Кү ріш масасы

Кү ріш масасы
Кү ріш масасы

Жоспар I. 1. Күріш зиянкестеріне жалпы сипаттама II. Негізгі бөлім 1. Күріш масасының биологиялық ерекшеліктері 2. Күріш масасының таралу аймағы 3. Зиянды фазасы 4. Даму циклі 5.Есептеу әдістемесі 6. К үресу шараларын жоспарлау III. Қорытынды Кіріспе

Жалпы сипаттама
Кү ріш – астық тұқымдасына жататын бір немесе көп жылдық өсімдік. Күріш егістігінде кездесетін зиянкестерге жағалық шыбын, күріш масасы, арпа ұңгі қоңызы, швед шыбыны, күріш көбелегі шаян тектестерден дулығар су шаяны жатады. Осы зиянкестер күріш егісіне жыл сайын едәуір зиян келтіреді

Күріш масасының Сhігоnоmdае тұқымдасына жататын екі туыстасы бар: Сhігоnоmus sр. және Сгісоtориs sp. Саны жағынан масаның ең көп кездесетін туысына СҺiгоnпоmus жатады. Ересек масаның ұзындығы 2,5-тен 4-6 мм-ге дейін жетеді, түсі сарғыш, қанаты түссіз болып келеді. Еркек масаның қанаты оны құрсақ бөлігіне дейін жауып тұрады, мұрттары қылшықтармен жабылған. Қарын бөлігі ұрғашы масаға қарағанда ұзынша әрі жіңішкелеу, ұрғашы масада ол жуандау және қысқа болып келеді. Аяғы ұзын, әлсіз. Хирономус туысына жататын масаның денесі қара, ал крикотопус туысына жататын масаның денесі сарғыштау, арқасында үш қара-қоңыр дақтары болады. Күріш масасының ұрығы кішкене. Оның үзындығы 6-8, кейде 10 мм-ге дейін жетеді. Түсі ашық сары, басы

Биологиялық ерекшеліктері

Таралу аймағ ы
Күріш масасы Еуропа, Азия және Солтүстік Америкада белгілі. Күріш масасының табиғи өніп-өсетін жерлері, жағалық шыбын сияқты, әртүрлі жаңбыр сулары мен көлшіктер. Ол республиканың оңтүстігіндегі барлық күріш егілетін аудандарда кездеседі.

Күріш масасы үш үрпақ береді. Ересек маса өсімдік қалдығының астында, арам шөптердің қалдығында, үйілген сабанның астыңда қыстап шығады. Қыстап шыққан масаның ұшуы сәуірдің 15-17 жұлдызы, ал көктем салқын, ұзақ болған жылдары 28 сәуірден басталады. Масалардың бір бөлігі жұмыртқасын әртүрлі уақытша көлшіктерде салады. Күріш масасы күріш егісін суға бастырған кезде пайда болады. ал 57 күннен кейін атыздарда масаның ұрығы көріне бастайды. Маса дернәсілінің бірінші үрпағының даму мерзімі шілде айының 1-10 аралығында. Осы уақыттың ішінде дернәсіл үш рет түлейді. Түлеген дернәсілдің басы қызыл түске, кейінірек қоңыр-қара түске айналады. Масаның бірінші қуыршағы мамырдың 27-29 жүлдыздарында пайда болады. Қуыршақтану процесінің ұзақтығы бір тәулік. Осы кезеңде дернәсілдің кеуде сегменттері қатты ұлғаяды, денесі қысқарады. Масаның ұшып шығар кезінде бас жағы мен кеуде

Даму циклі

Кү ріш масасы. 1-имаго, 2-дернә сіл, 3зақ ымдалғ ан жапырақ

Зиянды фазасы
Масаның зақымдау фазасы –дернәсіл. Ол жапырақты, сабақты және өсіп келе жатқан тұқымды зақымдайды. Дернәсіл жапырақтың төменгі жағынан кеміріп жеп тек беткі жұқасын қалдырады. Нәтижесінде жапырақ бұзылып жіңішке жіпке айналады және өліп қалады. Жапырақ зақымдау кезіңде оны дернәсіл түгел немесе жартылай кеміреді, соның арқасында өсімдік өледі немесе бойы сау өсімдікке қарағанда қысқа болады. Күріштің себілген дәнін зақымдау кезінде бойына кажетінше ылғал жинаған дәннің қабығы ашылып,өскін шыкқан кезде дернәсіл дәнің ішіне еніп, ұрықты түгел жеп қояды, ал эндоспермге тимейді.

Кү ріш масасының зақ ымдау сипаты

Есептеу ә дістемесі
Күріш егістігіне зиянкестердің әсер етуін бақылау 2 этаптан тұрады. Көктеу фазасында егістікке зиянкестердің әсер етуі кіреді. Насекомдардың түрлік құрамы және негізгі түрлердің санынының динамикасы ортақ тағайындалған методика бойынша жүргізіледі: 100 өсімдікті жүйелі қарау, ұсталған түрлерді бір уақытта жинау, ору – 100 рет энтамологиялық аумен, 25*25 см аумаққа таралған насеомдармен және су көлемі 0,5 л деп есептелінеді. Тексеруде зақымдалған және зақымдалмаған өсімдіктер, личинка мен қуыршақ саны анықталады.

Қ орытынды
Күріштің жас өскінін зақымдайтын зиянкестерге күріш масасы жатады. Күріш зиянкестерінен қорғау нәтижелі болу, зиянкестердің пайда болу кезеңі және биологиялық ерекшелігіне, ауа- райының ылғалдылығына т.б. көптеген даму кезеңдеріне қарай қорғау шараларын ұйымдастыру керек.Әсіресе вегетация кезінде зиянкестер көп таралған зияндылығы көп жерлерде қорғау шаралары жүргізіледі.

Пайдаланылғ ан ә дебиеттер
1. Жармұханбетов.С.О “Энтомология” 2. Агибаев А.Ж.,Тулеева А.К.,Сүлейменов З.Ш. “Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау” .


Пән: Биология


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь