Өнім сапасын басқару жөніндегі Американдық тәжірибесі


Презентация қосу



Өнім сапасын басқару
жөніндегі
Американдық
тәжірибесі

Орындаған: Оралтаев Е, Махмутбек Г,
Тұрсымбекова З, Какенова А, Смагулова А.

Тексерген: Төлеубекова С.С.
Жоспары:

1. Американдық сапа басқару
ерекшеліктері
2. Сапаны басқарудың жалпыланған
жүйесі
3. АҚШ- тағы сапаны басқару əдістері
4. Американдық және жапониядық
менеджментке салыстырма
Кіріспе
АҚШ-тың еңбек сферасындағы маңызды элементі фирмадағы еңбек
қатынасы мен кадр жұмысы. Ол жұмысшыны жалдаудан бастап бүкіл
персоналды басқару, соның ішінде ынта, еңбекақы төлеу формасын, кәсіби
дайындық пен қайтару үрдісін қамтиды. Фирмаға жұмысшыларды жалдау
әдістері 2 фактормен анықталады: ішкі факторлар, оның ішінде
фирмалардың стратегиялық дамуы мен қызметінің нәтижесі, ішкі е ңбек
нарығының жағдайы, кадрды даярлау мүмкіндіктері; ұлттық еңбек күші
нарығының жағдайы. Америка компанияларында персонал біліктілігін
жоғарылату мен қайта даярлауға, мемлекет дотациясын ескермегенде, таза
табыстың 5% дейін жұмсайды. Ал АҚШ-та шаруашылықтағы
жүмысшылардың орташа оқу жылы 1970-1985 жылдары 8,6-дан 13% дейін
өсті: бұл бір жүмыскердің алған білім көлемі төрт есеге өсті деген с өз. Өнім
сапасын басқару мен тұтынушыларға қызмет көрсету аумағына
фирмалардың ұйымдық құрылымдарының бүкіл негізгі тізбектеріні ң
басқарушылары тартылып, нарықты зерттеу мен жаңа өнімді жоспарлау
жобасын анықтау кезеңінен бастап, тұтынушылардың өнім шы ғаруда
техникалық қызмет көрсетуімен аяқтап, өнім жасау процесіне мақсатты
бағытталған іс–шаралар арқылы жақсы нәтижелерге қол жеткізілді
1. Американдық менеджмент ерекшеліктері.
АҚШ-та өндірістік қызметтің ұйымдық нышандарын мемлекеттік монополистік
капитализмнің жаңа жағдайына бейімдеу,өндірісті одан әрі қарқынды өркендету ж әне
неғұрлым көп пайда табу үшін ұйымдық ірі резервтерді пайдалану міндеттері қойылып
отыр.
Орталықтан басшылық етуден гөрі,пайда табатын
орталықтардың, бөлімдер мен кәсіпорындардың құқықтары
мен жауапкершілігін ұлғайту АҚШ-тағы шаруашылық өмірде
П. Друкер
елеулі құбылыс болды.Осының нәтижесінде компанияларда
жаңа бөлімшелер құрылды,бөлемше топтарының қызметін
үйлестіретін арнайы жоғарғы басқарма енгізілді, штабтық
органдар корпорацияның жоғарғы басшыларына қызмет
көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады,төменгі буындарда
(зауыттарда) функциялық қызметтерді толық орталықтандыру
жүргізілді.
Дракер “федералдық принцип” деген ұғымды енгізді, мұндай орталықтандыру өнерк әсіптегі
ірі ұйымды жөнге салудың жаңа принципі болып саналады, әрі орталы қ та, ұйымны ң бір
бөлігі де “жоғары”басшының қызметін орындай алады.
Дракердің ойынша “федералдық принципті”бірте-бірте қолдану мынаған негізделген:
жоғарғы басшы кәсіпорынның ең басты мақсатын айқындайды, адам ресурстарын
ұйымдастырады, болашақ әкімдерді таңдайды, даярлайды және сынайды, қызмет тиімділігін
өлшеудің эталондарын белгілейді. Екінші жағынан әрбір бөлімшенің белгілі бір автономиясы
болады, оның менгерушісі автономдық істің басшысы,ол өндіріс пен техникалық прогресске,
өткізу мен сатып алуға,есеп беру мен қызметкерлерге жауапты. Ол өзіні ң б өлімшесін бірт ұтас
жүйе ретінде қарастырады.
Друкердің пікірінше ұйымдастырудың федералдық
принципі:

1. жоғары басшының өзінің тікелей қызметімен
шұғылдануына мүмкіндік береді;

2. жергілікті жердегі жоғарғы басшының қызметін және
оның проблемаларын түсінуге, әрі соның нәтижесінде
жоғарғы басшының шешімдерін жергілікті денгейде
ойдағыдай орындауға ықпал етеді;

3. еңбек өнімділігін әділ бағалауға қолайлы жағдай
жасайды;

4. сабақтас проблемаларды шешіп, кең профильді
басшыларды құруға және оларға жоғарғы басшыдағы
проблемалар мен қызметтер туралы толық түсінік беруге
жәрдемдеседі.
Корпорациялық басқарудың біршама шағын органдарына ірі инвестицияға
байланысты дамытудың стратегиялық мәселелерін шешу шоғырландырылады.
Әрбір бөлімше өз қызметін толық қаржыландырады, коммерциялық негізде кез
келген ұйыммен серіктестік қатынас орнатады. Алайда, ұйымдық құрылым
мәселелерінің күрделі іс екендігі соншалық, ұйымды құрудың әмбебап схемасын
жасау мүмкін емес.
Шетел мамандарының пікірінше, жоғарғы оқу орындарында алған білім алғашқы
3-5 жылға ғана жеткілікті болады да, содан соң қайта даярлауды талап етеді, ал
жүмысшылар біліктілігі техника мен технологияның даму де ңгейінен кем дегенде 5-
10жылға қалып қойып отырады. Сондықтан әрбір кәсіпорын жүмысшыларды
дайындайтын жүйені құруға мүдделі. Мысалы, жапон кәсіпорындарының 80%-да
жүмысшыларды кәсіби даярлау жүйесі бар.
Америка компанияларында персонал біліктілігін жоғарылату мен қайта даярлау ға,
мемлекет дотациясын ескермегенде, таза табыстың 5% дейін ж ұмсайды. Ал А ҚШ-
та шаруашылықтағы жүмысшылардың орташа оқу жылы 1970-1985 жылдары 8,6-
дан 13% дейін өсті: бұл бір жүмыскердің алған білім к өлемі т өрт есеге өсті деген
сөз.
АҚШ-тың еңбек сферасындағы маңызды элементі фирмадағы е ңбек қатынасы
мен кадр жұмысы. Ол жұмысшыны жалдаудан бастап бүкіл персоналды бас қару,
соның ішінде ынта, еңбекақы төлеу формасын, кәсіби дайынды қ пен қайтару
үрдісін қамтиды. Фирмаға жұмысшыларды жалдау әдістері 2 фактормен
анықталады: ішкі факторлар, оның ішінде фирмалардың стратегиялық дамуы мен
П. Друкер Сапа Менеджмент бойынша
жарық көрген кітаптары.
2. Сапаны басқарудың жалпыланған жүйесі
1951 жылы американың ғалымы А.Фейгенбаум алға тартқан сапаны жаппай
басқарудың концепциясында-ТQC (Total Quality Control) бойынша өнімні ң сапасына
тек қана сапа қызметі ғана емес, кәсіпорынның түгел басшылығының
жауапкершілігі артылады. ТQC жүйесінде қызметкерлерді о қыту ға сапалы
жұмысьы моралдық қолдау, жұмыскерлердің болашағы және оның отбасына
қамқорлық жасау, фирманың беделін жоғарлатуда маңызды рөл атқарады,
Осының
делінген. негізінде АҚШ-та жеткілікті
жалпыға белгілі жаңа концепция пайда болды,
ол ТQМ (Total Quality management) және QS
9000 9Quality System 9000). Бұл екі концепция
9000 сериялы ИСО стандартына қайшылыққа
келмейді және болашақта жетілу және сапа
жүйесін басқаруды бөлшектеу сияқты болып
қарастырылады. Олардың бұрынғы
концепциялардан өзгеше ерекшелігі, ол тек қана
сапаны басқаруды ғана емес, сапаны
қамтамасыз еуді қамтиды .

А.Фейгенбаум
ТQМ-ның негізгі идеологиясы- «жақсартудың шегі жоқ». Сапаға
қатысты іс-әрекетті түгел белгілеу: О ақауға жетуге тырысу; О өндірістік
шығынға жеткізуді көрсеткен мезгілде. Бұл шекке жету мүмкін еместігін
түсіне отырып, бірақ осыған жетуге әрдайым тырысу керектігін ал ға қояды.
Бұл идеологияның арналған «сапаны ылғи жақсарту» атты термині бар.
Сондықтан осы термин мағынасын іске асыру үшін іс- әрекеттер ж үргізу
керек:

- жаңа өнімдерді жасау үдерісіндегі бақылау;
- тәжірибелік үлгінің сапасын бағалау, өнімдердің сапасын жоспарлау ж әне
өндірістік үдерісті бақылау, бағалау және жеткізетін материалды ң сапасын
жоспарлау;
- шикізат және материалдарды кірісте бақылау;
- дайын өнімдерді бақылау;
- өнімдердің сапасын ағалау;
- өндірістік үдірістің сапасын бағалау;
- өнімдердің сапасын және өндірісті үдерістерді бағалау;
- арналған үдерістерді талдау (сапа саласында арнаулы зерттеу жүргізу);
- өнімдердің сапасы туралы ақпаратты пайдалану;
- өнімдердің сапасы туралы ақпарат беретін құралдарды бақылау;
- сапаны қамтамасыз ету, қызметкерлердің мамандығын жоғарылату әдістерін
үйрету;
- кепілдік қызмет көрсету;
- сапа саласында жұмыстарды үйлестіру;
- РДСА циклын пайдалану ( «жоспар-жасау-тексеру-акция»);
- сапа үйірмелерінің жұмысы;
- тұтынушылар және акционерлерді қанағаттандыру жағдайын жасау арқылы
адамдық факторды басқару;
- қызметаралық басқару ( «өту-функциялау-менеджмент»);
- сапа саласында саясат жүргізу (экономикалық іс-әрекеттің жалпы
стратегиясымен сапа саласындағы саясатты мәмлеге келтіру және т.б.)
- қызметкерлердің қаржылық іс-әрекетке қатынасуы ( акционерлік капиталдағы
пайдаға), сапаға ой-естік қатынасты тәрбиелеу, серіктестікті сезіну және т.б.;
- сапа мәдениетін қалыптастыру бойынша іс-шаралар жүргізу;
- сапа саласындағы іс-әрекетті басқару үшін басқару мамандарын дайындау;
- жоғары басшылыққа сапа саласындағы іс-әрекетке жауапкершілікті жүктеу.
3. АҚШ- тағы сапаны басқару əдістері

• Американдық компаниялардағы сапаны басқару формалары, өнімні ң өлшемі,
көлемі мен номенклатурасындағы, ұйымдастыру құрылымы типіндегі,
техникалық процестердегі жəне т.б. факторлардағы айырмашылы қтар ға
байланысты əртүрлі болады. Бұл факторлар шектеулер қойып ,
компанияның өзгешелігіне өнім сапасын басқару ж үйесіні ң қатал т үрде
енгізуін қажет етеді. АҚШ компаниялары мен фирмаларында, «А қауларды
болдырмау жолымен сапаны жақсарту», «Нөлдік ақаулар» атауларына ие
болған сапа басқару əдістері мен бағдарламалары кең таралды.
• 1940-1950ж.ж. бастап АҚШ өнеркəсібі үшін маңызды м əселелер болып,
сапаның төмен деңгейінің салдарынан туатын үлкен шы ғындар саналды.
Қарапайым американдық кəсіпорынның барлық шығындарының 20-50%
өнім ақауларын анықтау мен жоюға кеткен. АҚШ- тың к өптеген
мамандары төмен сапаны, американды өнімнің бəсекеге қабілеттілігі мен
еңбек өнімділігінің өсуіне басты кедергі деп санады. А ҚШ- та ғы сапа
мəселелері шешімін көбінесе түрлі қолдампаздық (протекционистік)
өлшемдерден, американдық өнімді бəсекелестерден қорғайтын тарифтер,
квоталардан табуға тырысты. Ал сапаны жоғарылату ж өніндегі с ұра қтар
екінші кезекке қалдырылған.
АҚШ фирмаларының тəжірибелі басқарушылары
американдық тауарлар сапасын келесідей мəселелерге
көңіл бөлу арқылы жоғарылату қажеттігін түсінді:

1. жұмысшылардың уəждемесі ( мотивация);
2. сапа үйірмелері;
3. өнім сапасын басқаруға жүйелі қарау;
4. қызметкерлер мен басқарушылардың түсінушілігін жоғарылату;
5. сапа шығындарын есептеу;
6. сапаны жоғарылату бағдарламалары;
7. материалды ынталандыру .
Сапа саласындағы АҚШ тəжірибесін талдай
отырып, оған тəн келесідей ерекшеліктерді
белгілеуге болады:

математикалық статистика əдістерін қолданумен
өнім сапасын қатал түрде бақылау;

өндірісті көлемдік жəне сапалық көрсеткіштер
бойынша жоспарлау процесіне көңіл бөлу, жоспарларды
іске асыруды əкімшілік бақылау;

фирманы жалпылама басқару.
ТQМ үшін пайдаланатын тәсілдер және құралдар
Сапа Үдеріс Қызметкерлер Қорлар
Сапаны басқару Үдерісті басқару Қызметкерді басқару Қорлардыбасқару
Сапа түсінігін Үдерістердің Басқару командасы Сапаға шығындардың
анықтау тұрақтылығы
Сапа саясаты Статистикалық Сапаны жаппай Орындауды бақылау
бақылау әдістері үйрету үшін көрсеткіштер
Сапаны жаппай Үдерістің мүмкіндігі Жұмысшылар тобын Тұратын көрсеткіштер
үйрету үйымдастыру
Ішкі тұтынушылар Технологиялық Мотивацияның Қорларды
мен қатынас мәселелерді шешу әдістері және консервациялау
құралдары
Сапа жүйесі Үдерістерді жетілдіру Жалғастыру бөлімдері Қоршаған ортаны
(жақсарту) жақсарту

Сапа үйірмелері Мінезге талдау және Үдемелету теориясы «Дәл уақытында»
жоба кезеңінде тоқтап қағидасы бойынша
қалудың зардабы
(FMEA)

Тагучи әдістері Ол да өндіріс Мамандықты
кезеңінде жоғарлату
Американдық және жапониялық менеджментке
салыстырма
Біз американдық және жапондық менеджменттің ерекшеліктерін
қарастырдық. Жоғарыда айтқандарды түйіндей келе, жапондық және
американдық басқару модельдерінің біршама көрнекті салыстырмалы
кестесін төменде көрсетіп өттік.
Жапондық және американдық басқару модельдерінің ерекшеліктері
(кесте):
№ Американдық үлгі Жапондық үлгі
1 Шешім қабылдаудың жекелеген үлгісі Консенсус қағидасына негізделген шешім
қабылдау үрдісі
2 Жеке жауапкершілік Ұжымдық жауапкершілік
3 Басқарудың нақты қалыптасқан Басқару әдісін құрудың формалды емес
құрылымы жолы
4 Нақты қалыптасқан – басқару үрдістері Басқарудың жалпы формалды емес үрдісі
5 Басшылық тарапынан жеке бақылау Басқарудың топтық формасы
6 Жылдам бағалау және ілгерілеу Баяу бағалау және ілгерілеу
7 Кәсіби дағдылар мен әрекеттерді іріктеу Басшыларды іріктеу барысында бақылау
үрдістеріне бағытталу мен үйлестіру мүмкіндіктеріне бағытталу
№ Американдық үлгі Жапондық үлгі
8 Даралыққа бағытталған басшылық стилі Топқа негізделген басшылық стилі
9 Басшылардың жеке нәтижелерге жетуге Басшылардың топта жеке және топтық
бағытталуы жетістіктерге жетуге бағытталуы
10 Қол астындағылармен формалды қызметтік Қол астындағылармен жеке, формалды емес
қарым-қатынас қатынастар
11 Жеке нәтижелер мен жетістіктерге негізделген Жұмыс дәрежесі мен жоғарылығы бойынша
алға ілгерілеу ілгерілеу
12 Маманданған кәсіби (аз ғана Маманданбаған кәсіби (әмбебап түрдегі
мамандарды дайындау) дайындық басшыларды дайындау)дайындық

13 Өнімділік пен жеке нәтижелермен еңбекақы Еңбекақы көлемін басқа факторларды ескеру
төлеу көлемінің тығыз байланысы арқылы анықтау (жұмыс дәрежесі, топтың
жұмыс көрсеткіштері және т.б.)
14 Қысқамерзімді жұмысбастылық Ұзақмерзімді жұмысбастылық
15 Басшының басты қасиеті профессионализм Басшының негізгі критериі
және инициатива қарамағындағыларды дұрыс үйлестіру және
бақылау білуі
16 Жеке нәтижелеріне негізделген іскерлік мансабы Жасының үлкендігіне және жұмыс стажына
қарап қызметін жоғарылату.
17 Жеке нәтижелер бойынша басқаруды бағалау Ұжымдағы үйлесімділікке және ұжымдағы
нәтижеге жетуді басқаруды бағалау
18 Жеке жетістіктері бойынша еңбек ақы төлеу Топ жұмысының көрсеткіші және қызмет стажы
т.б. бойынша еңбек ақы төлеу
Қорытынды
АҚШ мамандары сапа басқаруды жетілдіруге зор үміт артады,
олар бойынша, басшылық санасының түгелдей өзгеруін, ұжымды қ
мəдениетті толықтай қайта қарауды жəне күштің тұра қтылы ғын
білдіруі керек. Заңды жəне атқарушы билік тарапынан ұлтты қ өнім
сапасын жоғарылату сұрақтарына көңіл бөлу - елдің экономикалы қ
дамуындағы жаңа құбылыс. Сапаны жақсарту үшін жалпы ұлтты қ
науқандардың басты мақсаттарының бірі - «Е ң алдымен – сапа !»
деген ұранды жұмыс кезінде іске асыру.
Сапа саласындағы АҚШ тəжірибесін талдай отырып, о ған т əн
келесідей ерекшеліктерді белгілеуге болады: математикалы қ статистика
əдістерін қолданумен өнім сапасын қатал т үрде ба қылау; өндірісті
көлемдік жəне сапалық көрсеткіштер бойынша жоспарлау процесіне
көңіл бөлу, жоспарларды іске асыруды əкімшілік ба қылау; фирманы
жалпылама басқару. АҚШ- та қолданылатын өнім сапасын үздіксіз
жоғарылатуға бағытталған шаралар, Жапония мен А ҚШ
арасындағы сапа деңгейінің мүмкіндігін байқауға арналған.
Пайдаланған әдебиеттер:

1. Муратбаева Г. А. Өнім сапасын басқару қызметін дамыған
мемлекеттерде жетілдіру жолдары [Текст] / Г. А. Муратбаева, М. О.
Смайлов // Молодой ученый.-2015.- №1.1. - 50-52 беттер.
2. Асқаров Е.С. Стандарттау, метрология, сертификаттау ж әне
сапаны басқару. Оқу құралы.-Алматы: Экономика,2013.-235-238
беттер.
3. Маликтаева П.М. Сапа менеджменті жүйесі: оқулық.-Алматы:
«Отан»,2014.-70-75 беттер.
4. М .Қ. Асембаева. Квалиметрия. Оқу құралы . - Алматы: Қаза қ
университеті , 2012. – 61-63 беттер.
5. Қаржаубаев К.Е. Стандарттау, сертификаттау және
менеджмент жүйелері: оқу құралы, Алматы, «Нур-Принт», 2011.-61-
64 беттер.
6. Мендебаев Т.М. Сапаны басқару: Оқулық/Т.М. Мендебаев, А.З.
Габдулина, А.Т. Альпеисов.-Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір»,2013.-56-60
беттер.
Назарларыңызғ
а Рахмет!!!



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь