Вируст ардың жіктелу принциптері. Олардың номенк латурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары

Қазақст ан Ре спубликасы Білім және Ғылым Министірлігі С емей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті

БӨЖ
Тақырыбы: Вируст ардың жіктелу принциптері. Олардың номенк латурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары
    Оры ндаған:Ба лық паева Л.Е.

Текс ерген:Омарбеков Е.О.

Семей 2015ж

Вирустар  
1. “Virus” латын сөзінен аударғанда “у” деген мағынаны білдіреді. 2. Бұл сөзді алғаш рет темекі теңбілі зиянкесін зерттеген орыс ғалымы Д.И.Ивановский 1892 жылы қолданады. 3. Вирустар тек тірі жасушаларда ғана өніп-өсіп тіршілік етеді. 4. Қазіргі кезде жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей және өсімдіктерді уландыратын 300ден астам вирустар белгілі.

Вирустарды зерттеу жұмыстары
р/с 1. 2. 3. 4. Зерттеу жылдары 1892 жыл 1897 жыл 1898 жыл 1898 жылы Зерттеген ғалыдар Д.И.Ивановский (орыс ғалымы) Ф.Леффлер (неміс ғалымы) М.Бейерник (голландия ғалымы) Н.Ф.Гамалея (орыс микробиологы) Ф.Туорт (ағылшын) Ф.д Эрелль (канадалық бактериолог) У.Стенли (американдық ғалымы) Зерттеу салалары Темекі теңбілі ауруын тудыратын - вирустар Ірі қара малда ящур ауруының себепкері вирустар Осы тәжірибелерді қорытындылады “сүзілетін вирустар” Топалаңды қоздыратын бактерияларды ерітіп жіберетін бактериофаг Бактериофагтарды зерттеді Іш сүзегін ерітіп жіберетін бактериофаг

5. 6.

1915 жылы 1917 жылы

7.

1935 жылы

Темекі теңбілі вирустары шоғырланған кристалдар

Вирустардың пішіндері әртүрлі болып келеді

В и р ус т а р д ы ң п і ші н д е р і м е н ө л ше м д е р і

Вирустардың    ұ зындығ ы  20 нм-ден  500 нм-ге  дейін барады. ( 1нм= 10-9 м ) Вирустар  бактерилардан  кіші болып  келеді.  

Темекі теңбілі вирусының мозаикасы

Темекі теңбілі вирусының пішіні- ұзынша цилиндр тәрізді болып келеді. Капсомерлерден тұратын нәруызды қабықшасының астында спираль тәрізді оралған РНҚ болады.

Бактериофагтың құрылысы

    Жануар вирусының   құ рылысы

Вирустарды ң  негізгі ерекшеліктері
 1. Вирустың қүрамында тек бір нуклеин қышқылы ғана бар: РНҚ (рибонуклеин қышқылы) неме се ДНҚ (дезо-ксирибонуклеин қышқылы). Сондықтан да вирустар құрамында РНҚ-лы неме се ДНҚ-лы бар вирустар болып бөлінеді. Ең негізгісі РНҚ-лы бар вирустардың барлық генетикалық ақпараты о сы РНҚ-да. Мұндай жағдай биологияда тіпті де кезде спейді  2. Вирустар тек клетка ішінде ғана тіршілік ететін арамтамақтар, демек тек клетка ішінде ғана көбейеді.  3. Вирустардың көбею ерекшеліктерін «дисьюнктивтік» түрге жатқызады. Себебі барлық жанды дүние екіге бөліну, бүршіктену, спора арқылы көбейсе, вирустардың өсіп-өнуі одан да ерекше.  4.Вирустардың негізгі ерекшелігі – троптық қасиеті.Әр вирус тек өзіне қолайлы ортасында өседі.

Вирустарды ң  негізгі ерекшеліктері
4. Вирустардың белок құрайтын жүйесі — рибосомдары жоқ. Демек вирустар өздері белок құрай алмайды. 5. Вирустар — генетикалық деңгейдегі арамтамақтар. Вирустар жасанды орталарда (ЕПА, ЕПС) өспейді. Себебі оларда ассимиляция, диссимиляция, тыныс алу деген жоқ, қоректенбейді, ештеңе бөлмейді. Вирустардың көбеюі үшін тек қана тірі клетка керек, тек клетканың ішінде ғана, клетка материалдарын пайдаланып қана көбейе алады. Вирустар өзінің геномымен (РНҚ не ДНҚ) клетка геномына әсер етіп белгілі бір байланысқа түседі.

Вирустарды ң  к ө беюі
болашақ вирустың компоненттері клетканың әр жерінде пайда болады: нуклеин қышқылы — ядрода, цитоплазмада, белоктары — цитоплазмада, содан кейін барып вириондар кұралады.Күрделі вирустардың өсіп-жетілуі бұдан көп ерекше. Олар уақыт және кеңістікте бірнеше сатыға бөлінеді. Себебі олардың, көбеюі де бірнеше сатыдан тұрады.

Көбею кезеңдері 1 2 Адсорбция (жанасуы) Инъекция(енуі)

ерекшеліктері Вирус бөлшектерінің иесінің клеткасына жанасып бекінуі Вирус бөлшектерінің клеткаға енуі,вирус құрамындағы нуклеин қышқылының белок капсидінен клетка ішіне босап шығуы.

 
3 Репликация (екі еселенуі) Вирус белоктарының түзілуі Вирус бөлшектерінің жинақталуы Вирус бөлшектерінің зақымданған клеткадан сыртқа шығыу.

Клетка ішіндегі нуклеотидтердің есебінен вирус құрамындағы нуклеин қышқылдарының молекулаларының түзіле бастауы.

Клетка рибосомаларында жүреді.

Зақымданған клеткадағы нуклеин қышқылдары мен вирус белоктарынан түзіледі.

Бактерияларда көбіне клетка тіршілігін жояда, ал эукариотты организмдердің клеткаларының қабығы ісініп, жарылады да ішіндегі вирус бөлшектері сыртқа шығарылады.

Вирустардың көбеюі
Ви рус т а рд ы ң к ө бе юі к ле ткад а  жү р ед і .Б а к те ри о фа г т ар б а к те ри яла рд ы ң қ а бы ғ ы н е рі ті п ,Н Қ жі пше сі н тү зед і . Вируст а р к л еткағ а п и н о ц ито з а рқ ы лы ен ед і . Кл еткаға тү ске н с оң ол ар сы ртқы қ а б ы ғ ы н ан а жы рай д ы . Ал ғашқ ы п а й д а бол ға н бе л ок ты қ қ ұр ы лы м бел о к - ферме н т ком п лексі п ай д а бол а д ы .

Образец текста
Второй уровень
Третий уровень
Четвертый уровень Пятый уровень

Капсомерлердің капсидте орналасуына байланысты вирустарды үш топқа бөледі:

Спираль тәріздес Икосаэдрлі Құрастырмалы

Спиральді симметриялы - тұмау вирусы,кұстардың классикалық обасы,қойдың жұқпалы сүйелі т.б жатады
 Образец текста
 Второй уровень
 Третий уровень
 Четвертый уровень
 Пятый уровень

И ко с аэд рлі с им м е т р иялы в ирус т а р қ ат а р ына – а д е но в ирус т а р ,ге р пе с в ирус т а р , пико р на в ирус т а р ,т. б ж ат а д ы  Образец текста
 Второй уровень
 Третий уровень
 Четвертый уровень
 Пятый уровень

Құрастырмалы симметриялы – бактериофагтар,шешек,т.б
 Образец текста
 Второй уровень
 Третий уровень
 Четвертый уровень
 Пятый уровень

Пайдаланған әдебиеттер
1. «Ветеринариялы қ   вирусология» Ш.Б.Мырзабекова Алматы, «Білім», 2004 ж. 2.Е.Омарбеков  Вирусология п ә ніні ң  зертханалы қ   саба қ тары.Ветеринария мамандарын дайындау ғ а арнал ғ ан  о қ у- құ ралы – Ш ә к ә рім атында ғ ы Семей мемлекеттік  университеті. – Семей-2001ж 3.Шигаева М.Х.,  Қ анаев А.Т. Микробиология ж ә не  вирусология.  Қ аза қ  Университеті, 2007 ж . 


Пән: Медицина


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь