Дене жасушасының морфологиялық құрылысы мен қызметі

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

Дене жасушасының морфологиялық құрылысы мен қызметі
Орындаған: Ахметжанова А.С ОЗ-407 топ Тексерген: Сатиева К.Р

Кіріспе
Жасуша– тіршіліктің негізгі бірлік өлшемі.Дене жасушасымүшелерді құрайтын жасушалар.Мысалы: бауыр, бұлшықет, тері жасушалары. Дене жасушасының құрылысы, қызметі, пішіні, мөлшері жағынан әр түрлі болады.Денесі жасушаларының пішіні – домалақ, ұзынша, жалпақ, төртқырлы, көпқырлы, призма тәрізді және т. б. Жасуша мөлшері мен пішінінің әр түрлі болып келуі атқаратын қызметіне байланысты. Мысалы, қанның эритроцит жасушалары сұйық ортада болғандықтан домалақ; тері жасушалары көпқырлы; бұлшықет жасушалары ұзын; жүйке жасушалары көп өсінділі (жұлдыз тәрізді) және т. б. Жасушалардың мөлшері де түрліше: адам ағзасындағы ең ірі жасушалар – жұмыртқажасушасы мен жүйке жасушасы. Қан мен лимфада болатын ең кішкене жасушалар – лимфоциттер.

Жасуша құрылысы

Вставка рисунка

Жасушаны сыртынан қоршап қаптап,оны қоршаған ортамен байланыстыратын жасуша қабығы

Цитолема

Геоплазма-цитоплазманың қоймалжың заты.Оның құрамында зат алмасуға қажетті қоректік зат қоры бар

I.Жалпы

органоидтар 1.Митохондрия  2.Гольджи кешені  3.Эндоплазмалық тор  4.Лизосома  5.Рибосома  6.Центросома  7.Микротүтікшелер  II.Арнайы органоидтар 1.Миофибрил-бұлшықет жасушасынан құралады.  2.Нейрофибрил-жүйке жасушасынан құралады.  3.Тонофибрил-эпителий жасушасынан құралады.  4.Микробүрлер мен кірпікшелер 

Органоидтар

митохондрия

Митохондрия-жасушадағы цилиндр тәрізді,саны бірнеше мыңға жететін органоид.Ішкі қуысында рибосомалар мен ДНҚ және РНҚмолекулалары болады. Негізгі қызметі-энергия бөлу.

Гольджи кешені
Образец

текста

◦ Второй уровень
 Третий уровень
◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

1898 жылы итальян ғалымы Камилло Гольджи ашты.Үш негізгі элементтен: жайпақ цистерия бумасынан,торсылда қтардан,секрет бөлетін көпіршіктерден тұрады.Негізгі қызметі:секрет бөлу

Эндоплазмалық тор ◦ Второй уровень
 Третий уровень ◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

Образец

текста

Бұл органеллалар ферменттерді және белокты секреттерді түзуге катысады.Тегіс және түйіршікті болып екіге бөлінеді.

Образец

текста

◦ Второй уровень
 Третий уровень ◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

Лизосома
1949 жылы Кристиан Рене ұсынды.Фагацитоз қызметін атқарады.

Рибосома құрылысы
Негізгі қызметі:нәруыздарды биосинтездейді.
о

Центросома
1888 жылы Бовери ұсынды.Цилиндр пішінді,9 триплетке топтасқан,27 микротүтікшеден тұратын органоид..Негізгі қызметі: Жасушаның бөлінуіне қатысады.
Образец

текста

◦ Второй уровень
 Третий уровень ◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

1.Трофикалық 2.Секреторлық 3.Пигменттік 4.Экскреторлық

Уақытша қосындылар

Ядро-шар тәрізді, жасушаның көбеюіне қатысатын органоид.

Образец

текста

◦ Второй уровень
 Третий уровень
◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

Келесі бөлімдерден тұрады: 1.Кариолема- сыртқы қабықшасы. 2.Кариоплазма-сұйық орта. 3.Хроматин түйіршіктеріхромасома түзеді.Ол генетикалық ақпаратты сақтап,келесі ұрпаққа береді. 4.Ядрошық-рРНҚ-ны синтейтин 1-10 мкм шамасындағы денешік.

ДНҚ тізбегі

Образец

текста

◦ Второй уровень
 Третий уровень ◦ Четвертый уровень
 Пятый уровень

Пайдаланылған әдебиеттер
1.Жанабеков К.Ж.,Махашов Е.Ш. “Жануарлар анатомиясы” Алматы, Білім 1996ж 2.Тоқаев З.Қ Жануарлар морфологиясы.Алматы,2006 жыл 3.Тоқаев З.Қ. “Гистология, эмбриология және цитология практикумы”. Семей, 2001. 4.Интернет желісі

Назарларыңызға РАХМЕТ !!!


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь