Мәліметтер қоры және оның модельдері


Презентация қосу



Мәліметтер қоры
және оның
модельдері

Орындаған: Русланова А. Т-341б
Тексерген: Аргынгазина Ж.Н.
Мәліметтер қорының негізгі түсініктері

Мәліметтер қоры дегеніміз ақпаратты сақтауға және
жинақтауға арналған ұйымдасқан құрылым. Ең алғаш
мәліметтер қоры ұғымы жаңадан қалыптасқан кезде онда
шындығында мәліметтер сақталатын. Бірақ қазіргі кездегі
көптеген мәліметтер қоры басқару жүйелері өздерінің
құрылымдарында тек мәліметтерді ғана емес, сонымен қатар
олардың тұтынушымен және басқа да ақпараттық –
программалық кешендермен қарым – қатынасының әдістерін
де қамтиды. Сондықтан біз қазіргі заманғы мәліметтер
қорында тек мәліметтер ғана емес, ақпараттар да сақтай
аламыз.
Көп мәліметтер жұмыс жасау қажеттілігі пайда
болғанда әрқашанда мәліметтер қорын пайдаланды.

Мәліметтер қоры –бұл ең алдымен кестелер
жиынтығы,алайда, біз соңынан мәліметтер қорына
сондай – ақ процедуралармен бірқатар басқа
объектілер жатуы мүмкін екенін көреміз. Таблицаны
көптеген объектілердің сипаттамалары бар кәдімгі
екі өлшемді таблица түрінде көруге болады.
Таблицаның идентификатор аты болады.
Кестемен жұмыс кезінде пайдаланушы немесе программа
жазбалар үстінен курсормен жылжып отыратын сияқты. Әрбір
уақыт сәтінде ағымдағы жазба бар, содан жұмыс жүргізіледі.
Мәліметтер қорының кестелерінде жазбалар қандай да бір
тәртіпсіз, оларды енгізу (жаңа қызметкерлердің пайда болуы)
ретіне қарай орналасуы мүмкін. Бірақ кесте мәліметтері
пайдаланушыға ұсынылған кезде реттелуі керек. Пайдаланушы
оларды алфавиттік тәртіпке, немесе бөлімдер бойынша реттелген,
немесе туған жылының өсуіне қарай және т.б. қарауы мүмкін.
Мәліметтерді реттеу үшін индекс түсінігі қолданылады. Индекс
кестені қандай реттілікте қараған жөн екенін көрсетеді. Ол
пайдаланушы мен кесте арасында делдал болып табылады.

Мәліметтер қоры әдетте бір емес, көптеген кестелерден
тұрады. Мысалы, кейбір ұйым туралы мәліметтер қорында әрбір
бөлімшенің сипаттамасы бар кесте бар. Dep атты осындай
таблицаның мысалы келесі кестеде көрсетілген. Осы кестенің ала ң
аттары Dep және Proisv.
Dep бөлімшелері туралы мәліметтер кестесінің
мысалы:
    

Бөлім Тип

Dep Proisv

Бухгалтерия Басқарма

Цех Өндіруші

Цех Өндіруші
Мәліметтер қорлары мен қосымшалар

Мәліметтер қоры мен қосымшалардың өзара
орналасуларына байланысты келесі мәліметтер
қорларын бөліп көрсетуге болады:

 Локальды
мәліметтер
қорлары;

Жойылған
мәліметтер
қорлары.
Мәліметтер қорының модельдері

Мәліметтер қорының моделі деп мәліметтер
қорының логикалық кейіптеуін атаймыз. Мәліметтер
қорларының жүйесі объекттердің екі түрін:
объекттерді және байланыстарды көрсетуге мүмкіндік
беруі керек. Сонымен бірге олар арасында
принципиалды айырмашылық жоқ: байланыс арнайы
түрдегі объект болып табылады.
Мәліметтерді модельдеудің үш амалы

иерархиял
ық

желілік

реляциялық
Мәліметтердің иерархиялық моделі (иерархическая модель
данных; hierarchical data model) — негізіне "бұтақ" типті граф
жататын мәліметтер моделі. Бұтақтың ұшына жазба типі сәйкес
келеді, доға жазбалардың екі типінің арасындағы қатынасқа
сәйкес келеді
Мәліметтердің желілік моделі (сетевая модель данных;
network data model) — желілік құрылымның мәліметтерін
ұсынуға және олармен амал-әрекет жасауға арналған
мәліметтер моделі.
Реляциялық модель (ағылш. relational model) дерекқор
басқару жүйелерінде дерекқор моделі, 1969 жылы Эдгар Кодд
ұсынған бірінші-ретті логика негізінде жұмыс істейд
Иерархиялық модельде негізгі ақпараттық бірліктер
мәліметтер қоры, сегмент және өріс болып табылады.
Мәліметтер қорларын басқаратын жүйе көмегімен қол жететін
мәліметтердің минималды бөлінбейтін бірлігі мәліметтердің
өрісі деп аталады. Мәліметтер қорларының м әселелерін
қарастыратын DBTG (Data Base Task Group) американ
ассоциациясы терминологиясы бойынша сегмент деп т үсінетін
бөлік жазба болып табылады. Сонымен бірге осы ассоциация
терминдері бойынша екі түсініктеме: сегмент muni иемесе жазба
muni және де сегмент данасы немесе жазба данасы аны қталады.
Желілік модельдің негізгі объекттері келесі: мәліметтер
элементі, мәліметтер агрегаты, жазба, мәліметтер жиыны.
Иерархиялық модельдегідей мәліметтер қорын бас қаратын ж үйе
көмегімен пайдаланушыға қол жеткізуге болатын минималды
ақпараттық бірлік мәліметтер элементі болып табылады.
Модельдегі жалпылаудың келесі деңгейіне мәліметтер агрегаты
сәйкес. Модельде агрегаттардың екі типі анықталған: вектор типті
агрегат және қайталанатын топ типті агрегат. Мәліметтер
агрегатының аты болады, жүйеде осы ат бойынша агрегатқа қатысу
болады. Нақты ортаның объекттерінің кейбір класын модельдейтін
агрегаттар жиыны яғни мәліметтер элементі жазба деп аталады.
Жазба түсініктемесі бұл жерде иерархиялық модельдегі «сегмент»
түсініктемесіне сәйкес.
Реляциялық модель жиындар теориясы мен предикаттар
логикасынан шығатын математикалық принциптерде негізделген.
Реляциялық модель мәліметтерді көрсету әдісін (мәліметтер
құрылымын), мәліметтерді қорғау әдістерін (мәліметтер бүтіндігін)
және мәліметтермен орындалатын операцияларды (мәліметтермен
әрекеттесу) анықтайды. Реляциялық модельдің аты ол кестелер
арасындағы қатынастарды көрсететін болғандықтан деген пікір
дұрыс емес. Керісінше реляциялық модельдің аты оны ң негізінде
болатын қатынастардан (теория бойыншареляциялардан) пайда
болды. Реляциялық модельде мәліметтер концептуалды денгейде
қатынастар түрде көрсетілген, бірақ физикалық денгейде мәліметтер
қалай іске асырылатыны туралы ешқандай бұйрықтар жоқ
Назарларыңызға
рахмет!



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь