жіктелу принциптері. Олардың номенклатурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары


Презентация қосу



Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім
атындағы Мемелекеттік университеті

БӨЖ
Тақырыбы: Вирустардың
жіктелу принциптері. Олардың номенклатурасы.
Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары.

Орындаған: Асылмерген Г.
ВМ-301
Тексерген: Омарбеков Е.О

СЕМЕЙ, 2015ж
Жоспар:
І. Кіріспе
Вирустарға жалпы сипаттама.анықтамасы
ІІ. Негізгі бөлім
Вирустардың құрылысы
Вирустарды жіктелуі
Вирустарға мысал
Вирустың өмірлік циклі
Вирустарды өсіру тәсілдері
ІІІ: Қорытынды бөлім
Пайдаланылған әдебиеттер.
Вирустар
Вирусқа жалпы сипаттама

Вирус (лат. «у»)-клеткасы жоқ,
өзіне тән геномы бар және жоғары
сатыдағы организм
клеткаларының ішінде ғана
тіршілік етіп көбейетін
арамтамақтар. »
Ашылу тарихы
Вирусты ең алғаш рет
1892 жылы Дмитрий
Ивановский ашты.
Оны темекі теңбілінен
тапқан. Ивановский бұл
вирусты микроскоп
арқылы көруге
болмайтынын және
жасандым қоректік
орталарда өспейтінін
дәлелдеді.
Вирустың құрылысы
Вирустың құрылысы өте
қарапайым, оларды тіпті көп
жағдайда тірі организмге
санамайды.

Вирустың әрбір бөлігі
генетикалық материалдан
(ДНК н/се РНК), белоктық
қабатындағы(капсид)).
тұрады.
Капсидтің қасиеттері.
1. Вирустың геномын сыртқы әсерлерден
қорғайды.
2. Капсид арқылы вирус жасушаларға жабысады.
3. Капсид арқылы бір ағзадан екінші ағзаға
тарайды.
4.Вирустарға антигендік және өзінділік қасиет
беріп тұрады.
Суперкапсид.
• ДНҚ вирустары ядрода, РНҚ вирустары
цитоплазмада көбейеді, вирустар мембранада
жинақталады.
• Кейбір вирустарда қосымша қабық болады
суперкапсид.
• Суперкапсид тікенектерден тұрады, әр түрлі
вирустарда ерекше тікінектер болады.
• Жасушадан тыс вирус - вирион деп аталады.
Капсид түрлері.
Капсид симмертиясының 3 түрі :
1. Икосаэдралық н/се куб тәрізді
2. Спиральді н/се бұрама
3. Күрделі

1. 2. 3.

ДНК мен РНК капсидтерінің пішіні әртүрлі: РНК-ды
вирустарда тек кубты және спиральді, ал ДНК-ды вируста -
кубты, спиральді, күрделі және екеулік.
Бактериофак вирусының құрылысы
Вирустар қабықтың тікенектері
арқылы жасушаға жабысады.
Егер клеткада
қабылдаушы
рецепторлар болса,
вирусты сол кезде
қабылдайды.
Вирустарды жіктеу
Вирустарды жіктеу жүйесіндегі негізгі
қасиеттері:
нуклеин қышқылының түрі;
морфологиясы;
Антигендік қасиеттері;
Вирус геномының стратегиясы.
Вирустың иерархиялық
деңгейге бөлінуі:

тұқымдастықтар viridae
тұқымдастық тармағы virinae
Туыстықтар virus
Түрлер.
Вирустардың жіктелуі
Вирустар

ДНК-ды
РНК-ды
•оспа, •Қызылша вирусы,
• герпес, • құтырықтың,
•Т-группадағы бактериофагтар •тұмаудың,
• гепатит B, • полиомиелиттің,
• паповавирустар(бородавки). •А гепатитінің,
•ОРЗ,
ДНҚ-ды вирустар
Бұл вирустардың 1. Poxviridae
геномы бір жіпшелі, 2.Herpesviridae
екі жіпшелі, 3.Hepadnaviridae
сызықшалы және 4.Iridoviridae
сақиналы ДНК-нан 5.Adenoviridae
тұрады. 6.Papovaviridae
7.Parvoviridae
РНҚ-ды вирустар
1. Picornaviridae
Бұл бір үлкен топтан 2. Caliciviridae
тұратын вирустар. 3. Togaviridae
Олардың 4. Birnaviridae
құрамындағы кейбір 5. Coronaviridae
вирустарда бір жіті 6. Paramyxoviridae
РНК, басқаларында екі 7. Rhabdoviridae
жіті РНК бар. 8. Orthomyxoviridae
Сонғысында геномы 9. Bunyaviridae
сызықшалы, үзілмелі 10. Arenaviridae
н/се сақиналы болып 11. Retroviridae
келеді. 12. Reoviridae
Вирустарға мысал:

Сол жақ: темекі теңбілінің вирусы (электронды микроскоппен
100мың есе үлкейтілген суреті).
Оң жақ: вирустың құрылу схемасы; қызыл жіпшелі РНҚ-ды
белок молекулалары қоршауда.
Вирустарға мысал:

СПИД вирусы – «XX ғасыр чумасы».
Вирустарға мысал:

Тұмау вирусы
(30 000 есе үлкейтілген).
Вирутарға мысал жәнес салыстырмалы
өлшемдері
Вирустың өмірлік циклі.
(негізгі)
• Вирустардың көбеюі басқа организмдердің көбеюінен
өзгеше.
Вирус тек тірі клеткада пайда болады, ол тірі
клетканы өзінің нуклеин қышқылының синтезіне
және белок синтезіне пайдаланады.
• Клеткаға түскен вирус өзінің белокты қабығын
жоғалтып, нуклеин қышқылы босайды. Соның
нәтижесінде клетка белогін синтездейді.(клетканың
ДНК-сы инактивтендіріледі)
• Полностью сформированная инфекционная частица
называется вирионом (мельчайших вирусоподобных
частиц, вызывающих инфекционные болезни). Толық
жетілген инфекционды бөлік(частица) вирион деп
аталады
• . Вирустар клеткадан клеткаға инертті нәрсе түрінде
беріледі.
Өмірлік цикл этаптары.
• Вирус клетка иесіне енеді.
инфицирование.
• Вирионның пайда болуына клетканың
метаболитті аппаратын түзейді.
• Көптеген жаңа вирустар клеткадан
ажырайды.
• Соның нәтижесінде клетка не өледі не
тірі қалады.
Вирустың идентификациясы.
Вирустың түрін ажырату –
идентификация деп аталады.
Идентификация осы реакциялар арқылы
жүреді:
1) гемагглютинация тежеу реакциясы
2) иммунофлюоресцентты реакциясы
3) иммуноферментты әдіс
4) тізбекті полимеразды реакция.
Вирустарды өсіру тәсілдері.
Вирустар жасушаішілік паразиттер –
оларды өсіру арнайы тәсілдері бар.
1. Жануарлар ағзасында.
2. Тауық эмбрионында.
3. Жасуша дақылдарында.
Қорытынды
Вирус тек тірі клеткада өмір сүреді. Вирус ол
абсолютті процес.(зат алмасу жоқ). Вирустардың
жіктелуі олардың морфологиясына, нуклеин
қышқылының түріне, антигендік қасиетіне
және т.б. қасиеттеріне сүйенген. ДНК-ды
вирустар 7тұқымдасқа, ал РНК-ды вирустар
12тұқымдасқа бөлінген. Біреулері бірден
туыстыққа, басқалары тұқымдастыққа, содаң
соң түрге, типке бөлінген.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Ш.Б.Мырзабекова Ветеринариялық вирусология,
2004
2. Интернет желісі
НАЗАРЫҢЫЗҒА

РАХМЕТ!!!



Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь