Сайтқа презентация қосу

* Дәрумендер

* Дәрумендер

Орындаған: Ахмадиев К.Д. Топ: Бт-407

*Жоспар:
1.Дәрумендер туралы түсінік. 2.Дәрумендер ашылу тарихы. 3.Дәрумендерге жеке-жеке тоқталу. 4.Дәрумендер жетіспеушілігінен туындайтын аурулар. 5.Қорытынды. 6.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

*

Өндірісте өндірілген дәрумендер

*

Дәрумендер туралы жалпы түсінік

Дәрумен (Витамин)– адам мен жануарлардың тіршілігіне, олардың организміндегі зат алмасудың бірқалыпты болуы үшін аз мөлшерде өте қажетті биологиялық белсенді органикалық қосылыстар. Витамин (латынша vіta – тіршілік) туралы ілім.

*Дәрумендердің ашылу
тарихынан...
1881жылы орыс дәрігері Н.И.Лунин өз эксперименттері негізінде тамақ құрамындағы қандайда бір ерекше заттардың болмауынан ауруға ұшырауын анықтады. 1911жылы поляк ғалымы К.Функ тазартылмаған күрішпен қоректенген көгершіндерді сал(паралич) ауруынан емдеген затты күріш кебегінен алды. Ол бұл затты витамин(лат.vita-тіршілік)деп атады.

*Дәрумендер
Суда еритіндер Майда еритіндер

Н

С

В В2

В

Q

В

А К

F D Е

*Ағзадағы дәрумендер
концентрациясының бұзылуы
ГИПОВИТАМИНОЗ ағзадағы витаминдердің жетіспеушілігі ГИПЕРВИТАМИНОЗ ағзадағы витаминдер мөлшерінің артуы АВИТАМИНОЗ қандай да бір витаминнің күрт жетіспеушілігінен болатын ауру. (Мысалы:бери-бери, пеллагра, құрқұлақ(цинга) және т.б.)

*Дәрумендерге сипаттама
Дәрумен атауы А дәрумені (Ретинол) Тәуліктік мөлшері 1-1,5мг Маңызы Эпителий ұлпаларының дамуын,қалыпт ы өсуін реттейді; Ферменттер жұмысын күшейтеді; Көру пигменті – родопсиннің түзілуін қамтамасыз етеді; Гиповитаминоз -Тері құрғап жарылады; -Қасаң қабығы бұзылады; -Ақшам соқыр ауруына шалдығады. -Баста қайызғақ пайда болады; -Тамақтың сілемейлі қабықшасы жиі-жиі қабынады;

*А дәрумені - ретинол
*Образец текста
* Второй уровень
* Третий уровень

Эпителий ұлпаларының * Четвертый уровень дамуын,қалыпты өсуін реттейді; * Пятый уровень Ферменттер жұмысын күшейтеді; Көру пигменті –родопсиннің түзілуін қамтамасыз етеді; Өсу витамині деп атайды; Жануартекті өнімдердебауыр,сарымай,балық майында көп. Өсімдіктекті өнімдерде-құрамында каротин бар сәбіз,қызан, асқабақ, тәтті қызыл бұрыш,өрікте көп. Тәуліктік мөлшері 1-1,5мг.

*Қызғылт пигмент – каротин

КАРОТИНОИДТАР ( лат. carota -сәбіз және грек. eidos -

түр), қызғылт және сарғыш табиғи пигменттер тобы. Жарық сәулесін сіңіру арқылы фотосинтез процесіне қатысады; сперматозоидтың қалыптасуына; Эндоплазмалық тордың жарғақшасында сіңіріліп , секреттік, тасымалдаушы нәруыздардың қалыптасуына әсер етеді; Митоз үрдісінде жасушаның бөлінуін реттейді. Адам ағзасына тағаммен түскен каратиноидтардан А дәрумені түзіледі.

*А дәруменінің

авитаминозы

А дәрумені жетіспесе көз қызметін нашарлатып, ксерофтальмия ауруын туғызады, теріде, көздің қарасында артық мөшерде кератин деп аталатын ақуыздың түрі жинақталады. А дәруменінен ретиналь деп аталатын зат түзіледі, ал ретиналь родопсиннің – көру пигментінің активті тобы болып табылады. Сондықтан А дәрумені жетіспесе адамның көзі нашарлайды. Сонымен бірге витамин А артық мөлшері бауырда жинақталады, қажетті мөлшерден 20-30 есе артық болса, онда адамды уландырады. Арктиканың суық суларын жайлайтын балықтардың, ақ аюдың бауырында витамин А өте көп мөлшерде кездеседі. Ақ аюдың бауырын жеген адам уланып, өліп кетуі мүмкін.

Күндізгі жарық көзіңізге әдеттен тыс көп әсер етсе; Сізге қарсы келе жатқан көлік жарығы көзіңізге қатты әсер етсе; Ымыртта немесе түнде көруіңіз нашарласа, яғни ақшам сокырлықты байқасаңыз; Шынтағыңыз, тізеңіз, бөксеңіз қызарып кетсе; Тамағыңыздың сілемейлі қабықшасы жиі-жиі қабынса; * Сізге А витамині жетіспеушілігін білдіретін Басыңызда қайызғақ пайда болса. белгілер:

-

-

Сүйектердің қалыпты дұрыс Образец текста Второй уровень дамуын қамтамасыз етеді; Третий уровень Бұлшықет тонусын күшейтеді; Четвертый уровень Ферменттер жұмысына уровень әсер Пятый етеді; Ағзадағы кальций алмасуын жүзеге асырады; Күннің ультракүлгін сәулелері арқылы ағзада түзіледі; Тәуліктік қажеттілігі 1 мг; D дәрумені Балық майында, бауырда, жұмыртқа сарыуызында т.б. (кальциферол) кездеседі.

*

*
Образец текста Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

Мешел (рахит) ауруы
Фосфор–кальцийлік алмасу бұзылады;

- Бойдың өсуі баяулайды; - Сүйектің беріктігі төмендейді; - Аяқ сүйектері қисаяды; - Бас, қарын үлкен болады.

* К дәрумені-Филлохинон
- 1935 жылы дат биохимигі

Образец текста

Хенрик Дам анықтады, 1943жылы осы еңбегі үшін Нобель сыйлығына ие болды; - Салат жапырағында, бауырда көп кездеседі; - Қан ұюына , ішекте органикалық заттардың сіңірілуіне қатысады; -К витамині жетіспеушілігі өте сирек кездеседі, себебі ішек қабырғасында жеткілікті мөлшерде түзіледі.

Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

*Образец текста

* Второй уровень

* Третий уровень

* Четвертый уровень
* Пятый уровень

К авитаминозы

* Е дәрумені - Токоферол
-Үш

түрі белгілі: α, β, γ – токоферолдар. Өсімдік және жануар майларында, бидайда, сәбіз бен жұмыртқада, сүтте кездеседі. Е дәруменінің биологиялық рөлі нақтылы биохимиялық процестерге қатысуы әліге дейін белгісіз. Авитаминоз: Бұл дәрумен өсімдіктер майларында көп мөлшерде болады. Токоферол адам ағзасына жетіспегенде оның бауыры нашарлап, мембраналар қызметі бұзыла бастайды.

*F дәрумені
F дәрумені кешенді дәрумен, алмаспайтын қанықпаған май қышқылдарынан: линол, линолен және арахидоннан тұрады. Линол мен линолен өсімдік және жануар майларында, ал арахион тек жануар майында ғана кездеседі. Кездеседі: Зәйтүн майы, кептірілген жемістер. Гиповитаминоз: Гиперхолестеринемия және тамыр склерозы туындайды. Авитаминоз: тері ауруы.

*Витамин

(Тиамин)

- Көмірсулар алмасуына қатысады; - Жүрек, бұлшықет,жүйке жүйесі мүшелерінің қызметін реттейді; - Тазартылмаған астық тұқымынының дәндерінде, бұршақ тұқымдастарында, жұмыртқа сарыуызында кездеседі; - В1 витамині жетіспеуінен “Бери- бери” (полиневрит) ауруы пайда болды.
Кептердегі В1 авитаминозы

Образец текста Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

*Витамин
- ХІХ ғасырдың 30 жылдары алғаш Образец текста Второй уровень анықталды; -

(Рибофлавин)

Третий уровень Четвертый уровень Етте, сүтте, бауырда, жұмыртқада, Пятый уровень астық дәндерінде, сары түсті

көкөністерде кездеседі; - Рибитол спиртінен және изоллоксазиннен тұрады; - Жетіспеушілігінен көздің мөлдір қабықшасы қабынады, ауыз қуысының сілемейлі қабықшасы қабынады. Авитаминоз: Анемия пайда болады

В5 дәрумені (никотин қышқылы ниацин немесе РР)
- Тотығу реакцияларындағы катализатор-ферментердің құрамына енеді; - Май қышқылдарының синтезіне қатысады; - Аминқышқылдары айналымына қатысады; - Қарбызда, алмада, сыра ашытқы кебектерінде, бауырда, етте көп кездеседі; - Тәуліктік мөлшері 20мг.

*

азец текста

орой уровень етий уровень твертый уровень тый уровень

*РР дәруменінің авитаминозы
*Образец текста
* Второй уровень

Пеллагра ауруы немесе “үш Д ауруы” деп атайды.

* Третий уровень

* Четвертый уровень
* Пятый уровень

Дерматит

Диарея

Деменция

Теріде дақтар мен көпіршіктер пайда болуы
Образец текста

Асқорыту мүшелерінің қызметі бұзылып, іштің қатты өтуі

Психиканың нашарлауы,Ақ ыл-естің бұзылуы

ой уровень ий уровень ертый уровень ый уровень

Образец текста Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

Жетіспеушілігінен:

- Ақуыз алмасуына қатысады; - Қантамырлар қабырғасында холестериннің жинақталуына кедергі жасайды; - Арпа,бауыр,бидай ұнтақтарында,сыра ащытқыларында кездеседі.

- бауырдың семіруі; - көкбауырдың бұзылуы;

- Қалқанша безі қызметінің нашарлауы байқалады. - атеросклероздың дамуы; - Тері ауруы (эритема, эдема) дамуы

(Пиридоксин)
Тышқандардағы авитаминозы

*Витамин

- Азотты қосылыстар синтез реакцияларына Образец текста Второй уровень кофермент ретінде қатысады; Третий уровень - Қан жасушалары-эритроциттер, Четвертый уровень тромбоциттердің түзілуін жүзеге асырады; Пятый уровень - Жануартекті тағам құрамында- бауырда, бүйректе, жұмыртқада, сүтте кездеседі.
- Жетіспеушілігінен

қаназдық (анемия) ауруы пайда болады.

*Витамин
Доңыздағы қаназдық ауруы

В тобындағы дәрумендер
В тобы дәрумендердің 15 –ке жуық түрлері бар; Зат алмасуда маңызды қызмет аткаратын ацетилхолин құрамына кіреді. *Образец текста Астық, бұршақ тұқымдастарда, * Второй уровень қызылшада, бауырда, жұмыртқа * Третий уровень * Четвертый уровень сарыуызында, ашытқыда * Пятый уровень кездеседі.
Соя

*

В тобындағы витаминдер жетіспеушілігін Образец текста білдіретін белгілер: - Тіліңіз қызарып кетсе; - Жүйкеңіздің жұқаруы жиі-жиі байқалса; - Ұйқыңыз қашып, берекетіңіз кетсе; - Ұзаққа созылған бас айналу жиі-жиі қайталанса; - Көз алдыңыз қарауытып, әлдебір”дақтар” ұшып жүрсе; - Тынысыңыз тарылып, деміңіз жиі-жиі жетпей қалса.

Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

- Тотығу-тотықсыздану

реакция айналымына

Образец текста Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень С дәрумені

қатысады; - Көптеген ферменттер құрамына кіреді; - Ақуыз синтезіне қатысады; - Антиденелердің қалыптасуын жүзеге асырады; - Дентин, шеміршектің қалыптасуына қатысады, ішекке темір элементінің сіңірілу процесін күшейтеді; - Бүйрек үсті бездерінде норадреналиннің түзілуін жүзеге асырады; - Итмұрын, қара жидек, бүлдірген,апельсин, лимон, пияз, сарымсақ, қырыққабат, алма т.б. Құрамында кездеседі; - жағымды дәмі бар; - Тәулігіне 50-100 мг қажет.

С дәрумені (аскорбин қышқылы)

*

Образец текста Второй уровень Третий уровень Четвертый уровень Пятый уровень

1.

2. 3. 4. 5. 6. 7.

*

Тез шаршау; Қызылиек қанталайды, қан кетеді; Бұлшықеттер ауырады; Қылтамырлар үзіледі; Буын ауырады; Тістер босап түседі; Ағзаның ауруларға қарсы Құрқұлақ (цинга) тұруы төмендейді.

ауруының белгілері

Қызылиегіңіз жиі-жиі ісіп, қанталаса; Жай ғана соққыдан денеңіз тез көгеріп, қызарса; Бұлшықеттеріңіз себепсіз ауырса; * Сізге С дәрумені Тістеріңіз босай бастаса.
жетіспеушілігін білдіретін белгілер:

*А дәрумені
Тәуліктік мөлшері

1-1,5 мг
Өсу витамині

Родопсиннің түзілуі Ферменттер Жұмысын күшейтеді Эпителий ұлпаларының өсуін реттейді

*В тобы дәрумендері
Тәуліктік мөлшері

0,2-14 мг
Ақуыз алмасуына қатысады

Қан жасушаларының түзілуін жүзеге асырады

Ес, зейін,жүйке жүйесі қызметіне әсер етеді Жүрек,бұлшықет, эпителий ұлпасының қызметін жақсартады

*С дәрумені
Тәуліктік мөлшері

50 -100 мг
Ферменттердің құрам бөлігі Ақуыз синтезіне қатысады Иммунитетті күшейтеді Антиденелердің Қалыптасуын жүзеге асырады

Тәуліктік мөлшері

1 мг
Кальций алмасуына қатысады

Өсу витамині

Фосфор алмасуына қатысады

Сүйектің қалыпты дамуына әсер етеді

*D дәрумені

*Қорытынды:
Қорыта айтқанда дәрумендер адам организміне өте қажет.Олардың шамадан тыс азаюы немесе шамадан тыс көбеюі әртүрлі ауруларға шалдықтырады.

*Пайдаланылған әдебиеттер:
 «Витамины», Морозкина Т.С., 2002 жыл  «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 IV том  //kk.wikipedia.org/wiki/Дәрумен


Пән: Медицина



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь