Биологиялық препараттар: түрлері, сипатамалары

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Тақырыбы: Биологиялық препараттар: түрлері, сипатамалары.

Тобы: ВС – 403 Орындаған : Жансолтанова А.А Тексерген : Нуркенова М.К..

Жоспар
 Кіріспе  Негізгі бөлім - Биопрепараттар  Қорытынды  Пайдаланылған әдебиеттер

Биопрепараттар жайлы түсінік
Биологиялық препараттар, биопрепараттар — адамдар, жануарлар және өсімдіктердің түрлі ауруларын анықтауда, оларды емдеу және алдын ала сақтандыру мақсатында қолданылатын ерекше биологиялық қосылыстар.Биологиялық препараттар тірі ағзалардың тіршілік жағдайын жақсартып, олардан алынатын өнімдерді молайтуда маңызы зор.

Биопрепараттар белгілі бір талаптарға жауап беріп, қойылған шарттарға сай болуы қажет˸ - асқазан сөлі мен өт қышқылдарында қорытылмауы қажет; - берілген биотопқа қажетті адгезиялық қасиеті болу; - берілген биотопта максималды ұзақ уақыт болу; - антибиотиктік заттар өндіру; - иммундық реакцияларды модулдеу; - организмдегі метаболизм процесіне оң әсер ету (холестерин алмасуын реттеу, витамин түзілуін күшейту).

Биопрепараттардың жіктелуі:
вакциналар; биологиялық белсенді қоспалар; сарысулар эубиотиктер; пробиотиктер; пребиотиктер; бактериофагтар;

Вакциналар
Вакцина (лат. vacca — сиыр,  vaccіnus  —  сиырдікі) — микроорганизмдерден (б актерия, вирус, т.б.) алынып, адам мен жануарлар организміне жұқпалы аурулардан алдын ала сақтану және олардың иммундық қасиетін арттыру үшін егілетін препараттар. Азиялық көшпелілер ежелгі дәуірден-ақ адам мен малға шешекті, ешкіге кебенекті, сиырға алаөкпені егу арқылы оларды қатерлі аурулардан сақтандырып отырған.

Вакцинаның классификациясы:
 тірі  өлтірілген  химиялық  анатоксиндер  ассоциацияланған

Тірі вакцина Тірі вакцина — микробтардың уыттылығын әлсіретіп, ауру тудырғыш қабілетін жою, иммунитет қалыптастыру үшін алынады. Алғаш рет француз микробиологы Л. Пастер тірі вакцинаны түйнемеге (1881) және құтыру ауруына (1885) қарсы қолданды. Ал 1926 жылы француз ғалымдары А. Кальмет пен К. Гереннің ашқан тірі туберкулез(БЦЖ) вакцинасы ғылымдағы үлкен жаңалық болды. Тірі вакциналар шешек, құтыру, оба, туляремия, т.б. ауруларға қарсы пайдаланылады. Өлтірілген Вакцина Өлтірілген Вакцина — микроорганизмдерді физикалық (қыздыру арқылы) және химиялық жолмен (фенол, ацетон және спиртпен өңдеу) өлтіру әдістері арқылы алынады. Бұлардың қорғаныштық қабілеті тірі вакцинаға қарағанда төмендеу болғандықтан бірнеше рет егіледі.

Химиялық вакцина Химиялық вакцина — микроорганизмдерден бөлінетін активті антигендерден алынады. Бұл вакциналар паратиф, іш сүзегі, т.б. ауруларға қарсы пайдаланылады.Анатоксиндер — улы токсиндерді формалинмен өңдеу арқылы алынған усыз вакциналар. Бұларды алғаш рет (1923 — 1926) француз ғалымы Г. Рамон алды. Анатоксиндер дифтерия (күл), ботулизм, сіреспе, т.б. ауруларға қарсы қолданылады. Ассоциацияланған Вакцина Ассоциацияланған Вакцина — 2 — 3 ауруға бірден қолданылатын вакциналар. Мысалы, сиырларды қараталақ пен қарасан (эмкар) ауруына қарсы бір вакцинамен егіп тастау өте тиімді. Вакциналарды организмге әр түрлі әдіспен енгізеді. Мысалы, шешек, туберкулез вакцинасын тері үстіне (тырнап), полиомиелитке қарсы ауыздан, гриптікін танау қуысынан құяды. Сүзек, тырысқақ, топалаң, құтыру вакцинасын тері астына, қызылша мен қарасан вакцинасын бұлшық етке егеді. Вакцина егілген организмде ауруға қарсы иммунитет 2 — 3 аптадан кейін қалыптасып, бірнеше жылдар бойы сақталады.

Биологиялық белсенді қоспалар - олар асқазан-ішек қызметін жақсартып, ішек микрофлорасын қалпына келтіру үшін қолдануға арналған бифидо қоспалары бар емдік-диеталық қоректік тағамдар. Бұларға эколакт жатады ол жеміс-жидек шырынынан жасалынған құрамына ашытқан лактобактериялары бар антиоксидантты белсенділігі және антимутагенді әсері бар сусындар мен құрамына түрлі сүт қышқылы бактериялары кіретін ʼʼбифилайфʼʼ, ʼʼбиокефирʼʼ, ʼʼкефир BFBʼʼ, ацедофилді паста͵ йогурт тәрізді ашыған сүт өнімдері жатады

Иммунды сарысу — кұрамында антиденелері бар кан сарысуы. Иммунды сарысу жұқпалы аурумен ауырған немесе ауруға қарсы егілгіен адамдар мен жануарлардың қанынан алынады. Иммунды сарысу емдік, аурудың алдын алу және диагноздық сарысулар болып белінеді. Диагноздық сарысулар әртүрлі иммунологиялық реакциялар қойып, ауру қоздырғыштарының немесе антигендердің түрін анықтау үшін қолданылады. Клиникада олар қантоптарын, ИГ-топтарын, тканьдер түрін анықтау үшін колданылады. Диагноздық сарысулар бір антигенге(бірвалентті) немесе бірнеше антигендерге (көпвалентті) тән болып бөлінеді. Иммунология реакцияларының түріне қарай олар агглютининдеуші, преципитатжасаушы, гемолизберуші , иммунофлюоресціентті т . б. болып бөлінеді. Емдеу және аурудың алдыналуға қолданылатын иммунды сарысуна қүрамында бактерияларға (антибактериалды) , вирустарға (антнвирусты) , экзотоксин дер(антитоксиндік) , жылан және өрмекші уыттарына т. б. қарсы антиденелері бар адам мен мал қан сарысулары жатады. Бүлардың бәрі көбінесе бірнеше қайталап егілген адамдар мен малдардан алынады. Олардағы антиденелер мөлшері өте биік болады

Эубиотиктер –бұл әсер ету бастамасы қалыпты микофлора өкілдерінен құралған тірі лиофилді кептірілген микроорганизмдер дақылынан жасалынатын бактериалық препараттар. Эубиотиктерді қолдану кәдімгі емдеу тәсілінің орнын басу мысалы. Мыналар эубиотиктерге жатады ˸ - бифидумбактерин - Bifidobacterium bifidum бактериясының микробтық массасы - ацилакт - Lactobacillus acidophilus 3 штамының өкілдерінен тұратын биомасса - лактобактерин - Lactobacillus plantarum және L.fermentum бактерияларының микробтық массасы. - колибактерин - E.coli миробтық масса. - бифилиз – бифидобактериялар мен лизоцимдер қосылған лиофильді кептірілген биомасса. -лин˸екс - Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium infantis, Streptococcus faeciuv тірі бактерияларының лиофилденген препараты.

Пробиотиктер –негізінде табиғаты микробтан тұратын патогенді және шартты патогенді микроорганизмдердің өсуін тежейтін қасиеті бар және ас қорыту процесіне қатысатын, әсер ету бастамасы ферменттік жүйе болатын препараттар.Пробиотиктер қалыпты микрофлораның өсуін белсендірушілер болып табылады. Оларға энтерол (Sanofi-Chinoin компаниясының өнімі), блактисубтил (Marion Merrel Dow, АҚШ),флонивит БС (JCN .Galenic,Югославия),биоспорин жатады (Россия, Әскери-техникалық проблемалар орталығы). Биоспориннің әсер ету механизмі құрамындағы Bacillus туыстастығы бактериясының есебінен жүзеге асады. Бұл кезде тірі бациллалардың бір бөлігі (50% шамасында) спора түрінде болады.Спора түзетін бактериялардың кілегей қабық колониясын түзу қасиеті айқын болмаса да , 1 тәуліктен 3 тәулікке дейін адаптацияланады және вегетацияланады.Споралар ішке қарай өсіп ене бастағанда бөліп шығаратын ферменттер протейлердің, ішек таяқшаларының, патогенді стафилококтың және Candida туыстастығының саңырауқұлақтарының жасуша қабырғаларының лизисін тудырады.Препарат организмнің қорғаныс реакциясын едәуір күшейтеді, лейкоциттердің фагоцитарлық белсенділігін арттырады,эндогенді интерферон мен лизоцим өнімдерін күшейтеді .

Пребиотиктер –бұл қалыпты микрофлораның өсуін күшейтетін қасиеті бар, ішекте қорытылмайтын тағамдық заттар. Размещено на реф.рф Бұл топқа хилак-форте препараты жатады. Хилак-фоте (Австрияның Ludwig Merckle GmgH компаниясы өндіреді) ауыз арқылы қабылданатын тамшы түрінде шығарылады, құрамында–ішек микрофлорасының симбионтының стерилді грамм оң және грамм теріс бактерияларының алмасу өнімдері бар . Лактулоза – нормазе, лактофальк, дюфалак, портолак атаулалрымен шығарылатын синтетикалық дисахарид. Препарат ішекте сальмонелланың өсуін күшейтіп, құрамында азот бар заттардың түзілуін азайтып, тоқ ішекте аммиактың сіңуіне кедергі болады.

Пребиотиктер құрамында өлі микроорганизмдер кездеседі олар ішектегі пайдалы микроорганизмдерге қоректік орта түзеді, өмір сүруін ұзартады.

Бактериофагтарға патогенді  және  шартты  патогенді  микроорганизмдерге  жоғарғы  спецификалық  әсер  ету  қасиет  тән.  Олардың  антибиотиктер  немесе  химиотерапиялық  заттарға  қарағанда  іріктеп  әсер  ету  қабілеті  жоғары.  Бактериофагтар  тар  спецификалық  антимикробты  агент  болып  табылады,  сондықтан  олар  бактерияларды  тек  қана  селœективті  ерітеді.  Фаготерапия  әдісі  тек  емдеу  емес,  сонымен  қатар  бір  шама  ауруларды,  оның  ішінде  пародонтаның  қабыну  ауруларын,  алдын  алу  шаралары  есебінде тиімді қолдануға болды. Бактериофагтар  микроорганизмнің  антибиотикке  тұрақты  түрлерін  ерітеді.  Егер  стафилококкты  бактериофагты  алғашында  тек  індеттенген  жарақатты  емдеу  және  алдын алу мақсатында қолданған болса, стафилококк індеті салдарынан болған асқазанішек  жолдарының  дисбактериозын  емдеуде  қолдану,  ауыз  қуысының  қабыну  ауруларын  емдеу  мен  алдын  алу,  сонымен  қатар  бет  және  жақ  ауданының  остеомиелиті  мен  абсцесін емдеуде қолдану әсері нәтижелі болуы мүмкін. Пародонтаның қабыну ауруларын  қабынуға  қарсы  және  антибактериалық  ем  қолдану  сатысында  бактериофагтарды  қосып емдесе нәтиже тиімді болады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1.ЛудченкоА.А.,ЛудченкоЯ.А.,ПримакТ.А.Основы научных исследований. А.А.Лудченко2001-113с. 2. Основы научных исследований. В.И.Крутов, И.М.Грушко, В.В. Попов – 1989.-400с.


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь