Әлемдік нарықтағы қор биржасы

Әлемдік нарықтағы қор биржасы
Орындаған:Қасымжанова А.Е Тексерген: Нурмадиева Г.Д

Қор биржасы - акционерлік қоғамның ұйымдық құқықтық нысанында құрылған, осы сауда саттықты ұйымдастырушының сауда жүйесін пайдалана отырып, оларды тікелей жүргізу арқылы сауда саттықты ұйымдық және техникалық жағынан қамтамасыз етуді жүзеге асыратын заңды тұлға және коммерциялық емес ұйым болып табылады. Қор биржасында бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларының кемінде он мүшесі болуға тиіс. Қор биржасының мүшелері уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға сай келетін шетелдік заңды тұлғалар болуы мүмкін.

Қор биржасы

Қор биржасы- бағалы қағаздар сатып алынатын және сатылатын тұрақты рынок. Қор биржасында экономикаға ұзақ мерзімді инвестиция салу және мемлекеттік бағдарламаларды қаржыландыру үшін қаражат жұмылдырылады, акционды компаниялардың акциялары, облигациялары, мемлекеттік облигациялар сатып алынады және сатылады. Биржада айналысқа түсетін бағалы қағаздардың бағамы белгіленеді, бұл бағам түсетін кіріспен (дивиденд не пайыз түрінде), несие пайызының деңгейімен айқындалады. Қор биржасындағы операциялар ақша капиталдарын тартуға, оларды өндірістің түрлі салалары арасында қайта бөлуге жәрдемдеседі. Қор биржасы тәжірибесінде бағалы қағаздардың мәміле жасалған сәттегі бағамы мен оның аяқталған кездегі бағамы арасындағы айырмадан табыс алу мақсатындағы операциялар кең қолданылады.

Қор биржасының қызметі
Қор биржасы құнды қағаздардың қалыпты айналымы үшін қажетті жағдайлардың жұмысын қамтамасыз ететін ұйым. Қор биржасының барынша толық мәні экономикада төмендегідей қызметтерді орындау кезінде көрінеді: қор нарығында биржалық делдалдармен бағалы қағаз-дарды сату жолымен уақытша жинақталған және қорланған еркін ақшаларды жұмылдыру және шоғырландыру; ел үкіметінің шығыстар мен өндірісті қаржыландыру және несиелендіру; жалған капиталдың қалыптасуы және ұсыныс пен сұраныстың деңгейіндегі көрінетін бағаларды белгілеу, құнды қағаздармен болатын операцияларды шоғырландыру.

Қаржылық ресурстарды қайта бөлу мен жұмылдыру, шоғырландыру үрдісінде қызмет етуші қор биржасы экономиканың маңызды буындарының бірі болып табылады. Ол қаржылық және өндірістік капиталдың арасындағы делдалы ретінде алға шығып және экономикалық дамудың қозғаушы бірден бір күші болып табылатын инвестициялық үрдісіне ықпал жасайды.

Қор биржасы өзінің қызметін келесі қағидаларға сай құрады:
брокер және тұтынушы арадағы жеке сенімділік, өйткені биржадағы мәміле ауызша жасалып, кейін заңды түрде ресімделеді; биржада жасалатын барлық мәмілелер туралы жариялылық пен ашықтық; сауда мен есепке алу дәрежесін белгілеу жолымен қаржылық делдалдар қызметін аудиторлар мен қор биржасы әкімшілігі тарапынан қатаң реттеулер.

Қор биржасының мақсаты
Бағалы қағаздардан сауда жасау үшін көпшілікке қолайлы жағдай жасау, бағалы қағаздарға ұзақ мерзімге ақша қаражаттарын салушы жеке және институционалдық инвесторларды тарту, инвесторлардың, клиенттердің және биржа мүшелерінің мүддесін қорғау.

Қор биржасы мынадай функцияларды жүзеге асырады:
1)Сауда жүйелерін пайдалану және қолдау; 2)Қор биржасының тізіміне бағалы қағаздарды енгізуге жорамалданып отырған немесе енгізілген эмитенттерге, сондай ақ қор биржасында айналысқа жіберілетін (жіберілген) бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдарына талап қою; 3)Қор биржасында айналысқа жіберілген бағалы қағаздармен және өзге де қаржы құралдарымен мәміле жасасу мақсатында сауда жүйесіне кіруге өз мүшелеріне мүмкіндік беру; 4)Қор биржасында айналысқа жіберілген бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдары бойынша тұрақты сауда-саттық ұйымдастыру және өткізу;

5)Қор биржасында айналысқа жіберілген бағалы қағаздар мен өзге де қаржы құралдарымен мәмілелер бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру және жүзеге асыру не осындай есеп айырысуды жүзеге асыру үшін қажет ақпаратты әзірлеу; 6)Өз мүшелеріне ұйымдық, консультациялық, ақпараттық және өзге де қызметтер көрсету; 7)Бағалы қағаздар нарығы және өзге де қаржы құралдары мәселелері бойынша талдамалық зерттеулер жүргізу; 8) биржасындағы сауда саттықты тоқтата тұрудың және қайта бастаудың шарттары мен тәртібін айқындау функцияларын жүзеге асырады.

Қор биржасының мүшелері
Қор биржаларының мәмiлеге қатысушыларын, яғни алып сатушыларды «аюлар» және «бұқалар» деп екiге бөледi. Аюдың әдетi – табанымен таптау. Төмендетуді ойлайтын биржалық алыпсатарлар («аюлар») өзінде әлі жоқ акцияларды мәміле жасасқанда белгіленген курс бойынша мерзімге сатады және мәміле мерзімі біткенге дейін барынша төмен курспен құнды қағаздарды сатып алуға және жедел мәміле шартында белгіленген барынша жоғары бағамен сатуға үміттенеді.

Ал бұқа деп атау – жағымсыздық әдетi – қарсыласты мүйiзiне iлу. Жоғарылатуды ойлайтын делдалдардың(«бұқалар») керісінше құнды қағаздарды курстың жоғарылауы күтілетін мерзімге сатып алады және кейіннен оларды табысты сатуға үміттенеді. Сонымен, биржада ойыншылар – “аю” бағалы қағаз курсының төмендеуiне, ал “бұқа” оның жоғарылауына iс-әрекет жасап ойнайды.

Нью-Йорк қор биржасы әлемдегі ең ірі және АҚШ-тың бас қор биржасы.АҚШ-тың қаржы қуаттылықтың және жалпы қаржы өнеркәсібінің нышаны. Биржада бүкіл әлемге танымал Доу-Джонстың өнеркәсіптік серіктестер үшін акциялар, NYSE Composite және NYSE ARCA Tech 100 Index қор индекстері анықталады.









1972ж 17 мамырында қаржы құралдарымен жұмыс істеген 24 нью– йорктік брокерлер және олардың лондонық әріптестер Нью-Йорк қор биржасын құру туралы «Платан астындағы келісім» құжатына қол қойды. 1975ж бастап 1366 жеке мүшелердің меншігінде болған коммерциялық емес корпорацияға ауысты. Корпорациядағы мүшелер орындары сатыла алады, әрбір орынның құны қазіргі кезде 3 миллион АҚШ долларына тең. 2006жылдың наурыз айының басында NYSE Archipelago Holdings электрондық биржасымен қосылуын аяқтады және өз тарихында бірінші рет инвесторларға акцияларын ұсынды, сөйтіп, коммерциялық ұйымға айналды. NYSE Group акцияларының сауда-саттығы биржаның өзінде жүргізіледі; капиталандыру 2007жылдың 5желтоқсанына қарай $22,6 млрд. құрды. 2006 жылдың маусым айының басында Нью-Йорк қор биржасының болашақта еуропалық Euronext қор биржасымен қосылып кетуі туралы жарияланды. Бұл қосылу 2007 жылдың 4сәуірінде болды.

Тарихы

Қызметі
Биржада акциялар мен басқа да құнды қағаздармен операциялар жүргізіледі. Биржада бағалы қағаздар 3мың серіктестермен баға белгіленеді. NYSE-де сататын серіктестіктерінің жалпы капиталандыруы, 2006 жылдың соңына қарай $26,5 трлн. құрады. NYSE директорлар кеңесі төрағадан, президенттен, биржаның он мүшесінен және іскерлер тобының он өкілдерінен тұрады. Биржа ғимараты Wall Street, 11адресі бойынша танымал Уолл –стрит көшесінде орналасқан.

Токио қор биржасы
 





1878жылы құрылды Түсімі жоқ мүше және өзін өзі басқаруда кең құқыққа ие заңды ұйым болып саналады. Бұл биржа Азиялық қор биржасының Федерациясына кіреді. Токия қор биржасындағы саудаға түсетін барлық құнды қағаздардың бағасы 5трлн. доллардан асады.

Биржа қызметі
Токио қор биржасы нарықты капиталдандыруда тек Нью-Йоркке ғана жол береді. Қазіргі таңда бұл қор биржасында жапония компанияларының 2300 құнды қағаздары мен 30 шетел эмитенттерінің қағаздары саудаласуда. Қазіргі таңда Токио қор биржасының әлемдік биржа айналымындағы үлесі 80%. Негізгі сатушылары мен сатып алушылары болып құнды қағаздардың институционалды иелері саналады. 2005жылы Токио қор биржасы әлем қор нарығындағы топтастырылуы бойынша екінші орын алды. Оның құрамына жыл сайын 3000 млрд. доллар түсім түсіретін 2,5 мың компания кірді.

Қазақстан қор биржасы
KASE негізі 1993 жылы қаланған. Айналымында акциялар, корпоративтік облигациялар, Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздары, халықаралық қаржы ұйымдарының облигациялары мен шетелдік мемлекеттік бағалы қағаздар, вексельдер, мемлекеттік және корпоративтік бағалы қағаздармен автоматтық және тікелей репо инструменттері, шетел валютасы бар Орталық Азияның ең ірі, әмбебап, ұйымдастырылған қаржы нарығының операторы болып табылады. Жарғылық капиталы — 517 290 582 теңге, меншіктік капиталы — 2 291 845 000 теңге, биржа мүшелері — 83.

KASE-нің стратегиялық мақсаты


әлемдік инвесторларға қауіп-қатері төмен әр түрлі қаржы инструменттерін жетілген халықаралық тәжірибеге сәйкес сатып, сапалы қосымша биржа қызметтерін пайдалануға мүмкіндік беретін, жетекші өңірлік қаржы орталығы ретінде қалыптасу.

Қазақстандағы қор биржасы KASE тің айналыс объектілері ретінде келесі активтер танылады:
- Отандық мемлекеттік бағалы қағаздар; - Эмиссиялық мемлекеттік емес бағалы қағаздар; - Халықаралық қаржылық ұйымдардың бағалық қағаздары; - ҚР заңнамасына сәйкес, ҚР да айналысуға құқықтары бар шетел эмитенттердің бағалы қағаздары; - Базалық активтері KASE айналысатын туынды бағалы қағаздар; - Шетел валюталары.

Қорытынды
Жаппай акционерлік қоғамдардың құрылуы мен бағалы қағаздар шығарудың ұлғаюы қор биржасының маңызын арттыра түседі. Және де еркін бәсеке нарығындағы жағдай мемлекеттік үйлестіруді айналып өтіп, қор биржасы және несиелеу сферасы арқылы ірі ақшалай қаражаттардың саладан салаға құйылуын қамтамасыз етті. Қор биржасының бағалы жұмысын бастауына қажетті бағалы қағаздарды қалай құру және кімдермен жұмыс жасау қажет екендігін щешу қажет, қор операцияларын жүргізудегі делдалдар жүйесін қалыптастыру қажет.

Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. World-exchanges.org 2. www.nyse.com 3. www.tse.or.jp


Пән: Қаржы


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь