Зиянды шегірткелер туралы жалпы түсінік

ем ес нем тке us) ты егір nat rgi ла қ ш ma жо lbo Ақ sa ipu orh (Ch

аяқ ді с ү сін

Орындағ ан:Ағ али Н Тексерген:Сагандыков С.Н

Жоспар:
I Кіріспе 1.1 Зиянды шегірткелер туралы жалпы тү сінік II Негізгі бө лім 2.1 Ақ жолақ ты немесе мү сінді саяқ шегірткелердің биологиялық ерекшеліктері жә не дамуы 2.2Ақ жолақ ты шегірткенің зиянды фазасы жә не таралуы 2.3 Ақ жолақ ты шегірткені есептеу ә дістері 2.4 Шегірткемен кү рес шаралары III Қ орытынды IV Пайдаланылғ ан ә дебиеттер

1.1 Зиянды шегірткелер туралы жалпы түсінік

Шегіртке — қысқа мұрттылар отряд тармағына жататын үйірлі шегірткелердің бір тобы. Қысқа мұрттылардың ең маңызды тұқымдасының бірі — нағыз шегірткелер; Және де шегіртке тікқанаттылар отрядына жатады. Өзінің жақын туыстары қара шегіртке мен көк шегірткеден айырмашылығы – денесінің ұзындығының жартысындай болатын қысқа мұртшасы . Қазақстан ландшафтасының әртүрлі және жерінің кең байтақ болуына байланысты , шегірткенің 271 түрі кездеседі. Шегірткелерді үйірлі және саяқ шегірткелер деп бөледі. Үйірлі түрлерінің ( ұшпа , шөл , қызылшегіртке және т.б ) саяқ шегірткелерден айырмашылығы – жаппай көбею кезінде үлкен топтар құрып , бірнеше жүздеген , мыңдаған гектар жерді басып , бір күн ішінде бірнеше ондаған километр жерге орын ауыстырады. Мысалы, шөл шегірткесінің үйірі 2400-км –ден астам ашық теңіз үстінен ұшып өтіп , солтүстік – батыс Африкадан Британ аралдарына жеткен . Қазақстандағы зиянкес азия шегірткесі ұзақ қашықтықтарға ұша алмайды. Дегенмен ересектері бір күнде 80-120 км қашықтыққа ұша алады. Бұл түрдің тұрғылықты мекендері – Сырдария өзенінің сағасы мен Балқаш , Алакөл , Зайсан көлдерінің жағалауларындағы сазды жерлердің қалың қамыстары . Жаздың екінші жартысында жұмыртқа салады, дернәсілдері майдың соңында шығады , 35-40 күннен кейін қанаттанады. Азия шегірткесінің әрқайсысы өз өмірінде 300 г көк жем жейді , ал бір аналықтың ұрпақтары бір жазда екі қойға жететін жемді жейді . Негізгі қорегі қамыс болғанына қарамай , үйір 1-2 сағат ішінде мыңдаған астық алқабын жоқ қылып жібереді , сонымен қатар капуста , қарбыз , күнбағыс және тағы басқа қоректеніп , біршама зиян келтіреді.

2.1 Ақ жолақты немесе мүсінді саяқ шегірткелерің биологиялық ерекшеліктері және дамуы

Ақ жолақ ты шегіртке
Бұл шегрткенің личинкалары едәуір кеш – маусым айының бірінші жартысында шығады.Личинкала рының дамуы 2530күнге созылып,4
Ұрғашы шегірткелер күбіршелерін көбінесе тыңайған бидайықты учаскелерге салады .Күбіршенің ұзындығы 6-10,5 мм,диаметрі 3,5-5 мм.Күбіршедегі жұ-мүртқа саны 4-10 болады.

Артқы сирақтары күңгірт – сары түсті.Ұрғашылар ының ұзындығы 18-23 мм,еркектері 13 -18 мм

Түрлі түсті шегіртке.Денесінің алдыңғы арқа жағы жайпақ,үстіңгі қабаттары артқы сандарының ұшынан аздап шығып тқрады.

1.Ересек шегіртке 2.3.4 Ә р тү рлі жастағ ы шегірткелер 5.Кү біршедегі жұ мыртқ а

2.2 Ақ жолақ ты шегірткенің зиянды фазасы жә не таралуы

Дернә сілдер жә не ересек шегірткелер ә р тү рлі ө сімдіктерді:дә нді жә не майлы дақ ылдарды,кө кө ністерді,жа йылымдар мен шабындық тарды зақ ымдайды. Олар құ рғ ақ шылық кезінде,табиғ и ө сімдіктер кү йіп кеткенде ө те қ ауіпті болады.Тым кө п кө бейген жағ дайда егістіктер мен жайылымдарғ а қ атты зиян келтіреді,олардың жер бетіндегі биомасса бө ліктерін құ ртып жібереді.Шегірткелердің кө п жылдық даму динамикасында жаппай кө беюлері мен депрессиялық

Қ азақ станда Ресейдің европалық бө лігінде Сібірде (Қ иыр Шығ ысқ а дейін) Кавказ таулары Орта Азия таулары кең таралған.Әсіресе орманды – дала және далалы аймақтардың әр түрлі шөптесін өсімдіктер (солардың ішінде астық тұқымдастарда ) өсетін пішендіктерде көп болады.

2.3 Ақ жолақ ты шегірткені есептеу ә дістері

Шегірткені есептеу ә дістері: 1.Кү біршелерде кө ктемдік бақ ылау жү ргізу ә дістері.Бұ л тә сілдің негізгі мә ні кү біршелердегі жұ мыртқ аларының тірі жә не ө лі екендігін жә не одан қ ай уақ ытта дернә сілдің пайда болатынын білуге. 2.Дернә сілде кө ктемдік – жаздық бақ ылау жү ргізу ә дістері.Дернә сілдердің қ ай уақ ытта пайда болып жә не қ ай аумақ та таралып сол аймақ тағ ы таралу кө лемін бақ ылау . 3.Нақ ты шегіртке тү ріне жаздық бақ ылау жү ргізу ә дістері.Бұ л бақ ылау ә дісі шегірткенің ұ шу мерзімі мен олардың қ анаттануы мен жұ мыртқ а салуын бақ ылау 4.Кү біршелерде кү здік бақ ылау жү ргізу ә дістері.Негізгі мақ саты – аумақ тағ ы кү біршелердің санын есептеу ,олардың аумақ тағ ы тығ ыздығ ын анық тау

н кү рес гірткеме 2.4 Ше аралары ш

Кү рес шаралары ү йірлі шегірткелердің жаппай қ аулап кө бейіп кетуіне жол бермеу ү шін олардың негізгі ұ ялайтын мекендерінде профилактикалық бағ ытта,ал саяқ шегірткелерді егіс маң айында жә не басқ а учаскелерде шоғ ырланатын жерлерінде жою ү шін жү ргізіледі.Кү рес шараларын жоспарлау ү шін алдын ала шегірткелердің жайылғ ан учаскелерінің кө лемін жә не олардың сан мө лшерін

Негізгі тексеру жұ мыстарын арақ ашық тығ ы 100 – 300 м,бірімен – бірі жарыса қ атар жатқ ан немесе бірің - бірі кесіп ө тетін маршруттар бойынша жү ргізіледі. Химиялық кү рес шаралары I-II жастағ ы личинкалар шыққ ан кезде ү йірлі шегірткелер ү шін I шаршы метр жерде 5 личинкадан,дара тіршілік ететін шегірткелер ү шін -10 личинкадан артса ғ ана жү ргізіледі. Шегірткелер мамыр айының басында шегірткелерден дернә сілдер шығ а бастайды.Оларды жою шаралары инсектицидтер арқ ылы жү ргізіледі. «Тізім...» бойынша олар ғ а мына дә рі-дә рмекті қ олдануғ а болады: Бульдок, 2,5 % к.э.-0,2 - 0,25 л/га, Димилин, 48% с.к.- 0,04 - 0,06 л/га., Каратэ 050 к.э. – 0,1 – 0,15 л/га. Ә рбір нақ тыжағ дайғ а байланысты жаппай,бө геу ж ә не локальды өң деу жұ мыстары жү ргізіледі.Бө геу мақ саты мен өң деген де дә рі шашылатын жердің жалпақ тығ ы 40-100м шамасында болуы Керек Тың жерлерді жырту – кү біршелерін тек қ ана тығ ыз топырақ ты жерлерге салатын бірқ атар зиянды шегірткелердің толық құ рып кетуіне ә келіп соқ тырады.

Қ орытынды Сонымен қ орыта айтатын болсақ ауыл шаруашылығ ында зинкестер тү рлері ө те кө п болып табылады.Соның ен зияндысы –шегіртке. Шегіртке Негізгі қ орегі қ амыс болғ анына қ арамай , ү йір 1-2 сағ ат ішінде мың дағ ан астық алқ абын жоқ қ ылып жібереді , сонымен қ атар капуста , қ арбыз , кү нбағ ыс жә не тағ ы басқ а қ оректеніп , біршама зиян келтіреді.Шегірткенің ішіндегі ен зияндысы – ақ жолақ ты шегіртке.Бү гінгі танда осы шегіртке тү рімен кү ресу шаралары кең інен жү ргізілуде.Нақ ты айта кететін болсақ тың жә не тың айғ ан жерлерді,егіс аралаындағ ы бос учаскелерді игеріп пайдалану сияқ ты мә дени шаралар жү ргізудің маң ызы зор.

Пайдаланылғ ан ә дебиеттер 1.Агибаев А.Ж.,Тулеева А.К.,Сулейменова З.Ш “Ауыл шаруашылық дақ ылдарын зинкестер мен аурулардан қ орғ ау ” Алматы,2010 2.Сулейменова З.Ш “Методические указание по мониторингу численности вредителей,сорных растений и развития болезней селскохозяйственных культур” Астана,2004 3.Ә .Т.Тілменбаев,Г.Ә .Жармұ хамедова “Энтомология”


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь