Оқу әдістері және құрал­жабдықтары

Қазақстан Республикасының ғылым және білім министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Оқу әдістері және құрал­жабдықтары

Орындаған:Қапсамет Т. Тексерген:Тұрғанбаева Б.Ш Топ:Т- 441

Жоспары:
1. Оқу, əдіс, тəсіл жəне ережелері түсінігі мен  мəні  2. Оқу əдістерін топтастыру 3. Оқу құрал­жабдықтары  4. Оқу əдістері мен құралдарын іріктеу 

Оқу, əдіс, тəсіл жəне ережелері түсінігі мен мəні 

Оқу əдісі – білім игеру мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған оқытушы мен оқушының

бірлікті іс -əрекеттік қимыл - тəсілдері. Оқу мақсаты жолындағы ұстаздың оқыту жұмысы мен шəкірттің оқып- үйрену əрекеттерінің өзара байланыстылығы жəне анайылығы осы оқу əдісінен көрінеді. Дидактикада кең қолданым тауып жүрген жəне бір түсініктер легі –бұл “оқу тəсілі” жəне “оқу ережелері”. Оқу тəсілдері- оқу əдісінің құрамды бөлігі немесе бір қыры, яғни жалпы “əдіс” түсінігіне байланысты жалқы ұғым. Бұл екі ұғымды өз алдына шектеп болмайды, олардың ара қатынасы ауыспалы, өзгермелі. Кей жағдайларда əдіс педагогикалық міндетті шешудің дербес жолы есептелсе жəне бір ықшам оқу-тəрбие мəселесіне орай- тəсіл болуы мүмкін. Мысалы, егер мұғалім жаңа білімдерді сөздік, ауызша əдіспен (түсіндіру, əңгімелеу, сұхбат) ұсыну барысында көрнекі құралдарды пайдаланса, онда бұл көрнекілік –тəсіл ретінде қабылданады.

  

        
Оқу әдістерін дидактикалық мақсаттарға орай топтастыру

Оқу әдістерін білім көзі бойынша  топтастыру

Сөз

Көрнекілік

Іс­әрекеттік(практика)

Оқу әдістерін шәкірттердің танымдық  әрекеттеріне орай топтастыру

Түсіндірмекөрнекілі әдісі

Қайта жасау әдісі

Проблемді оқу әдісі

Эвристкалық әдісі

Оқыту әдістерін мұғалімнің тиімді  таңдауы

Образец текста
 Второй уровень
Третий уровень
 Четвертый уровень
 Пятый уровень

Бас к е ме оқ жұмыс а у ңб е ж лыб па өзд рі н у ын тқарды ірнше о ар:

- Конспектілеу - оқылған ақпараттың қысқаша жазбасы не баяны. Конспектілеу түрлері- түгелдей көшіру, іріктеумен таңдап жазу, толық не қысқа конспект түзу. Оқушы конспектіні үшінші тұлғаның атынан емес, өз атынан жасағаны жөн, осы жағдайда оның дербес ойлау қабілеті дамиды; - тезистер түзу - негізгі идеяларды белгілі бірізділікпен қысқаша баяндау; - реферат құрастыру – тақырып бойынша бірнеше ақпарат көздеріне шолу беріп, олардың мазмұны мен формасына өз бағасын беру; - мəтін жоспарын жасау - мəтінді бөлімдерге келтіріп, əрқайсысына атама беру; жоспар жай не күрделі болуы мүмкін; - сілтемелер беру (цитирование)- мəтіннен өзгертілместен бөліп алынған көшірме. Сілтемеге байланысты қойылатын талаптар: əдептілік болуы, мағынаның өзгеріске түспеуі, сілтеме алынған еңбектің авторын, атамасын, баспа орыны мен атын, жария жылын, бетін дəл келтіру; -түсініктеме беру (аннотация)- оқылғанның мəнді тараптарын жойып алмастан, қысқа, ықшам баяндау - пікір беру - оқылған жөнінде өз ойын білдіруге арналған қысқаша ауызша не жазба баян. - анықтама (справка) түзу –ізденіс нəтижесінде жинақталған ақпарат бойынша мəлімет. Анықтамалар түрі өмірнамалық дерек, сандық- статистикалық, жағрапиялық, терминологиялық жəне т.б. - формальды –қисынды модель жасау - оқылғанды сөз-сүлбе (схема) күйінде жеткізу; - тақырыптық тезаурус құрастыру - тақырып, бөлім не түгелдей пəн бойынша тірек ұғымдардың реттелген жиынтық тізімін жасау; - идеялар матрицасын жасау - біртекті заттар, құбылыстар жөнінде келтірілген түрлі авторлар еңбектеріндегі салыстырмалы сипаттамаларда кесте формасына келтіру; - пиктографиялық жазба –сөзсіз бейнелеу.

 Оқыту әдістері, тәсілдері және құралдары туралы ұғым. 

Әдіс – оқу-тəрбие жұмыстарының алдында тұрған міндеттерді дұрыс орындау үшін мұғалім мен оқушылардың бірлесіп жұмыс істеу үшін қолданатын тəсілдері. Әдіс арқылы мақсатқа жету үшін істелетін жұмыстар ретке келтіріледі. Оқыту əдістері танымға қызығушылық туғызып, оқушының ақыл-ойын дамытады, ізденуге, жаңа білімді түсінуге ықпал етеді. Оқытуда ең басты нəрсе – оқушылардың танымдық жұмыстары. Оқыту əдістері ең анық фактілерді білуді қамтамасыз етеді, теория мен тəжірибенің арасын жақындатады. Оқытуда ең басты нəрсе – оқушылардың танымдық жұмыстары. Оқыту əдістері ең анық фактілерді білуді қамтамасыз етеді, теория мен тəжірибенің арасын жақындатады. Тəсіл – оқыту əдісінің элементі. Жоспарды хабарлау, оқушылардың зейінін сабаққа аудару, оқушылардың мұғалім көрсеткен іс-қимылдарды қайталауы, ақыл-ой жұмыстары тəсілге жатады. Оқыту əдістерінің басты қызметі - оқыту, ынталандыру, дамыту, тəрбиелеу, ұйымдастыру. Оқыту құралдары - білім алу, іскерлікті жасау көзі. Олар: көрнекі құралдар, оқулықтар, дидактикалық материалдар, техникалық оқыту құралдары, станоктар, оқу кабинеттері, зертханалар, ЭЕМ жəне ТВ, нақты объектілер, өндіріс, құрылыс.

Образец текста
 Второй уровень
Третий уровень
 Четвертый уровень
 Пятый уровень

Оқыту әдісі
Мысалы, мұғалім оқушыларға фактілер мен ережелерді хабарлайды, заттарды көрсетеді, фактілердің мәнін түсіндіреді, оларға сұрақтар қояды. Егер оны тәсілдердің арасында түсіндіру тәсілдері, дәлірек айтсақ фактілерді талдау, салыстыру, хабарлау, т.б басым болса, онда оқыту әдісін түсіндірмелі деп атауға болады. Егер негізгі тәсіл - ақпараттарды, фактілерді ұсынумен шектелсе, (мысалы: мұғалім оқушыларға ережелерді жаттауды ұсынады, бірақ ереженің мәнін түсіндірмей, оны жаттау тәсілін айтады), онда оқыту әдісі ақпараттық- хабарлау, немесе оны жай ғана хабарлама әдісі деп атайды. Осыған сәйкес бірінші жағдайда оқушылар заттарды бақылап, фактілерді есінде сақтайды, мұғалімнің түсіндіргенін тындайды және ой елегінен өткізеді, ақпараттық сұрақтарға жауап іздейді. Бұл жерде оқу әдісі репродуктивтік, дәлірек айтсақ жаңа ережені оқушылар дайын күйінде меңгереді (оқушылар фактілерді талдап, ережелер шығармайды). Егер оқыту әдісі хабарлау әдісі болса, оқудың негізгі тәсілі жаттау, оқушылардың үлгі бойынша жұмыс істеуі. Мұндай оқу әдісін шартты түрде орындаушылық деп атаймыз. Сондықтан оқушының кітаппен жұмысы оқу әрекетінің тәсілі болып табылады. Егерде оқушы мәтінді талдаса, түсінгенін өз сөзімен айтса, онда кітаппен жұмыс оқу әдісі болып табылады. Егер монологтық баяндау әдісі қолданылса, онда мұғалім әңгімелейді, ғылымның дайын қорытындыларын, ережелерін, фактілерін хабарлап оқиғаларды суреттейді, іс-әрекеттің үлгілерін көрсетеді және оқушыларға тапсырмалар береді. Эвристикалық әдісті қолданғанда мәселелік деңгей (оқушылардың белсенділігі) едәуір көтеріледі, эвристикалық әңгімелерге танымдық (логикалық) есептер және проблемалық тапсырмалар қосылады. Оқушылар мұғалімнің көмегімен "жаңалық" ашады, бірақ негізінен оқушылар өз бетімен жұмыс істейді. Зерттеу әдісін қолданғанда мұғалім оқушыларға тәжірибелік сипаттағы тапсырмалар (тәжірибе жүргізу, қосымша ақпарат, фактілерді жинап оларды өз бетімен талдау және қортындылау, өз ойын дәлелдеуге керекті материалдарды жинау, т.б) береді. Оқушылар оларды өз бетімен орындайды, бірақ бұдан мұғалімнің басшылығы керек емес деген сөз тумайды.

Оқытудың түрлері
Проблемалық оқыту

Бағдарламалы (компьютерлік) оқыту

Түсіндірмеліиллюстрациялы оқыту

Түсіндірмелі-иллюстрациялы оқыту.

Түсіндірмелі-иллюстрациялы оқыту.Оның дəстүрлі оқыту деп аталатыны тарихта ұзақ уақыт бойы өміршең болғанына байланысты. Дəстүрлі оқыту жаңадан пайда болған түсіндіру жолдары мен көрнекіліктерді өзіне кіріктіріп отырады. Бұл жүйедегі негізгі оқыту əдіс-тəсілдеріне көрнекіліктерді пайдалана отырып түсіндіру жатады. Оқушылардың негізгі іс-əрекеті: берілген білімнің мазмұнын тыңдау, қабылдау, естерінде сақтау. Мұндай оқытудың талабы: оқушылар есте сақтаған өткен оқу материалының мазмұнын қатесіз қайталап айтып беруі. Тү с і н д і рм ел і - и л л юс т р а ц и я л ы о қ ы т у ды ң ға с ы рл а р бо й ы нығайтылған пайдалы жақтары: Уақытты үнемдейді; Мұғалім мен шəкірттердің күш-қайратын жетілдіреді; Күрделі білімдерді қабылдауды жеңілдетеді; Оқыту процесін тиімді басқаруды қамтамасыз етеді. Түсіндірмелі-иллюстрациялы оқытудың кемшіліктері: Оқушылардың дайын білімді жаттап алуы, Шəкірттердің өз бетінше ойлауына қажетті көңіл бөлінбеуі; Дара жəне бөліп оқыту мүмкіндіктерінің жетімсіздігі.

Бағдарламалы (компьютерлік) оқыту

Бағдарламалы (компьютерлік) оқыту Бағдарламалы оқытудың негізгі мақсаты – оқыту процесін басқаруды жетілдіру, тексеруден өзін-өзі тексеруге, оқытудан өзін-өзі оқытуға көшу. Бағдарламалы оқытуда жаңа бағдарланған оқулықтар, оқыту құжаттары, үйрету (оқыту) машиналары қолданылады. Оқытудың бұл түрі 1960 жылдан бастап Б.Скиннер, Н.Краудер бастамасынан кейін, педагогика, психология жəне кибернетиканы ұштастырып пайдаланылады. Бағдарламалап оқытудың күшт і жақт ары: Оқу материалының бөлшектелінуі, Оқушының белсенді өзіндік жұмысы, Тұрақты тексеру, Оқыту қарқыны мен оқу материалы көлемінің даралануы, Техникалық оқыту құралдарын пайдалану. Бағдарламалап оқытудың кемшіліктері: Бағдарлама жасауға көп уақыт, күш керектігінен ол өте тиімді, Мектептегі компьютерлердің саны мен сапасы жеткіліксіз.

Проблемалық оқыту

Проблемалық оқыту Заманауи білімдендірудің мақсаты мамандарды шығармашылыққа дайындау екені даусыз. Шығармашылық дегеніміз жаңалықты (жаңа нысана, жаңа білім, жаңа проблема, жаңа əдіс) ашу. Осыған орай, проблемалық оқытудың өзі де шығармашыл процесс: бейқалыпты ғылыми-оқу мəселені бейқалыпты əдістермен шешу. Соңғы кезде кең тараған оқу түрінің мəні: мұғалім жаңа білімді дайын түрде баяндамай, оқушылардың алдына проблемалық сұрақтарды қойып, оларды шешудің жолдары мен тəсілдерін іздеуге бейімдейді. Проблемалық оқытудың күшт і жақтары: Оқушылардың логикалық ойлау қабілетін арттырады; Оқу еңбегіне қызығушылығын арттырады; Оларды өздігінен саналы жұмыс істеуге үйретеді; Берік білімге, оқытудың жоғары нəтижесіне жеткізеді. Проблемалық оқытудың кемшіліктері: Оқушылардың танымдық іс-əрекетін басқаруға əлсіз ықпал ету; Мақсатқа жету үшін көп уақыт жұмсау.

        Пайдаланылған әдебиет
 C.Бабаев Жалпы педагогика  2011 Алматы   Садықов  Т.С. Қазіргі дидактика­ Алматы 2007.­ 278 

б.  ПедагогикаС.Ш. Әбенбаев Астана  2003.­ 352б


Пән: Педагогика


Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь