Акционерлік қ оғ ам


Презентация қосу



АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМ
Акционерлік қоғам - рұқсат ету
жолымен құрылатын заңды кұқығы
және өзіндік жарғысы бар бірлестік.
Акционерлер болуға жеке адам да,
заңды тұлғалар да хақылы. Акционерлік
қоғам құру үшін нотариус куәландырған
серіктестік келісім шарты жасалады,
оны қоғамның жарғысы деп атайды.
Акционерлік қоғамды
ұйымдастырушылар санына шек
қойылмайды. Ұйымдастырушы тіпті бір
адам болуы да мүмкін.
Қазақстан Республикасында 1991 жылғы 21 маусымда
“Шаруашылық серіктестіктер мен акционерлік қо ғамдар туралы” За ң
қабылданғаннан кейін Акционерлік қо ғамдар құрыла бастады. 1998
жылы олардың саны 3 мыңнан асты. Акционерлік қо ғам ға
қатысушылардың әрқайсысы өзі қосқан капиталдың сомасына
сәйкес көлемдегі акцияларға ие болады ж әне тиісті м өлшерде табыс
— дивиденд немесе белгіленген пайыз алады.
Жабық акционерлік
қоғам . Егер акциялар
тек құрылтайшылар
арасында ғана
бөлінетін болса, онда
жабық акционерлік
қоғам болып саналады.

Ашық акционерлік
қоғам.

Акционерлік қоғам Ашық акционерлік
қоғам акциялары еркін
сатылады және сатып
алынады
АКЦИОНЕР
Акционерлік кәсіпорынның тең иеленушісі; белгілі бір
табысты алуға және істерді басқаруға қатысуға құқық
беретін акциялардың иесі.
Өзінің қызметін жүзеге асыру үшін қаражат тарту
мақсатымен акциялар шығаратын заңды тұлға. Акционерлік
қоғамның акционерлері осы заң актілерінде көзделгеннен
басқа жағдайларда, оның міндеттемелері бойынша жауап
бермейді және өзіне тиесілі акциялар құнынын шегінде,
қоғамның қызметіне байланысты шығындар тәуекелін
көтереді.
Акционерлік қоғамның өз қатысушыларының мүлкінен
оқшауланған мүлкі болады, өз міндеттемелері бойынша өз
мүлкі шегінде жауапты болады және өз қатысушыларының
міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Қоғамды құру. Қоғамның құрылтайшылары
1. Қоғамды құру туралы шешім қабылдаған
жеке және (немесе) заңды тұлғалар оның
құрылтайшылары болып табылады.
2. Қазақстан Республикасының заңдарына
сәйкес Қазақстан Республикасының Үкiметiн,
жергiлiктi атқарушы органдарды, сондай-ақ
уәкілетті органды қоспағанда, Қазақстан
Республикасының мемлекеттiк органдары
мен мемлекеттiк мекемелер қоғамның
құрылтайшылары немесе акционерлерi бола
алмайды.
3. Қоғамның құрылтайшысы жалғыз тұлға
болуы мүмкін.
4. Қоғамның құрылтайшылары қоғамды
Құрылтайшылар жиналысында
құрылтайшылар:
1) қоғамды құру туралы шешім қабылдайды және қоғамды құру
жөніндегі бірлескен қызмет тәртібін белгілейді;
2) құрылтай шартын жасайды;
3) құрылтайшылар төлейтiн акцияның алдын ала төлем
мөлшерiн белгiлейдi;
4) жарияланған акциялардың, соның ішінде құрылтайшылар
төлеуге тиісті акциялардың санын белгілейді;
5) шығарылатын болып жарияланған акцияларды мемлекеттік
тіркеу туралы шешім қабылдайды;
6) мемлекеттік тіркеуге арналған құжаттарға қоғам атынан қол
қоюға уәкілетті адамдарды сайлайды;
7) қоғам құрылтайшыларының жарғылық капиталды төлеуге
енгізілетін мүлкін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
бағалайтын адамдарды белгілейді;
8) қоғамның органдары құрылғанға дейін қоғамның қаржы-
шаруашылық қызметін жүзеге асыруға және үшінші тұлғалар
алдында оның мүдделерін білдіруге уәкілетті адамдарды
Акционерлік қоғамның басқарушы
органдары
ЖОҒАРЫ ОРГАН :- акционерлердің жалпы
жиналысы (барлық дауыс беретін
акциялары бір акционерге тиесілі қоғамда
- сол акционер);

БАСҚАРУ ОРГАНЫ - директорлар кеңесі;

АТҚАРУШЫ ОРГАН - алқалы орган немесе
қоғамның жарғысында белгіленетін
атқарушы орган қызметін жеке-дара жүзеге
асыратын тұлға.

Қазақстан Республикасының өзге де
нормативтік құқықтық актілеріне және
қоғам жарғысына сәйкес өзге де
органдар.
Акционерлердің жалпы жиналысының айрықша
құзыретіне мына мәселелер жатқызылады:
1) қоғам жарғысына өзгерістер мен толықтырулар
енгізу немесе оны жаңа редакциясында бекіту;
2) қоғамды ерікті түрде қайта ұйымдастыру немесе
тарату;
3) есеп комиссиясының сан құрамын және өкілеттік
мерзімін белгілеу, оның мүшелерін сайлау және
олардың өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату;
4) жылдық қаржы есептілігін бекіту;
5) қоғамның жай акциялары бойынша дивидендтер
төлемеу туралы шешім қабылдау;
6) акционерлердің жалпы жиналысының күн тәртібін
бекіту;
7) акционерлерге қоғам қызметі туралы ақпарат беру
тәртібін белгілеу, оның ішінде, егер мұндай тәртіп
қоғам жарғысында белгіленбесе, бұқаралық ақпарат
Директорлар кеңесі
1. Директорлар кеңесі қоғамның қызметіне жалпы
басшылықты жүзеге асыр.
2. Қоғам қызметінің басым бағыттарын және
қоғамның даму стратегиясын айқындау немесе
Қазақстан Республикасының заңнамалық
актілерінде көзделген жағдайларда қоғамның
даму жоспарын бекіту;
3. Акционерлердің жылдық және кезектен тыс
жалпы жиналысын шақыру туралы шешім
қабылдау;
4. Жарияланған акциялардың саны шегiнде
акцияларды орналастыру (өткізу) туралы, оның
iшiнде орналастырылатын (өткiзiлетiн)
акциялардың саны, оларды орналастыру (өткізу)
тәсiлi мен бағасы туралы шешiм қабылдау;
5. Қоғамның орналастырылған акцияларды немесе
5) қоғамның жылдық қаржы есептілігін алдын ала
бекіту;
7) қоғамның облигацияларын және туынды бағалы
қағаздарын шығару талаптарын айқындау, сондай-ақ
оларды шығару туралы шешімдер қабылдау;
8) атқарушы органның сан құрамын, өкілеттік
мерзімін анықтау, оның басшысын және мүшелерін
(атқарушы органның функциясын жеке-дара жүзеге
асыратын адамды) сайлау, сондай-ақ олардың
өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату;
9) атқарушы органның басшысы мен мүшелерінің
(атқарушы органның функциясын жеке-дара жүзеге
асыратын адамның) лауазымдық айлықақыларының
мөлшерін және оларға еңбекақы және сыйлықақы
төлеу талаптарын айқындау;
10) ішкі аудит қызметінің сандық құрамын, өкілеттік
мерзімін айқындау, оның басшысы мен мүшелерін
тағайындау, сондай-ақ олардың өкілеттіктерін
Директорлар кеңесінің комитеттері
Аса маңызды мәселелерді қарау және
директорлар кеңесіне ұсынымдар әзірлеу
үшін қоғамда директорлар кеңесінің
мынадай мәселелер жөніндегі комитеттері
құрылады:
1)стратегиял 2) кадрлар
ық және
сыйақылар;
жоспарлау;

3) ішкі 4) әлеуметтік
аудит; мәселелер.
Атқарушы органның басшысы:
1) акционерлердің жалпы жиналысы мен директорлар
кеңесі шешімдерінің орындалуын ұйымдастырады;
2) үшінші тұлғалармен қатынастарда қоғам атынан
сенімхатсыз әрекет етеді;
3) үшінші тұлғалармен қатынастарда қоғам атынан
өкілдік ету құқығына сенімхат береді;
4) қоғам қызметкерлерін ( осы Заңда белгіленген
жағдайларды қоспағанда) қабылдауды, ауыстыруды
және жұмыстан босатуды жүзеге асырады, оларға
көтермелеу шараларын қолданады және тәртіптік
жазалар қолданады, қоғамның штат кестесіне сәйкес
қоғам қызметкерлерінің лауазымдық
айлықақыларының және айлықақыларына дербес
үстемеақылардың мөлшерін белгілейді, атқарушы
орган мен қоғамның ішкі аудит қызметінің құрамына
кіретін қызметкерлерді қоспағанда, қоғам
қызметкерлеріне берілетін сыйлықақы мөлшерін
Акционерлер саны 500 – ден асқанда
қойылмаған, АҚ жеке капитал өлшемі 1000000
есе кіші болса, АҚ халықтық болып
есептелінеді.
Жарғылық капитал құрылтайшының
акциясымен есептелінеді және оның
номиналды құнымен, акциялардың
инвесторларға сатуы орнықты бағамен болады
ҚАТЫСУШЫЛАРДЫҢ (акционерлердің)
ЖАУАПКЕРШІЛІКТЕН (қоғамнан) шығуы кез
келген уақытта басқа акционерлердің
келісімінсіз.
Акционерлік қоғам акционерлер жиналысының
шешімі бойынша қайта құрылуы немесе
таратылуы мүмкін. Акционерлік қоғамды қайта
құрудың және таратудың өзге негіздері мен
тәртібі Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексімен және өзге де заң құжаттарымен
белгіленеді. Қазақстан Республикасы Азаматтық
кодексінің 93-бабының екінші тармағына сәйкес,
акционерлік қоғам шаруашылық серіктестігі
немесе өндірістік кооператив болып қайта
құрылуға құқылы. Оның мүлкін меншіктенуші
немесе меншік иесі уәкілдік берген органның
шешімі бойынша, сондай-ақ құрылтай
құжаттарында шешім қабылдауға уәкілдік
берілген заңды тұлға органының шешімі
бойынша, акционерлік қоғам кез келген негіз
бойынша таратылуы мүмкін.
• Соттың шешімі бойынша акционерлік қоғам:
1) Банкрот болған;
2) Акционерлік қоғамды құру кезінде заңдардың түзетуге
келмейтін сипатта бұзылуына жол берілуіне байланысты оны
тіркеу жарамсыз деп танылған;
3) Қоғамның жарғылық мақсаттарына қайшы келетін қызмет
үнемі жүзеге асырылған;
4) Тиісті рұқсат алынбаған ( лицензиясыз ) қызметті, не заң
құжаттарына тыйым салынған қызметті жүзеге асырған, не
қызметін заңдарды бірнеше рет немесе өрескел бұза отырып
жүргізген жағдайларда, соның ішінде заңда белгіленген
табыс ету мерзімінен кейін бір жыл өткен соң корпорациялық
табыс салығы туралы ( жиынтық жылдық табыс пен жасалған
шегерімдер туралы ) декларация немесе оңайтылған
декларация табыс етпеген, акционерлік қоғамның
кредиторлары, оның орналасқан жері бойынша немесе нақты
мекен-жайы бойынша болмаған;
5) Заң құжаттарында көзделген басқа да жағдайларда
таратылуы мүмкін.
Мемлекет басшысы Нұрсултан Назарбаев
азаматтардың ірі ұлттық компаниялардың ортақ
иелері болуына мүмкіндік бере алатын бағдарлама
туралы бірінші рет «Нұр Отан» партиясының XIII
съезінде 2011 жылдың ақпан айында хабарлаған.
2011 жылдың шілде айында «Самұрық-Қазына»
Ұлттық әл-ауқат қоры» АҚ директорлар кеңесі қор
нарығында еншілес және тәуелді компаниялардың
акцияларын орналастыратын Бағдарламаны
қабылдады. Сол жылдың қыркүйек айында Үкімет
қаулысымен Бағдарлама бекітілді. Акционерлік
қоғамдардың тізімі анықталды, 2016 жылға дейін
кезең-кезеңмен олардың акциялары сатылымға
ұсынылатын болады.2012 жылы «КазТрансОйл»,
«KEGOC» және «Air Astana» сияқты компаниялардың
акциялары орналастырылуда. 2013 жылы
«КазТрансГаз», «Казмортрансфлот» және «Самрук-
Энерго», 2014 жылы «ҚазақстанТемiрЖолы» және
• IPO (ағылш. Initial Public Offering, көпшілікке
бастапқы ұсыну) – қандай да бір компанияның
акцияларын сату үшін көпшілікке бастапқы ұсынуы.
Бұл ретте «бастапқы» сөзі компанияның өз
акцияларын биржаға бірінші рет шығаратынын
білдіреді. Халықтық IPO - азаматтарға табысты
кәсiпорындардың акцияларына ие болудан пайда
алу мүмкiндiгi.
• Халықтық IPO - инвесторлардың санын көбейту және
құнды қағаздар нарығын дамыту.
• Халықтық IPO - мемлекеттiк компанияларға
қаржыларын өндiрiстi кеңейтуге және жаңартуға
салу мүмкiндiгi.
Мүмкіндіктер:
Акцияны сатып ала отырып, азамат компанияны
басқару құқығына қатыса алады. Ол оны
акцинерлердің жалпы жиналысында дауыс жинау
арқылы ала алады. Онда кәсіпорынның жұмысы
туралы маңызды шешімдер қабылданады. Одан
өзге өз кезегінде акционерлер заңға сәйкес
компания таралып кеткен жағдайда мүліктің бір
бөлігіне ие бола алады.
Тәуекелдер:
Егер акционердің көп емес акция пакеті болатын
болса, онда оның «дауысы» естілмеуі мүмкін.
Алпауыт акционерлер орта акциянерлер үшін
қызықтырмайтын шешім қабылдауы ықтимал.Бір
жағдайды ескергер жөн: «Халықтық IPO-ға»
стратегиялық маңызды кәсіпорындар шықпай
жатса, әрине, мемлекет сол компанияның
пакеттеріне бақылау жасауды жалғастырады. Бұл
2012 жылы «ҚазТрансОйл» АҚ акциялары
сатылды, 34 мың қазақстандық халық
акционері атанды. 38 463 559 акцияларды
сатып алу үшін барлық өтініштер
қанағаттандырылды. Халық өтініштерінің
сомалық көлемі мен жинақтаушы зейнетақы
қорының көлемі 59 млрд теңге,
қанағаттандырылған өтініштердің сомалық
көлемі 27 886 080 275 теңгені құрады.
«ҚазТрансОйл» АҚ акциялары Қазақстанның
қор биржасында іскер құнды қағаз санаты
бойынша өтімділік тізімінде бастапқы орында
тұр.
ОРЫНДАҒАН: ҚАСЕНОВА
ӘСЕЛ
ТОП: ФН-305
ТЕКСЕРГЕН: АЛИМЖАНОВА
А.М.



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь