Сайтқа презентация қосу

Гендік инжинерия

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

Тақырыбы: Гендік инжинерия

Орындыған: Төлеубаева С

Жоспар

КІРІСПЕ
Гендік инженерия ол функционалдық активті генетикалық құ рылымдарды рекомбинаттық ДНҚ молекулалары тү рінде қ олдан құ растыру. Гендік иженерияның мә ні жеке гендерді бір организмнен алып басқ а организмге кө шіру. Бұғ ан рестриктаза мен лигаза ферменттерінің ашылуы мү мкіндік туғ ызады. Рестриктазалар ДНҚ молекуласын белгілі жерлерден жеке ү зінділерге қ иып бө лшектейтін ыдыратушы фермент. Қ азір ДНҚ молекуласын бірбірінен ө згеше 120 жерінен ү зетін 500-ден астам рестриктазалар анық талғ ан. Алынғ ан полинуклеотид бө лшектерінінің комплементарлық немесе жабысқ ыш ұ штарны ДНҚ лигазасы – бірбіріне желімдеп реттеп жалғ асытырып қ осады.

Гендік инженерия
Генетикалық инженерия [1] — генетикалық және биохимиялық әдістердің көмегімен түраралық кедергілері жоқ, тұқым қуалайтын қасиеттері өзгеше, табиғатта кездеспейтін жаңа гендер алу; молек. биологияның бір саласы. Гендік инженерия әр түрлі организмдер геномының бөлігінен рекомбинатты ДНҚ құрастырумен қатар, ол рекомбинатты молекулаларды басқа ағза геномына енгізіп, жұмыс істеуін (экспрессиясын) қамтамасыз етеді.

Гендік инженерияғ а тә жірибе жасағ андар
Гендік инженериядағы тұңғыш тәжірибені 1972 ж. американ биохимигі Т. Берг (Нобель сыйл. лауреаты) іске асырды. Ол маймылдың онноген вирусы SV-40-тың толық геномын, бактериофаг — L геномының бір бөлігін және Е. Colі бактериясының галактоза генін біріктіру арқылы рекомбинантты (гибридті) ДНҚ алды. 1973 — 74 ж. Америка биохимиктері С. Коэн, Г. Бойер, т.б. түрлі ағзалардан бөліп алынған генді бактерия плазмидасының құрамына енгізді. Бұл тәжірибе басқа организмдер гендерінің жаңа ағза ішінде жұмыс істей алатынын дәлелдеді. Жануарлар клеткаларымен жүргізілген тәжірибелерде бір клетканың ядросын екіншісімен алмастыруға, екі немесе бірнеше эмбриондарды қосып біріктіруге, оларды бірнеше бөлікке бөлшектеуге болатыны анықталды.

Герберт Бойер

Т. Берг

Стенли Коэн.

Гендік инженериядағ ы тұңғ ыш тә жірибе жасағ андар

Гендік инженерияның дамуындағ ы негіз жетістіктер:

Гендерді тасымалдайтын векторлар

Бөтен генді клетка ішіне тасымалдап алып баратын арнаулы ДНҚ молекуласын вектор деп атайды.

Гендерді тасымалдайтын векторларғ а қ ойылатын талаптар
1. Өз алдына репликациялану, яғни клетка ішіне бөтен генді алып кірген соң клеткамен бірге немесе өзалдына көбейе алатын болуы керек; немесе вектор клетка хромосомасының құрамына еніп, онымен бірге ұрпақ клеткаларға беріліп отыруы керек; 2. Трансформацияланған клеткаларды анықтау үшін оның ерекше генетикалық белгілері болуы керек; 3. Құрамында рестриктазалар үзе алатын нуклеотидтер тізбегі болуы керек және репликацияға қабілетін жоғалтпауы керек; 4. Векторға орналастырылған бөтен ген оның атқаратын қызметін бұзбауы керек, ал вектор болса, ол да енгізілген геннің ішінде дұрыс реттеліп жұмыс істеуін қамтамасыз ететін болуы керек;

Гендік инженерияның жұ мыс кезең дері
Генетикалық инженерия туындау кезінен бастап ғ алымдар қ оғ амда кейбір зерттеулердің қ ауіптілігіне назар аудартты. Мұ ндай қ орқ ыныштын туындағ ан қ ауіпсіздік пікір 1974 жылы айтылғ ан болатын. Кейін бірнеше сә тті эксперименттен соң in vitro ә дісі арқ ылы рекомбинантты молекуланың ДНҚ алынды. П.Берг бастағ ан ә йгілі молекулярлы биологтар тобы гендік инженерия эксперименттерін жү ргізуді шектеуге шақ ырды.

Қ ОРЫТЫНДЫ
Генетикалық инженерия— генетикалық және биохимиялық әдістердің көмегімен түраралық кедергілері жоқ, тұқым қуалайтын қасиеттері өзгеше, табиғатта кездеспейтін жаңа гендер алу; молекулалық биологияның бір саласы. Гендік инженерия әр түрлі организмдер геномының бөлігінен рекомбинатты ДНҚ құрастырумен қатар, ол рекомбинатты молекулаларды басқа ағза геномына енгізіп, жұмыс істеуін (экспрессиясын) қамтамасыз етеді. Гендік инженериядағы тұңғыш тәжірибені 1972 ж. американ биохимигі Т. Берг (Нобель сыйл. лауреаты) іске асырды. Ол маймылдың онноген вирусы SV40-тың толық геномын, бактериофаг — L геномының бір бөлігін және Е. Colі бактериясының галактоза генін біріктіру арқылы рекомбинантты (гибридті) ДНҚ алды. 1973 — 1974 ж. Америка биохимиктері С.Коэн, Г.Бойер, т.б. түрлі ағзалардан бөліп алынған генді бактерия плазмидасының құрамына енгізді. Бұл тәжірибе басқа организмдер гендерінің жаңа ағза ішінде жұмыс істей алатынын дәлелдеді.

Пайдаланғ ан ә дебиеттер тізімі 1. Медициналық микробиология: оқулық/Б.А.Рамазанова(ж.б.).-Алматы: «Print-S», 2010.. 2. Шоқанов Н. Микробиология: оқулық/Н.Шоқанов.Алматы, 1997 3. Алекшукина А.В. Медицинская микробиология: учеб.пособие.-Ростов н/Д, 2003. Борисов Л.Б. Медицинская микробиология, вирусология, иммунология: учеб.-2-е изд., доп.и перераб.-М., 2001. 4. Борисов Л.Б. Руководства к лабораторным занятиям по мединцинской микробиологии, вирусологии и иммунологии: учеб. Пособие.-М.,


Пән: Физика



Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь