғастыра келіп,... егер сіз дөрекі және мақтаншақ немесе маскүнем болсаңыз... ал, онда сізге тәрбие туралы ойланудың қажеті жоқ. Егер әке маскүнем болса, мектеп жасына дейінгі балалар жүйке ауруынан (невроз), жиі қояншық ұстамадан (эпилепсия) азап шегеді, олардың ақыл - ойы баяу дамиды. Мұндай балалар енжар, тынымсыз, ашушаң келеді. Әрбір ата - ана азғындыққа түспеу үшін күш қабілетін пайдаланып, балаларға мейірімді өнеге мен әсер ету керек. Үшінші себеп - ұл балаға үнемі жеткіліксіз көңіл аударылады. Кейбір отбасы баланың ішкі дүниесін, тілектерін, ойларын, қайғысын қоршаған ортаға қатынасын жете біле бермейді.

В. Г. Степанов, В. А. Крутецкий мінез құлықтағы қиындық мәселесін қарастыра келе оқушыларды екі қатарға бөлнді:
В. А. Крутецкий  Бірінші қатарға адамгершілік дамуында және мінез - құлқында, шамамен алғанда өте үлкен емес ауытқушылықтары бар оқушылрды жатқызады, олар – тәртіпсіз, жалқау, қыңыр, дөрекі, өтірікші балалар. Тәртіптілік өзіне және басқаларға деген жоғарғы талап қоюшылық, киіміндегі тазалық және жинақтылық сияқты және т. б. көрсеткіштерден айқындалады. Тәртіпті емес мінез - құлықты осыған қарама - қарсы көрсеткіштерден: жұмыстан жалтарып кетуге тырысу, берілген тапсырманы орындамау, адал еместік, өзінің жеке қызығушылықтарын достарының арасында жүзеге асыруға тырысу, үнемі тәртіпті бұзуынан және т. б. байқалады. В. Г. Степанов Екінші қатарға жеке акцентуациясында және мінез - құлқында қиындығы бар балаларды жатқызады.



Қазіргі таңда мектеп қабырғаларында жүргізіліп жатқан өнегелік тәлім-тәрбие деңгейі төмен деуге болмайды. Бірақ қадағалаудың аздығы тәрбиенің тиісті деңгейде болмауы оқушылардың тәртіпсіздікке, жат қылық жасауына, тіпті қылмыстық жолға түсуіне себепші болады. Сондықтан, бұл тұста, оқушылар арасындағы қылмыстылықтың алдын алу үшін халыққа білім беру бөлімдері мен мектеп ұжымдары біріге отырып, мынадай шараларды жүзеге асыру қажет: Біріншіден, мектеп қабырғасында құқықтық және өнегелік тәрбиенің тиісті деңгейде жүруін және бұл мәселемен арнаулы мамандардың айналысуын қамтамасыз ету қажет. Екіншіден, оқушылардың бойында жоғары сезімдерді, өнегелік, эстетикалық, құқықтық және саяси білімдерді ұялату және нығайту үшін әрбір мектепте педагогикалық - психологиялық қызметтер құрып, олардың типтік ережелерін жасау керек. Үшіншіден, әрбір мектеп қабырғасында оқушылар үшін әлеуметтік қызметтер кешенін, оның ішінде әлеуметтік-психологиялық заңдық көмек беру қызметін, балалардың сабақтан кейінгі бос уақытын ұйымдастыру мақсатында демалыс орталықтарын ақысыз негізде құру қажет.









Тәрбиеленуі қиын» жасөспірімдердің өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, олардың қылмыстылығының алдын алуға байланысты кәмелетке толмағандардың ісі жөніндегі инспекция қызметкерлері және оларға тағайындалған жетекшілер немесе қоғамдық тәрбиешілер мынадай жұмыстар жүргізуі қажет:
- жасөспірімнің отбасында немесе мектеп ұжымында жатырқауын жою;



 - отбасы және мектепте жасөспірім бойында қалыптасқан сенімсіздікпен қарау сезімін жоюға жағдай жасау;  - жасөспірім үшін маңызды болып танылатын жағдайлардың бәрінде оған моралдық, ал қажет болған жағдайда материалдық көмек көрсету;  - өзіне, өз қабілеттігіне сенуге, өзінің жақын және алыс болашағын жоспарлауға, сондай-ақ ол жоспарларды жүзеге асыруға көмектесу;  - ұжымда мұндай жасөспірімдердің жағымды қасиеттерін көрсетуге, сонымен бірге, басқаларға өзін танытуға мүмкіндік беретін жағдайларды қалыптастыру.

Ата-ана тәрбиесі.
 Баланың өсу процесінде ата-анаға деген көз қарасы үш бөлімнен тұрады: ^ Сәбилік кезең. Бұл кезеңде сәби ата-анасын сөзсіз жақсы көріп, айтқанын бұлжытпай орындауға тырысады. Бозбалалық кезең. Бұл кезеңде бала ата-анасының бойынан, айтқан сөздерінен кемшілік тауып, қарсы шығып, оның айтқанын істемеуге тырысады.



Үлкейіп ақыл тоқтатқан кезең. Бұл кезеңде баласы ата – анасын мойындап, сыйлап, құрметтей бастайды. Атақты педагог А.С. Макаренко «бес жасқа дейін тәрбие көрмеген баланы қайта тәрбиелеуге тура келеді, бірақ «қиын» болады» деп айтқандай бала ең алдымен өз ошақ басына қарап өседі. Баланың бас ұстазы ата-ана болып саналады. Отбасы мүшелерінің барлық қылықтары , іс-әрекеті балаға бұлжымас заң тәрізді әсер ете

Қиын баланың диагностикалық картасы:
1. Тегі, аты-жөні, туған жылы, сыныбы, денсаулығы, тәртібі, отбасы мүшелерінің саны, отбасындағы эмоциялық қарымқатынас,отбасылық дағдарыстар; 2. «Сыныптағы қиын сауалнамасын жүргізу; тәрбиеленетін балаларды анықтау»

3. Баланың оқуға деген қатынасы, оқудан артта қалуындағы педагогикалық компетенттіліксіздігін анықтау; 4. Отбасына, өзіне, қоршаған адамдарға деген қатынасын анықтау; 5. Қызығушылығын, мүмкіндіктерін әрекеттерін зерттеу. және кәсіби мақсат, іс-

Қиын баланы қалай тәрбиелеуге болады

     

Қиын баланы үнемі жақсы психологиялық жағдайда тәрбиеленуі,оқуы,өсуі қажет. Балада жағымды “МЕН” бейнесін қалыптастыруы қажет. Ұстаз бен шәкірт арасында тартыс тумауы қажет. Оқушының әрбір тәртіпсіз әрекетінің себебін анықтап,көз жеткізіп,шара мен жазаны соған лайықты қолдану керек. Мұғалім сабағын қызықты өткізіп,оқушылар зейінің оқуға аударуы қажет. Мұғалім шыншыл,әділетті,кешірімді,мейірімді,сабырлы,ұстамды болғаны жөн.

Қорыта айтқанда
 Қоғамда «қиын бала» болмауы үшін әрбір бала бойына адами құндылық қасиеттерді қалыптастыра отырып, заман ағымынан қалыс қалмайтын, білімді, тәрбиелі ұрпақ ұлттымыздың болашағы екендігін ұмытпағанымыз абзал.

Әдебиеттер тізімі: 1. Немов Р.С. «Психология» Алматы 2003 (198-201 бет). 2. Мектептегі психологиялық қызметтің жүйесінің мазмұны. Тараз 2002 3. Шевандрин Н. И. «Психодиагностика, коррекция и развитие личности» М.,1998 г. 4. Жұмабаев Ә. Мектептегі психологиялық қызметтің жүйесінің мазмұны.// Тараз ж-лы.- 2002, 8 – 11 б. 5. Керимов Л.К. Трудный подросток и его перевоспитание. -

Назарларыңызға рахмет!!!


Пән: Педагогика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь