Карадрина немесе кіші жер ү стілік қ о ң ыр к өбелегі

Қ азақ стан Республикасы Білім ж әне Ғылым министрлігі Семей қ аласында ғы Шә кә рім атында ғ ы Мемлекеттік университеті
     

     

Б ӨЖ
 

Тақ ырыбы:  Карадрина немесе кіші жер ү стілік қ о ң ыр к өбелегі

                                                                       Орындағ ан: Нуркенова Г.Т Тексерген: Сағындыков С.Н                                             Топ: АГ-213                                Семей  қаласы  2015 жылы

                            ЖОСПАР:
 



  

Карадрина зиянкесіне анықтама Карадрина зиянкесінің жалпы  сипаттамасы Зиянкестің  таралуы және көбею   ерекшеліктері Эмбриондық даму кезеңдері Өсімдікті зақымдау ерекшелігі Күресу шаралары

      Карадрина

немесе жер үстілік көбелегі - Spodoptera exigua Hbn. Қабыршақ қанаттылар (Lepidoptera) отрядының түн көбелектері (Noctuidae) тұқымдасына жатады. Қазақстанда тегіс таралған көпқоректі зиянкес. Оның жұлдызқұрттары өсімдікттердің 46 тұқымдасына жататын 128 түрімен қоректене алады. Әсіресе мақта, қызылша, томат, темекі, жоңышқа, зығыр, картоп дақылдарын қатты зақымдайды.

Көбелектің қанаттарының өрісі 23 – 24 мм, алдыңғы қанаттары сұрғылт қоңыр, бүйрек тәрізді таңбасының түсі қоңыр, ал дөңгелек таңба тот басқан қызыл түсті болады, артқы қанаттары ақшылдау келеді. Жұмыртқалары маржагдай құлпырған жасылдау сары, диаметрі 0.5 мм. Жұлдызқұрттары ақшыл жасыл түстен қоңырқай сұр түске дейін өзгереді, бүйір жақтарында бойлай орналасқан қара жолақ болады. Олар дененің бауыр жағындағы ақшыл сары, кейде қызғылт сары жолақпен шектеседі. Жетілген жұлдызқұрттың ұзындығы 25 – 30 см дейін жетеді. Қуыршағы сарғылт қоңыр түсті, ұзындығы 10 – 13 мм. Дамуы аяқталғаннан соң жұлдызқұрттар топырақ арасында 3-5 см тереңдікте қуыршаққа айналады. Қуыршақ фазасының дамуы жаз айларында 1-2 жетіге, күзде 3-4 жетіге созылады.

            Карадрина Қазақстанның солтүстік аудандарында 2 – 3, оңтүстікт аудандарында 3 – 4 генерация беріп көбейеді. Ол қуыршақ күйінде немесе жұлдызқұрт фазасында топырақ арасында қыстайды. Көбелектер наурыздың аяғы мен сәуірдің бас кезінде ұшып шығады. Бірінші ұрпақтың жұлдызқұрттары әдетте арамшөптерде немесе ерте көктегенде дақылдарда дамиды. Көбелектер ымырт кезінде және түнде ғана белсенді тіршілік етеді, жасанды жарық көзіне жақсы ұшады. Зиянкестің өсімталдығы өте құбылмалы – әрбір ұрғашы көбелек 200-300 тіпті 2000 дейін жұмыртқа бере алады. Ол оның қосымша қоректенуінің қарқындылығына байланысты. Жұмыртқаларын топтап қоректік өсімдіктердің жапырағына орналастырады. Бірінші генерацияның көбелектері жұмыртқаларын әр түрлі жабайы өсімдіктерге (көбінесе алабота тұқымдас өсімдіктерге), ал келесі генерациялардың көбелектері жоңышқа, мақта және т.б. дақылдарға салады.

Эмбрионалдық даму кезеңдері

Жаз айында

Күз айында

2–4 кун

10 кун

Бұл мерзім ішінде карадриналар 4 - 5 рет түлеп, 5 – 6 личинкалық жастан өтеді

Карадринаның жұлдызқұрттары алғашында ( төменгі жастағылары) бір бірінен ажыраспай топталып тіршілік етеді де, кейіннен жан жаққа таралып, жеке жеке тіршілік етеді. Олардың өсімдікті зақымдау сипаты да өзгеше болады. Жас жұлдызқұрттар жапырақтың жүйкелеріне тимей жұмсақ тканьдерін ғана жейді. Ал ересек жұлдызқұрттар жапырақты ойып ойып теседі де немесе түгелдей жеп қояды. Олар мақтаның сабағы мен генеративті мүшелерін де зақымдайды. Ауа райы ыстық болған кезде және түнде топыраққа, жердің жарығына, өсімдік қалдықтарының астына еніп жатады.

Күресу шаралары
Ерте көктемде қыстап шыққан жүлдыз қүрттар қуыршақтанар кезінде , сондай-ақ жаңа салынған жүмыртқалардан қүрттар пайда болғанға дейін оларды жою үшін өсімдіктердің қатар аралықтарын қопсыту қажет. Топыраақтың беткі қабатын, қылтиып шыққан көкті 12 проценттік гексахлоран дустымен тозаңдату керек. ГХЦГ-мен, кальций арсенатымен, гептахлоранмен, немесе полихлорпиненмен уланған еліктергіш шөптерді де пайдалануга болады. Көбелектердіңжаппай ұшу кездерінде оларды түнде жарыққа, тэтті улы заттарга еліктіріп жинап, жойып отырады.қоңыр көбелегіне қарсы химиялық өңдеу жұмыстары көбелектердің эрбір ұнтағы жұмыртқа салатын кезі басталар шақта жүргізілуі керек. Көбелектердің бірінші ұрпагы жұмыртқа салатын кезең, эдетте, мақта егісінің жаппай шанақтану дэуіріне, ауаның орташа он күндік температурасы 23 градустан асқан кезге дэл келеді. Көбелектің келесі ұрпагына қарсы екінші рет өңдеу бірінші өңдеуден кейін 5-7 күн өткен соң жүргізіледі. Келесі өңдеу жұмысы қажет болған кезде өткізіліп тұрады. ГХЦГ дустысымен (12-20кг) тозаңдатылады. Дән қоректілер өте көбейіп кетсе онда вофатокс 20-25 кг қолданылады.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Байтулин.М, Әбтев.С Қазақстан ауылдары мен қалаларын көгалдандыру, Алматы «Ғылым», -1994 2. Байрашев.А. Қазақстанда өсірілетін жембұршақтар Алматы -1962 3. Сүйіндіков.С, Құдышев.Т Химия және ауыл шаруашылығы, Алматы1970 4. Шовен .Р Мир насекомых Изд «Мир» 5. Мариковский.М, Тайны мира насекомых, Алма-ата, «Қайнар»,1966 6. Райков.Б.Е., И.М Райский – Корсаков. Зоологические экскурсии 7. Малис.С.А. Книга для чтения по зоологии, М, Просвещение,1921 8. ВоронцовА.Н Лесная энтомология, М., 1975 9. Түсіпова.К.С Омыртқасыздар зоологиясы А., 1999 10. Қазақ совет энциклопедиясы 11. Referat.kz сайты

Назарларыңызға рахмет!


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь