Клетканың химиялық құрамы


Презентация қосу



БАӨЖ
Тақырыбы: Клетканың химиялық
құрамы.

Орындаған: Сыдыкова А.Б.
Тексерген:Мирашева Г.О.
Жоспар:
1. Клетка
2. Клеткалардың құрамына бейорганикалық заттар
және органикалық заттар
3. Ақуыздардың клеткадағы қызметі
4. Көмірсулардың клеткадағы қызметі
5. Клеткадағы РНҚ-ның қызметі
Клетка
Барлық ағзалардың клеткаларының химиялық құрамдарынның
ұқсастығы олардың шығу тектерінің бір екендігін дәлелдейді.
Сонымен қатар, тірі ағзаларда кездесетін барлық химиялық
элементтерді тірі емес табиғаттан табуға болады. Бұл – материя бір
деген пікірді растайды.Д.И. Менделеевтің периодтық жүйесінің
барлық элементтерінің 86-сы адам ағзасында тұрақты кездеседі,
оның 25-і адамның жалпы тіршілігіне қажетті, 18-і абсолютті
қажетті, ал 7-і пайдалы.
Клетканың тіршілігі кезінде жүретін әр түрлі
реакцияларға қатысатын заттардың құрамына
шамамен барлық белгілі химиялық элементтер
кіреді. Барлық элементтердің ішінен клетка көлеміні ң
98% түзетіндері: оттегі, көміртегі, сутегі және азот.
Қалған элементтер макроэлементтер мен
микроэлементтер деп екі топқа бөлінеді.

• Макроэлементтерге
пайыздың ондық және
жүздік бөлшектермен
Макроэлементтер берілген 8 элемент жатады,
ортақ мөлшері шамамен
1,9%.

• Мырыш, мыс, йод, фтор,
марганец, селен және т.б.
жатады
Микроэлементтер
Клетканың құрамына кіретін
химиялық элементтер, %
Клетка массасының Макроэлементтер Микроэлементтер
98% түзетіндері

Оттегі – 65-75 Магний 0,02-0,03 Мырыш – 0,0003

Көміртегі – 15-8 Натрий – 0,02-0,03 Мыс – 0,0002

Сутегі – 8-10 Кальций 0,04-2,00 Йод – 0,0001

Азот – 1,5-3,0 Темір – 0,01-0,015 Фтор – 0,0001

Калий – 0,15-0,40

Күкірт – 0,15-0,20

Фосфор 0,20-1,00
Хлор – 0,05-0,10
Клеткалардың
құ рамына
бейорганикалық
заттар ж ә не
органикалы қ
заттар
Клеткалардың құрамына бейорганикалық заттар да енеді. Органикалы қ заттар ға
қарағанда бейорганикалық заттар клетканың шамалы ғана бөлігін құрайды.Егер
бейорганикалық қосылыстар өлі табиғатта кездесетін болса, органикалы қ қосылыстар
тек қана тірі ағзаларға сипатты. Тірі және өлі табиғаттың бір-бірінен елеулі
айырмашылығы, міне, осында.
• Клетка тіршілігінде маңызды
қызмет атқаратын
бейорганикалық заттардың бірі –
Су – әмбебап еріткіш, барлық
Бейорганикалық су. зат алмасу үрдістері тек
ерітінділерде жүреді. Суда
заттар клетканың барлық биохимиялық
реакциялары жүреді, судың
қатысуымен клетканың жылу
регуляциясы қамтамасыз етіледі.

• Клетканың құрамындағы
органикалық заттарға ақуыздар,
Органикалық көмірсулар, майлар, нуклеин
қышқылдары (ДНҚ және РНҚ)
заттар және аденозинтрифосфат (АТФ)
кіреді
Клеткадағы су, органикалық және
бейорганикалық заттардың %-дық қатынасы
Заттар % – қатынасы
Су 70-85

Судан басқа бейорганикалық заттар 1-1,5

Ақуыздар 10-20

Майлар 1-5

Көмірсулар 0,2-2,0

АТФ және басқа төменгі 0,1-0,5
молекулярлы органикалық заттар

Нуклеин қышқылдары 1-2
Ақуыздардың
клеткадағы қызметі
Ферменттік қызметі. Клеткалардағы барлық биологиялы қ реакциялар ерекше
биологиялық катализаторлар – ферменттердің қатысуымен ж үреді, ал әрбір
фермент – ақуыз. Ферменттер клеткаларды ң барлы қ органеллаларында кездеседі
де, түрлі реакциялардың жүруін бағыттап қана қоймай, оларды онда ған,
жүздеген есе рет жылдамдатады.
Құрылымдық қызметі. Ақуыздар клетканың және оның органеллаларыны ң
мембраналарының құрамына енеді. ДН Қ-мен қосыл ған а қуыз хромосомалар
денесін, ал РНҚ-мен қосылған ақуыз рибосомалар денесін т үзеді.
Тасымалдаушы қызметі. Ақуыздар оттегін тасымалдайды, сондай-а қ
адамдар мен жануарлар денесінде гормондарды тасымалдайды (оны қан а қуызы
– гемоглобин атқарады).
Қозғаушы қызметі. Клетканың барлық қозғалыс реакциялары ерекше
жиырылғыш ақуыздардың көмегімен ж үреді. Олар б ұлшы қ етті ң
жиырықарапайымдылардың талшықтары мен кірпікшелеріні ң қоз ғалуын,
клетканың бөлінуі кезінде хромосомаларды ң жылжуын, өсімдіктерді ң
қимылдарын қамтамасыз етеді.
Қорғаныш қызметі. Көптеген ақуыздар ағзаны зиянды әсер етулерден
қорғайтын бүркеніш ролін атқарады.
Энергетикалық қызметі. Ақуыздар энергия көзі бола алады. А қуыз
көміртегінің диоксиді, су және азотты заттар ға дейін ыдырау кезінде клетканы ң
көптеген тіршілік үрдістеріне қажетті энергия б өліп шы ғарады.
КӨМІРСУЛАРДЫҢ
КЛЕТКАДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
Энергетикалық қызметі. Көмірсулар – тірі клеткалар үшін
энергия көзі. Олардың тотығулары кезінде клетканың
тіршілігіне аса қажетті химиялық энергия бөліп шығарады;

Құрылыс қызметі. Көмірсулар өсімдік клеткаларының
қабырғаларын түзіп, құрылысшы қызметін атқарады.
Күрделі көмірсулар ақуыздар (гликопротеиндер) және
майлармен (гликолипидтер) қосылып және клетка
қабықшасының құрамына кіреді;

Қор жинау қызметі. Қордағы қоректік заттар, мысалы,
гликоген мен крахмал – көмірсулар.
Клеткадағы РНҚ-ның
қызметі
Клеткада РНҚ-ның үш түрі бар. Олардың атаулары
атқаратын қызметтеріне сәйкес келеді:

- тасымалдаушы РНҚ (тРНҚ) көлеміне қарай ең ұсақ,
ақуыз синтезі жүретін орынға аминқышқылдарын
тасымалдайды;

- информациялы (ақпаратты) немесе матрицалы РНҚ
(мРНҚ) тРНҚ-ға қарағанда неғұрлым ірі. Олар ақуыздың
құрылымы туралы ақпаратты ДНҚ-нан ақуыз синтезі
жүретін орынға жеткізеді;

- рибосомалық РНҚ (рРНҚ) рибосомалардың
құрамына кіреді. РНҚ-ның барлық түрлері клетканың
ядросында комплементарлық принципімен ДНҚ-ның
тізбектерінің бірінде синтезделеді. РНҚ-ы клеткада арнайы
ақуыздарды синтездеуге қатысады.
Пайдаланған әдебиеттер:
• 1.
http://referat.resurs.kz/ref/kletkanin-himiyalik-kurami/
/
• 2. Әлмағамбетов Қ.Х., Байдүйсенова Ә.Ө.,
Мұхаметжанов Қ.М. Микроорганизмдер
биотехнологиясы – Астана: 2008-240 б.
• 3. Беккер М.Е., Лиепиныш Г.К., Райпулис Е.П.
Биотехнология. М.: «Агопромиздат», 1990. 436с.
• 4. Беккер М.Е. Введение в биотехнологию. М.:
«Пищевая промышленность». 1976г. 272с.



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь